Lögreglustjórinn á Suðurlandi (
Ólafur Hallgrímsson fulltrúi)
gegn
X (
Elimar Hauksson lögmaður)
Ákærði var sakfelldur m.a. fyrir hótanir og umferðar- og siglingarlagabrot og dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi, til greiðslu sektar og sviptingar ökuréttar í 3 ár og skipstjórnarréttindum í þrjá mánuði.
Lögreglustjórinn á Vestfjörðum (
Kristján Óskar Ásvaldsson saksóknarfulltrúi)
gegn
X (
Almar Þór Möller lögmaður)
Ákærði var ákærður fyrir brot á siglingalögum með því að hafa valdið skipstrandi með yfirsjónum og vanrækslu er báti var siglt á grjótgarð við innsiglinguna í Hólmavíkurhöfn. Dómurinn taldi framburðarskýrslu sem tekin var af ákærða á vettvangi hafa takmarkað gildi, m.a. í ljósi þess að ákærða var ekki kynnt sakarefnið. Skýringar ákærða, sem fyrst komu fram við aðalmeðferð málsins, hefðu þannig getað komið fram undir rannsókn þess ef ákærði hefði verið boðaður til skýrslutöku á grundvelli 61.-66. gr. laga um meðferð sakamála. Þá hafði lögregla ekki framkvæmt sjálfstæða rannsókn á siglingatækjum bátsins, aflað gagna um veðurfar í aðdraganda strandsins, tekið skýrslur af vitnum eða aflað skoðunar- eða matsgerðar um skemmdir á bátnum. Taldi dómurinn ekki unnt að slá því föstu með nægilegri vissu að ástæður skipstrandsins mætti rekja til yfirsjóna og vanrækslu ákærða og var hann sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.
Stefnendur, foreldrar ungs manns, kröfðust miskabóta á hendur stefndu, útgerðarfyrirtæki og tryggingafélagi þess, í kjölfar þess að sonur þeirra hafði fallið útbyrðis af fiskveiðibáti þar sem hann var háseti og látist í sjó, sbr. 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Að mati dómsins þótti með öllu ósannað með hvaða hætti umrætt óhapp átti sér stað, auk þess sem ekki þótti heldur vera sýnt fram á að ætlaðir annmarkar í framgöngu skipstjóra og útgerðar í tengslum við málið væru þess eðlis að ætti eftir sem áður að leiða til þess að bótaskylda yrði felld á stefndu.
Lögreglustjórinn á Vestfjörðum (
Kristján Óskar Ásvaldsson saksóknarfulltrúi)
gegn
Róberti Paul Scala (
Sigurður Freyr Sigurðsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 238. gr. siglingalaga nr. 34/1985.
Lögreglustjórinn á Vestfjörðum (
Kristján Óskar Ásvaldsson saksóknarfulltrúi)
gegn
Rúnari Árnasyni (
Elimar Hauksson lögmaður)
Ákærði var sakfelldur fyrir brot gegn 2. mgr., sbr. 3. mgr. 238. gr. siglingalaga nr. 34/1985.
Deilt var um skyldu til greiðslu björgunarlauna skv. 168. gr. siglingalaga vegna atburðar er fiskibátur strandaði á skerjum í Tálknafirði. Bátur í útgerð stefnanda kom til aðstoðar, dró bátinn af skerjum og til hafnar. Var stefndi, eigandi bátsins sem bjargað var, dæmdur til greiðslu 1.500.000 króna í björgunarlaun og til greiðslu málskostnaðar, auk þess sem sjóveðréttur stefnanda í bátnum til tryggingar björgunarlauna var staðfestur.
Skipstjóri og 2. stýrimaður á flutningaskipi voru sakfelldir fyrir að stofna lífi skipstjóra strandveiðibáts í hættu og láta fyrir farast að koma honum til hjálpar í kjölfar áreksturs milli skipanna úti fyrir Garðskaga aðfaranótt 16. maí 2024. Skipstjórinn var jafnframt sakfelldur fyrir að vera undir áhrifum áfengis og ávana- og fíkniefna er árekstur varð. Ákærðu játuðu greiðlega sök og var m.a. litið til þess þegar þeim var gerð refsing. Hlaut skipstjórinn 12 mánaða skilorðsbundinn fangelsisdóm og stýrimaðurinn 8 mánaða skilorðsbundinn dóm. Jafnframt var skipstjórinn sviptur skipstjórnarréttindum og rétti til að gegna stýrimannsstöðu í 3 mánuði.
Lögreglustjórinn á Vestfjörðum (Helgi Jensson lögreglustjóri) gegn
Magnúsi Kristjáni Guðmundssyni
Ákærði dæmdur fyrir að stjórna skipi án þess að hafa haft á tilteknu tímabili gild skipstjórnarréttindi, en auk þess fyrir að hafa á sama tímabili lögskráð annan mann, sem ekki hafi verið um borð í skipinu sem skipstjóra þess. Þá var hann sakfelldur fyrir að stjórna skipi undir áhrifum fíkniefna. Brot hans fólu í sér skilorðsrof á eldri dómi. Var sá dómur því dæmdur upp og ákærða gert að sæta fangelsi samtals í þrjá mánuði.
Ágreiningur aðila laut að því hvort sóknaraðili, sem áhafnarmeðlimur á skipinu Laugarnesinu RE, ætti rétt á björgunarlaunum samkvæmt ákvæðum siglingalaga nr. 34/1985 vegna björgunaraðgerða sem fóru fram er skipið M/V Green Freezer strandaði í Fáskrúðsfirði 17. september 2014. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málsástæður sóknaraðila væru bæði ruglingslegar og mótsagnakenndar um aðild hans til að hafa uppi kröfur í senn á hendur útgerð hins strandaða skips, þeim sem fengu greidd björgunarlaun vegna framangreindra björgunaraðgerða og þeim sem hann taldi að hefðu átt að fá greidd björgunarlaun en kröfðust þeirra ekki. Þá mætti skilja málatilbúnað sóknaraðila þannig að hann gerði annars vegar kröfu um hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum og hins vegar um björgunarlaun úr hendi útgerðar hins strandaða skips. Væri óljóst hvort sóknaraðili byggði á því að hann ætti sjálfstæða kröfu um greiðslu björgunarlauna eða hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum. Þá væri fjárkrafa sóknaraðila vanreifuð. Málatilbúnaður sóknaraðila væri því í andstöðu við d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.
G var sakfelldur fyrir brot gegn 2. og 3. mgr. 238. gr. siglingalaga nr. 34/1985 með því að hafa sem skipstjóri nánar tilgreinds fiskiskips stjórnað skipinu óhæfur til að sinna skipstjórninni á fullnægjandi hátt vegna áhrifa nánar tilgreindra fíkniefna sem mældust í blóði og þvagi hans. G neitaði sök og hafnaði því að hafa verið við skipstjórn í umrætt sinn. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði annað ráðið en að G hefði verið við skipstjórn þó svo að vera kynni að B yfirstýrimaður hefði einnig komið að siglingu skipsins undir handleiðslu G. Það væri og í samræmi við lögskráningu á skipið þar sem G var skráður sem skipstjóri og B sem yfirstýrimaður. Var því lagt til grundvallar að G hefði verið skipstjóri á skipinu í umrætt sinn og sem slíkur borið ábyrgð á stjórn þess. Var G gert að greiða 380.000 króna sekt til ríkissjóðs en ella sæta fangelsi í 24 daga. Þá var hann sviptur skipstjórnarréttindum í þrjá mánuði.
S, A, I og K voru gefin að sök brot gegn lögum um eftirlit með skipum, reglugerð um leyfi til farþegaflutninga með skipum, siglingalögum, lögum um lögskráningu sjómanna, reglugerð um lögskráningu sjómanna og lögum um áhafnir íslenskra farþegaskipa og flutningaskipa, sem skipstjórar á hvalaskoðunarbátum G ehf. Með dómi Landsréttar voru þeir allir sakfelldir fyrir að hafa siglt með of marga farþega, en S jafnframt sakfelldur fyrir að bera ábyrgð á því sem fyrirsvarsmaður G. Á hinn bóginn voru S og K sýknaðir af þeim sakargiftum að hafa siglt án þess að lögskrá áhöfn áður en farið var á sjó. Auk þess var A sakfelldur fyrir að hafa siglt án skipskjala, en sýknaður af því að hafa ekki verið með vélavörð um borð. Þeim var öllum gerð sektarrefsing fyrir þá háttsemi sem þeir voru sakfelldir fyrir.
Skipstjórinn X var ákærður fyrir brot gegn áfengislögum nr. 75/1998, siglingalögum nr. 34/1985 og lögum nr. 47/2003, um eftirlit með skipum, með því að hafa verið undir áhrifum áfengis við stjórn skips er því var siglt til hafnar. Í dómi héraðsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna, segir meðal annars að ákærða og vitnum bæri saman um að ákærði hefði vikið af vakt klukkan hálf eitt eftir miðnætti umrætt sinn og 1. stýrimaður tekið við stjórn skipsins. Upplýst væri að ákærði hefði komið upp í brú skömmu áður en skipið kom til hafnar. Þá bar 1. stýrimaður að ákærði hefði sagt sér hvenær skipið kom að bryggjunni. Héraðsdómur taldi sannað að 1. stýrimaður hefði verið við stjórn skipsins þegar því var siglt til hafnar og að bryggju umrætt sinn. Vera ákærða í brúnni ein og sér ylli því ekki að hann tæki við stjórn skipsins, þrátt fyrir stöðu hans sem skipstjóra, og þyrfti því ekki að skera úr um það hvort hann hefði verið undir áhrifum áfengis eða ekki. Var ákærði sýknaður.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir saksóknari)
gegn
Jónasi Garðarssyni (
Kristján Stefánsson hrl)
J var sakfelldur fyrir að hafa aðfararnótt 10. september 2005, sem skipstjóri skemmtibátsins Hörpu á siglingu með fjóra farþega, verið undir áhrifum áfengis við stjórn bátsins og ekki haft gát á siglingaleiðinni er siglt var í næturmyrkri og slæmu skyggni og hafa þannig með stórfelldri vanrækslu í skipstjórastarfi orðið valdur að því að báturinn steytti á Skarfaskeri með þeim afleiðingum að farþeginn X lést og farþeginn Y hlaut verulega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir að hafa ekki gert ráðstafanir til bjargar farþegum eftir að stórlega laskaður báturinn losnaði af skerinu um 20 mínútum eftir ásiglinguna, hvorki leitað aðstoðar björgunarliða né siglt skemmstu leið til lands, heldur tekið stefnu austur Viðeyjarsund þar sem bátnum hvolfdi skömmu síðar með þeim afleiðingum að farþeginn Z drukknaði en Y hlaut ofkælingu. Voru brot ákærða heimfærð undir 215. gr. og 219. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, auk 2. mgr. 6. gr., 11. gr., 1. mgr. 7. gr., sbr. 239. gr., 1. mgr. og 2. mgr. 238. gr. siglingarlaga nr. 34/1985. Fyrir Hæstarétt var lögð fram matsgerð tveggja lækna sem töldu að J hefði verið ófær um að hugsa rökrétt eða taka fulla ábyrgð á gerðum sínum í kjölfar ásiglingarinnar. Í niðurstöðu Hæstaréttar segir að matsmenn hafi ekki getað stutt niðurstöðu sína við beina skoðun eða rannsóknir á ákærða, enda hafi þeim verið falið að leggja mat á mjög skammvinnt tímabundið andlegt ástand hans eftir slysið, sem varð hálfu öðru ári áður en matið fór fram. Rýri þetta sjálfstætt gildi matsgerðarinnar mjög. Ekki þótti af gögnum málsins unnt að draga þá ályktun að J hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum eftir ásiglinguna, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga, eða að hann hefði orðið fyrir slíkri truflun að 16. gr. laganna ætti við. Var niðurstaða héraðsdóms um 3 ára fangelsisrefsingu J staðfest. Þá var J dæmdur til greiðslu miskabóta tilhanda eftirlifandi foreldrum og börnum X og Z.