Dómstólaleit

X var ákærður fyrir brot gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við A þar sem hún lá sofandi í rúmi og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga. Með hinum áfrýjaða dómi var X sakfelldur samkvæmt ákæru. Í dómi Landsréttar kom fram að X hefði staðfastlega neitað sök í málinu og skýrt svo frá að hann hefði haft samræði við A umrætt skipti en að það hafi verið með samþykki hennar en að hún hafi verið vakandi. Taldi Landsréttur að framburður X hefði í öllum meginatriðum verið stöðugur og að nánar tilgreindir hnökrar á honum væru ekki þess eðlis að draga úr trúverðugleika hans. Þá var ekki talið að Snapchat skilaboð sem X sendi A gætu falið í sér viðurkenningu X á að hafa brotið gegn A með þeim hætti sem í ákæru greindi. Því taldi Landsréttur að framburður A fengi ekki þá stoð í öðrum gögnum málsins að hann nægði, gegn eindreginni neitun ákærða, til að fella á hann sök. Að þessu virtu var ekki talið að ákæruvaldinu hefði tekist að sanna svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, sbr. 108. og 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru. Var X því sýknaður af kröfu ákæruvaldsins og einkaréttarkröfu A vísað frá dómi.

X var í ákæru gefið að sök kynferðisbrot gegn dóttur sinni með nánar tilgreindri háttsemi. Var brotið talið varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af öðrum sakargiftum en þeim að hafa sett munn sinn yfir munn A og reynt að setja tunguna upp í hana og var fyrir Landsrétti eingöngu til endurskoðunar sú háttsemi sem sakfellt var fyrir í héraði. Í dómi Landsréttar kom fram að X yrði ekki sakfelldur fyrir brot samkvæmt ákæru nema fyrir lægi sönnun um ásetning hans til þess að viðhafa háttsemi gagnvart A sem væri kynferðislegs eðlis. Vísað var til þess að X hefði eindregið hafnað því að hafa viðhaft kynferðislega háttsemi gagnvart A og hefði framburður hans verið staðfastur hjá lögreglu og fyrir dómi. Ekkert væri fram komið sem væri til þess fallið að draga úr trúverðugleika framburðar hans að þessu leyti. Á hinn bóginn drægju ákveðnir þættir og aðstæður úr sönnunargildi og áreiðanleika framburðar A um atvik umrætt kvöld og gæti endursögn móður A, sálfræðings og annarra á frásögn hennar ekki breytt því. Að öllu virtu þótti lýsing A ekki fá þá stoð í gögnum málsins að nægði til þess, gegn eindreginni neitun X, að sannað væri svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa að hann hefði af ásetningi viðhaft þá kynferðislegu háttsemi sem lýst væri í ákæru. Var X því sýknaður af kröfum ákæruvaldsins.

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa á heimili sínu, án samþykkis og með ólögmætri nauðung, haft samræði og önnur kynferðismök við A. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af kröfum ákæru- valdsins. Landsréttur taldi ósamræmi í framburði X draga nokkuð úr trúverðugleika hans, en að framburður A um atvik málsins hefði verið trúverðugur. Framburður B, vinkonu A sem var viðstödd er atvik gerðust, var talinn hafa takmarkað sönnunargildi þar sem frásögn hennar blandaðist saman við það sem hún sagði að brotaþoli hefði sagt frá eftir á, auk þess sem hún lýsti atvikum sem hún gat með engu móti skynjað af eigin raun. Því yrði sakfelling X ekki reist á framburði hennar. Önnur gögn málsins voru ekki talin fullnægjandi stoð undir sakfellingu X gegn eindreginni neitun hans, en í því tilliti var litið til þess að vafi sem uppi væri í málinu lyti að því hvort og þá hvenær X hefði verið eða mátt vera ljóst að kynmök hans og A hefðu ekki farið fram með samþykki hennar. Ekki væri því hafið yfir skynsamlegan vafa að ásetningur X hafi staðið til þess að brjóta gegn A þannig að það varðaði við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu X.

Ákærðu S, L og M var gefið að sök manndráp, frelsissvipting og rán með því að hafa í félagi svipt A lífi og beitt hann í aðdraganda þess margþættu og hrottafengnu líkamlegu ofbeldi, sbr. ákærulið I, og tilraun til fjárkúgunar, sbr. ákærulið II. Þá var ákærða X gefið að sök peningaþvætti með því að hafa samþykkt, að beiðni L og M, að taka við millifærslu inn á bankareikning sinn af bankareikningi A, sbr. ákærulið III. Loks var ákærðu R gefin að sök hlutdeild í frelsissviptingu og ráni í ákærulið I, sbr. ákærulið IV. Með hinum áfrýjaða dómi voru S, L og M sakfelldir samkvæmt ákærulið I og var S einnig sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið II en L og M sýknaðir. Þá var X sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið III en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið. Loks var R sýknuð af sakargiftum samkvæmt ákærulið IV. Var ákærðu S og L gert að sæta fangelsi í 17 ár og M fangelsi í 14 ár. Loks var S, L og M gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Í dómi Landsréttar var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að S, L og M hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem lýst væri í ákærulið I og staðfesti Landsréttur sakfellingu ákærðu fyrir manndráp, sbr. 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, frelsissviptingu og rán. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms varðandi ákærulið II. Að mati Landsréttar þótti ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að X hefði haft vitneskju um að upplýsingarnar sem hann veitti yrðu nýttar til að koma undan ávinningi af refsiverðu broti og að hann hefði verið bær til að veita samþykki sitt til þess á verknaðarstundu. Sýknaði Landsréttur því X samkvæmt ákærulið III. Loks taldi Landsréttur að þáttur R í aðdraganda frelsissviptingar A uppfyllti skilyrði til að teljast hlutdeild í frelsissviptingu A en ákæruvaldinu hefði aftur móti ekki tekist sönnun um það að ásetningur R hefði staðið til þess að A yrði beittur líkamlegu ofbeldi til að ná af honum fé. Var R því sakfelld fyrir hlutdeild í frelsissviptingu en sýknuð af hlutdeild í ráni samkvæmt ákærulið IV. Var refsing S og L ákveðin fangelsi í 16 ár, refsing M fangelsi í 12 ár auk þess sem þeim var gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Loks var R gert að sæta fangelsi í 6 mánuði sem bundið var skilorði.

Deilt var um hvort skilyrði hefðu verið fyrir hendi 9. nóvember 2023 fyrir riftun H á kaupum á bifreið sem hann hafði keypt af G ehf. í mars sama ár. H taldi að bifreiðin hefði við kaupin verið haldin galla sem ekki hefði tekist að bæta úr og honum því verið riftun heimil. G ehf. byggði meðal annars á því að lög nr. 48/2003 ættu ekki við um réttarsamband aðila. Þá hefði ætlaður galli verið óverulegur í skilningi 32. gr. laganna og skilyrði riftunar því ekki verið fyrir hendi. Með dómi Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að lög nr. 48/2003 tækju til lögskipta aðila og að bifreiðin hefði, er kaupin voru gerð, verið haldin galla í skilningi b-liðar 2. mgr. 15. gr., sbr. 1. mgr. 16. gr. laganna. Þá taldi Landsréttur mega slá því föstu á grundvelli þeirra skriflegu gagna sem stöfuðu frá I, umboðsaðila þeirrar bifreiðategundar sem um ræddi, og vætti K, starfsmanns umboðsaðilans, að þegar H lýsti yfir riftun kaupanna hefði viðgerð I á bifreiðinni verið á lokastigi. Af gögnunum og vætti K taldi Landsréttur jafnframt mega ráða að í aðgerðum I hefðu falist tvær tilraunir til viðgerða á bifreiðinni og að leggja yrði til grundvallar að eftir síðari tilraunina, sem lauk 14. nóvember 2023, hefði verið búið að bæta úr þeim galla sem bifreiðin var haldin við kaupin, sbr. 2. mgr. 30. gr. laga nr. 48/2003. Þá taldi Landsréttur úrbæturnar að öllum atvikum máls virtum hafa farið fram innan hæfilegs tíma og án verulegs óhagræðis fyrir stefnda. Skilyrði 32. gr., sbr. 31. gr. laganna fyrir riftun H á kaupum á bifreiðinni 9. nóvember 2023 voru því ekki talin uppfyllt, enda viðgerð þá á lokastigi. G ehf. var því sýknað af kröfu H um staðfestingu riftunarinnar og endurgreiðslu kaupverðs.

SK, BÞS, SBS og AX voru ákærðir fyrir skipulagða brotastarfsemi og stórfellt fíkniefnalagabrot, sbr. 173. gr. a og 175. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið saman að innflutningi á 5.733,60 g af metamfetamín kristöllum með 81% styrkleika í metamfetamínbasa sem samsvaraði 100% af amfetamínklóríði, ætluðu til söludreifingar hér á landi. Voru efnin falin í bifreið sem flutt var inn til landsins. Við komu til landsins voru efnin fjarlægð og gerviefni sett í þeirra stað áður en ákærðu var afhent bifreiðin. X var gefin að sök hlutdeild í tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots með því að hafa 24. október 2024 sótt bifreiðina ásamt SBS og BÞS, vitandi að fíkniefni væru í bifreiðinni, og þannig veitt þeim liðsinni með stuðningi og hvatningu. Þá var ERR sökuð um hlutdeild í tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots með því að hafa 25. október 2024 aðstoðað SK og AX við að fjarlægja fíkniefnin úr bifreiðinni. Voru ætluð brot X og ERR talin varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga, sbr. 20. og 22. gr. sömu laga. Með dómi héraðsdóms voru SK, BÞS, SBS og AX sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot en sýknaðir af þeim hluta ákæru er laut að skipulagðri brotastarfsemi. Þá var ERR sakfelld samkvæmt ákæru en X var sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Fyrir Landsrétti voru SK, BÞS, SBS og AX allir sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot. Sömuleiðis var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ERR samkvæmt ákæru. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að ekki yrði talið að X hefði á nokkurn hátt átt þátt í því að brotið var framið, enda hafi það að stærstum hluta verið yfirstaðið þegar tilgreind samtöl áttu sér stað. Ekki væri hægt að ljá neitt í háttsemi eða orðum X slíkt vægi að það hafi styrkt áform BÞS og SBS. X hafi auk þess á þessum tíma verið umkomulaus, búið með samþykki BÞS og SBS í bifreið þeirra og ekki átt í önnur hús að venda. Yrði ekki gerð sú krafa að X við þær aðstæður yfirgæfi bifreiðina þótt hugsanlega hafi grunur vaknað með honum að í hinni innfluttu bifreið væru fíkniefni. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu X staðfest. Þá tók Landsréttur til skoðunar hvort háttsemi SK, BÞS, SBS og AX teldist vera skipulögð brotastarfsemi. Rétturinn taldi að ákæruvaldið hefði hvorki leitt sönnur, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að tilvist skipulagðra brotasamtaka í tilfelli ákærðu né að þeir hafi haft ásetning til að fremja brot sem lið í starfsemi skipulagðra brotasamtaka í skilningi 175. gr. a almennra hegningarlaga. Voru SK, BÞS, SBS og AX því sýknaðir af ákæru fyrir brot gegn því ákvæði. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um var að ræða samverknað SK, BÞS, SBS og AX með verkskiptri aðild þar sem þáttur hvers og eins var mismikill. Þá var litið til þess að ásetningur þeirra og ERR hafi verið einbeittur. Enn fremur var litið til þess að um var að ræða mikið magn hættulegra fíkniefna og veruleg hætta á að þau færu í sölu og dreifingu til ótiltekins fjölda manna hér á landi. Við refsingu þeirra var því litið til 1., 3., 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og einnig 2. mgr. 70. gr. sömu laga varðandi SK, BÞS, SBS og AX. Einnig var litið til sakaferils SK og BÞS við ákvörðun refsingar þeirra. Var SK gert að sæta fangelsi í átta ár, BÞS í fjögur ár, SBS í þrjú og hálft ár, AX í fimm og hálft ár og ERR skilorðsbundið í 10 mánuði. Loks voru fíkniefnin og tilgreindir munir gerð upptæk..

X var gefið að sök skjalafals með því að hafa sem framkvæmdastjóri og prókúruhafi tiltekins einkahlutafélags framvísað í blekkingarskyni með beiðni í útibúi banka umboði vegna yfirdráttarheimildar veltureiknings sem veitti honum heimild til að óska eftir yfirdráttarheimild hjá bankanum. Skjalið hefði verið með falsaðri undirritun A stjórnarformanns félagsins, fyrir hönd þess, en undirritunin hefði verið ljósrituð á skjalið. Með hinum áfrýjaða dómi var X sakfelldur í samræmi við ákæru. Í dómi Landsréttar var rakið að X neitaði sök en A kannaðist á hinn bóginn ekki við að hafa skrifað undir skjalið. Þá kom fram að þegar gögn málsins væru virt heildstætt fengi framburður A ekki þá stoð í gögnunum að nægði til að sakfella X gegn eindreginni neitun hans. Hefðu ekki verið færðar sönnur á að X hefði falsað undirritun A á fyrrgreint skjal með þeim ásetningi að nota það til að blekkja í lögskiptum svo sem áskilið sé í 1. mgr. 155. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Taldi Landsréttur því að ákæruvaldið hefði ekki axlað þá sönnunarbyrði um sekt X sem á því hvíldi samkvæmt 108. gr., sbr. 1. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var X því sýknaður af sakargiftum samkvæmt ákæru.

Með dómi Hæstaréttar í janúar 2020 var fallist á með J að hann hefði eignast skaðabótakröfu á hendur hálfsystkinum sínum vegna ráðstöfunar á nánar tilgreindri landspildu. Systkinin voru aftur á móti sýknuð af kröfunni á grundvelli fyrningar. Mál þetta höfðaði J á hendur S og SGG lögstofu ehf. til heimtu skaðabóta fyrir það tjón sem hann varð fyrir vegna fyrningar kröfunnar. J byggði meðal annars á því að S hefði látið hjá líða að gagnstefna í máli sem hálfsystur hans höfðuðu gegn honum í janúar 2010, auk þess sem hann hélt því fram að S hefði fallið frá frávísunarkröfu í málinu án hans vitneskju og samþykkis. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt lögum um meðferð einkamála bæri að höfða gagnsök innan mánaðar frá þingfestingu aðalsakar. Þar sem S hefði fyrst komið að málinu að liðnum þeim fresti yrði hann þegar af þeirri ástæðu ekki talinn hafa sýnt af sér saknæmt athafnaleysi með því að höfða ekki gagnsök í því fyrir hönd J. Landsréttur taldi jafnframt að J hefði ekki sýnt fram á orsakatengsl milli þess að fallið var frá frávísunarkröfunni og þess tjóns sem hann varð fyrir þegar skaðabótakrafan fyrndist. Þá tók Landsréttur fram að J hefði haft fjögur ár til að rjúfa fyrningu kröfunnar en á því tímabili hefði S gætt hagsmuna J í rúma fimm mánuði eða allt þar til hann afturkallaði umboðs sitt til S. Frá því tímamarki hefði J enn haft tæp þrjú ár til að rjúfa fyrningu kröfunnar. Var það niðurstaða Landsréttar að J hefði ekki fært á það sönnur að S hefði á því tímabili sem hann gætti hagsmuna J sýnt af sér saknæma háttsemi sem leitt hefði til þessi að J höfðaði ekki mál um kröfuna fyrr en að liðnum fyrningarfresti hennar þannig að jafnframt mætti telja uppfyllt skilyrði skaðabótaréttar um orsakatengsl og sennilega afleiðingu. Staðfesti Landsréttur því niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu S og SGG lögstofu ehf. af kröfum J.

X var ákærður fyrir brot gegn 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft önnur kynferðismök en samræði við A á heimili hennar, án hennar samþykkis. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Fyrir Landsrétt voru lögð fram ný gögn, meðal annars um tímasetningu nokkurra atvika málsins. Í dómi Landsréttar kom fram að X og A væru ein til frásagnar um það sem gerðist á milli þeirra í umrætt sinn eftir að gestir, sem komið höfðu í íbúð A um nóttina, voru ýmist farnir eða lagstir til svefns í svefnherbergi íbúðarinnar. Með hliðsjón af þeim sjónarmiðum sem fram kæmu í 108. gr. og 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, framlagðra gagna fyrir Landsrétti og forsendna hins áfrýjaða dóms var talið að skynsamlegur vafi léki á um að X hefði framið þann verknað sem honum væri gefinn að sök í málinu. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu X og frávísun einkaréttarkröfu A frá dómi því staðfest.

Ákærði S var sakfelldur í héraði fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa staðið að innflutningi á 48,86 g af kókaíni, ætluðu til söludreifingar í ágóðaskyni, sem flutt voru með bréfi til landsins. Þá voru ákærðu A og X sakfelld fyrir tilraun til sama brots. Rakið var í dómi Landsréttar að framburður ákærða S hafi tekið breytingum frá því rannsókn málsins hófst. Taldi dómurinn framburð hans fyrir héraðsdómi, þar sem hann hvarf í öllum aðalatriðum frá fyrri framburði sínum hjá lögreglu, afar ótrúverðugan og skýringar hans á atvikum fráleitar. Að þessu gættu meðal annars og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfesti Landsréttur sakfellingu ákærðu S og A og heimsfærslu á brotum til refsiákvæða. Við ákvörðun refsingar S og A var meðal annars litið til þess að ásetningur S til verknaðarins var einbeittur og skipulagður. Þá hafi S þegar brotið var framið enn verið að afplána refsingu vegna fyrri brota með rafrænu eftirliti. Loks horfði það til refsiþyngingar beggja að um samverknað var að ræða og ítrekun hvað varðaði S. Var refsing S ákveðin fangelsi í sex mánuði, sem rétt þótti að skilorðsbinda sökum dráttar á málsmeðferð, og staðfest ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu A með þeirri athugasemd að um tilraun til brots hafi verið að ræða en ekki hlutdeildarbrot eins og ranglega var tiltekið í hinum áfrýjaða dómi. Þá taldi dómurinn að ekki hafi tekist að sýna fram á svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa að ákærða X hafi gerst sök um þá háttsemi sem greinir í ákæru og var X því sýknuð af refsikröfu ákæruvalds.