Deilt var um skyldu til greiðslu björgunarlauna skv. 168. gr. siglingalaga vegna atburðar er fiskibátur strandaði á skerjum í Tálknafirði. Bátur í útgerð stefnanda kom til aðstoðar, dró bátinn af skerjum og til hafnar. Var stefndi, eigandi bátsins sem bjargað var, dæmdur til greiðslu 1.500.000 króna í björgunarlaun og til greiðslu málskostnaðar, auk þess sem sjóveðréttur stefnanda í bátnum til tryggingar björgunarlauna var staðfestur.
Ágreiningur aðila laut að því hvort sóknaraðili, sem áhafnarmeðlimur á skipinu Laugarnesinu RE, ætti rétt á björgunarlaunum samkvæmt ákvæðum siglingalaga nr. 34/1985 vegna björgunaraðgerða sem fóru fram er skipið M/V Green Freezer strandaði í Fáskrúðsfirði 17. september 2014. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málsástæður sóknaraðila væru bæði ruglingslegar og mótsagnakenndar um aðild hans til að hafa uppi kröfur í senn á hendur útgerð hins strandaða skips, þeim sem fengu greidd björgunarlaun vegna framangreindra björgunaraðgerða og þeim sem hann taldi að hefðu átt að fá greidd björgunarlaun en kröfðust þeirra ekki. Þá mætti skilja málatilbúnað sóknaraðila þannig að hann gerði annars vegar kröfu um hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum og hins vegar um björgunarlaun úr hendi útgerðar hins strandaða skips. Væri óljóst hvort sóknaraðili byggði á því að hann ætti sjálfstæða kröfu um greiðslu björgunarlauna eða hlutdeild í þegar greiddum björgunarlaunum. Þá væri fjárkrafa sóknaraðila vanreifuð. Málatilbúnaður sóknaraðila væri því í andstöðu við d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.
Björgunarlaun. Siglingalög. Vanreifun. Frávísun máls
Báturinn H, sem var í eigu D ehf., varð vélarvana og losnaði að hluta frá flotbryggju við Drangey í lok júlí 2018. Báturinn K, sem var í eigu Ú sf., kom H til bjargar og í kjölfarið greiddi tryggingarfélag D ehf. Ú sf. 1.400.000 krónur í björgunarlaun. Ágreiningslaust var að um björgun í skilningi a-liðar 1. mgr. 163. gr. siglingalaga nr. 34/1985 hefði verið að ræða, en aðila greindi á um hvort greiðslan væri fullnægjandi að teknu tilliti til þeirra atriða sem gæta skyldi að við ákvörðun björgunarlauna samkvæmt a- til h-liðum 1. mgr. 168. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að í a-lið ákvæðisins greindi að líta bæri til verðmætis þess sem bjargað hefði verið og að það atriði væri ekki sérstaklega aðgreint frá öðrum sjónarmiðum sem líta bæri til. Því hefði héraðsdómur ekki ákveðið björgunarlaun of há í hlutfalli við verðmæti H þar sem litið hefði verið til þess að hvatning til björgunar ætti ekki síður við þegar minni bátar ættu í hlut. Þá taldi rétturinn að hætta hefði verið á umhverfistjóni í skilningi VIII. kafla sömu laga þegar björgun hafi átt sér stað. Aftur á móti yrði einnig að líta til þess að björgunarmenn hefðu ekki þurft, í því skyni að koma í veg fyrir umhverfistjón, að beita sérstakri verklagni eða atorku umfram það sem gert hefði verið til að bjarga H úr hættu og hefði það atriði því ekki áhrif á fjárhæð björgunarlauna til hækkunar samkvæmt c-lið 1. mgr. 168. gr. laganna. Talið var að H hefði verið giftusamlega forðað frá yfirvofandi hættu á altjóni, að björgunarmenn hefðu þurft að beita mikilli útsjónarsemi og verklagni við björgunina og að þeir hefðu lagt sig og búnað sinn í hættu umrætt sinn, sbr. b-, d-, e- og h-lið 1. mgr. 168. gr. sömu laga. Á hinn bóginn hefðu björgunaraðgerðir ekki tekið langan tíma auk þess sem ekkert lægi fyrir í málinu um að björgunarmenn hafi orðið fyrir útgjöldum eða tjóni vegna björgunarinnar, sbr. f-lið ákvæðisins. Þá hafi hjálpin verið veitt skjótt en í því sambandi væri þó einnig til þess að líta að K hefði þegar verið á leið til H er hættan hafi skapast, sbr. g-lið sama ákvæðis. Þótti fjárhæð björgunarlaunanna hæfilega ákveðin 2.200.000 krónur og kæmi fyrrgreind 1.400.000 króna innborgun þeirri fjárhæð til frádráttar. Þá var staðfestur sjóveðréttur í H til tryggingar dæmdum björgunarlaunum.
Ágreiningslaust að stefnandi á rétt á björgunarlaunum. Ágreiningur lýtur að fjárhæð björgunarlauna. Fallist á kröfu stefnanda. Sjóveðréttur staðfestur til tryggingar dæmdum fjárhæðum.
Kröfu S um björgunarlaun var hafnað.
Marver ehf gegn
Einhamri Seafood ehf og Sjóvá-Almennum tryggingum til réttargæslu
Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda björgunarlaun.
Stefndi dæmdur til að greiða stefnanda björgunarlaun og málskostnað. Sjóveðréttur í skipi fyrir dæmdum fjárhæðum staðfestur.
Skipið F, sem var í eigu og útgerð Í ehf., varð vélarvana og kom B, skip í eigu L hf., því til aðstoðar. Aðilar deildu um ákvörðun björgunarlauna. Ekki var fallist á mótmæli Í við því að matsgerð sem L aflaði eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu fyrir málið. Talið var að F hafi þegar verið statt í yfirvofandi hættu þegar skelplógsbarki skipsins fór í skrúfuna og það varð vélarvana um 1,2 mílu frá landi, og að hættan hafi síðan aukist að mun, þegar stjórnborðsakkerið slitnaði frá skipinu og skipið rak enn nær landi. Var samkvæmt þessu fallist á með L að við ákvörðun björgunarlauna skyldi fara eftir ákvæðum 1. mgr. 168. gr. siglingalaga og að 2. mgr. greinarinnar kæmi ekki til álita við þá ákvörðun. Aðila greindi ekki á um að skipverjar B hafi brugðist skjótt við hjálparbeiðni F og undirbúið aðgerðir sínar vel, sem og að björgunin hafi heppnast eins og best varð á kosið. Var fjárhæð björgunarlauna ákvörðuð með hliðsjón af þessu, sem og verðmæti F. Þá var staðfestur sjóveðréttur í F til tryggingar dæmdum fjárhæðum.
Skipið H, sem húftryggt var hjá vátryggingafélaginu T, varð vélarvana og kom L skipinu til hjálpar og dró það frá landi á skipi sínu A, sem húftryggt var hjá vélbátaábyrgðarfélaginu G. Voru aðilar sammála um að liðsinni L hefði falið í sér björgun í merkingu þágildandi 1. mgr. 164. gr. siglingalaga nr. 34/1985, en ágreiningur reis um það hvort greiðslu til L fyrir björgunina skyldi ákveða á grundvelli reglna siglingalaga um björgunarlaun eða reglu þágildandi 14. gr. laga um bátaábyrgðarfélög nr. 18/1976. Talið var að greiðsla björgunarlauna skips yrði ekki ákveðin eftir sérreglu 14. gr. laga um bátaábyrgðarfélög þegar skip, sem bjargað var, hefði verið tryggt hjá öðru vátryggingafélagi en bátaábyrgðarfélagi. Bar því að greiða L björgunarlaun á grundvelli ákvæða siglingalaga. Var eiganda skipsins H gert að greiða L björgunarlaun, en krafa L um viðurkenningu sjóréttar í H var talin fyrnd og var henni hafnað.