Dómstólaleit

Á, B og H voru ákærðir í tengslum við skotárás á heimili brotaþolanna C, A og B þar sem þeir voru staddir ásamt brotaþolanum D. Á var gefin að sök tilraun til manndráps, húsbrot, hættubrot og vopnalagabrot með því að hafa umrætt sinn ásamt B, ruðst grímuklæddur og í heimildarleysi inn á heimilið, þar sem fjórir brotaþolar voru staddir og skotið án viðvörunar samtals sex skotum úr skammbyssu í átt að D og C. B var gefin að sök hlutdeild í brotum Á með því að hafa liðsinnt honum við undirbúning og framkvæmd brotsins með nánar tilgreindum hætti. Ákærða H var gefin að sök hlutdeild í broti Á með því að hafa ekið Á og B umrætt sinn gegn greiðslu. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að fallist væri á með héraðsdómi að það hefði verið hending ein að skotin lentu ekki í C og D, sem þá voru inni í barnaherbergi, og einnig að Á hafi hlotið að vera ljóst að það sé lífshættulegt að skjóta sex skotum úr skammbyssu í átt að fólki af stuttu færi, án neinnar vissu um hvar skotin lendi, og því hafi Á hlotið að gera sér grein fyrir því að bani gæti hlotist af háttsemi hans. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu Á fyrir tilraun til manndráps gagnvart brotaþolunum D og C og hættubrot gagnvart brotaþolunum A og B sem og vopnalagabrot. Var refsing hans ákveðin fangelsi í sex ár. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ekki yrði fullyrt að ásetningur B og H hefði staðið til að bana brotaþolunum D og C og yrðu þeir því ekki sakfelldir fyrir hlutdeild í tilraun til manndráps. Þeir voru aftur á móti sakfelldir fyrir hlutdeild í hættubroti Á og B jafnframt sakfelldir fyrir hlutdeild í vopnalagabroti Á. Niðurstaða héraðsdóms um refsingu B og H var staðfest og B gert að sæta fangelsi í 30 mánuði og H gert að sæta skilorðsbundnu fangelsi í eitt ár. Þeim ákæruliðum er vörðuðu húsbrot var vísað frá héraðsdómi. Staðfest voru ákvæði héraðsdóms um upptöku á skammbyssu. Loks var Á og B gert að greiða brotaþolum miskabætur.

S var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa skotið fjórum skotum í átt að A,B,C og D, úr bifreið sem hann sat í. Í hinum áfrýjaða dómi var S sýknaður af tilraun til manndráps en sakfelldur fyrir hættubrot, sbr. 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í dómi Landsréttar var talið sannað að S hefði verið sá sem skaut úr skotvopninu. Vísað var til þess að mikið magn púðurleifa greindust á fatnaði S og hönskum sem haldlagðir voru við rannsóknina en í stroffi þeirra greindust lífsýni úr ákærða. Lítið eða ekkert af púðurleifum greindust á fatnaði annarra sem voru í bifreiðinni með S. Skýringar S á því hvers vegna púðurleifar greindust á fatnaði hans voru misvísandi og taldar ótrúverðugar. Að mati Landsréttar þótti hending ein hafa ráðið því að ekki hlaust mannsbani af verknaði S en gögn málsins sýndu að S beindi öflugu skotvopni að brotaþolum og hleypti af í fjórgang með þeim afleiðingum að einn þeirra særðist. Talið var að S hefði hlotið að vera ljóst að þegar hann lét skotin ríða af að þau gætu leitt til banvænna áverka. Þrátt fyrir þetta lét S sér í léttu rúmi liggja hverjar afleiðingarnar yrðu og því ljóst að það hefði ekki aftrað honum að skjóta þótt honum hefði verið ljóst að líftjón hlytist af verknaðinum. Var brot hans því talið varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga og refsing hans ákveðin fangelsi í sjö ár. Við ákvörðun refsingar S var litið til 1., 2., 3., 6., og 7. tl. 1. mgr. 70. gr. og 4. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Loks var ökuréttarsvipting S staðfest og S gert að greiða B, C, D, E og F skaðabætur.

H var ákærður fyrir hættubrot og umferðarlagabrot með því að hafa ekið bifreið sinni án gildra ökuréttinda og á vítaverðan og ógnandi hátt að bifreið sem A og B voru í, veitt þeim eftirför og gert tilraun til að þvinga þau út af veginum og að hafa með þeirri háttsemi stofnað lífi og heilsu A og B í augljósan háska á ófyrirleitinn hátt. Þá var H ákærður fyrir brot gegn lögreglulögum og vopnalagabrot. Með hinum áfrýjaða dómi var H sakfelldur samkvæmt öllum liðum ákærunnar. Að virtum gögnum málsins, framburði A og B fyrir héraðsdómi og eindreginni neitun H, var ekki talið sannað að H hefði gerst sekur um hættubrot og var hann sýknaður af því broti. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um sakfellingu ákærða vegna brota gegn umferðarlögum, lögreglulögum og vopnalögum á hinn bóginn staðfest. Var refsing H ákveðin 100.000 króna sekt.

X var ákærður fyrir stórfellt brot í nánu sambandi, nauðgun og hættubrot með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað heilsu og velferð þáverandi sambýliskonu sinnar, í sex nánar tilgreind skipti. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna var X sýknaður af hluta sakargifta en sakfelldur að hluta og sú háttsemi heimfærð til 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 4. mgr. 220. gr. sömu laga. Þá var X sakfelldur fyrir eignaspjöll með því að hafa skemmt hluti í eigu sambýliskonunnar þáverandi. Við ákvörðun refsingar var litið til 1., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 60. gr. og 78. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til 77. gr. laganna var refsing X ákveðin fangelsi í tíu mánuði en fullnustu sjö mánaða frestað skilorðsbundið í tvö ár, vegna dráttar sem orðið hafði á rekstri málsins.

Á var ákærður fyrir brot í nánu sambandi og vopnalagabrot með því að hafa, undir áhrifum áfengis, hótað þáverandi sambýliskonu sinni, B, á heimili þeirra, með því að beina að henni skammbyssu. Þá var Á ákærður fyrir tilraun til manndráps, húsbrot, eignaspjöll og vopnalagabrot með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn í íbúðarhús, undir áhrifum áfengis og vopnaður hlöðnum skotvopnum með þeim ásetningi að bana húsráðanda. Einnig var Á ákærður fyrir hótun, brot gegn vopnalögum og barnaverndarlögum, með því að hafa, undir áhrifum áfengis, hótað D og E, í verki með því að beina hlaðinni haglabyssu að þeim. Jafnframt var hann ákærður fyrir tilraun til manndráps, brot gegn valdstjórninni, eignaspjöll, hættubrot og vopnalagabrot, með því að hafa skotið þremur skotum úr haglabyssu að tilgreindum lögreglumönnum. Loks var Á ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni og vopnalögum með því að hafa, undir áhrifum áfengis, gengið út úr húsinu og að lögreglubifreið og ógnað lögreglumanni í verki með því að beina að honum hlaðinni haglabyssu. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu ákærða fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru, sem og um ákvörðun refsingar.

G var sakfelldur fyrir brot gegn 219. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 auk umferðarlagabrots, með því að hafa ekið bifreið án nægilegrar aðgæslu og langt yfir leyfilegum ökuhraða, norður Glerárgötu á Akureyri, þar sem hann missti stjórn á bifreiðinni, ók upp á umferðareyju og aftur út á götuna í veg fyrir aðra bifreið, sem ekið var í sömu átt, og á gangandi vegfaranda, hjólreiðamann og hund, með nánar tilgreindum afleiðingum. Þótti G hafa með háttsemi sinni stofnað í augljósan háska lífi og heilsu nánar tilgreindra einstaklinga. G var aftur á móti sýknaður af ákæru um brot gegn 1. mgr. 168. gr. almennra hegningarlaga þar sem því þótti ekki verða slegið föstu að G hefði með akstrinum stofnað óákveðnum hagsmunum ótiltekins fjölda vegfarenda í augljósa hættu svo að talið yrði að almannahætta hefði stafað af. Var refsing G ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar var frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var G sviptur ökurétti í sex mánuði.

D var sakfelldur í héraði fyrir þjófnað og fjársvik auk umferðarlagabrota. Hann var jafnframt sakfelldur fyrir manndráp af gáleysi með því að hafa ekið bifreið með 15 til 20 kílómetra hraða á klukkustund sem leið lá út af bifreiðaplani þrátt fyrir að A héldi báðum höndum um hliðarrúðu ökumanns og hann dróst þannig eða hljóp með bifreiðinni uns hann féll í jörðina og í kjölfarið fór D af vettvangi án þess að huga að A. D var aftur á móti sýknaður af hættubroti, sbr. 1. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þar sem 215. gr. sömu laga var talin tæma sök gagnvart því ákvæði eins og atvikum máls væri háttað. Fyrir Landsrétti krafðist ákæruvaldið endurskoðunar á þeirri niðurstöðu en D krafðist sýknu af ákærunni þar sem háttsemin hefði verið refsilaus þar sem skilyrði 1. mgr. 12. gr. almennra hegningarlaga um neyðarvörn væru uppfyllt. Féllst Landsréttur ekki á að gálausu viðbrögð D hefðu getað helgast af neyðarvörn. Varð því slegið föstu að með hinni gálausu háttsemi sem leiddi til andláts A hefði D brotið gegn 215. gr. almennra hegningarlaga. Leysti það D ekki undan refsiábyrgð samkvæmt ákvæðinu að A hefði jafnframt sýnt af sér gáleysi. Kom þá til skoðunar hvort D hefði í kjölfar gáleysisbrotsins gerst sekur um brot gegn 1. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. Landsréttur vísaði til þess að ástand A hefði verið mjög alvarlegt strax eftir að hann féll af bifreið D og í jörðina. Með því að yfirgefa A eftir fallið án þess að kanna ástand hans og eftir atvikum kalla eftir aðstoð hefði D sýnt af sér algert skeytingarleysi um ástand hans. Þegar allt þetta væri virt þótti ákæruvaldinu hafa tekist að sanna svo ekki yrði vefengt með skynsamlegum rökum að D hefði í kjölfar þess að A féll í jörðina ekið af vettvangi án þess að huga að honum og þannig yfirgefið mann án bjargar sem hann átti að sjá um. Með háttsemi sinni taldist D því hafa brotið gegn 1. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. D var því með dómi Landsréttar jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var refsing D ákveðin fangelsi í tvö ár. Þá var D sviptur ökurétti og gert að greiða foreldrum A miskabætur.

Ö var sakfelldur fyrir líkamsárás, sbr. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og hættubrot, sbr. 4. mgr. 220. gr. sömu laga, með því að hafa veist að A þar sem hann sat í bifreið sinni, slegið hann tvisvar sinnum í andlitið, tekið hann kverkataki og fyrir að hafa stuttu síðar, eftir að A hafði tekið sér stöðu framan við bifreið Ö, ekið bifreiðinni greitt að honum með þeim afleiðingum að hann féll í götuna. Með akstrinum hefði Ö stofnað lífi og heilsu A á ófyrirleitinn hátt í augljósan háska og hefði A jafnframt hlotið nánar tilgreinda áverka. Við ákvörðun refsingar var til þess vísað að Ö hefði ekki áður gerst brotlegur við refsilög auk þess sem tafir hefðu orðið á meðferð málsins. Refsing Ö var ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var Ö gert að greiða A miskabætur.

S var sakfelld fyrir fjögur þjófnaðarbrot og eina tilraun til þjófnaðar, nytjastuld í fjórum tilvikum, hylmingu og fjársvik í tvígang, skjalabrot, húsbrot, tollalagabrot, tvö brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og umferðarlagabrot með því að hafa alls 18 sinnum ekið bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna, þar af 11 sinnum að auki undir áhrifum slævandi lyfja. Auk þess var hún sakfelld fyrir önnur umferðarlagabrot og brot gegn 1. mgr. 168. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en með þeirri háttsemi raskaði hún umferðaröryggi á alfaraleið og stofnaði lífi og heilsu fólks í hættu á ófyrirleitinn hátt. Með hliðsjón af framansögðu og þrátt fyrir að S hafi játað brot sín skýlaust og ekki áður sætt refsingu þóttu ekki vera efni til að skilorðsbinda refsingu hennar að hluta eða í heild. Var S gert að sæta fangelsi í átta mánuði.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. b og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 98. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa haldið tæplega fjögurra ára syni sínum yfir svalahandriði íbúðar og út fyrir handriðið, sveiflað honum og hótað að sleppa drengnum. X var einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa stangað lögreglumann við skyldustörf í búkinn svo að hann hlaut áverka af. Með vísan til 16. gr. sömu laga krafðist X þess að honum yrði ekki gerð refsing. Í dómi Landsréttar kom fram að við mat á því hvort refsing gæti borið árangur skipti geðheilsa X við dómsuppkvaðningu mestu. X væri sjálfbjarga þrátt fyrir örorku og tæki þátt í uppeldi sonar síns. Auk þess skorti fyrirliggjandi geðheilbrigðisrannsókn rökstuðning um hvers vegna refsing X gæti ekki borið árangur. Var 16. gr. almennra hegningarlaga því ekki talin standa gegn því að ákærða yrði refsað. Þá kom fram að með hliðsjón af alvarleika brotanna sem X var sakfelldur fyrir væri ekki unnt að fresta ákvörðun refsingar hans skilorðsbundið þótt verulegar og óréttlætanlegar tafir hefðu orðið á meðferð málsins sem honum yrði á engan hátt kennt um. Var X gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði skilorðsbundið til eins árs.

H var sakfelldur fyrir stórfellda líkamsárás með því að hafa veist að A með ítrekuðum höggum og spörkum í andlit og búk, klætt hana úr öllum fötunum og því næst yfirgefið hana þar sem hún lá nakin, mikið slösuð og án bjargar í götunni. Voru brotin talin varða við 209. gr., 217. gr., 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Refsing hans var ákveðin með hliðsjón af 60. og 78. gr. almennra hegningarlaga auk þess sem litið var til 1., 2., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. laganna. Var refsing hans ákveðin fangelsi í fjögur ár auk þess sem honum var gert að greiða A 2.000.000 króna í miskabætur.

M var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum nr. 50/1987 með því að hafa tiltekinn dag ekið bifreið sinni austur Reykjanesbraut yfir leyfðum hámarkshraða. Þá var hann sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 168. gr., 219. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og tilteknum ákvæðum umferðarlaga með því að hafa ekið sömu bifreið of hratt í myrkri, við erfið veður- og akstursskilyrði, langt yfir leyfilegum hámarkshraða vestur Reykjanesbraut, og tekið fram úr bifreiðum án þess að sinna aðgæsluskyldu við framúrakstur, með þeim afleiðingum að hann ók bifreið sinni aftan á aðra bifreið. Hafnaði síðarnefnda bifreiðin utan vegar og varð fyrir skemmdum auk þess sem ökumaður hennar, A, varð fyrir líkamstjóni. Í dómi Landsréttar kom fram hvað varðaði síðara brot M að þegar sönnunargögn málsins og framburður vitna væru virt heildstætt og í ljósi þess að M hefði viðurkennt að hraði bifreiðarinnar hefði ekki verið í samræmi við aðstæður þætti komin fram lögfull sönnun um að M hefði viðhaft þá háttsemi sem í ákæru greindi við afar slæm veður- og akstursskilyrði. Þótti sannað að um stórhættulegan glæfraakstur hefði verið að ræða. Þegar litið væri heildstætt á vítaverðan akstur M og fjölda annarra alvarlegra hraðakstursbrota hans þótti ótvírætt að háttsemi hans fullnægði skilyrðum 1. mgr. 107. gr. a umferðarlaga til þess að heimilt væri að gera bifreið hans upptæka til ríkissjóðs. Refsing M var ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. M var sviptur ökurétti í 12 mánuði frá uppsögu héraðsdóms og gert að greiða A miskabætur.

X og Y voru sakfelldir fyrir brot gegn 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og ýmsum ákvæðum vopnalaga nr. 16/1998. X var sakfelldur fyrir að hafa skotið af afsagaðri haglabyssu, skáhallt upp í loftið, í átt að hópi manna og stofna með því á ófyrirleitinn hátt lífi eða heilsu þeirra í augljósan háska og Y fyrir að hafa skömmu síðar skotið af sömu haglabyssu á bifreið í um það bil 10 metra fjarlægð, sem A og B voru farþegar í og með því stofnað lífi og heilsu þeirra í stórfelldan háska. X og Y voru einnig sakfelldir fyrir brot gegn 217. gr. almennra hegningarlaga fyrir að hafa í félagi veist að C með því að skvetta vatnsblönduðu ammoníaki í andlit hans og í kjölfarið draga hann út úr bifreið sem hann var farþegi í og veitast að honum með ofbeldi. Þá voru þeir einnig sakfelldir fyrir brot gegn 225. gr. almennra hegningarlaga fyrir að hafa í félagi þvingað D með hótunum um ofbeldi til þess að aka með þá á nánar tilgreindan stað. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að sú háttsemi ákærðu sem varðaði brot gegn 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga var sérstaklega ófyrirleitin og alvarleg og mikil mildi að ekki hlaust stórfellt líkamstjón eða dauði af. Var refsing Y ákveðin fangelsi í þrjú ár og refsing X tvö ár og sex mánuðir. X og Y játuðu báðir nánar tilgreind umferðarlagabrot sem þeim voru gefin að sök og var Y sviptur ökurétti ævilangt og ævilöng ökuréttarsvipting X áréttuð.

X var sakfelldur fyrir að hafa, þar sem hann sat í ökumannssæti kyrrstæðrar bifreiðar, tekið A, sem stóð við bifreiðina og hélt í stýri hennar, hálstaki, sparkað í líkama hennar og ýtt henni upp að þaki bifreiðarinnar, ekið bifreiðinni af stað á meðan A var til hálfs út úr henni og meðan á akstrinum stóð slegið A í andlit og reynt að losa tak hennar af stýrinu. Var háttsemin heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 4. mgr. 220. gr. sömu laga. Þá var X jafnframt sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 257. gr. sömu laga með því að hafa eyðilagt farsíma A. Refsing X var ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða A 629.280 krónur í skaða- og miskabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr. og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa ekið bifreið á aðra kyrrstæða á allt að 40 kílómetra hraða á klukkustund með þeim afleiðingum að ökumaður þeirrar bifreiðar slasaðist og lífi og heilsu hennar og farþega bifreiðarinnar var stofnað í augljósan háska. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að X hefði verið í mikilli geðshræringu umrætt sinn og ekki yrði talið að hann hafi haft sterk áform um að valda brotaþolum ótta um líf sitt eða þann ásetning að valda þeim skaða. Var refsing X ákveðin fangelsi í 45 daga en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár.