Dómstólaleit

A var sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa sem eigandi, framkvæmdastjóri og prókúruhafi V ehf. millifært í fjögur skipti af bankareikningum félagsins samtals 25.787.998 krónur á eigin reikninga, þar af tvisvar eftir að eignir félagsins höfðu verið kyrrsettar. Voru millifærslurnar ætlaðar greiðslur arðs og krafna sem tilkomnar væru vegna lána sem A veitti V ehf. en með greiðslunum skerti A rétt annarra lánadrottna til að öðlast fullnægju af eignum þrotabús V ehf. Þá var hann sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 2. og 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa með tveimur kaupsamningum selt fyrir óhæfilega lágt verð vara- og aukahluti V ehf. til F ehf. en A var einnig eigandi, framkvæmdastjóri og prókúruhafi þess félags. Voru munirnir veðsettir L hf. Kaupverð munanna var 3.350.000 krónur en samkvæmt mati dómkvaddra matsmanna var verðmæti þeirra 12.306.492 krónur. Með sölunni, sem fram fór sama dag og farið var fram á gjaldþrotaskipti V ehf., skerti A rétt L hf. og annarra kröfuhafa til að öðlast fullnægju í eignum þrotabúsins. Við ákvörðun refsingar A var litið til þess að hann hafði ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Á hinn bóginn var horft til þess að brotin höfðu tekið til umtalsverðra fjárhæða. Var refsing A ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í 2 ár.

A var sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 2. og 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa sem eigandi og stjórnarmaður D ehf. ráðstafað öllum vörubirgðum félagsins til DL ehf., sem einnig var í hans eigu, á þann hátt að ekki samrýmdist veðréttindum lánardrottins D ehf. í vörubirgðunum og fyrir óhæfilega lágt verð þannig að það skerti rétt sama lánadrottins til að öðlast fullnægju af eignum félagsins. Þá var hann sakfelldur fyrir skilasvik, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. sömu laga, með því að hafa sem fyrrverandi eigandi og stjórnarmaður D ehf., sem þá hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta, og eigandi og stjórnarmaður félagsins Sp/F D ráðstafað flutningaskipi, sem þá var skráð eign síðargreinda félagsins, með þeim hætti að ekki fékkst samrýmst tryggingarréttindum þb. D ehf. yfir skipinu samkvæmt kyrrsetningargerð og miðaði að því að eignartilkall þb. D ehf. til skipsins eða krafa þess um endurgjald fyrir skipið kæmi lánadrottnum búsins ekki að notum. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot A hefðu tekið til umtalsverðra verðmæta. Á hinn bóginn var horft til þess að hann hafði ekki áður gerst sekur um refsivert brot. Var refsing A ákveðin fangelsi í átján mánuði en fullnustu fimmtán mánaða hennar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár.

V, eigandi og framkvæmdastjóri M ehf., var sakfelldur fyrir fjárdrátt samkvæmt 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa misnotað aðstöðu sína og dregið sér 4.000.000 krónur út af bankareikningi M ehf. og nýtt í eigin þágu. Einnig var V sakfelldur fyrir skilasvik samkvæmt 3. og 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga fyrir að skerða rétt lánadrottna M ehf. til að öðlast fullnægju af eignum félagsins með því að hafa í fyrsta lagi misnotað aðstöðu sína og dregið sér 2.844.000 krónur út af bankareikningi M ehf. og nýtt í eigin þágu og í öðru lagi fyrir að hafa látið P leigjanda íbúðar í eigu M ehf. greiða leigugreiðslur inn á bankareikning S ehf. en það félag var einnig í eigu V. Þá var V sakfelldur fyrir brot á lögum nr. 145/1994 um bókhald með því að hafa látið undir höfuð leggjast að færa lögboðið bókhald vegna rekstrar M ehf. á árunum 2010 og 2011. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 9 mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

A var sakfelldur fyrir skilasvik samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa árið 2010 í aðdraganda töku bús hans til gjaldþrotaskipta skert rétt lánardrottna sinna til að öðlast fullnægju af eignum sínum með því að afsala tilgreindri fasteign í Bandaríkjunum, sem hann átti að helmingi með eiginkonu sinni, til svissnesks félags gegn greiðslu 10 bandaríkjadala og þannig með málamyndagerningi skotið eignarhluta sínum undan skiptum. Var refsing hans ákveðin fangelsi í 12 mánuði en fullnustu níu mánaða refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

X var ákærður fyrir skilasvik með því að hafa sem stjórnarformaður og framkvæmdastjóri A ehf. tekið ákvörðun um og beint þeirri ósk til viðskiptamanna félagsins að þeir myndu greiða andvirði vörureikninga inn á bankareikning félagsins við A hf. þótt hann hefði áður samkvæmt handveðsyfirlýsingu og þremur tryggingarbréfum verið búinn að skuldbinda félagið til að láta greiðsluandvirði vörureikninganna renna inn á reikning A ehf. í L hf. X var sakfelldur í héraði og gert að sæta fangelsi í 12 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Í dómi Hæstaréttar var rakið að hvorki í handveðsyfirlýsingunni né í tryggingarbréfunum væri kveðið á um þá skyldu A ehf. sem veðsala að ráðstafa andvirði vörureikninganna eða tilkynna viðskiptamanni að greiða kröfur inn á reikning félagsins hjá L hf. Var ákæran því í veigamiklum atriðum í ósamræmi við þau gögn er lágu fyrir við útgáfu hennar og hún var reist á. Taldi Hæstiréttur slíka annmarka á ákærunni að vísa bæri málinu frá héraðsdómi, sbr. 1. málsl. 1. mgr. 180. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

A var ákærður fyrir tvö fjárdráttarbrot sem eigandi, stjórnarmaður og daglegur stjórnandi A ehf., annars vegar með því að hafa dregið félaginu og fénýtt í þess þágu lausafjármuni og önnur verðmæti með því að selja þau C ehf. og hins vegar dregið sér eða félaginu og ráðstafað og fénýtt í eigin þágu eða félagsins með óþekktum hætti tilgreinda lausafjármuni, en munirnir og verðmætin voru í eigu B hf. á grundvelli fjármögnunarleigusamninga. A játaði fjárdrátt samkvæmt fyrri ákæruliðnum og var hann því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem þar greindi og hún talin varða við 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Að því er varðaði síðari ákæruliðinn vísaði Hæstiréttur til þess að þótt A hefði ekki staðið B hf. skil á umræddum munum, svo sem honum hefði verið skylt kynni það að stafa af orsökum sem honum yrði ekki gefin refsiverð sök á. Með vísan til þess var talið ósannað að A hefði ráðstafað mununum og fénýtt þá í eigin þágu eða félagsins þannig að í bága færi við ákvæði 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga. Var A því sýknaður af þeim sakargiftum. Þá var A einnig í tveimur ákæruliðum til viðbótar ákærður fyrir skilasvik og fjárdrátt sem eigandi, stjórnarmaður og framkvæmdastjóri J ehf., annars vegar með því að hafa eftir að J ehf. hafði verið úrskurðað gjaldþrota selt K ehf. rekstur, viðskiptakröfur og hluta af vörubirgðum félagsins en ráðstöfunin samrýmdist ekki þeim réttindum sem M hf. hafði öðlast yfir eignunum, og hins vegar með því að hafa dregið sér eða félaginu og ráðstafað og fénýtt í eign þágu eða félagsins með óþekktum hætti 300 tilgreinda lausafjármuni, sem voru í eigu B hf. á grundvelli fjármögnunarleigusamninga. Var A sakfelldur fyrir skilasvik, en sýnt þótti að söluverð eigna J ehf. hefði verið lægra en raunvirði þeirra. Með því að ráðstafa eignunum án samþykkis M hf. hefði A komið í veg fyrir að bankinn gæti frestað sölu þeirra þar til síðar þegar hærra verð kynni að fást fyrir þær. Taldi Hæstiréttur að A hefði með framferði sínu valdið bankanum verulegri fjártjónsáhættu og þar með gerst brotlegur við 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga, en á hinn bóginn var ekki talið sannað að hann hefði af ásettu ráði brotið gegn 4. tölulið 1. mgr. 250. gr. Að því er varðaði síðast nefndan ákærulið um fjárdrátt vísaði Hæstiréttur til þess að 1. mgr. 247. gr. almennra hegningarlaga áskildi að maður hefði haft fjármuni eða önnur verðmæti í vörslum sínum til þess að honum yrði refsað samkvæmt ákvæðinu. Þrátt fyrir ákvæði í fjármögnunarleigusamningunum um að J ehf. mætti hvorki veita öðrum aðila afnot af hinum leigðu munum né afhenda þá með öðrum hætti nema með samþykki B hf. hefði starfsmönnum B hf. mátt vera það ljóst að J ehf. ætlaði sér að framleigja munina til viðskiptavina sinna og hefði félagið gert það átölulaust af hálfu B hf. Yrði að líta svo á að flestir hinna leigðu muna hefðu með samþykki B hf. verið í vörslum annarra en J ehf. en ekkert benti til að munum í umráðum J ehf. hefði ekki verið skilað til B hf. Var A því sýknaður af þeim sakargiftum. Var refsing A ákveðin fangelsi í 8 mánuði, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í 2 ár.

J, eigandi og framkvæmdastjóri A ehf., var sakfelldur fyrir skilasvik, með því að hafa veðsett hlutafé í S ehf., sem var í eigu A ehf., þrátt fyrir að hafa með öðrum veðsamningi, undirgengist kvöð um að hlutirnir yrðu hvorki veðsettir né seldir. Var refsing J ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 6 mánuðir.

G voru í I. lið ákæru gefin að sök skilasvik með því að hafa sem eigandi og framkvæmdastjóri FA ehf. fjarlægt eða látið fjarlægja, og tekið þannig undir sig, án heimildar veðhafa, túrbínu sem tengd var skipsvél og tvo björgunarbáta úr skipinu V, þrátt fyrir að skipið ásamt rekstrartækjum og fylgifé væri veðsett samkvæmt skuldabréfi og ráðstafað þannig fjármunum FA ehf. svo ekki samrýmdist réttindum veðhafa. Þá var G í III. lið ákærunnar ákærður fyrir tilraun til peningaþvættis með því að hafa reynt að afla sér ávinnings með því að selja áðurgreinda túrbínu til nýrra eigenda V. Björgunarbátar þeir sem voru í V hafði G tekið úr öðru skipi sem einnig var í eigu FA ehf., en selt hafði verið í brotajárn. Taldi hann að björgunarbátarnir hefðu af þeim sökum ekki fallið undir veðsetningu samkvæmt skuldabréfi sem FA ehf. hafði gerst skuldari að við kaup á skipinu V og að því bæri að sýkna hann af ákæru hvað þetta varðaði. Hæstiréttur taldi engan vafa leika á því að björgunarbátarnir hefðu fallið undir veðsetningu samkvæmt skuldabréfinu, enda hefði FA ehf. verið skylt samkvæmt skilmálum skuldabréfsins að endurnýja björgunarbátana þegar þeir sem fyrir voru urðu ónothæfir. Hefði G borið, teldi hann sig eða aðra eiga betri rétt en veðhafana að þessu leyti, að óska eftir skriflegri heimild til þess að fjarlægja björgunarbátana úr skipinu. Taldi Hæstiréttur að sannaðar væru þær sakir sem G var að þessu leyti borinn í I. lið ákæru og var hann sakfelldur fyrir brot gegn 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga. Hins vegar þótti ekki sannað að G hefði tekið túrbínu þá sem um ræddi úr skipinu fyrir 17. mars 2010, er skipið var selt nauðungarsölu. Ætti brotalýsing 2. töluliðar 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga hvað þennan þátt varðaði því ekki við í málinu. Taldi Hæstiréttur að niðurstaða yrði ekki reist á 244. gr. almennra hegningarlaga hvað þetta varðaði þar sem málið hefði ekki verið reifað að því leyti í héraði eða G gefinn kostur á að verjast á þeim grundvelli. Var G því sýknaður af þeim hluta I. liðar ákærunnar. Loks var G sakfelldur fyrir tilraun til brots gegn 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga um peningaþvætti, enda hefði hann verið kominn að túrbínunni með háttsemi sem honum hefði hlotið að vera ljóst að hefði falið í sér auðgunarbrot samkvæmt almennum hegningarlögum. Var honum gert að sæta fangelsi í 8 mánuði, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár.

G, framkvæmdastjóri A hf., og S stjórnarformaður þess, voru ákærðir fyrir skilasvik, framin í rekstri félagsins skömmu áður en það var úrskurðað gjaldþrota, með því að hafa selt C ehf., sem G var stjórnarformaður fyrir og eigandi að, hluta af vörubirgðum A hf. fyrir óhæfilega lágt verð en þær voru veðsettar F banka hf. Með þessu voru G og S taldir hafa skert rétt bankans og annarra lánardrottna til að öðlast fullnægju af eignum þrotabúsins og dregið taum C hf. lánardrottnum til tjóns. Hæstiréttur taldi að G og S hafi ekki getað dulist að með sölunni skapaðist veruleg hætta á því að F banki hf. yrði fyrir fjártjóni. Voru þeir taldir hafa brotið gegn veðréttindum bankans í auðgunarskyni ekki síst í ljósi þess að þeim hafði skömmu áður verið birt greiðsluáskorun frá honum. Voru G og S sakfelldir fyrir brot gegn 2. tölulið 1. mgr. 250. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Ákvörðun refsingar var á hinn bóginn frestað skilorðsbundið í tvö ár vegna þess óhæfilega dráttar sem orðið hafði á meðferð málsins.

P var sakfelldur í héraði fyrir fjölmörg hegningarlagabrot, auk umferðarlagabrota og fyrir brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni. Var hann dæmdur í tveggja ára fangelsi og sviptur ökurétti í tvö ár. P krafðist aðallega ómerkingar héraðsdóms vegna vanhæfis dómara þar sem sá héraðsdómari sem kvað upp dóminn hafði degi áður úrskurðað hann í gæsluvarðhald á grundvelli c. liðar 1. mgr. 95. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með hliðsjón af forsendum umrædds gæsluvarðhaldsúrskurðar féllst Hæstiréttur ekki á með P að ástæða væri til að draga óhlutdrægni dómarans í efa með réttu og var kröfu hans því hafnað. Til vara krafðist P sýknu af því að hafa ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Meðal annars með vísan til framburðar P hjá lögreglu sem staðfestur var fyrir dómi af þeim lögreglumönnum sem viðstaddir voru skýrslutökuna var P sakfelldur fyrir þetta brot. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um refsingu P en þó að teknu tilliti til gæsluvarðhaldsvistar sem honum hafði verið gert að sæta.