Dómstólaleit

Í málinu krafðist V ehf. endurgreiðslu á tilgreindri fjárhæð sem hann hafði innt af hendi í samræmi við samkomulag aðila sem gert hafði verið í tengslum við staðfestingu nauðasamnings hans. V ehf. reisti kröfu sína á því að greiðslan hefði verið ætluð til lækkunar á lánum til fjármögnunar nauðsamningsins en L hf. taldi að greiðslan hefði verið hluti af uppgjöri í tengslum við hann. Með hliðsjón af ákvæðum samkomulagsins og að virtum gögnum málsins var talið að V ehf. hefði ekki fært sönnur fyrir því að L hf. hefði ráðstafað greiðslunni í andstöðu við umrætt samkomulag. Var L hf. sýknað af kröfu V ehf.

K og M deildu um forsjá tveggja barna þeirra, umgengnisrétt og lögheimili. Taldi héraðsdómur, með tilliti til þess að þau væru bæði hæf til að fara með forsjána, að það væri börnunum fyrir bestu að forsjá þeirra væri sameiginleg en lögheimili þeirra hjá M. Var sú niðurstaða meðal annars reist á því að líklegra væri að börnin næðu námsárangri í samræmi við greind og fengju það aðhald sem nauðsynlegt væri hjá M. Voru K og M sammála um að fyrri skipan á umgengni, aðra hverja helgi, hentaði ekki lengur þörfum barnanna vegna fjarlægðar milli foreldra. Var því kveðið á um að börnin hefðu umgengni við K í öllum lengri skólafríum svo og fjórar vikur á sumrin. Þá var K gert að greiða einfalt meðlag með börnunum til 18 ára aldurs þeirra. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu héraðsdóms um annað en umgengi þannig að til viðbótar því sem þar var kveðið á um skyldu börnin hafa umgengni við K eina helgi í mánuði, sbr. 1. mgr. 46. gr. barnalaga nr. 76/2003.

Ágreiningur aðila laut að því hvort eftirgjöf skulda samkvæmt nauðasamningi teldist til skattskyldra tekna samkvæmt 7. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Talið var að af ákvæðinu yrði ráðin sú meginregla skattaréttar að greiða skyldi tekjuskatt af öllum tekjum nema þær væru sérstaklega undanþegnar. Samkvæmt 3. tölulið 28. gr. sömu laga teldist eignaauki eða aukning ráðstöfunartekna, sem stöfuðu af eftirgjöf skulda við nauðasamningi, ekki til tekna, enda hefðu skuldirnar ekki myndast í sambandi við atvinnurekstur skattaðila. Ágreiningslaust var að umþrættar skuldir hefðu myndast í atvinnurekstur A hf. Samkvæmt gagnályktun frá framangreindu ákvæði var talið að fjárhæðin, sem A hf. fékk gefna eftir af skuldum sínum með nauðasamningi, teldist til skattskyldra tekna hans í skilningi 7. gr. laga nr. 90/2003. Var Í því sýknað af kröfu A hf.

F höfðaði mál á hendur G ehf. til heimtu þóknunar vegna setu í stjórn þess síðarnefnda frá maí 2010 til mars 2011. Málinu lauk með dómsátt í apríl 2013 en með henni féllst G ehf. á að greiða F 500.000 krónur með dráttarvöxtum frá gerð sáttarinnar. Áður en sáttin komst á hafði G ehf. með úrskurði í mars 2013 fengið heimild til að leita nauðasamnings eftir reglum 3. þáttar laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og var kröfum á hendur G ehf. breytt í hlutafé. F krafðist fjárnáms hjá G ehf. á grundvelli sáttarinnar. Í september 2014 stöðvaði sýslumaður gerðina þar sem krafan hefði verið efnd á grundvelli nauðasamningsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að F hefði öðlast kröfu sína á hendur G ehf. á árunum 2010 og 2011 og að ný krafa hefði ekki stofnast þótt gerð hefði verið dómsátt um hana, sbr. 2. mgr. 31. gr. laga nr. 21/1991. Félli krafan því undir nauðasamninginn og yrði efnd eftir honum. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og staðfest ákvörðun sýslumanns um að stöðva aðförina.

Eftir ákvörðun umboðsmanns skuldara hlaut A samþykki til að leita greiðsluaðlögunar samkvæmt lögum nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Samningar tókust ekki með A og lánardrottnum hans og í kjölfar þess lýsti hann því yfir við umsjónarmann greiðsluaðlögunarinnar að hann vildi leita nauðasamninga til greiðsluaðlögunar eftir ákvæðum X. kafla a. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Lánardrottnar gerðu enn athugasemdir við frumvarp til nauðasamnings og af þeim sökum beindi A kröfu til héraðsdóms um staðfestingu nauðasamnings síns. Vísað var til þess að samkvæmt 63. gr. b. laga nr. 21/1991 færi um meðferð kröfu um staðfestingu nauðasamnings til greiðsluaðlögunar eftir ákvæðum 55. til 59. gr. sömu laga. Af því leiddi að hafna skyldi kröfu um staðfestingu nauðasamnings ef uppfyllt væru skilyrði 1. mgr. 57. gr. laganna, auk þess sem heimilt væri að gera slíkt hið sama að fullnægðum skilyrðum 58. gr. þeirra. Talið var að A hefði ekki uppfyllt skilyrði b. liðar 2. mgr. 6. gr. laga nr. 10/2010, sem svaraði til 38. gr. laga nr. 21/1991, er umsókn hans um heimild til að leita greiðsluaðlögunar var samþykkt og því hefði borið að synja honum þeirrar heimildar í öndverðu. Af þeim sökum var hafnað kröfu A um staðfestingu nauðasamnings með skírskotun til 1. tölul. 1. mgr. 57. gr. laga nr. 21/1991.

Eftir ákvörðun umboðsmanns skuldara hlaut A samþykki til að leita greiðsluaðlögunar samkvæmt lögum nr. 101/2010 um greiðsluaðlögun einstaklinga. Samningar tókust ekki með A og lánardrottnum hennar og í kjölfar þess lýsti hún því yfir við umsjónarmann greiðsluaðlögunarinnar að hún vildi leita nauðasamninga til greiðsluaðlögunar eftir ákvæðum X. kafla a. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Lánardrottnar gerðu enn athugasemdir við frumvarp til nauðasamnings og af þeim sökum beindi A kröfu til héraðsdóms um staðfestingu nauðasamnings síns. Vísað var til þess að samkvæmt 63. gr. b. laga nr. 21/1991 færi um meðferð kröfu um staðfestingu nauðasamnings til greiðsluaðlögunar eftir ákvæðum 55. til 59. gr. sömu laga. Af því leiddi að hafna skyldi kröfu um staðfestingu nauðasamnings ef uppfyllt væru skilyrði 1. mgr. 57. gr. laganna, auk þess sem heimilt væri að gera slíkt hið sama að fullnægðum skilyrðum 58. gr. þeirra. Talið var að A hefði ekki uppfyllt skilyrði b. liðar 2. mgr. 6. gr. laga nr. 10/2010, sem svaraði til 38. gr. laga nr. 21/1991, er umsókn hennar um heimild til að leita greiðsluaðlögunar var samþykkt og því hefði borið að synja henni þeirrar heimildar í öndverðu. Af þeim sökum var hafnað kröfu A um staðfestingu nauðasamnings með skírskotun til 1. tölul. 1. mgr. 57. gr. laga nr. 21/1991.

Með úrskurði 11. febrúar 2011 var R ehf. veitt heimild til að leita nauðasamnings sem var staðfestur 27. maí sama ár. Í lýsti kröfu við nauðasamningsumleitanirnar sem m.a. var til komin vegna vangoldins virðisaukaskatts. Deildu aðilar um það hvort Í hefði verið heimilt, á grundvelli 3. mgr. 25. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, að skuldajafna kröfu sinni á hendur R ehf. við kröfu félagsins á hendur Í um endurgreiðslu virðisaukaskatts, sem stofnast hafði eftir staðfestingu nauðasamningsins. Í niðurstöðu Hæstaréttar var m.a. vísað til þess að innheimtumaður ríkissjóðs hefði skuldajafnað kröfu Í án þess að gæta að því að hún skyldi sæta þeirri skerðingu sem mælt hefði verið fyrir um í hinum staðfesta nauðasamningi. Þótt Í hefði verið heimil skuldajöfnun á grundvelli 3. mgr. 25. gr. laga nr. 50/1998 næði sú heimild ekki til þess að nauðasamningi yrði vikið til hliðar þannig að Í fengi í sinn hlut greiðslur umfram það sem nauðasamningur hefði kveðið á um, sbr. fyrirmæli í 2. mgr. 60. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti. Var því krafa R ehf. um að Í yrði gert að greiða félaginu þá fjárhæð sem skuldajafnað var, að frádregnum þeim greiðslum sem R ehf. bar að greiða á tilteknum gjalddögum samkvæmt efni nauðasamningsins.

Aðilar deildu um það hvort skattkrafa á hendur S hf., samkvæmt úrskurðum ríkisskattstjóra 16. júní 2011 og yfirskattanefndar 11. desember 2012, vegna rekstraráranna 2006 og 2007, félli undir nauðasamning S hf., en heimild til að leita hans var veitt með úrskurði 6. apríl 2009. S hf. taldi kröfuna hafa stofnast á framangreindum rekstrarárum, í síðasta lagi við lok hvors þeirra, en Í taldi að krafan hefði stofnast við úrskurð ríkisskattstjóra 16. júní 2011. Hæstiréttur vísaði til þess að skattkrafa stofnaðist annars vegar þegar stjórnvald hefði tekið nauðsynlega ákvörðun um greiðsluskyldu einstaks skattþegns og tilkynnt honum um hana og hins vegar þegar skattþegn skilaði skýrslu með fullnægjandi upplýsingum sem byggja mætti skattfjárhæð á. Ákvörðun ríkisskattstjóra félli undir fyrrnefnda flokkinn og féllu skattar sem S hf. bar að greiða á grundvelli hennar því ekki undir nauðasamning félagsins og var þá einnig litið til þess að S hf. hefði ekki fyrir 6. apríl 2009 skilað virðisaukaskattskýrslum sem byggja hefði mátt fjárhæð skattanna á. Þá var ekki fallist á að óheimilt hefði verið að skuldajafna kröfu Í samkvæmt framangreindum úrskurðum við gagnkröfu sem S hf. átti á hendur Í á grundvelli úrskurðar ríkisskattstjóra 24. júní 2011.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar tekin var til greina krafa S ehf. um staðfestingu nauðasamnings á grundvelli frumvarps sem samkvæmt yfirlýsingu umsjónarmanns með nauðasamningsumleitunum hafði verið samþykkt af lánardrottnum félagsins með tilteknu hlutfalli atkvæða eftir höfðatölu og kröfufjárhæðum og án þess að reyndi á ágreiningsatkvæði. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að þessi niðurstaða umsjónarmannsins væri ekki á rökum reist og hafi því við meðferð kröfu S ehf. fyrir héraðsdómi ranglega verið lagt til grundvallar að ekki hafi þurft að telja með ágreiningsatkvæði eftir reglu 4. mgr. 52. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. til að ná fram þeim úrslitum að frumvarp félagsins teldist samþykkt. Af þeim sökum hafi I ehf., G hf. og GH ehf., ekki gefist tilefni til að leggja mat á hvort forsendur væru til að bera upp andmæli eftir 4. og 5. tölulið 58. gr. laganna gegn kröfu S ehf. Frumvarp S ehf. að nauðasamningi hafi að auki í ýmsum atriðum ekki verið í samræmi við það sem mælt væri fyrir um í 1. mgr. 36. gr. laga nr. 21/1991 og ýmsir skilmálar í viðauka sem frumvarpinu fylgdi verið í ósamræmi við ákvæði laganna. Hefði því borið samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 38. gr. laganna að synja félaginu um heimild til nauðasamningsumleitana. Af því leiddi að dómstólum bæri að hafna af sjálfsdáðum kröfu S ehf. um staðfestingu nauðasamnings, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 57. gr. sömu laga.

S hf. höfðaði mál á hendur T hf., nú A hf., til riftunar lánssamnings, sbr. 1. mgr. 131. gr. eða 141. gr. laga nr. 21/1991, og endurgreiðslu lánsfjárhæðarinnar, sbr. 142. gr. laganna, en S hf. hafði veitt T hf. víkjandi lán til kaupa á nánar tilteknum hlutum S hf. í AF hf. Héraðsdómur hafði eftir lántökuna staðfest nauðasamning fyrir S hf. og T hf., hvorn í sínu lagi, og skuldbindingin féll ekki undir nauðasamning T hf. samkvæmt 3. mgr. 28. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., sbr. 1. gr. laga nr. 24/2009, sem gerði S hf. ókleift að endurheimta skuldina. Óumdeilt var að lánssamningurinn var gerður innan sex mánaða fyrir frestdag vegna nauðasamningsumleitana S hf. Fallist var á með S hf. að samningurinn jafngilti gjöf í merkingu 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991, enda hefði S hf., vegna náinna tengsla við T hf., mátt vita að engar líkur væru á að félagið gæti efnt hann vegna erfiðrar fjárhagsstöðu þess, auk þess sem sýnt var að T hf. hagnaðist á kostnað S hf. við gerð samningsins. Voru kröfur S hf. því teknar til greina og endurgreiðslukröfunni skipað sem samningskröfu við nauðasamning T hf., til jafns við kröfur annarra sem fóru með slíkar kröfur á hendur félaginu samkvæmt nauðasamningnum.

S höfðaði mál gegn fjármálafyrirtækinu A hf. og krafðist greiðslu á kröfu sem S taldi sig eiga í samræmi við nauðasamning sem staðfestur hafði verið fyrir A hf. eftir að síðarnefnda félagið hafði verið tekið til slitameðferðar. Kröfu S hafði ekki verið lýst innan kröfulýsingarfrests og var því talið að hún hefði fallið niður gagnvart A hf.

Tekin var til greina krafa V ehf. um staðfestingu nauðasamnings félagsins. Fyrir Hæstarétti dró A í efa að T hf., sem mælt hafði með nauðsamningnum, hefði ekki farið með samningskröfu á hendur V ehf. Einnig taldi A að einn lánardrottna V ehf. væri nákominn félaginu og því hefði honum hvorki borið atkvæðisréttur um frumvarp til nauðasamnings né átt að vera tekinn á kröfuskrá. Hvorug þessara málsástæðna A var tekin til greina.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að viðurkenna kröfu sem E hafði lýst við slit K hf. sem almenna kröfu samkvæmt 113. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Með hinni lýstu kröfu E krafðist hann endurgreiðslu á fjárhæð sem skiptastjóri þrotabús E hafði innt af hendi til K hf. upp í lýsta kröfu bankans við gjaldþrotaskipti á þrotabúi E. Greiðslan var í samræmi við nauðasamning sem staðfestur var eftir að bú E hafði verið til gjaldþrotaskipta. E bar fyrir sig að greiðsla skiptastjórans hefði verið framkvæmd fyrir mistök, þar sem K hf. hefði þá verið búinn að fella niður allar skuldir á hendur sér. Í úrskurði héraðsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna, segir meðal annars að af gögnum málsins verði ekki annað ráðið en að nauðasamningur E hefði komist á án þess að E hefði gert athugasemdir við greiðslu skiptastjóra þrotabús hans til K hf., heldur hefði E þvert á móti farið fram á það við skiptastjórann, og síðan héraðsdóm, að nauðasamningurinn, þar sem gerð var grein fyrir umþrættri greiðslu, yrði staðfestur. Nauðasamningnum yrði ekki haggað og var kröfu E því hafnað.

B o.fl. kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem máli þeirra á hendur S hf. var vísað frá dómi. B o.fl. lýstu kröfum við slit SB hf. og samþykkti slitastjórn þær sem forgangskröfur samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. B o.fl. mótmæltu þeirri afstöðu. Eignir SB hf. nægðu ekki til fullrar greiðslu krafna og var leitað nauðasamnings við kröfuhafa í samræmi við 3. mgr. 103. gr. a. laga nr. 161/2002 um fjármálafyrirtæki. Var nauðasamningurinn staðfestur 18. ágúst 2010. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að réttur kröfuhafa eftir ákvæðum 1. mgr. 120. gr. laga nr. 21/1991 til að mótmæla afstöðu skiptastjóra til viðurkenningar kröfu sem annar kröfuhafi hefði gert væri samkvæmt orðum ákvæðisins háður þeirri forsendu að niðurstaða um hana hefði áhrif við skiptin á hagsmuni þess sem hefði uppi mótmælin. Nauðasamningur bindi lánadrottna og þá sem kæmu í þeirra stað. Engin frávik væri að finna í lögum nr. 21/1991 frá reglum í 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um að sá sem leiti dóms þurfi að eiga lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr kröfu sinni. Var hinn kærði úrskurður staðfestur með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hans.

S hf. sagði Þ upp störfum og greiddi honum laun í sex mánuði auk tiltekinna hlunninda sem hann hafði áður notið í starfi. Þ taldi sig eiga rétt til frekari greiðslna og vísaði til þess að í ráðningarsamningi hans hefði verið kveðið á um tólf mánaða uppsagnarfrest. Þ lýsti kröfu við nauðsamningsumleitanir S hf. vegna mismunarins og taldi að henni skyldi skipað í kröfuröð samkvæmt 1. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., en S hf. samþykkti kröfuna sem almenna kröfu samkvæmt 113. gr. sömu laga. Í dómi Hæstaréttar var hafnað þeirri málsástæðu S hf. að Þ hefði í raun starfað í þágu félags tengdu S hf. og að vinnuvinnuréttarsambandi aðila hefði verið lokið áður en Þ var sagt upp störfum. Vísað var til þess að skýrt hefði komið fram í ráðningarsamningi aðila og uppsagnarbréfi til Þ að Þ hefði enn verið starfmaður S hf. þegar honum var sagt upp. Einnig hefði við gerð nauðasamnings fyrir S hf. verið samþykkt krafa Þ sem reist var á því að félagið greiddi honum laun á uppsagnarfresti. S hf. vísaði til þess að starfsheiti Þ hjá félaginu hefði verið „framkvæmdastjóri Operation Management“ og að 3. mgr. 112. gr. laga nr. 21/1991 ætti við um kröfu hans. Að mati Hæstaréttar lék vafi á því hvaða starfi Þ hafði gegnt þegar honum var sagt upp enda höfðu verið gerðir þrír ráðningarsamningar við Þ um störf hans fyrir S hf. og félög því tengdu, og voru þeir misvísandi um starfsheiti Þ. Tekið var fram að framangreint starfsheiti sem S hf. vísaði til félli ekki saman við starfsheiti í ráðningarsamningi aðila, sem var „SVP Corporate Strategy and Business Development FL GROUP“, og að hvorki nyti við í málinu lýsingar á starfinu né skipurits félagsins sjálfs. Engu að síður hefði Þ verið framkvæmdastjóri hjá S hf. og miðað við enskan starfstitil hefði hann haft með höndum rekstrarstjórn af einhverjum toga. Fram hefði komið að þegar Þ lauk tímabundnu starfi hjá einu af dótturfélögum S hf. hefðu mánaðarlaun og uppsagnarfrestur hans verið þau sömu og hjá dótturfélaginu. Hvort tveggja veitti vísbendingu um að ekki hefði orðið grundvallarbreyting á starfssviði hans við yfirstjórn S hf. Einnig hefði komið fram að Þ hefði verið í svokallaðri framkvæmdastjórn S hf. Þess vegna var fallist á með S hf. að 3. mgr. 112. gr. tæki til starfs Þ og var kröfu Þ því hafnað.

K gaf út fjóra víxla sem S keypti. Auk víxlanna gaf K út yfirlýsingar sem kváðu á um að allar greiðslur til K frá F skyldu lagðar inn á tilgreindan bankareikning hjá S og að S væri heimilt að taka tilgreindar fjárhæðir af reikningnum í samræmi við víxlana. K taldi sig síðar vera óbundinn af þessum ráðstöfunum og voru greiðslur frá F því lagðar inn á vörslureikning hjá lögmannsþjónustu. Með dómi Hæstaréttar 18. nóvember 2004 var greiðsluskylda K vegna víxlanna staðfest, en hafnað kröfu S um staðfestingu veðréttar í fyrrnefndum greiðslum frá F. Sú fjárhæð sem lögð hafði verið inn á fyrrgreindan vörslureikning var allt að einu greidd inn á reikning K hjá S 30. desember 2004. Tók S samdægurs af reikningnum fjárhæð til fullrar greiðslu samkvæmt dóminum. Áður hafði verið staðfestur nauðasamningur fyrir K og lá fyrir að fjárkrafan samkvæmt fyrrgreindum dómi teldist samningskrafa á hendur honum. Var því ekki talið að S hefði notið réttar til að krefjast frekari greiðslu til fullnustu á dómskuldinni en kveðið var á um í nauðasamningnum. Að teknu tilliti til stöðu kröfunnar á þeim degi sem heimild til að leita nauðasamnings var veitt og ákvæða samningsins var talið að S hefði 30. desember 2004 ranglega tekið til sín af innlánsreikningi K tiltekna fjárhæð. Var honum gert að endurgreiða þá fjárhæð, að frádregnum tveimur afborgunum af skuld K sem fallið höfðu í gjalddaga eftir ákvæðum nauðasamningsins.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu M hf. um að því yrði veitt heimild til nauðasamningsumleitana var hafnað á þeim grundvelli að því hefði áður verið synjað um staðfestingu nauðasamnings innan þriggja ára fyrir frestdag, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 38. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl.

X var sakfelldur fyrir brot á 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brotaþoli var aðeins 16 ára þegar X, sem hún þekkti ekkert, framdi brotið. Brotið var talið gróft og hafði í för með sér talsverða líkamlega áverka. Miðað við eðli og alvarleika brotsins þótti refsing X hæfilega ákveðin 2 ára fangelsi.

Kröfu S um að bú F hf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta var hafnað með vísan til þess að félagið nyti heimildar til að leita nauðasamnings.

Kröfu S um að bú M hf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta var hafnað með vísan til þess að félagið nyti heimildar til að leita nauðasamnings.

S svf. höfðaði mál á hendur K hf. til greiðslu á skuld samkvæmt tveimur víxlum. K hf. krafðist sýknu á þeim grundvelli að félagið hefði gert nauðasamning við lánardrottna sína sem hefði verið staðfestur með úrskurði héraðsdóms. Í dómi Hæstaréttar segir að þrátt fyrir að nauðsamningurinn taki til kröfunnar leiði það ekki til þess að S svf. verði ekki dæmd krafan án tillits til nauðasamningsins, enda breytti hann ekki efni kröfunnar heldur efndaaðferðinni og áhrifum hennar. Var því fallist á kröfu S svf.

A krafði Í um bætur vegna fjárhagslegs og ófjárhagslegs tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Opinbert mál hafði verið höfðað gegn A vegna gruns um að hann hefði dregið sér fé en hann verið sýknaður. Taldi A að Í hefði bakað sér tjón með rannsóknaraðgerðum lögreglu og málsmeðferð í sakamálinu sem hefði verið höfðað án nægjanlegs tilefnis. Fallist var á að Í hefði ekki fært fram viðhlítandi rök fyrir því að nauðsyn hefði borið til að halda A í gæslu í rúmar tvær klukkustundir á rannsóknarstigi hins opinbera máls. Þá var fallist á að ekki hefði verið ástæða til að endurtaka leit á heimili A og í sameign fjöleignarhúss, sem hann bjó í. Voru honum dæmdar miskabætur vegna þessa. Þá var fallist á að A bæru skaðabætur vegna skyrtu sem lögregla hafði lagt hald á við rannsókn málsins en ekki skilað. Hins vegar var hafnað að ákvæði XXI. kafla laga nr. 19/1991 fælu í sér heimild til að dæma bætur vegna þess að A hefði verið sóttur til sakar án nægjanlegs tilefnis. Þótti ekki sýnt að skilyrði væru til slíkra bóta á grundvelli sakarreglunnar. Þá var hafnað kröfu A um bætur vegna mismunar á lögmannskostnaði samkvæmt gjaldskrá og tildæmdum málsvarnarlaunum í sakamálinu.

Opinber gjöld B voru endurákvörðuð í byrjun nóvember 1998 og leiddi það til inneignar hans. Í framhaldi af því skuldajafnaði sýslumaður 6. og 13. nóvember 1998 allri inneign B á móti vangreiddum opinberum gjöldum hans, sem sýslumaðurinn hafði til innheimtu. B taldi að sýslumanni hefði ekki verið þetta heimilt, þar sem B hefði verið veitt heimild 3. nóvember 1998 til að leita nauðasamnings og höfðaði hann mál gegn íslenska ríkinu til heimtu inneignarinnar. Talið var að í öllum tilvikum hefði verið um að ræða lögmæltan skuldajöfnuð vegna ógreiddra opinberra gjalda og að lögvarin krafa til endurgreiðslu stofnaðist ekki á meðan gjaldandi væri í slíkri skuld við ríkissjóð. Var skuldajöfnuður því talinn heimill þrátt fyrir að B hefði verið veitt heimild til nauðasamnings og staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu íslenska ríkisins af kröfum B.

K, framkvæmdastjóri T, var ákærður fyrir að hafa ekki staðið skil á virðisaukaskatti sem lagður var á T fyrir eitt uppgjörstímabil. Skatturinn var hvorki greiddur né virðisaukaskattsskýrslu fyrir viðkomandi tímabil skilað. T var veitt heimild til að leita nauðasamninga mánuði eftir að uppgjörstímabilinu lauk. Talið var að þar sem heimild til að leita nauðasamninga hefði ekki fengist fyrr en að uppgjörstímabilinu liðnu hafi krafan verið fallin til og óheimilt hafi verið að greiða hana eftir að úrskurður um heimild til nauðasamningsumleitana lá fyrir. Því var K ekki talinn hafa gerst brotlegur með því að inna ekki skattinn af hendi. Hins vegar var talið að K hafi borið að skila virðisaukaskattsskýrslu á lögmæltum tíma óháð greiðslu skattsins eins og á stóð. Þar sem brotið tengdist ekki skyldu til skattgreiðslu voru refsifyrirmæli laga nr. 42/1995, sem breyttu refsiákvæði laga nr. 50/1988, ekki talin eiga við. Var K dæmdur til greiðslu sektar.

Hlutafélagið P, sem síðar sameinaðist S, var veitt heimild til að leita nauðasamnings með úrskurði héraðsdóms. Talið var að nauðasamningurinn gæti ekki haft áhrif á kröfu um virðisaukaskatt sem féll til á því uppgjörstímabili sem var ólokið við uppkvaðningu úrskurðarins sbr. 1. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var niðurstaða héraðsdóms um að T væri heimilt að leita fjárnáms fyrir umræddum virðisaukaskatti því staðfest.