Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

156 dómar fundust

Lykilorð: Sameign

Héraðsdómur Suðurlands birt 30. janúar 2026

E-498/2023

Steinþór Guðmundsson Þuríður Einarsdóttir (Hjalti Geir Erlendsson lögmaður) gegn Magnúsi G. Guðmundssyni, Angelíku Guðmundsdóttur Wallmann og Árna Oddgeiri Guðmundssyni (Stefán Þórarinn Ólafsson lögmaður)

Stefndu sýknuð af kröfu stefnenda um skipti á sameiginlegu landi samkvæmt matsgerð dómkvaddra matsmanna.

Hæstiréttur birt 17. desember 2025

16/2025

Heiðardalur ehf (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Búð ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður)

H ehf. höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist þess að fá viðurkennt að atkvæði fylgdi ekki jörðinni Hvarfsdal í Dalabyggð í Veiðifélagi Búðardalsár. Hæstiréttur taldi að það leiddi af 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006 að atkvæði í veiðifélaginu fylgdi ekki jörðinni Hvarfsdal. Einnig taldi Hæstiréttur að það færi ekki í bága við 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignarréttar og 74. gr. um félagafrelsi að B ehf. nyti ekki atkvæðisréttar í veiðifélagi vegna jarðarinnar. Þannig hefði ekki verið gengið lengra með lögum nr. 61/2006 við að takmarka réttindi B ehf. en efni voru til. Samkvæmt þessu var tekin til greina viðurkenningarkrafa H ehf.

Landsréttur birt 4. desember 2025

864/2024

Þórarinn Jónasson (Gunnar Ingi Jóhannsson lögmaður) gegn Mosfellsbæ (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Þ höfðaði mál á hendur M og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu M gagnvart honum vegna hagnýtingar M á grunnvatni úr vatnsbólinu Laxnesdýjum innan marka jarðarinnar Laxnes I í Mosfellsbæ. Bæði Þ og M voru meðal eigenda jarðarinnar. Byggði Þ á því að M hefði með vatnstöku sinni skert með ólögmætum hætti stjórnarskrárvarin eignarréttindi Þ sem sameiganda að jörðinni án þess að greiða bætur fyrir þá hagnýtingu, auk þess sem hagnýting M á vatninu hefði haft í för með sér verulegar og íþyngjandi takmarkanir á hagnýtingu Þ á jörðinni. Með dómi héraðsdóms var M sýknað af kröfum Þ. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt 1. mgr. 26. gr. vatnalaga nr. 15/1923 ætti Þ ekki tilkall til endurgjalds vegna hagnýtingar M í þágu vatnsveitu sveitarfélagsins heldur einungis rétt á bótum ylli vatnstakan Þ tjóni. Var málsástæðum Þ varðandi endurgjald fyrir hagnýtingu M því hafnað. Þá vísaði rétturinn til þess að M væri sem sameiganda að jörðinni Laxnesi heimil sú ráðstöfun og nýting sem ekki skerti jafngóðan rétt annarra eigenda til að njóta eignarinnar og ylli þeim ekki meiri óþægindum en vænta mætti miðað við allar aðstæður. Var ekki talið að Þ hefði sýnt fram á að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hagnýtingar M eða takmarkana sem sameigendur í Laxnesi I sættu vegna vatnsverndarkvaða. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu M af kröfum Þ.

Hæstiréttur birt 24. nóvember 2025

48/2024

Guðjón Egill Ingólfsson, Gunnar Ólafur Bjarnason, Helga Hauksdóttir, Halldór Kristján Ingólfsson, Ingunn Hinriksdóttir, Lára Valgerður Ingólfsdóttir, Ólafur Gunnarsson, Þórhildur Hrönn Ingólfsdóttir og Valfríður Möller (Ásgeir Þór Árnason lögmaður) gegn Felix von Longo-Liebenstein, Nýja húsinu Ófeigsfirði, Guðrúnu Sveinbjörnsdóttur, Gunnari Gauki Magnússyni, Halldóru Hrólfsdóttur, Hallvarði E. Aspelund, Haraldi Sveinbjörnssyni, Pétri Guðmundssyni, Valdimar Steinþórssyni, Þóru Hrólfsdóttur, Halldóri Árna Gunnarssyni, Sverri Geir Gunnarssyni, Þórunni Hönnu Gunnarsdóttur, Sæmörk ehf, Ásdísi Gunnarsdóttur, Guðrúnu Önnu Gunnarsdóttur, Sigríði Gunnarsdóttur, Svanhildi Guðmundsdóttur, Ásdísi Virk Sigtryggsdóttur Karli Sigtryggssyni, Sigríði Sveinsdóttur (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður), til réttargæslu Fornaseli ehf (Heiðar Ásberg Atlason lögmaður) og íslenska ríkinu (Vífill Harðarson lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að landamerkjum jarðarinnar Drangavíkur í Árneshreppi gagnvart jörðunum Engjanesi, Ófeigsfirði og Laugalandi. Með hinum áfrýjaða dómi voru viðurkennd nánar tilgreind landamerki á milli Engjaness og Drangavíkur en ekki var talið að síðarnefnda jörðin ætti merki að jörðunum Ófeigsfirði og Laugalandi. Stefnendur í héraði voru eigendur 74,5% Drangavíkur en að áfrýjun þeirra til Landsréttar og Hæstaréttar stóðu 61% eigenda jarðarinnar og var öðrum eigendum hennar stefnt til að þola dóm af hálfu sameigenda sinna en þeir tóku undir málatilbúnað annarra stefndu í málinu. Hæstiréttur taldi að 4. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála gæti samkvæmt efni sínu ekki átt við um yfirlýsingar þeirra sem stefnt væri til að þola dóm þannig að þær væru bindandi fyrir áfrýjendur. Aðilar voru sammála um að leggja landamerkjabréf jarðanna Drangavíkur og Engjaness til grundvallar niðurstöðu í málinu. Kjarni ágreinings aðila laut að því hvernig bæri að skýra tilvísun landamerkjabréfanna til Eyvindarfjarðarár og hver hefðu verið upptök árinnar á ritunartíma þeirra. Hæstiréttur taldi bréfin afar fáorð um mörk inn til landsins og að nauðsynlegt væri að horfa til annarra heimilda en bréfanna sjálfra. Þær geymdu lýsingu sem nota mætti við mat á merkjum jarðanna, staðháttum sem og upplýsingum um notkun landsins. Þá var að teknu tilliti til staðhátta og venju á viðkomandi svæði líkt og í hinum áfrýjaða dómi miðað við að með orðunum „eptir hæstu fjallsbrún“ í landamerkjabréfi Engjaness væri átt við vatnaskil. Við úrlausn málsins var einnig lagt til grundvallar með vísan til ýmissa ritaðra heimilda um staðhætti og korta sem gerð voru nærri landamerkjabréfunum í tíma að Eyvindarfjarðará hefði á ritunartíma bréfanna komið upp í tveimur kvíslum norðarlega á Ófeigsfjarðarheiði þaðan sem hún hefði runnið í farvegi til sjávar. Jafnframt var talið að Efra- og Neðra Eyvindarfjarðarvatn hefðu ekki tekið að myndast fyrr en Drangajökull tók að hopa upp úr árinu 1914. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um landamerki jarðanna Drangavíkur og Engjaness.

Landsréttur birt 19. júní 2025

270/2025

Þórarinn Jónasson (Benedikt Baldur Tryggvason lögmaður) gegn Golfklúbbi Mosfellsbæjar og Mosfellsbæ (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Þ höfðaði mál gegn GM og M og krafðist þess annars vegar að viðurkennt yrði að GM væri óheimilt að nota undir starfsemi sína tiltekinn veg að fasteigninni L2 og hins vegar að M væri óheimilt að ráðast í framkvæmdir á veginum að því leyti sem vegurinn liggur í landi L1. Með hinum kærða úrskurði var máli Þ vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að tilgangur málsóknar Þ væri að koma í veg fyrir að vegurinn væri notaður sem aðkoma fyrir starfsemi GM. Varðandi fyrri hluta kröfugerðar Þ sagði að vegurinn væri akvegur sem væri opinn almenningi og því ekki einkavegur GM. Þá yrði ekki talið að GM hefði starfsemi á veginum sem ráðið gæti umferð þar. Niðurstaða um kröfu Þ myndi því hvorki fela í sér að ráðið yrði til lykta ágreiningi málsins né hefði hún raunhæft gildi um réttarstöðu hans. Var krafan því ekki talin fullnægja skilyrðum 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun hennar staðfest. Um seinni hluta kröfugerðar Þ kom síðan fram að skilja yrði hana svo að Þ vildi meina M með öllu að ráðast í nokkrar framkvæmdir á veginum. Landsréttur benti á að í kæru Þ kæmi fram að með málsókninni væri ekki verið að leitast eftir að koma í veg fyrir að nánar greindir aðilar kæmust þar um. Svo þessir aðilar gætu farið um veginn mætti ætla að þörf yrði á viðhaldi. Ef fallist yrði á kröfuna kæmi það í veg fyrir að M, sem bæri ábyrgð á veghaldi vegarins samkvæmt 12. gr. vegalaga nr. 80/2007, gæti sinnt skyldum sínum til viðhalds. Var málatilbúnaður Þ að þessu leyti talinn vera á reiki og samræmast ekki kröfum d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þá var einnig vísað til þess að krafa Þ væri í andstöðu við vilja sameigenda að jörðinni L2. Að virtum reglum um óskipta sameign og samaðild, hefði Þ verið rétt að stefna sameigendum sínum til að þola dóm um kröfuna. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun seinni hluta kröfu Þ því einnig staðfest.

Landsréttur birt 17. desember 2024

794/2024

Jón Helgi Tómasson (Halldór Ingi Blöndal lögmaður) gegn Helgu Björgu Gunnarsdóttur (Leifur Runólfsson lögmaður)

J höfðaði mál á hendur H og krafðist þess að henni yrði gert skylt að gefa út afsal til hans fyrir 10% eignarhlut sínum í tiltekinni fasteign en til vara að viðurkenndur yrði óskiptur eignarréttur hans að allri fasteigninni. Undir rekstri málsins var eignin seld og gaf H þá eftir tilkall til hlutdeildar í söluandvirði eignarinnar. Málið var í kjölfar þessa fellt niður og aðilar látnir bera hvor sinn málskostnað. Landsréttur rakti að í hinum kærða úrskurði væri gerð grein fyrir því hvernig staðið hefði verið að kaupum á fasteigninni á sínum tíma, þar á meðal aðkomu H að þeim sem móðir þáverandi unnustu J, tildrögum málshöfðunar J og atvikum sem leiddu til þess að málið var fellt niður. Vegna lána sem tekin hefðu verið við kaup á fasteigninni, sem aðilar báru óskipta ábyrgð á, hefði H haft augljósa hagsmuni af málsúrslitum. Við niðurfellingu málsins hefði hún verið leyst undan þeirri ábyrgð. Að öllum þessum atvikum virtum þóttu ekki efni til að hrófla við niðurstöðu héraðsdóms um málskostnað. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur og kærumálskostnaður felldur niður.

Landsréttur birt 5. desember 2024

554/2023

Gunnhildur Loftsdóttir (Jón Steinar Gunnlaugsson lögmaður, Hlynur Jónsson lögmaður, 4. prófmál) gegn Landsvirkjun (Guðjón Ármannsson lögmaður)

G höfðaði mál á hendur L og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að L ætti ekki tilkall til eignarréttinda að jörðinni Hólmabakka í Skeiða- og Gnúpverjahreppi í Árnessýslu, þar með talið til vatnsréttinda í Þjórsá fyrir landi jarðarinnar. Deildu aðilar um það hvort systkinum G hefði verið heimilt að selja L á leigu tiltekin eignarréttindi sín í jörðinni Breiðanesi án samþykkis hennar og þar með hvort L ætti tilkall til eignarréttinda í jörðinni Hólmabakka eftir að þeirri jörð var skipt út úr jörðinni Breiðanesi. Með dómi Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að samningar L við systkini G, sem á þeim tíma áttu samtals 80% hlut í Breiðanesi á móti 20% hlut G, bæru ekki annað með sér en að með þeim hefðu þau einungis ráðstafað fyrir sitt leyti hlutdeild þeirra í tilteknum land- og vatnsréttindum í landi jarðarinnar. Það hefði þeim verið heimilt þótt G væri mótfallin þeim ráðstöfunum. L væri á grundvelli samninganna handhafi 80% hlutdeildar í þeim réttindum í landi jarðarinnar sem þar væri lýst. Því var kröfu G um viðurkenningu á því að L ætti engin slík réttindi í umræddu landi hafnað. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu L af kröfum G.

Landsréttur birt 8. nóvember 2024

767/2024

A (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn B C og D (Ívar Pálsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur B, C og D og krafðist þess að viðurkenndur yrði for- kaupsréttur hennar að jörðinni R. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á þeim grundvelli að A hefði orðið kunnugt um ráðstöfun jarðahlutans með tölvubréfi 23. október 2023. Málshöfðunarfrestur samkvæmt 32. gr. jarðalaga nr. 81/2004 hefði því verið liðinn þegar málið var höfðað 22. maí 2024. Að virtum atvikum í aðdraganda málshöfðunar A taldi Landsréttur aftur á móti ekki efni til að líta svo á að fyrrgreint tölvubréf markaði upphaf málshöfðunarfrests í lögskiptum aðila. A hefði þvert á móti haft réttmæta ástæðu til að ætla að ekki væri tilefni til málshöfðunar fyrr en henni varð ljós afstaða varnaraðila til erindis lögmanns hennar 20. nóvember 2023 þar sem hún tilkynnti um nýtingu forkaupsréttar. Sú staða hefði ekki verið fyrir hendi fyrr en hún fékk upplýsingar um að skiptayfirlýsingu hefði verið þinglýst í bága við forkaupsrétt hennar. Málshöfðunarfrestur téðs ákvæðis var því ekki talinn standa því í vegi að A gæti leitað dóms um viðurkenningarkröfu sína. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Landsréttur birt 8. nóvember 2024

766/2024

A (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn B C og D (Ívar Pálsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur B, C og D og krafðist þess að viðurkenndur yrði forkaupsréttur hans að jörðunum S og T. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á þeim grundvelli að A hefði orðið kunnugt um ráðstöfun jarðahlutanna með tölvubréfi 23. október 2023. Málshöfðunarfrestur samkvæmt 32. gr. jarðalaga nr. 81/2004 hefði því verið liðinn þegar málið var höfðað 22. maí 2024. Að virtum atvikum í aðdraganda málshöfðunar A taldi Landsréttur aftur á móti ekki efni til að líta svo á að fyrrgreint tölvubréf markaði upphaf málshöfðunarfrests í lögskiptum aðila. A hefði þvert á móti haft réttmæta ástæðu til að ætla að ekki væri tilefni til málshöfðunar fyrr en honum varð ljós afstaða varnaraðila til erindis lögmanns hans 20. nóvember 2023 þar sem hann tilkynnti um nýtingu forkaupsréttar. Sú staða hefði ekki verið fyrir hendi fyrr en hann fékk upplýsingar um að skiptayfirlýsingu hefði verið þinglýst í bága við forkaupsrétt hans. Málshöfðunarfrestur téðs ákvæðis var því ekki talinn standa því í vegi að A gæti leitað dóms um viðurkenningarkröfu sína. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Landsréttur birt 7. nóvember 2024

200/2023

Sigríður Hjaltadóttir (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Margréti Teitsdóttur Oddnýju Sæunni Teitsdóttur og Magnúsi Guðjóni Teitssyni (Guðmundur Pétursson lögmaður)

M, O og MG kröfðust viðurkenningar á því að þau ættu beinan eignarrétt að 4,5 hektara landspildu suður við Dyrhólaós í samræmi við þinglýsta eignarheimild þeirra. S, eigandi Neðri-Dals, mótmælti eignartilkalli þeirra á þeim grunni að spildunni hefði ekki verið skipt úr sameiginlegu landi Dalajarða við landskipti árið 1958 og hún felld undir jörðina Fjós. Aftur á móti taldi S að landið, sem spildan væri á, hefði komið í hlut Neðri-Dals við landskipti á engjalandi Dalajarða árið 1968. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að við landskiptin 1958 hefðu mörkum tiltekinnar spildu, sem í skiptagerð er kölluð Fjósaskák og þess getið að hún gengi „undir Fjósin“, ekki verið lýst í samræmi við kröfur 15. og 16. gr. landskiptalaga nr. 46/1941. Því var ekki á það fallist að með þeirri skiptagerð hafi landinu, sem ágreiningur aðila stóð um, verið skipt úr óskiptu landi Dalajarða. Jörðin Fjós var seld árið 1960 og hélt seljandinn eftir spildu við Dyrhólaós. Hann arfleiddi móður M, O og MG að spildunni við andlát sitt árið 1962. Í dómi Landsréttar var tekið fram að sú ráðstöfun hafi ekki getað falið annað og meira í sér en eigendaskipti á þeirri eignarhlutdeild sem arfleifandinn átti í landspildunni. Landsréttur hafnaði því einnig að landskiptagerð á engjalandi Dalajarða árið 1968 hefði náð til umræddrar landspildu. Því hefði S ekki fært sönnur á að hún ætti ein eignarrétt á því landi sem deilt væri um. Ekki var fallist á með M, O og MG að móðir þeirra hefði fyrir hefð öðlast ríkari rétt til landspildunnar en arfleifandinn hafði átt. Eins og atvikum var háttað yrði því að ganga út frá því að landspildan væri enn þá í sameign málsaðila, en ekki væri efni til að slá neinu föstu um möguleg eignarráð annarra að henni. Þótt eignarréttur M, O og MG á spildunni takmarkaðist af eignarrétti S væri hann beinn eignarréttur. Með þessum fyrirvara var fallist á viðurkenningarkröfu M, O og MG, en málskostnaður var látinn niður falla á báðum dómstigum.

Hæstiréttur birt 12. júní 2024

47/2023

Dalborg hf Fagriás ehf og RA 5 ehf (Ívar Pálsson lögmaður) gegn Hreyfli svf (Gestur Jónsson lögmaður)

Ágreiningur málsins laut að útleigu H svf. á 1.696 fermetra lóðarhluta, sem auðkenndur var sem Fellsmúli 30, undir bensínstöð. D hf., F ehf. og R ehf. voru ásamt H svf. meðal eigenda fasteigna á lóðinni Fellsmúla 24-30 og byggðist réttur þeirra til lóðarinnar á lóðarleigusamningi við Reykjavíkurborg. F ehf. og R ehf. höfðuðu mál á hendur H svf. og gerðu aðallega fjárkröfur sem svöruðu til ætlaðrar hlutdeildar þeirra í leigutekjum sem H svf. hafði þegið vegna útleigu lóðarhlutans. Til vara kröfðust þeir viðurkenningar á því að H svf. væri óheimilt að leigja út lóðarhlutann nema með samþykki þeirra. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að H svf. hefði ekki sannað að hann væri einn lóðarleigutaki umrædds 1.696 fermetra hluta lóðarinnar. Væru lóðarleiguréttindin að Fellsmúli 24-30 því öll í óskiptri sameign lóðarleigutaka í samræmi við hlutfallstölur þeirra. Af því leiddi að H svf. hefði ekki verið bær til að ráðstafa umræddum hluta lóðarinnar með sérstökum lóðarleigusamningi líkt og hann hafði gert. Hæstiréttur tók hins vegar fram að með vísan til ákvæðis í sameignarsamningi um lóðina Fellsmúla 24-28 nyti H svf. samningsbundins réttar til reksturs bensínstöðvar á umræddum 1.696 fermetra lóðarhluta. Þá komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að D hf., F ehf. og R ehf. hefði ekki tekist sönnun þess að endurgjaldið sem H svf., hefði þegið væri umfram það sem ráðið yrði af umræddri heimild hans samkvæmt sameignarsamningnum. Var því ekki fallist á að D hf., F ehf. og R ehf. ættu hlutdeild í þeim tekjum sem H svf. hafði haft af samningi um rekstur bensínstöðvar á þeim tíma sem dómkröfur þeirra tóku til, en þó áréttað að sú gjaldtaka gæti ekki grundvallast á gildu framsali lóðarleiguréttinda. Var H svf. því sýknaður af aðalkröfu D hf., F ehf. og R ehf. en varakröfu þeirra var vísað frá Hæstarétti.

Landsréttur birt 1. mars 2024

224/2023

Ágúst Ómar Berg (Gísli Tryggvason lögmaður) gegn Ernu Björk Häsler (Ragnar Björgvinsson lögmaður)

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort Á bæri að fjarlægja timburverönd sem byggð var árið 2008 og stóð á sameign aðila. Veröndin hafði verið smíðuð áður en Á festi kaup á neðri hæð hússins en E byggði á því að framkvæmdin hefði ekki notið samþykkis eigenda efri hæðarinnar. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var að mestu leyti með vísan til forsendna kom fram að Á bæri sönnunarbyrði fyrir því að samþykki hefði verið fyrir hendi en ekkert var talið styðja þá ályktun að E, eða eiginmaður hennar sem átti íbúðina þegar veröndin var smíðuð, hefðu veitt samþykki fyrir framkvæmdinni. Var Á gert að fjarlægja veröndina að viðlögðum dagsektum. Fyrir Landsrétti krafðist Á þess að ef fallist yrði á kröfu E skyldi koma í stað verandar skrautsteypa eða hellur í samræmi við teikningu með tilboði og báðir aðilar skyldu bera kostnað af framkvæmdinni. Þar sem krafa þessi kom fyrst fram við meðferð málsins fyrir Landsrétti og Á höfðaði ekki gagnsök í héraði til að koma kröfunni að auk þess sem hún var hvorki studd málsástæðum né lagarökum var henni vísað frá Landsrétti.

Landsréttur birt 23. febrúar 2024

707/2022

Gagnastjórn ehf (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður) gegn Auðbrekku 2, húsfélagi (Pétur Már Jónsson lögmaður)

A höfðaði mál á hendur G til heimtu kostnaðar vegna viðhalds á fasteigninni A2, matshluta 2. Matshlutinn samanstóð af bakhúsi þar sem G átti húsnæði og íbúðarhúsnæði sem hafði verið byggt ofan á hluta bakhússins, en viðhaldsframkvæmdir þær sem um ræddi lutu eingöngu að íbúðarhluta matshlutans. Áður en málið var höfðað hafði A í tvígang leitað til kærunefndar húsamála vegna A2, en á lóðinni eru þrír samtengdir matshlutar. Hafði nefndin hafnað því að allir þrír matshlutar A2 teldust eitt hús í skilningi fjöleignarhúsalaga nr. 26/1994 og komist að þeirri niðurstöðu að á A2 væru tvö hús, annars vegar matshlutar 1 og 3 og hins vegar matshluti 2. Hafði A gengið út frá þeirri skiptingu í kjölfarið. G byggði á hinn bóginn á því að matshluti 2 skiptist í fleira en eitt hús. Enn fremur byggði G á því að þak og ytra byrði íbúðarhúsnæðisins teldust sameign sumra en ekki allra, auk þess sem kostnaðarskipting A væri ósanngjörn. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með G að dómkröfur A væru vanreifaðar, né heldur að lögmæta ákvörðun hefði skort fyrir málshöfðun A og var frávísunarkröfum G því hafnað. Við úrlausn um afmörkun á hugtakinu hús var rakið að G hefði ekki byggt á því í málinu að allir matshlutar A2 teldust eitt hús í skilningi fjöleignarhúsalaga og gat því eingöngu komið til úrlausnar hvort fasteign G teldist vera hluti af sama húsi og íbúðarhúsnæðið í matshluta 2. Við úrlausn á því var meðal annars litið til þess að þak íbúðarhúsnæðisins væri þak um helmings bakhússins og að helmingur bakhússins væri undirstaða íbúðarhúsnæðisins. Þó að eignarhluti G væri ekki undir íbúðarhúsnæðinu var hann engu að síður sambyggður bakhúsinu sem myndaði 1. hæð hússins. Gat þannig ekki talist eðlilegt og haganlegt að telja bakhúsið í heild eða eignarhluta G sjálfstætt hús. Var málsástæðum G um að fasteign hans væri ekki hluti af sama húsi og íbúðarhúsnæðið hafnað. Ekki var heldur fallist á með G að þak og ytra byrði íbúðarhúsnæðisins væri sameign sumra. Kröfu G um að vikið yrði frá kostnaðarskiptingu samkvæmt 45. gr. laga nr. 26/1994 á grundvelli 46. gr. laganna var enn fremur hafnað. Þótt fallast mætti á að staða fasteignar G væri sérstök með tilliti til annarra eignarhluta í matshlutanum og að sú staða kynni í einhverjum tilvikum að réttlæta frávik frá 45. gr. laganna var horft til þess að sá reikningur sem A krafðist greiðslu á varðaði viðhald á þaki íbúðarhúsnæðisins, sem væri um leið þak stórs hluta bakhússins. Þótti því ekki sýnt fram á að ósanngjarnt og óeðlilegt væri að hann tæki þátt í kostnaði við umræddar þakviðgerðir. Á hinn bóginn var gagnkrafa G til skuldajafnaðar vegna nýlegs viðhalds á eignarhluta sínum tekin til greina.

Landsréttur birt 12. október 2023

351/2022

Gunnar Gunnarsson (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn Heiðarhjalla 21-23, húsfélagi (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Deilt var um hvort G væri skylt að inna af hendi greiðslur til H vegna hússjóðs og framkvæmdakostnaðar. G byggði einkum á því að Heiðarhjalli 21 og 23 teldust ekki eitt hús í skilningi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og að ákvarðanataka á húsfundi 5. maí 2020 hefði verið ólögmæt þar sem einn fundarmanna hefði tekið þátt í fundinum í gegnum síma. Í niðurstöðu Landsréttar var litið til þess að Heiðarhjalli 21 og 23 hefðu verið hönnuð sem ein heild og væru byggingarnar að hluta til samtengdar, auk þess sem útlit þeirra væri samræmt. Þá virtust eigendur íbúða í tímans rás hafa talið að um eitt hús væri að ræða, en af gögnum málsins var ráðið að ákvarðanir sem vörðuðu húshlutana hefðu verið teknar á vettvangi H og að kostnaður við framkvæmdir hefði verið gerður upp sameiginlega fyrir tilstilli húsfélagsins. Þannig hefðu íbúar Heiðarhjalla 21 og 23 talið eðlilegt og haganlegt að líta á húshlutana sem eitt hús. Staðfesti Landsréttur því niðurstöðu héraðsdóms um að H væri sjálfstætt hús í skilningi 1. mgr. 3. gr. laga nr. 26/1994. Um þátttöku tiltekins eiganda í húsfundi í gegnum síma vísaði Landsréttur til þess að viðkomandi hefði tekið virkan þátt í fundinum og yrði ekki litið fram hjá afstöðu hans til þeirra ákvarðana sem voru þar teknar. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um greiðsluskyldu G staðfest. Þá var fallist á kröfu H um staðfestingu á lögveðrétti í fasteign G til tryggingar þeirri fjárhæð sem honum var gert að greiða húsfélaginu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. júní 2023

E-4754/2022

Gunnhildur Loftsdóttir (Hlynur Jónsson lögmaður) gegn Landsvirkjun (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Ágreiningur var um hvort systkinum stefnanda hafi verið heimilt eða ekki að selja stefnda á leigu tiltekin eignarréttindi sem lutu m.a. að vatnsréttindum, án samþykkis stefnanda, með vísan til óskráðra reglna um óskipta sameign. Fallist var á að systkinum stefnanda hefði verið heimilt að ráðstafa eignarhlut sínum í hinum óskiptu réttindum til stefnda út frá þeim reglum sem gilda um inntak eignarréttar og forræði á eignarhlutdeild í sameign. Stefndi öðlaðist við framsalið þann rétt sem fyrri eigendur áttu og gekkst undir sömu skyldur og þau gagnvart stefnanda sem meðeiganda. Framsal til þriðja aðila og skipting eignarinnar breyttu engu um stöðu stefnda enda höfðu seljendur áður ráðstafað þessum réttindum til stefnda og báðir aðilar vissu um tilvist og efni samninganna. Þá var ekki fallist á að þinglýsing réttindanna skipti einhverju máli, enda ekki hlutverk sýslumanns að ákvarða lögskipti að baki skjölunum.

Landsréttur birt 23. júní 2023

217/2022

Dalborg hf Fagriás ehf og Reginn atvinnuhúsnæði ehf (Ívar Pálsson lögmaður) gegn Hreyfli svf (Gestur Jónsson lögmaður)

D hf., F ehf. og R ehf., eigendur fasteigna og lóðarhafar að lóðinni F, kröfðu H svf. um hlutdeild í þeim leigutekjum sem H svf. hafði þegið vegna útleigu á hluta lóðarinnar undir bensínstöð. Til vara kröfðust D hf., F ehf. og R ehf. þess að viðurkennt yrði að H svf. væri óheimilt að leigja út hluta lóðarinnar án samþykkis þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar þau heimildarskjöl sem fyrir lægju um eignirnar væru virt hefði H svf. ekki tekist sönnun á því að viðkomandi hluti lóðarinnar hefði verið gerður að sérstakri leigulóð sem H svf. væri einn eigandi að. Þvert á móti veittu skjölin vísbendingar um að samkomulag hafi verið milli eigenda fasteigna á lóðinni um að H svf. hefði heimild til að reka bensínafgreiðslustöð á hluta lóðarinnar og þegar fram liðu stundir hafi honum verið heimilað að leigja þann rekstur út. Taldi Landsréttur D hf., F. ehf. og R ehf. ekki hafa lagt viðhlítandi grundvöll að fjárkröfum sínum á hendur H svf. vegna samninga sem H svf. hefði gert varðandi rekstur bensínstöðvar á hinum umdeilda lóðarhluta og var H svf. því sýknaður af aðalkröfu D hf. F ehf. og R ehf.. Varakröfu D hf., F ehf. og R ehf. var vísað frá héraðsdómi þar sem hún lyti að réttarástandi til framtíðar, sem ekki ætti undir dómstóla að leysa úr, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. maí 2023

E-3922/2021

Veiðifélag Eystri-Rangár (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Einari Lúðvíkssyni og Dagmar Sigríði Lúðvíksdóttur (Jón Sigurðsson lögmaður) og og Dóru Lúðvíksdóttur (Hulda Rós Rúriksdóttir lögmaður)

Stefndu var með dómi bannað að hindra aðgengi stefnanda að þremur sleppitjörnum sem nýttar höfðu verið um áratugaskeið til að ala laxaseiði sem sleppa skyldi í Eystri-Rangá til að stuðla að fiskgengd í ánni. Sleppitjarnirnar eru staðsettar í óskiptu sameignarlandi tveggja bújarða en stefndu, sem eru erfingjar 20% eignarhluta í sameignarlandinu, voru einu eigendur sameignarlandsins sem vildu að stefnandi hætti að nýta tjarnirnar enda tekjur fyrir eigendur aðliggjandi jarða sem veiðiréttarhafa í húfi. Stefndu var jafnframt bannað að tálma för veiðimanna um nánar tilgreindan akveg sem liggur að efstu veiðisvæðum við Eystri-Rangá og Fiská. Kröfu stefnanda um að staðfest yrði lögbann við athöfnum stefndu, er fólu í sér framangreinda háttsemi, var hafnað þar sem talið var að skilyrðum laga til að leggja á lögbann væri ekki fullnægt.

Landsréttur birt 14. mars 2023

30/2023

Bára Garðarsdóttir (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Helgu Rós Níelsdóttur (Pétur Kristinsson lögmaður)

B skaut til héraðsdóms ákvörðun sýslumanns um að fram skyldi fara nauðungarsala á fasteign sem var í óskiptri sameign hennar og H. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, voru meðal annars rakin skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. Með vísan til atvika og gagna málsins var talið að fasteignin hafi verið í sameign aðila og varnaraðila, sem sameigenda að eigninni, verið heimilt að krefjast uppboðs til slita á sameigninni. Þá var H talin hafa fært fram nægjanlega sönnun fyrir því að fasteigninni yrði ekki skipt án þess að þeirri skiptingu fylgdi verulegur kostnaður. Fyrirmæli annarra laga eða samnings aðila þóttu ekki standa því í vegi að krafa varnaraðila um nauðungarsölu eignarinnar næði fram að ganga. Var því hafnað kröfu B þess efnis að nauðungarsölu sýslumanns á fasteigninni yrði felld úr gildi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. febrúar 2023

E-3839/2022

Erna Björk Häsler (Ragnar Björgvinsson lögmaður) gegn eignar sinnar að Byggðarenda 8, Reykjavík, að viðlögðum dagsektum til stefnanda að fjárhæð 50.000 krónur fyrir hvern dag frá dómsuppsögu til efndadags. Þá er krafist málskostnaðar (Gísli Tryggvason lögmaður)

Málsaðilar búa í tvíbýli. Eiganda neðri hæðar var að kröfu eiganda efri hæðar gert að fjarlægja timburverönd, sem liggur meðfram íbúð neðri hæðar, að viðlögðum dagsektum.

Landsréttur birt 9. desember 2022

721/2021

Þyri Magnúsdóttir (Þórður Heimir Sveinsson lögmaður) gegn Fífumóa 5, húsfélagi (Pétur Már Jónsson lögmaður)

Húsfélagið F krafði Þ um greiðslu vegna framkvæmda sem F stóð fyrir á fjölbýlishúsinu Fífumóa 5 í Reykjanesbæ og krafðist að auki staðfestingar lögveðs í fasteign Þ til tryggingar kröfunni. Ágreininingur í málinu sneri helst að því hvort staðið hafi verið að ákvörðun húsfélagsins um að ráðast í framkvæmdirnar með réttum hætti. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að málatilbúnaður Þ yrði skilinn svo að byggt væri á því að endurbæturnar sem ráðist var í hafi gengið verulega lengra og verið verulega dýrari og umfangsmeiri en nauðsyn bar til. Hefði þurft samþykki aukins meirihluta eigenda til töku ákvörðunar um þær, sbr. B-lið 1. mgr. 41. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús. Eins og atvikum máls háttaði hefði það staðið Þ nær að afla sönnunar um að svo væri. Þar sem engin gögn lágu fyrir því til stuðnings var Þ látin bera hallann af sönnunarskorti um að fyrrgreint ákvæði ætti við í málinu. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um að ákvörðun F um að ráðast í framkvæmdirnar hafi heyrt undir D-lið 1. mgr. 41. gr. laga nr. 26/1994, sem áskilur samþykki einfalds meirihluta eigenda. Þá yrði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að boðun húsfundar þar sem ákvörðunin var tekin hafi verið í samræmi við ákvæði laganna. Af því leiddi að unnt var að taka hana án tillits til fundarsóknar, sbr. 1. mgr. 42. gr. sömu laga. Var því fallist á kröfur F.

Hæstiréttur birt 26. október 2022

20/2022

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að því hvort V væri heimilt á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 að selja veiðihús félagsins að Fossási í Borgarbyggð á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils samkvæmt lögunum í ljósi fyrirmæla 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar um neikvætt félagafrelsi. Í dómi Hæstaréttar var rakið að við mat á því hvort leiga á veiðihúsi V til almenns gisti- og veitingarekstrar utan veiðitímabils teldist nýting og ráðstöfun eigna veiðifélags til skyldrar starfsemi í skilningi e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 væri til þess að líta að þótt sá rekstur sem færi fram í veiðihúsi á veiðitímabili teldist samrýmast markmiðum 1. gr. laga nr. 61/2006 og almennur gisti- og veitingarekstur utan veiðitímabils væri skyldur slíkum rekstri yrði ekki sjálfkrafa dregin sú ályktun þar af að slík starfsemi utan veiðitímabils samrýmdist markmiðum laganna. Að virtum sjónarmiðum um meðalhóf og kröfum sem gera yrði til skýrleika og vandaðs undirbúnings lagaheimilda sem kunni að takmarka stjórnarskrárvarin mannréttindi og því að í e-lið 1. mgr. 37. gr. væri mælt fyrir um hlutverk félags með skylduaðild og heimildir þess til ráðstöfunar á eignum bæri að skýra ákvæðið og beita því með þeim hætti að með skyldri starfsemi væri vísað til verkefna sem samrýmist þeim markmiðum sem skylduaðild að félaginu væri grundvölluð á samkvæmt 1. gr. laganna. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að V hefði ekki sýnt fram á að útleiga veiðihússins utan skilgreinds veiðitímabils til almenns gisti- og veitingarekstrar fæli í sér nýtingu og ráðstöfun á eignum félagsins með sem arðbærustum hætti fyrir félagsmenn og að hún teldist nauðsynleg til þess að félagið gæti náð þeim markmiðum sem skylduaðild að því er ætlað að tryggja. V yrði því ekki á grundvelli e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 talin slík ráðstöfun heimil nema með samþykki allra félagsmanna sinna. Var því fallist á viðurkenningarkröfu áfrýjandans I með nánar tilgreindum hætti. Hins vegar var staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu V af kröfum F ehf.

Landsréttur birt 14. október 2022

780/2021

Daníel Daníelsson (Björn Þorri Viktorsson lögmaður) gegn Guðmundi R. Reynissyni (Marteinn Másson lögmaður) og Húsasmiðjunni ehf (Smári Hilmarsson lögmaður, 2. prófmál)

D höfðaði mál á hendur G og H ehf. og krafðist þess aðallega að þeim síðarnefnda yrði gert að víkja af fasteigninni Smiðjuvöllum 1 á Akranesi og fjarlægja ummerki starfsemi sinnar innan 15 daga frá uppkvaðningu dómsins að viðlögðum dagsektum. Til vara krafðist D þess að H ehf. yrði gert að víkja með girðingar sínar af fasteigninni en að því frágengnu að H ehf. yrði gert að víkja af fasteigninni og fjarlægja ummerki starfsemi sinnar, nema á tilteknum lóðarskika. Krafðist D þess að G yrði gert að þola dóm um þessar kröfur. Einnig krafðist D skaðabóta úr hendi H ehf. þar sem hinn síðarnefndi hefði ekki afhent hina leigðu fasteign í því ástandi sem sem hann hefði átt að gera. Loks krafði D þá G og H ehf. óskipt um skaðabætur fyrir afnotamissi á fasteigninni. D byggði á því að G hefði verið óheimilt að ráðstafa fasteigninni til leigu án samþykkis hans en D og G áttu fasteignina í óskiptri sameign. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að D væri bundinn af samþykki sínu fyrir gerð leigusamnings G og H ehf. í ágúst 2007. Þá hefði D engar athugasemdir gert við að samningurinn breyttist í ótímabundinn leigusamning eftir að upphaflegum leigutíma lauk. Þar sem leigusamningurinn væri enn í fullu gildi voru G og H ehf. sýknaðir af aðalkröfu D. Málsástæður D fyrir varakröfum hans, sem voru fyrst hafðar uppi fyrir Landsrétti, voru taldar of seint fram komnar og komu þær kröfur því ekki til greina. Þá voru skaðabótakröfur D taldar ósannaðar. Voru G og H ehf. því sýknaðir af öllum kröfum D.

Landsréttur birt 7. október 2022

347/2021

Auður Helga Ólafsdóttir (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður, Sigurður Freyr Sigurðsson lögmaður, 3. prófmál) gegn Veiðifélagi Langadalsár, Hvannadalsár (Grímur Sigurðsson lögmaður) og Þverár (Unnur Lilja Hermannsdóttir lögmaður, 2. prófmál)

A var einn eigenda jarðarinnar Rauðamýrar en jörðinni fylgdi veiðiréttur í Hvannadalsá. A höfðaði mál á hendur V og krafðist þess að fá greiddan arð fyrir árin 2015 og 2017 vegna þess eignarhlutar sem hún var þinglýstur eigandi að. Í dómi Landsréttar kom fram að sameigendur Rauðumýrar hefðu gert með sér samkomulag árið 2000 en í því hefðu öll fjármál sameignarinnar verið falin fjárhaldsmanni. Á aðalfundi sameigenda á árinu 2015 hefði G verið kosinn fjárhaldsmaður og hefði arðgreiðsla þess árs verið greidd til hans. Með því hefði V uppfyllt skyldu sína til útgreiðslu arðs það árið. Vegna ósættis sameigenda hefði G látið af starfi sínu sem fjárhaldsmaður árið 2016. Þar sem fjárhaldsmanni hefði ekki verið fyrir að fara til að taka við arðgreiðslum árið 2017 hefði V uppfyllt skyldu sína til útgreiðslu arðs til sameigendanna með því að inna greiðslur af hendi til hvers og eins þeirra. Málamyndagerningur milli A og H, þess efnis að eignarhluta hans skyldi þinglýst á nafn A, gæti engu breytt um það. Var V sýknað af öllum kröfum A.

Landsréttur birt 24. júní 2022

452/2020

Sveitarfélagið Hornafjörður (Árni Helgason lögmaður) gegn Ice Lagoon ehf (Jón Þór Ólason lögmaður)

Með dómi Landsréttar 1. apríl 2022 var vísað frá héraðsdómi kröfu I ehf. um viðurkenningu á skaðabótaskyldu S vegna ólögmætra aðgerða S sem byggt hefðu á ákvörðunum S 20. maí 2010, 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015, sem og kröfu I ehf. um viðurkenningu á skaðabótaskyldu S vegna tjóns í rekstri I ehf. sem hlaust af ákvörðun S 20. maí 2010. S var að öðru leyti sýknaður af kröfum I ehf. Með dómi Hæstaréttar 1. júní 2022 var fellt úr gildi ákvæði dóms Landsréttar um frávísun frá héraðsdómi á viðurkenningarkröfu I ehf. á skaðabótaskyldu S vegna ætlaðs tjóns í rekstri I ehf. Landsréttur taldi að þegar málið var höfðað væri fallin niður, fyrir fyrningu, sú fjárkrafa sem I ehf. hefði getað haft uppi í kjölfar viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem leitt kynni að hafa af umdeildri ákvörðun S 20. maí 2010. Þá hefði S verið sýknaður af viðurkenningarkröfu I ehf. vegna ákvarðana S 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015. Væri sú niðurstaða bindandi um úrslit sakarefnisins milli aðila og fyrir réttinn. Var S því sýknaður af kröfum I ehf.

Hæstiréttur birt 1. júní 2022

26/2022

Ice Lagoon ehf (Jón Þór Ólason lögmaður) gegn Sveitarfélaginu Hornafirði (Jón Jónsson lögmaður)

I ehf. kærði ákvæði í dómi Landsréttar um að vísa frá héraðsdómi tilgreindum kröfum félagsins á hendur sveitarfélaginu H. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með viðurkenningarkröfu sinni leitaðist I ehf. við að fá dóm um skaðabótaskyldu H vegna ætlaðs tjóns félagsins vegna tilgreindra ákvarðana H en frávísun Landsréttar á kröfu hans vegna ákvörðunar 20. maí 2010 var reist á því að lögvarðir hagsmunir væru ekki fyrir hendi vegna fyrningar. Hæstiréttur rakti að það væri meginregla samkvæmt 24. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda að þegar krafa fyrnist falli hún niður og kröfuhafi glati rétti sínum til efnda. Væri þar um að ræða efnisástæðu sem leiddi til sýknu og gilti einu hvort um væri að ræða fjárkröfu eða viðurkenningarkröfu um tilvist kröfuréttinda. Því til samræmis hefði í dómum Hæstaréttar verið sýknað af kröfu um viðurkenningu bótaskyldu þegar fallist væri á að krafa teldist fyrnd. Var hið kærða ákvæði í dómi Landsréttar um frávísun frá héraðsdómi á viðurkenningarkröfu I ehf. vegna ákvörðunar H 20. maí 2010 fellt úr gildi og lagt fyrir Landsrétt að taka hana til úrlausnar. Þá voru engin efni talin til að vísa frá dómi sem sjálfstæðri kröfu þeim hluta viðurkenningarkröfu félagsins sem laut að ætlaðri bótaskyldu H vegna ólögmætra aðgerða sveitarfélagsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. maí 2022

E-5022/2019

Skuggahverfi 2–3, húsfélag (Ívar Pálsson lögmaður) gegn Stendi ehf, Mannverki ehf. (Björn Jóhannesson lögmaður) og Mannverki Tryg ehf (Einar Brynjarsson lögmaður) og til réttargæslu Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

Stefnandi, húsfélag, höfðaði mál á hendur seljanda íbúðanna og verktaka sem annaðist innanhússfrágang hússins og byggingastjóra, auk þess sem tryggingafélagi byggingastjórans var stefnt til réttargæslu. Hafði stefnandi uppi kröfur um skaðabætur eða afslátt vegna galla á sameign fasteignarinnar. Fallist var á skaðabótakröfu stefnanda á hendur seljanda, með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns, þar sem talið var um að ræða galla í skilningi laga nr. 40/2002. Málskostnaður var dæmdur milli hluta aðila, en að öðru leyti látinn niður falla.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. apríl 2022

S-2857/2020

Ákæruvaldið (Finnur Þór Vilhjálmsson saksóknari) gegn Rosio Bertu Calvi Lozano (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)
Málaflokkur: Auðgunarbrot

Sakfellt fyrir umboðssvik en sýknað af ákæru varðandi meintan fjárdrátt/umboðssvik, misneytingu og gripdeild. Sakartæming gagnvart peningaþvætti. Skilorðsbundin refsing, fjármunir gerðir upptækir og fallist á skaðabótakröfur. Sakarkostnaður að hluta felldur á ríkissjóð.

Landsréttur birt 1. apríl 2022

452/2020

Sveitarfélagið Hornafjörður (Árni Helgason lögmaður) gegn Ice Lagoon ehf (Jón Þór Ólason lögmaður)

I ehf. höfðaði mál á hendur sveitarfélaginu H og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu H vegna ætlaðs tjóns I ehf. á ferðaþjónustustarfsemi hans við austurbakka Jökulsárslóns í landi jarðarinnar Fells vegna ákvarðana H 20. maí 2010, 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015. Í dómi Landsréttar kom fram að I ehf. hefði höfðað málið 28. maí 2018 og væru skaðabótakröfur sem leiða kynni af ákvörðun H 20. maí 2010 fallnar niður fyrir fyrningu. Hefði I ehf. því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um viðurkenningu á skaðabótaskyldu vegna hennar og var þessum hluta kröfugerðar I ehf. því vísað frá héraðsdómi án kröfu. Tók Landsréttur næst til skoðunar hvort H hefði með ákvörðunum sínum 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015 bakað sér skaðabótaábyrgð á ætluðu tjóni I ehf. af því að hafa ekki fengið útgefið stöðuleyfi vegna starfsemi sinnar frá austurbakka Jökulsárlóns. Í öllum tilvikum hefðu ákvarðanirnar lotið að því að skilyrði fyrir veitingu stöðuleyfis væru ekki fyrir hendi þar sem samþykki allra eigenda jarðarinnar Fells fyrir útgáfu stöðuleyfis lægi ekki fyrir. Leiða mætti af niðurstöðu meiri hluta Hæstaréttar Íslands í máli nr. 44/2016 að það hafi verið ólögmætt en þessi afstaða dómstóla leiddi ekki sjálfkrafa til skaðabótaskyldu H heldur þyrfti skilyrði skaðabótaréttar um saknæmi jafnframt að vera fullnægt. Fyrir lægi að H hefði byggt neitun sína á veitingu stöðuleyfis á grein 2.6.1 í byggingarreglugerð nr. 112/2012 sem kvæði á um að samþykki eiganda eða lóðarhafa þeirrar lóðar, sem fyrirhugað væri að lausafjármunir stæðu á, skyldi fylgja umsókn um stöðuleyfi. Af gögnum málsins mætti ráða að við túlkun H á ákvæðinu hefði hann haft að leiðarljósi þá meginreglu eignaréttar að samþykki allra sameigenda að óskiptri sameign þyrfti til óvenjulegra ráðstafana og ráðstafana sem væru meiriháttar þótt venjulegar gætu talist. Þótt H hefði metið það svo að slík ráðstöfun jarðarinnar teldist til óvenjulegra eða meiriháttar ráðstafana á óskiptri sameign og krefðist af þeim sökum samþykkis allra sameigenda jarðarinnar yrði ekki fallist á að það eitt gæti talist saknæm háttsemi þannig að bótaskyldu varðaði. Af forsendum meiri hluta Hæstaréttar Íslands í fyrrnefndu máli nr. 44/2016 yrði ráðið að áðurnefnd meginregla eignaréttarins væri mjög matskennd regla og af því leiddi að játa yrði H nokkurt svigrúm til mats á umræddri beiðni. I ehf. hefði hvorki reifað eða rökstutt að mat H hefði verið bersýnilega rangt eða í andstöðu við venjuhelgaða framkvæmd né heldur bent á stjórnsýsluframkvæmd frá þeim tíma sem H hafði beiðnir I ehf. um stöðuleyfi til afgreiðslu sem gæfi slíkt til kynna. Var ekki fallist á að I ehf. hefði fært sönnur á, að sú ákvörðun H að binda umrætt stöðuleyfi skilyrði um samþykki allra sameigenda Fells teldist saknæm. Þá fengist ekki annað séð en að umþrættar ákvarðanir H hefðu verið teknar að athuguðu máli og á grundvelli gagna sem lögð voru fram eða var aflað við meðferð málsins. Að öðru leyti hefði I ehf. ekki rökstutt með viðhlítandi hætti að H hefði brotið gegn tilvísuðum ákvæðum stjórnsýslulaga eða stjórnsýsluréttarins. Ekki var heldur fallist á að þáverandi bæjarstjóri H hefði verið vanhæfur til að taka þátt í og afgreiða erindi I ehf. Aðrar málsástæður I ehf. voru ekki taldar hafa neina þýðingu í málinu. Var H sýknaður af kröfum I ehf.

Landsréttur birt 28. janúar 2022

628/2020

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

I var eigandi jarðarinnar Fossatúns í Borgarbyggð en jörðinni fylgdi veiðiréttur í Grímsá. Þá rak hún ferðaþjónustu á jörðinni í nafni F ehf. Ágreiningur reis á milli I og F ehf. annars vegar og V hins vegar um þá ákvörðun V að selja veiðihús félagsins á leigu til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. I og F ehf. höfðuðu mál á hendur V og kröfðust viðurkenningar á því að V væri óheimilt að selja veiðihús félagsins á leigu til almenns gisti- og veitingahúsarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils samkvæmt lögum nr. 61/2006. Rétturinn tók fram að með dómi Hæstaréttar 13. mars 2014 í máli nr. 676/2013 hefði því verið slegið föstu að ákvörðun veiðifélags um ráðstöfun stangveiði á félagssvæði sínu og samhliða henni ákvörðun um gisti- og veitingarekstur í veiðihúsi á skilgreindum veiðitíma samkvæmt lögum nr. 61/2006 félli ótvírætt innan þeirra marka sem lög settu starfsemi veiðifélaga, sbr. c- og d-lið 1. mgr. 37. gr. laganna. Þá taldi rétturinn að ákvörðun V samræmdist hinum nýja e-lið sömu málsgreinar og væri félaginu heimil að lögum. Þá væri þessi starfsemi í nægjanlegum tengslum við þau verkefni sem V væru falin samkvæmt samþykktum þess. Tók Landsréttur því næst til skoðunar málsástæður I um það hvort heimild e- liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 bryti gegn réttindum hennar samkvæmt 2. mgr. 74. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar. Landsréttur tók fram að í skylduaðild að veiðifélögum samkvæmt 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 fælist takmörkun á rétti veiðiréttarhafa til þess að skipuleggja veiði fyrir landi sínu auk þess sem ráðstöfun eigna veiðifélaga sem tilheyri veiðiréttarhöfum lúti sérstökum reglum. Af því leiddi að hlutverk veiðifélaga takmarkaðist á hverjum tíma af þeim verkefnum sem löggjafinn gagngert fæli þeim en ótvírætt þyrfti að vera að þau væru í nánu samhengi við tilgang laganna og þau markmið sem skylduaðildinni væri ætlað að tryggja. Ekki væri um það deilt að skylduaðild að veiðifélögum væri í þágu hagsmuna veiðiréttarhafa. Fyrir lægi jafnframt að löng hefð væri fyrir því hér á landi að veiðifélög byggðu veiðihús í tengslum við nýtingu fiskistofna en þar væri veiðimönnum boðið upp á gistingu og veitingar á veiðitíma. Í málinu vægjust annars vegar á hagsmunir veiðiréttarhafa af því að eignum veiðifélags væri ráðstafað á hagkvæman og arðbæran hátt og hins vegar hagsmunir I af því að veiðihús félagsins væri ekki nýtt til samkeppnisrekstrar á sviði gisti- og veitingaþjónustu utan veiðitíma. Ljóst væri að útleiga veiðihúss til gisti- og veitingaþjónustu utan veiðitíma fæli í sér hagkvæma og arðbæra nýtingu eigna sem til hafi verið stofnað á þessum grunni í því skyni að félagsmenn megi njóta arðs af veiðiréttindum sínum. Yrði ákvæði e-liðar 1. mgr. 37. gr. laga nr. 61/2006 því talið í samræmi við tilgang laganna og þau markmið sem skylduaðild að veiðifélögum væri ætlað að tryggja. Þegar metið væri hvort með ákvæðinu væri gengið lengra en þörf krefur í því skyni að ná markmiðum laganna yrði litið til þess að ef útleiga veiðihúss í eigu veiðifélaga væri bönnuð utan veiðitíma væru eignarréttindi félagsmanna skert umtalsvert. Þótt slík nýting gæti hugsanlega takmarkað arðsemi af samkeppnisrekstri á vegum I yrði ekki talið að hagsmunir hennar væru fyrir borð bornir með þeim hætti að það bryti gegn meginreglu íslenskrar stjórnskipunar um meðalhóf. Yrði því ekki talið að hin umdeilda útleiga veiðihúss V gengi svo nærri félagafrelsi I samkvæmt 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu eða bryti gegn eignarrétti I samkvæmt 72. gr. stjórnarskrárinnar og 1. gr. samningsviðauka nr. 1 við mannréttindasáttmála Evrópu að hún væri V óheimil. Var V sýknað af kröfum I og F ehf.

Héraðsdómur Vesturlands birt 24. nóvember 2021

E-162/2020

Daníel Daníelsson (Björn Þorri Viktorsson lögmaður) gegn Guðmundi R. Reynissyni og Húsasmiðjunni ehf (Smári Hilmarsson lögmaður)

Deilt um hagnýtingu og ráðstöfunarrétt á fasteign í óskiptri sameign. Sýknað af kröfu um að leigutaka hjá öðrum sameiganda yrði gert að víkja af fasteigninni þar sem sú hagnýting færi gegn hagsmunum hins.

Landsréttur birt 19. nóvember 2021

373/2020

Ragnar Þór Egilsson (Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður) gegn Bergþóru Heiðu Guðmundsdóttur (Guðmundur Óli Björgvinsson lögmaður)

Ágreiningur málsaðila laut að því hvort þvottaherbergi í kjallara fasteignarinnar Á væri í óskiptri sameign þeirra eða séreign R. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt lögum nr. 26/1994 um fjöleignarhús væri hugtakið sameign skilgreint neikvætt miðað við séreign og væri sameign meginregla. Löglíkur væru því jafnan fyrir því að umþrætt húsrými og annað væri í sameign. Sameignina þyrfti ekki að sanna og sá sem héldi því fram að tiltekið rými væri séreign yrði að bera sönnunarbyrði fyrir þeirri fullyrðingu. Þá kom fram að eignaskiptayfirlýsing fyrir fasteign fæli í sér samning eigenda fjöleignarhúss og markaði grundvöll að réttindum þeirra og skyldum innbyrðis. Í eignaskiptayfirlýsingu fyrir fasteignina Á kæmi fram að íbúð R væri auðkennd í fasteignamati með tilgreindu skráningarnúmeri en þar væri ekki getið þess skráningarnúmers sem samkvæmt opinberum gögnum vísaði til sameiginlegs rýmis í kjallara. Að því leyti var eignaskiptayfirlýsingin ekki talin renna stoðum undir það að þvottaherbergið væri séreign R. Að því gættu og með hliðsjón af meginreglum fjöleignarhúsalaga var ekki talið að R hefði tekist sönnun þess að þvottaherbergið væri séreign hans. Var því fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að þvottaherbergið teldist vera í óskiptri sameign málsaðila.

Héraðsdómur Reykjaness birt 8. nóvember 2021

E-846/2021

Málið nr. E-846/2021, Jóhanna Árnadóttir og Benedikt Steinþórsson Kroknes (Ólafur Kjartansson lögmaður) gegn Halldóri Björgvinssyni og Jónu Guðrúnu Elísdóttur (Björn Jóhannesson lögmaður) og Guðmundi B. Aðalsteinssyni og Arnari Frey Björnssyni og Helgu Söru Henrysdóttur og Jóni Rafni Sigurðssyni og Ingvari Hjaltalín Jóhannessyni og og Sigrúnu Lille Magnúsdóttur og persónulega og f.h. Húsfélagsins Miðvangi 87-97. (Auður Björg Jónsdóttir lögmaður)

Sameigendur og húsfélag í fjöleignarhúsi voru sýknuð af skaðabótakröfu eigenda eins séreignarhluta vegna tjóns á séreign þeirra sem stafaði af leka frá þaki sameignarinnar. Þótti ósannað að tjónið yrði rakið til saknæms aðgæsluleysis stefndu.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. nóvember 2021

E-6082/2020

Njörvasund 22, húsfélag (Þorsteinn Júlíus Árnason lögmaður) gegn Erni Ægi Reynissyni (Páll Ágúst Ólafsson lögmaður)

Stefnda var gert að greiða reikning vegna hlutdeildar í sameiginlegum kostnaði fjöleignarhúss, sbr. 47. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús. Talið var að ákvörðun um framkvæmdir á sameign hússins hefði verið tekin með lögmætum hætti á aðalfundi húsfélagsins sem löglega hefði verið boðað til. Þá var ekki fallist á aðrar mótbárur stefnda gegn greiðsluskyldu sinni.

Landsréttur birt 14. september 2021

502/2021

Magnea Valdimarsdóttir (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður) gegn Valdimar Þ. Valdimarssyni (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi ákvörðun sýslumanns um endursendingu nauðungarsölubeiðni V á grundvelli 2. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og lagt fyrir sýslumann að taka nauðungarsölubeiðni V til greina. Með beiðninni fór V fram á nauðungarsölu til slita á sameign hans og M á tilgreindu sumarhúsi ásamt tveimur geymslum. V byggði á því að engin lóðaréttindi fylgdu og að málsaðilar ættu sumarhúsið og geymslurnar að jöfnu í óskiptri sameign. Í úrskurði Landsréttar kom fram að hið umdeilda sumarhús og geymslur fylgdu landinu í þinglýsingabók og þinglýstir eigendur væru sex talsins. Af almennum reglum fjármunaréttar leiddi að sá sem héldi því fram að í þinglýstum eignarheimildum og opinberri skráningu eigna fælust ekki réttar upplýsingar bæri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Að virtum gögnum málsins taldi dómurinn að V hefði ekki tekist að sanna þá fullyrðingu að þrátt fyrir þinglýstar eignarheimildir væru hann og M ein eigendur að hinu umdeilda sumarhúsi og geymslum. Þegar af þeirri ástæðu var talið að sýslumanni hefði verið rétt að endursenda nauðungarsölubeiðni V á grundvelli 2. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Landsréttur birt 7. maí 2021

152/2020

Steinþór Guðmundsson og Þuríður Einarsdóttir (Óskar Sigurðsson lögmaður) gegn Magnúsi G. Guðmundssyni (Ólafur Björnsson lögmaður)

Í málinu deildu S og Þ annars vegar og M hins vegar um eignarhald á útihúsum og ræktuðu landi. Þessar eignir stóðu annars vegar á óskiptu landi jarðanna Oddgeirshóla I og Oddgeirshóla III og hins vegar á landi Oddgeirshóla II. Í fasteignamati voru eignirnar hins vegar skráðar á jörðina Oddgeirshóla I. S og Þ eru eigendur Oddgeirshóla I og að hluta Oddgeirshóla II en M er eigandi Oddgeirshóla III og IV og að hluta Oddgeirshóla II. Á árinu 1936 féll Á, ábúandi Oddgeirshóla, frá. Hinn 1. júní 1937 afsalaði E, ekkja Á, jörðinni, sem þá var óskipt, til sonar síns Ó. Ó og bræður hans G og J gerðu með sér samning 31. desember 1943 en samkvæmt honum skiptust allar eignir, sem þá voru til staðar og síðar yrðu til og fylgdu félagsbúi þeirra, að jöfnu milli þeirra. S og Þ keyptu á árinu 1985 jörðina Oddgeirshóla I af Ó. M og þáverandi eiginkona hans keyptu jörðina Oddgeirshóla III og IV af J á árunum 1985 og 1987. Við andlát G árið 2007 fengu S og M hvor um sig tilgreindan hlut í Oddgeirshólum II í arf. Landsréttur hafnaði því í dómi sínum að eignaskiptasamningurinn frá 1943 væri ógildur og tók fram að af orðalagi 1. til 3. gr. samningsins yrði ekki annað ráðið en að með honum hefðu Ó, G og J sammælst um að allt land Oddgeirshóla, öll hús sem á landinu væri að finna, bústofn allur svo og öll tæki og tól sem tilheyrðu búrekstri á jörðinni skyldu vera í óskiptri sameign þeirra. Því næst rakti rétturinn landskipti jarðarinnar og tók fram að nærtækast væri að skilja orðalag þessara gerninga svo að hús skyldu áfram vera í óskiptri sameign Ó, G og J. Landsréttur hafnaði því að S og Þ hefðu við kaup á Oddgeirshólum I verið í góðri trú um að öll útihús á jörðinni tilheyrðu þeirri jörð. Rétturinn vísaði einnig til þess að samkvæmt gögnum málsins hefði verið rekið félagsbú á Oddgeirshólatorfunni frá að minnsta kosti 1943 og allt fram til 2017. Flest hinna umdeildu mannvirkja hefðu verið reist á meðan Ó, G og J ráku þar félagsbú en önnur eftir að S, Þ og M tóku við rekstri félagsbús á jörðinni, sem þau stóðu að í áratugi. Loks hafnaði Landsréttur því að skráning útihúsanna í fasteignaskrá kæmi í veg fyrir að kröfur M næðu fram að ganga. Voru kröfur M teknar til greina.

Landsréttur birt 21. desember 2020

733/2019

Fróði ehf (Hilmar Magnússon lögmaður) gegn þrotabúi iborgar ehf. (Ólafur Eiríksson lögmaður) og Leiguafli hf. (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður)

F ehf. höfðaði mál gegn þrotabúi i ehf. og L hf. og krafðist þess að ógilt yrði með dómi nánar tilgreint byggingarleyfi sem var gefið út af byggingarfulltrúanum í Reykjavík. Þá krafðist F ehf. þess að felld yrði úr gildi samþykkt byggingarfulltrúans fyrir veitingu leyfisins sem og staðfesting umhverfis- og skipulagsráðs og borgarráðs á þeirri samþykkt. Í dómi Landsréttar var þeim málatilbúnaði F ehf. hafnað að beita ætti reglum laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og 1. mgr. 10. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki um álitaefnið þannig að skylt hefði verið að afla samþykkis F ehf. fyrir þeim framkvæmdum sem heimilaðar voru og að sama skylda hefði verið fyrir hendi samkvæmt almennum reglum um sérstaka sameign. Því var jafnframt hafnað að byggingarleyfið styddist ekki við lögmætt deiliskipulag, að það færi í bága við skilyrði sem uppfylla þyrfti samkvæmt því og að heimild Reykjavíkurborgar fyrir framkvæmdunum hefði verið bundin því skilyrði samkvæmt deiliskipulagi eða atvikum í aðdraganda þess að það hefði öðlast gildi að F ehf. veitti samþykki sitt fyrir þeim. Þrotabú i ehf. og L hf. voru því sýknaðir af kröfum F ehf.

Landsréttur birt 21. desember 2020

732/2019

Fróði ehf (Hilmar Magnússon lögmaður) gegn Grensásvegi 16A ehf (Stefán A. Svensson lögmaður)

F ehf. höfðaði mál gegn G ehf. og krafðist þess að ógilt yrði með dómi nánar tilgreint byggingarleyfi sem var gefið út af byggingarfulltrúanum í Reykjavík. Þá krafðist F ehf. þess að felld yrði úr gildi samþykkt byggingarfulltrúans fyrir veitingu leyfisins sem og staðfesting umhverfis- og skipulagsráðs og borgarráðs á þeirri samþykkt. Í dómi Landsréttar var þeim málatilbúnaði F ehf. hafnað að beita ætti reglum laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og 1. mgr. 10. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki um álitaefnið þannig að skylt hefði verið að afla samþykkis F ehf. fyrir þeim framkvæmdum sem heimilaðar voru og að sama skylda hefði verið fyrir hendi samkvæmt almennum reglum um sérstaka sameign. Því var jafnframt hafnað að byggingarleyfið styddist ekki við lögmætt deiliskipulag, að það færi í bága við skilyrði sem uppfylla þyrfti samkvæmt því og að heimild Reykjavíkurborgar fyrir framkvæmdunum hefði verið bundin því skilyrði samkvæmt deiliskipulagi eða atvikum í aðdraganda þess að það hefði öðlast gildi að F ehf. veitti samþykki sitt fyrir þeim. G ehf. var því sýknaður af kröfum F ehf.

Landsréttur birt 21. desember 2020

731/2019

Fróði ehf (Hilmar Magnússon lögmaður) gegn þrotabúi iborgar ehf. (Ólafur Eiríksson lögmaður), Leiguafli hf. (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður) og Grensásvegi 16A ehf. (Stefán A. Svensson lögmaður)

F ehf. höfðaði mál gegn G ehf. o.fl. og krafðist þess að ógilt yrði með dómi nánar tilgreint byggingarleyfi sem var gefið út af byggingarfulltrúanum í Reykjavík. Þá krafðist F ehf. þess að felld yrði úr gildi samþykkt byggingarfulltrúans fyrir veitingu leyfisins sem og staðfesting umhverfis- og skipulagsráðs og borgarráðs á þeirri samþykkt. Í dómi Landsréttar var þeim málatilbúnaði F ehf. hafnað að beita ætti reglum laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og 1. mgr. 10. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki um álitaefnið þannig að skylt hefði verið að afla samþykkis F ehf. fyrir þeim framkvæmdum sem heimilaðar voru og að sama skylda hefði verið fyrir hendi samkvæmt almennum reglum um sérstaka sameign. Því var jafnframt hafnað að byggingarleyfið styddist ekki við lögmætt deiliskipulag, að það færi í bága við skilyrði sem uppfylla þyrfti samkvæmt því og að heimild Reykjavíkurborgar fyrir framkvæmdunum hefði verið bundin því skilyrði samkvæmt deiliskipulagi eða atvikum í aðdraganda þess að það hefði öðlast gildi að F ehf. veitti samþykki sitt fyrir þeim. G ehf. o.fl. voru því sýknaðir af kröfum F ehf.

Landsréttur birt 25. nóvember 2020

435/2019

Erla Bótólfsdóttir (Björn Jóhannesson lögmaður) gegn Rofabæ 43-47, húsfélagi (Guðmundur Pétursson lögmaður)

Húsfélagið R krafði íbúðareigandann E um greiðslu vegna framkvæmda sem R stóð fyrir á ytra byrði Rofabæjar 43-47 í Reykjavík og krafðist að auki staðfestingar lögveðs í íbúð E til tryggingar kröfunni. E bar fyrir sig að R hefði ekki verið til þess bært að taka ákvörðun um framkvæmdirnar heldur hefði átt að gera það á vettvangi svonefnds Lóðafélags 4 en það mynduðu byggingarnar að Rofabæ 43-47 ásamt Hraunbæ 176-198. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að í eignaskiptayfirlýsingu fyrir Rofabæ 43-47 kæmi fram byggingin væri þriggja hæða fjölbýlishús með þremur húsnúmerum sem mynduðu blokk sem væri með fjórum öðrum blokkum á sömu lóð. Hvergi væri þess getið að byggingin væri hluti stærra fjöleignarhúss. Ráðið yrði af yfirlýsingu stjórnar Lóðasamstæðu 4 frá ágúst 2019 og fundargerð aðalfundar frá mars 2014 að húseigendur innan lóðasamstæðunnar hefðu talið eðlilegt og haganlegt að farið yrði með hverja byggingu sem sjálfstætt hús. Þá væru byggingarnar aðgreindar hver frá annarri ef frá væru taldar litlar tengibyggingar, burðarvirki hverrar byggingar virtist aðgreint og ekki yrði séð að hita- og rafmagnslagnir tengdu þær saman umfram önnur hús í hverfinu. Landsréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að byggingin Rofabær 43-47 væri sjálfstætt hús í skilningi laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús og hefði R því verið bært að taka ákvörðun um framkvæmdirnar. Var því fallist á kröfur R.

Landsréttur birt 29. maí 2020

338/2019

Guðlaug Gísladóttir (Jón Egilsson lögmaður) gegn Jóninnu Margréti Hjartardóttur (Steinbergur Finnbogason lögmaður)

G og J gerðu með sér munnlegt samkomulag um að standa saman að kaupum á hundi frá Bretlandi. Upp kom ágreiningur milli aðila um efni samkomulagsins og laut hann einkum að því með hvaða hætti J skyldi greiða fyrir helmingshlut í hundinum. Í dómi Landsréttar var skírskotað til þess að væri ekki sérstaklega um annað samið yrði að ganga út frá því að bein fjárframlög og önnur fjárverðmæti lægju að baki eignarhlut í sameign. Lagði rétturinn til grundvallar að J hefði skuldbundið sig til að greiða helminginn af kaupverði hundsins og helming þess kostnaðar sem sannanlega hefði fallið til fram að því að hún fékk hann í sínar hendur úr sóttkví hér á landi. Þá hafnaði Landsréttur gagnkröfum J um að tilteknar greiðslur, er G krafði J um, hefðu falið í sér endurgjald vegna vinnuframlags í þágu G, en tók til greina nánar tilgreindar kröfur J til skuldajafnaðar vegna útlagðs kostnaðar. Loks hafnaði rétturinn því að G væri skaðabótaskyld gagnvart J vegna meintra vanefnda G á umþrættu samkomulagi. Var J því gert að greiða G nánar tilgreinda fjárhæð að teknu tilliti til skuldajafnaðar.

Hæstiréttur birt 20. maí 2020

8/2020

A (Þorsteinn Einarsson lögmaður) gegn B C og D (Árni Ármann Árnason lögmaður)

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem krafa barna E heitins um að tiltekin fasteign í Bandaríkjunum félli undir opinber skipti á dánarbúi E var tekin til greina. A, eiginkona E, kærði úrskurð Landsréttar til Hæstaréttar og krafðist viðurkenningar á því að fasteignin félli ekki undir skipti á dánarbúi E. Ágreiningur aðila laut að því hvort að um eignarhald á fasteigninni færi eftir ákvæðum íslenskra lagareglna eða laga í Suður Karólínu fylki í Bandaríkjunum um svokallað JTWROS sem fæli í sér að við andlát skammlífari sameiganda ljúki eignarrétti hans og fasteignin falli þar með óskipt til hins langlífari. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt ólögfestum lagaskilareglum væri sú meginregla talin gilda að um erfðir færi eftir reglum þess lands þar sem arfleiðandi átti síðast heimilisfesti. Sé í lögum erlends ríkis, þar sem eign er, mælt fyrir um sérstakar reglur varðandi slíkar eignir, sem komi í stað almennra reglna, víki meginreglan fyrir sérreglunni og beri þá að beita um eignina lögum þess lands þar sem hún er. Þegar sakarefni eða málsaðilar hafi slík tengsl við erlent ríki, að til beitingar reglna þess ríkis komi fyrir íslenskum dómstólum um sakarefnið í heild eða að hluta, þurfi að heimfæra lagareglur um hið erlenda lögfræðilega fyrirkomulag sem um ræðir til réttarsviðs en við slíka heimfærslu beri almennt að styðjast við lög dómstólslandsins. Ef hið erlenda fyrirkomulag sé mjög ólíkt því sem tíðkast í dómstólslandinu eða þekkist jafnvel ekki þar geti þó verið varhugavert eða orkað tvímælis að heimfæra það til annars réttarsviðs en þess sem miðað er við í því erlenda ríki þar sem reglan á uppruna sinn. Geti við þær aðstæður verið réttlætanlegt að víkja frá meginreglunni um að heimfærsla til réttarsviðs lúti lögum dómstólslandsins og láta hana þess í stað ráðast af lögum í hinu erlenda ríki. Taldi Hæstiréttur að A hefði með framlagðri matsgerð dómkvadds manns sannað tilvist og efni þeirra bandarísku lagareglna sem málatilbúnaður hennar var reistur á. Jafnframt taldi Hæstiréttur að A hefði sannað að til eignarhalds hennar og E á fasteigninni hefði í upphafi stofnast í samræmi við umræddar lagareglur og að eignarréttur E hefði við andlát hans færst óskiptur yfir til hennar samkvæmt sömu reglum. Var krafa A um að fasteignin í Bandaríkjunum félli ekki undir opinber skipti á dánarbúi E því tekin til greina.

Hæstiréttur birt 20. maí 2020

7/2020

A (Þorsteinn Einarsson lögmaður) gegn B C og D (Árni Ármann Árnason lögmaður)

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem krafa barna E heitins um að innstæður á tilteknum bankareikningum í Bandaríkjunum féllu undir opinber skipti á dánarbúi E var tekin til greina. A, eiginkona E, kærði úrskurð Landsréttar til Hæstaréttar og krafðist viðurkenningar á því að innstæður á bankareikningunum féllu ekki undir skipti á dánarbúi E. Ágreiningur aðila laut að því hvort að um eignarhald fjármuna á reikningunum færi eftir ákvæðum íslenskra lagareglna eða laga í Suður Karólínu fylki í Bandaríkjunum um svokallað JTWROS sem fæli í sér að við andlát skammlífari sameiganda ljúki eignarrétti hans og öll eignin falli þar með óskipt til hins langlífari. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt ólögfestum lagaskilareglum væri sú meginregla talin gilda að um erfðir færi eftir reglum þess lands þar sem arfleiðandi átti síðast heimilisfesti. Sé í lögum erlends ríkis, þar sem eign er, mælt fyrir um sérstakar reglur varðandi slíkar eignir, sem komi í stað almennra reglna, víki meginreglan fyrir sérreglunni og beri þá að beita um eignina lögum þess lands þar sem hún er. Þegar sakarefni eða málsaðilar hafi slík tengsl við erlent ríki, að til beitingar reglna þess ríkis komi fyrir íslenskum dómstólum um sakarefnið í heild eða að hluta, þurfi að heimfæra lagareglur um hið erlenda lögfræðilega fyrirkomulag sem um ræðir til réttarsviðs en við slíka heimfærslu beri almennt að styðjast við lög dómstólslandsins. Ef hið erlenda fyrirkomulag sé mjög ólíkt því sem tíðkast í dómstólslandinu eða þekkist jafnvel ekki þar geti þó verið varhugavert eða orkað tvímælis að heimfæra það til annars réttarsviðs en þess sem miðað er við í því erlenda ríki þar sem reglan á uppruna sinn. Geti við þær aðstæður verið réttlætanlegt að víkja frá meginreglunni um að heimfærsla til réttarsviðs lúti lögum dómstólslandsins og láta hana þess í stað ráðast af lögum í hinu erlenda ríki. Taldi Hæstiréttur að A hefði með framlagðri matsgerð dómkvadds manns sannað tilvist og efni þeirra bandarísku lagareglna sem málatilbúnaður hennar var reistur á. Jafnframt taldi Hæstiréttur að umræddir bankareikningar hefðu verið stofnaðir, skráðir og varðveittir í fjármálastofnunum í Suður Karólínu fylki í samræmi við reglur bandarískrar löggjafar um fjármálastofnanir og fyrrnefndar JTWROS-reglur en á grundvelli síðarnefndu reglnanna hefði A við andlát E orðið eini eigandi þeirra. Var krafa A um að innstæður á bankareikningunum í Bandaríkjunum féllu ekki undir opinber skipti á dánarbúi E því tekin til greina.

Landsréttur birt 21. febrúar 2020

480/2019

Haraldur Róbert Magnússon og Hrafnhildur Björnsdóttir (Valgeir Kristinsson lögmaður) gegn Guðrúnu Soffíu Guðmundsdóttur (Bjarki Þór Sveinsson lögmaður)

Málið höfðuðu HM og HB til heimtu 2.316.043 króna vegna leka í fasteign sem þau keyptu af G árið 2014. Í forsendum héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að vísa bæri þremur af fjórum liðum fjárkröfunnar frá dómi þar sem þeir lytu að sameign fjöleignarhúss og ekki hefði verið upplýst um eignarhluti í húsinu. Landsréttur taldi að þótt frávísunarinnar hefði ekki verið getið í dómsorði, eins og rétt hefði verið samkvæmt 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, yrði að leggja til grundvallar að héraðsdómur hefði vísað kröfunum frá dómi. Þá var einnig vísað frá héraðsdómi kröfu HM og HB um að þeim yrði heimilað að skuldajafna kröfum sínum á hendur G á móti eftirstöðvum kaupverðs. Þar sem ákvæði héraðsdóms um frávísun höfðu ekki verið kærð eftir reglum XXIV. kafla laga nr. 91/1991 gátu umræddar kröfur HM og HB ekki komið til álita fyrir Landsrétti. Þar sem eftirstandandi fjárkrafa náði ekki áfrýjunarfjárhæð samkvæmt 1. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 var málinu vísað frá Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. febrúar 2020

Z-6460/2019

Andrés Pétur Rúnarsson (Jón Egilsson lögmaður) gegn Ingibjörgu Kolbeins Sigurðardóttur (Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir lögmaður)
Lykilorð: Nauðungarsala. Sameign.

Máli vísað frá dómi þar sem dómurinn taldi skilyrði 4. mgr. 22. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu, um samþykki varnaraðila, sem er gerðarbeiðandi í málinu, ekki fullnægt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 11. febrúar 2010

E-3180/2018

Húsfélagið Norðurbakka 11-13, húsfélag, Geir Friðgeirsson, Kolbrún Þormóðsdóttir, Guðrún Sigríður Gísladóttir, Eymar, Yngvi Ingvarsson, Ansa Súsanna Hansen, Sæmundur Ágústsson, Harpa Bjarna-, dóttir, Valur Helgason, Bjarni Björnsson, Ingibjörg Sigurbjörnsdóttir, Steinn, Þorgeirsson, Svanhildur Sveinsdóttir, Svavar Guðmundsson, Lilja Vestmann, Linda Kristinsdóttir, Steindór Vilhelm Guðjónsson, Erla María Eggertsdóttir, Eiríkur Karlsson, Guðborg Þórðardóttir, Ólafur Ó Stephensen, Sigurbjörg J, Jóhannesdóttir, Jónína Magnúsdóttir, Jens Karlsson, Sigríður Sigurðardóttir, Sigrún Hildur Jóhannesdóttir, Guðjón V Sigurgeirsson, Veigar Óskarsson, Ragna, Hlín Sævarsdóttir, Atli Hjartarson, Halla Ólöf Þórðardóttir, Lára A Alexanders-, dóttir, Ragnheiður Aðalsteinsdóttir, Jón Otti Sigurðsson, Gunnhildur Ólöf, Gunnarsdóttir, Guðmundur Arnaldsson, Jóhann G Bergþórsson, Steindóra Berg-, þórsdóttir, Vilborg Gunnarsdóttir, Gunnar Aðalsteinsson, Ragnar Már Pétursson, Annelise Larsen-Kaasgaard, Thomas Kjartan Kaaber, Helga Sigríður Guðjóns-, dóttir, Magnea Þóra Gunnarsdóttir, Kristján Ingvi Einarsson, Margrét Lilja, Reynisdóttir, Friðrik Ólafur Guðjónsson, Sigrún Birgit Sigurðardóttir, Olga, Bragina, Anatoly Bragin, Ágúst Stefánsson, Anna Matthildur Þórðardóttir, Ragnar Ágúst Kristinsson, Sigríður Þóra Hallsdóttir, Hallfríður Sigurðardóttir, Per Erik Robert Petersson, Guðrún Eysteinsdóttir, Ásmundur Sigvaldason, Ingibjörg Jónasdóttir, Jónas Reynisson, Gísli Már Gíslason, Guðbjörg Oddný, Jónasdóttir, Hafsteinn Eiríksson, Anna Pálsdóttir, Ólafur Ingi Tómasson, Ólafur, Thors, Heimir Már Helgason, Helgi Hannesson, Jón Guðmar Jónsson, Jóhanna, Erlingsdóttir, Spam ehf., Jón Bergsveinsson, Ásdís Árnadóttir, Guðlaugur Rafns-, son, Gunnlaugur Stefán Gíslason, Áslaug Ásmundsdóttir, Arnar Þór Guðmunds-, son, Hanna Íris Guðmundsdóttir, Bjarnfinnur Hjaltason, Erna Kristín Jónsdóttir og Katrín Jónsdóttir, Geir Tómasson (Hildur Ýr Viðarsdóttir lögmaður) gegn Hömlum ehf (Stefán Geir Þórisson lögmaður)

Seljandi fjölbýlishúss dæmdur til þess að greiða húsfélaginu bætur vegna galla á sameign. Dómurinn taldi að séreignarkröfur vegna tjóns sem varð á íbúðum vegna galla á sameigninni væru fyrndar.

Landsréttur birt 4. desember 2019

725/2019

A (Kjartan Ragnars lögmaður) gegn B (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um breytingu á frumvarpi sýslumanns til úthlutunar söluverðs fasteignar. Fasteignin var seld á nauðungarsölu til slita á sameign A og B. Í kjölfar sölunnar greindi A og B á um í hvaða hlutföllum bæri að úthluta söluandvirði eignarinnar. Í úrskurði Landsréttar var hafnað þeim málatilbúnaði A að ómerkja bæri úrskurð héraðsdóms. Landsréttur vísaði jafnframt til þess að A hefði ekki tekist sönnun um að þinglýstar eignarheimildir gæfu ranga mynd af eignarhaldi fasteignarinnar. Því stæðu engar heimildir til þess að söluverði eignarinnar yrði úthlutað út frá öðrum eignarhlutföllum en þeim sem mælt væri fyrir um í heimildarskjölum um hana. Þá yrði við úthlutun sýslumanns á söluverði eignarinnar og í máli sem rekið væri um hana eftir ákvæðum XIII. kafla laga um nauðungarsölu nr. 90/1991 ekki leyst úr ágreiningi sem lyti að fjárhagslegu uppgjöri á milli A og B. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. október 2019

E-2410/2018

Fróði ehf (Hilmar Magnússon lögmaður) gegn Iborg ehf (Tryggvi Agnarsson lögmaður), Hverasól ehf (Friðbjörn Eiríkur Garðarsson lögmaður) og Grensásvegur 16A ehf (Stefán A. Svensson lögmaður)

Kröfum stefnanda um ógildingu byggingarleyfis og samþykkta vegna framkvæmda í Síðumúla og á Grensásvegi hafnað.

Hleð fleiri dómum…