A krafðist þess aðallega að staðfest yrði ógildi lóðarleigusamnings B og C yfir lóðinni D en til vara að samningurinn yrði ógiltur og sýslumanni gert að afmá samninginn úr þinglýsingarbók. Þá krafðist hann þess að viðurkennt yrði að hann væri réttur handhafi lóðarleiguréttinda yfir lóðinni D. Kröfur sínar reisti A á því að hann hefði fengið afsal fyrir lóðinni í kjölfar nauðungaruppboðs og að samningur B og C hefði komist á í trássi við betri rétt hans. Í dómi héraðsdóms kom fram að lóðarleigusamningurinn, sem A reisti kröfur sínar á, hefði runnið út á árinu 2017. Voru B og C því sýknaðir af kröfu A um viðurkenningu á því að hann væri réttur handhafi lóðarleiguréttindanna. Af þeirri niðurstöðu var talið leiða að A hefði ekki hagsmuni af úrlausn kröfu um ógildi eða ógildingu lóðarleigusamnings B og C. Var kröfum þar að lútandi vísað frá dómi.
Málinu var vísað frá dómi m.a. vegna vanreifunar og skorts á lögvörðum hagsmunum.
Stefndu voru sýknuð af kröfum stefnenda um ógildingu afsals og afmáningu þess úr þinglýsingabók. Ekki þótti sýnt fram á að undirskriftir stefnenda á afsalinu væru falsaðar. Þá var ekki talið að uppfyllt væru skilyrði samningalaga til ógildingar afsalsins, né heldur að forsendur þess væru brostnar þannig að réttlætti ógildindu þess. Þá voru stefndu sýknuð af varakröfu stefnenda um skaðabætur, þar sem krafan væri fallin niður fyrir fyrningu.
Stefndu voru sýknuð af kröfum stefnenda um ógildingu kaupsamnings þar sem ekki þótti sýnt fram á að meginforsenda kaupsamningsin hafi brostið. Þá var ekki talið að ákvæði samningalaga ættu að leiða til þess ógilda bæri samninginn. Voru stefndu jafnframt sýknuð af varakröfu stefnenda um skaðabætur þar sem ekki þótti sýnt að skilyrði skaðabótaréttar væru uppfyllt.
Fallist á kröfu rekstraraðila gagnavers um ógildingu úrskurðar ríkisskattstjóra um endurákvörðun á virðisaukaskatti hans rekstrarárið 2022. Jafnframt fallist á kröfu um að íslenska ríkið endurgreiði þá fjárhæð sem það móttók á grundvelli úrskurðarins.
S og Ó höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
E og G höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
R ehf., S, J, F og E höfðuðu mál á hendur L hf. og Í og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra 21. júní 2024 um annars vegar heimild L hf. til að framkvæma eignarnám til ótímabundinna afnota vegna lagningar háspennulínu á landi þeirra og hins vegar um að þinglýst yrði nánar tiltekinni kvöð á jörðina. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að L hf. bæri að leggja háspennulínuna í lofti nema annar kostur teldist hagkvæmari eða æskilegri í skilningi þingsályktunar nr. 11/144, sbr. 5. mgr. 9. gr. a raforkulaga nr. 65/2003. Tók Landsréttur fram að framkvæmdaraðili, í þessu tilviki L hf., hefði forræði á því hvaða framkvæmdakostir uppfylltu markmið framkvæmdarinnar, enda væri það mat reist á hlutlægum og málefnalegum grunni. Var niðurstaða Landsréttar sú að ekkert haldbært hefði komið fram í málinu sem gæfi til kynna að svo hefði ekki háttað til í umræddu tilviki. Þá hefði L hf. með fullnægjandi hætti gert athugun á mismunandi framkvæmdakostum. Var því slegið föstu að L hf. hefði verið heimilt að velja þann framkvæmdakost sem lá til grundvallar beiðni hans um eignarnám. Var sá framkvæmdakostur jafnframt talinn samræmast best þeim sjónarmiðum sem sett væru fram í raforkulögum og þeirri stefnu sem Alþingi hefði markað á grundvelli laganna. Þá taldi Landsréttur að gætt hefði verið að rannsóknarreglu stjórnsýsluréttar og meðalhófs þegar L hf. var heimilað eignarnám vegna lagningar háspennulínunnar og að uppfyllt væri skilyrði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar um að almannaþörf krefðist þess að eignarnámið yrði heimilið. Samkvæmt framangreindu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu L hf. og Í.
B ehf. höfðaði mál á hendur M og krafðist þess að ógilt yrði með dómi veðskuldabréf að fjárhæð 82.000 dollara þannig að aflýsa mætti veðskuldabréfinu af fasteign B ehf. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að vísa máli B ehf. á hendur M frá dómi.
Afsal fyrir fasteign dæmt ógilt þar sem skriflegt samþykki maka lá ekki fyrir, sbr. 1. mgr. 60. gr. og 1. mgr. 64. gr. hjúskaparlaga.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að erfðaskrá F yrði metin ógild og kæmi ekki til álita við skipti á dánarbúi hans. Fyrir Landsrétti byggðu sóknaraðilar á því að meta ætti erfðaskrána ógilda þar sem formskilyrðum til vottunar í 1. málslið 1. mgr. og 2. málslið 2. mgr. 42. gr. erfðalaga nr. 8/1962 hefði ekki verið fullnægt, auk þess sem ógildingarreglur stæðu til ógildingar erfðaskrárinnar, sbr. einkum 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga og 37. gr. erfðalaga. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fyrirmæli 1. mgr. 42. gr. laganna hefðu ekki verið skilin svo bókstaflega að arfleifandi þyrfti beinlíns sjálfur að hafa boðað votta til þess fundar þar sem erfðaskráin var vottuð og þess getið í arfleiðsluvottorði. Þrátt fyrir að í máli þessu hefði annar vottanna verið kvaddur til fundarins af hinum vottinum var ljóst að það hefði verið vilji F á fundinum að sá aðili vottaði erfðaskránna og í vottorðinu hafi þess verið getið að vottarnir hefðu verið kvaddir til að vera vottar að arfleiðslugerð F. Var ekki talið að vottun erfðaskrárinnar hefði verið í ósamræmi við 1. mgr. 42. gr. laganna. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar úrskurðarnefndar lögmanna, þar sem stefnandi var látinn sæta áminningu. Var ekki fallist á með stefnanda að nefndinni hefði verið rétt að vísa málinu frá í heild sinni. Þó fallist hafi verið á með stefnanda að rétt hefði verið að veita honum andmælarétt varðandi atriði sem nefndin byggði á og varðaði meðferð málsins fyrir nefndinni, var ekki fallist á með stefnanda að það varðaði ógildindu úrskurðarins. Loks var það mat dómsins að stefnandi hefði ekki sýnt fram á að nefndin hafi komist að efnislega rangri niðurstöðu.
Fallist var á kröfu stefnanda um ógildingu endurákvörðunar Skattsins, sem fól í sér endurgreiðslu fjárstuðnings vegna hluta launakostnaðar vegna dætra meirihlutaeiganda í stefnanda á uppsagnarfresti þeirra hjá honum, en stuðningurinn hafði verið á grundvelli laga nr. 50/2020 sem voru liður í aðgerðum stjórnvalda vegna Covid-19 faraldursins.
A höfðaði mál á hendur Í aðallega til ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendinga- mála þar sem hafnað var beiðni hans um endurupptöku á máli sem lauk með því að honum var synjað um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi hér á landi. Beiðni A um endurupptöku málsins var á því byggð að hann hefði ekki greint rétt frá atvikum við meðferð þess á fyrri stigum en kynhnegið hans væri raunveruleg ástæða flótta hans frá heimalandi sínu. Skilyrði 1. mgr. 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 um endurupptöku máls hans væru því uppfyllt. Landsréttur taldi að ekki yrði annað ráðið en að nefndin hefði gætt að rannsóknarskyldu sinni í hvívetna við úrlausn málsins en hún hefði meðal annars boðað hann í viðtal og kallað eftir frekari gögnum sem stutt gætu nýja frásögn hans. Nefndin hefði lagt mat á trúverðugleika frásagnar A á grundvelli fyrirliggjandi gagna og með hliðsjón af atvikum málsins að öðru leyti og komist að rökstuddri niðurstöðu um að hafna beiðni hans. Að þessu virtu féllst Landsréttur ekki á með A að úrskurðurinn væri haldinn annmörkum sem ættu að leiða til þess að hann yrði felldur úr gildi. Þá var ekki heldur fallist á varakröfu A um ógildingu úrskurðar nefndarinnar þar sem A var synjað um endurupptöku fyrrgreinds máls á þeim grundvelli að geðheilsu hans hefði hrakað verulega frá uppkvaðningu fyrri úrskurðar. Í var því sýkn af kröfum A.
Fallist var á að stefnda bæri að endurgreiða stefnanda hluta þeirra vaxta sem hann hafði greitt af láni samkvæmt skuldabréfi sem hann tók árið 2006 hjá forvera stefnda en samið hafði verið um að vextir lánsins skyldu vera breytilegir. Talið var að stefndi hefði ekki gert fullnægjandi grein fyrir forsendum þess að vöxtum yrði breytt í skilmálum skuldabréfsins sjálfs, samkvæmt 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. laga nr. 121/1994 um neytendalán, en af hálfu stefnda kom fram að ekki hefðu fundist gögn um að stefnanda hefðu verið kynntar forsendur lánsins með öðrum hætti, svo sem í lánsumsókn eða greiðsluáætlun við lántökuna. Varð hann af þessum sökum að bera hallann af skorti á sönnun þess að stefnandi hefði engu að síður tekið lánið með umræddum kjörum ef honum hefði verið gerð grein fyrir forsendum breytinganna með nákvæmari hætti. Var því talið að heimild hans til að breyta vöxtunum væri ógild samkvæmt 36. gr. og 36. gr. c í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Ekki var á hinn bóginn fallist á að horfa til 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu við endurútreikning vaxtanna heldur var miðað við þá vexti sem aðilar sömdu upphaflega um og sú vaxtaprósenta lögð til grundvallar. Þá var ekki fallist á að endurreikna ætti lánin frá upphafi 15 ár aftur í tímann heldur miðað við að stefnanda bæri einungis endurgreiðsla þeirrar fjárhæðar sem nam mismun á greiddum vöxtum og vöxtum samkvæmt upphaflega umsaminni vaxtaprósentu fjögur ár aftur í tímann, en umframgreiðslur fyrir þann tíma væru fyrndar.
A höfðaði mál gegn B og C og krafðist þess að þeim yrði gert að þola ógildingu með dómi á gagnkvæmri og sameiginlegri erfðaskrá D og B. Jafnframt krafðist A þess að ógilt yrði leyfi til setu í óskiptu búi sem sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu veitti B á grundvelli erfðaskrárinnar. A byggði á því að erfðaskráin uppfyllti ekki lágmarkskröfur erfðalaga nr. 8/1962. Þá hefði annar arfleiðsluvottur erfðaskrárinnar verið lögmaður C ásamt því að vera að vinna fyrir B við undirritun hennar og því haft verulega hagsmuni af gerð erfðaskrárinnar. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var af Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að engin haldbær rök hefðu verið færð fyrir því að lögmanninn hefði skort hæfi til að votta arfleiðslu samkvæmt hinni umdeildu erfðaskrá. Þá væru ekki fyrir hendi neinir aðrir annmarkar sem varðað gætu ógildingu erfðaskrárinnar og var kröfu A þar um því hafnað. Í ljósi þeirrar niðurstöðu var jafnframt hafnað kröfu A um ógildingu á leyfi B til setu í óskiptu búi, enda var sú krafa studd þeirri málsástæðu einni að ógilda bæri leyfið sökum þess að ógilda bæri erfðaskrána.
L og Í höfðuðu mál og kröfðust þess að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá 11. mars 2021 yrði felldur úr gildi. Með úrskurðinum hafnaði nefndin kröfu L og Í um að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 25. ágúst 2020 um að kaup M á öllum hlutum í L og Í fælu í sér samruna í skilningi 17. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og að samruninn væri ógiltur með vísan til 17. gr. c sömu laga. Ákvörðun S um að ógilda samrunann byggðist einkum á því að samruni L og Í hefði skaðleg áhrif á markaðinn fyrir þjónustu við myndgreiningar utan sjúkrahúsa á höfuðborgarsvæðinu en samanlögð markaðshlutdeild þeirra væri um 90 til 95%. Að mati S gæfi slík markaðshlutdeild tilefni til að ætla að með samrunanum yrði til markaðsráðandi staða eða að slík staða styrktist. Krafa L og Í um ógildingu úrskurðarins byggðist í meginatriðum á því að S hefði ekki tekið ákvörðun innan lögbundinna fresta, auk þess sem ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum, einkum hvað varðar mat S á samkeppnislegum áhrifum samruna. Í dómi Landsréttar var rakið að með ákvæði 7. gr. laga nr. 103/2020 hefðu verið gerðar breytingar á þeim fresti sem S hafði til að ógilda samruna samkvæmt 17. gr. d samkeppnislaga. Þar sem meðferð málsins hefði verið ólokið hjá S þegar frestir til að taka ákvörðun voru lengdir við gildistöku 7. gr. laga nr. 103/2020 yrði að leggja til grundvallar að ákvæði síðastnefndu laganna hefðu átt við um atvik málsins. Ákvörðun S um að ógilda samrunann hefði því verið innan lögmæltra fresta samkvæmt gildandi ákvæði 17. gr. d. Sú málsástæða L og Í að ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum byggðist einkum á því að S hefði ekki tekið nægilegt mið af því hvernig kaupendastyrkur SÍ vægi upp á móti sterkri markaðsstöðu þeirra þegar metið yrði hvernig fyrirhugaður samruni hefði áhrif á virka samkeppni. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að við mat S á því hvort fyrirhugaður samruni væri til þess fallinn að draga úr virkri samkeppni í skilningi 17. gr. c yrði að líta til þess hvernig samkeppni á markaði geti þróast í kjölfar samruna og taka þá jafnframt afstöðu til þess hvaða þróun væri líklegust. S nyti ákveðins svigrúms við þetta mat en yrði þó að geta sýnt fram á að matið væri forsvaranlegt. Áfrýjunarnefndin hefði talið að þótt kaupendastyrkur SÍ væri verulegur tæki staða L og Í mið af því að þeir aðilar sem væru fyrir á markaðnum hefðu takmarkaða getu til aukinnar myndgreiningarþjónustu, auk þess sem sjúkrahúsin gætu að óbreyttu ekki bætt við sig verkefnum nema að takmörkuðu leyti. Þá gæfi rannsókn S til kynna að aðgangshindranir væru inn á markaðinn og ólíklegt væri að á næstunni kæmu þangað inn burðugir keppinautar til að veita hinu sameinaða fyrirtæki samkeppnisaðhald. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja þessu mati. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið sýnt fram á að mat S á grundvelli 17. gr. c samkeppnislega, sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti með úrskurði sínum, hefði verið slíkum annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá hafnaði Landsréttur því að gagnaöflun S og áfrýjunarnefndarinnar hefði verið áfátt eða að forsendur hefðu verið fyrir því að bregðast við með öðrum og vægari hætti en að ógilda samrunann, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu S.
Gallamál. Fallist á kröfur stefnenda er vörðuðu ágalla á húsi að hluta til, en því hafnað að staðsetning hússins fæli í sér galla sem stefndu bæru ábyrgð á.
Í málinu var deilt um gildi ákvörðunar Í 10. ágúst 2019 um að friðlýsa vatnasvið Jökulsár á Fjöllum gagnvart orkuvinnslu vegna virkjunarkosta með uppsett rafafl 10 MW eða meira. A, S og Þ eru eigendur jarðanna B 1 og B 2 og liggur land jarðanna að Jökulsá á Fjöllum og er að hluta til á vatnasvæði þess vatnsfalls. Á svæðinu höfðu verið ráðagerðir um virkjunarkostina Arnardalsvirkjun og Helmingsvirkjun. Ákvörðun Í var birt í B-deild Stjórnartíðinda með auglýsingu nr. 740/2019 um verndarsvæði á Norðurlandi – vatnasvið Jökulsár á Fjöllum í verndarflokki verndar- og orkunýtingaráætlunar. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að ekki væri þörf á aðild annarra landeigenda á hinu friðlýsta svæði, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991, enda ættu A, S og Þ, sem hefðu lögvarða hagsmuni af úrlausn máls um gildi friðlýsingarinnar, hvert um sig sem eigendur jarða á svæðinu sjálfstæðan rétt til að bera undir dóm kröfu sína um ógildingu hennar. Málsástæðum A, S og Þ um vanhæfi þáverandi umhverfis- og auðlindaráðherra og þáverandi forstjóra Umhverfisstofnunar var hafnað. Um kröfu A, S og Þ um ógildingu ákvörðunar Í tók Hæstiréttur fram að í friðlýsingu landsvæðis fyrir orkuvinnslu fælust almennar takmarkanir á eignarréttindum. Í dóminum kom fram að með hliðsjón af innri samræmisskýringu milli 3. gr. og 6. gr. laga nr. 48/2011 og að gættu því sem fram kæmi í lögskýringargögnum væri ljóst að lög nr. 48/2011 hefðu falið í sér að ráðherra hafi aðeins getað tekið ákvörðun um friðlýsingu landsvæðis eftir 53. gr. laga nr. 60/2013 þegar Alþingi hefði í þingsályktun um vernd og orkunýtingu afmarkað með einhverjum hætti þau landsvæði sem féllu í verndarflokk. Með þingsályktun nr. 13/141 var mælt fyrir um að Arnardalsvirkjun og Helmingsvirkjun féllu í verndarflokk án þess að því fylgdi tilgreining á landsvæði vegna þeirra virkjunarkosta. Komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að ákvörðun um friðlýsingu með auglýsingu nr. 740/2019 á vatnasvæði Jökulsár á Fjöllum yrði ekki reist á áætlun um vernd og orkunýtingu landsvæða en áskilið væri samkvæmt 53. gr. laga nr. 60/2013 að friðlýsing tæki til landsvæða í verndarflokki þeirrar áætlunar. Samkvæmt því hefði brostið sá grundvöllur undir friðlýsingu sem henni væri mörkuð með lögum nr. 48/2011. Var því fallist á aðalkröfu A, S og Þ um að friðlýsingin yrði felld úr gildi.
Felldur var úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála, einkum vegna þess að stjórnvöld voru ekki talin hafa fullnægt skyldu sinni samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga til að sjá til þess að mál stefnanda væri nægilega upplýst áður en ákvörðun var tekin í því.
Boðun til aðalfundar almenns félags ekki talin lögmæt. Ákvarðanir sem voru teknar á fundinum voru því taldar ólögmætar.
Reykjavíkurborg tók Seesaw-kerfið í notkun árið 2021, en þar var um að ræða rafræna kennslulausn. Persónuvernd komst að þeirri niðurstöðu með ákvörðun í desember 2021 að notkun lausnarinnar væri ólögmæt og ákvað í maí 2022 að leggja sekt að fjárhæð 5.000.000 króna á Reykjavíkurborg vegna málsins. Málið höfðaði Reykjavíkurborg til ógildingar á báðum ákvörðunum Persónuverndar og til endurgreiðslu á sektinni. Dómurinn komst að þeirri niðurstöðu að slíkir efnislegir annmarkar væru á íþyngjandi stjórnvaldsákvörðunum Persónuverndar að fallast bæri á aðalkröfu Reykjavíkurborgar um ógildingu ákvarðananna tveggja, enda þótt vissar ályktanir Persónuverndar hefðu verið á rökum reistar um misbresti af hálfu Reykjavíkurborgar sem ábyrgðaraðila við undirbúning og innleiðingu Seesaw-kerfisins. Var íslenska ríkinu því gert að endurgreiða Reykjavíkurborg sektarfjárhæðina.
Krafa um ógildingu úrskurðar um að nafnleynd tilkynnanda til barnaverndarnefndar skyldi ekki aflétt. Sýkna.
Stefndi synjaði umsókn stefnanda um að tiltekinn áfengur drykkur sem inniheldur koffein yrði tekinn til sölu hjá stefndu. Sú niðurstaða byggðist á heimild í 4. mgr. 11. gr. laga nr. 86/2011 um verslun með áfengi og tóbak. Stefnandi krafðist ógildingar á þeirri ákvörðun og byggði á því að umrædd lagaheimild stæðist ekki gagnvart ákvæðum 75. gr. og 72. gr. stjórnarskrárinnar, um vernd atvinnufrelsis og eignarréttinda, og ákvörðun stefnda væri einnig háð ýmsum annmörkum sem leiða ættu til ógildingar hennar. Ekki var fallist á þessi sjónarmið stefnanda og stefndi var því sýknaður af kröfum hans.
Afsal að fasteign ógilt á grundvelli misneytingar, sbr. 31. gr. laga um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga nr. 7/1936.
Brynjar Örn Gunnarsson og Sigurbjörg Helgadóttir (
Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður)
gegn
Talnabæ ehf, Garðatorgi fasteignum ehf, Talnabær ehf, til réttargæslu Sigurði Jóhanni Tyrfingssyni og Ragnari G. Þórðarsyni (
Þorsteinn Einarsson lögmaður)
Stefndu sýknaðir af kröfum um ógildingu veðsetningar og aflýsingu á veðskuldabréfi af fasteign.
Fallist var á að stefnda bæri að endurgreiða stefnendum hluta af þeim vöxtum sem þau höfðu greitt af lánum samkvæmt skuldabréfum sem þau tóku árið 2006 hjá forvera stefnda en samið hafði verið um að vextir lánanna skyldu vera breytilegir. Talið var að stefndi hefði ekki gert fullnægjandi grein fyrir forsendum þess að vöxtum væri breytt í skilmálum skuldabréfanna. Varð hann af þeim sökum að bera hallann af skorti á sönnun þess að stefnendur hefðu unað við breytingar vaxtanna ef þeim hefði verið gerð grein fyrir forsendum breytinganna. Var því talið að heimild hans til að breyta vöxtunum væri ógild samkvæmt 36. gr. og 36. gr. c í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Ekki var á hinn bóginn fallist á að horfa til 4. gr. laga um vexti og verðtryggingu við endurútreikning vaxtanna heldur var miðað við þá vexti sem aðilar sömdu upphaflega um og sú vaxtaprósenta lögð til grundvallar. Þá var ekki fallist á að endurreikna ætti lánin frá upphafi 15 ár aftur í tímann heldur miðað við að stefnendum bæri einungis endurgreiðsla þeirrar fjárhæðar sem nam mismun á greiddum vöxtum og vöxtum samkvæmt upphaflega umsaminni vaxtaprósentu fjögur ár aftur í tímann.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnenda um endurgreiðslu hluta af þeim vöxtum sem þau höfðu greitt af láni samkvæmt skuldabréfi sem þau tóku hjá stefnda en samið hafði verið um að vextir lánsins skyldu vera breytilegir. Ekki var fallist á að stefndi hefði gert svo ófullnægjandi grein fyrir forsendum þess að hann breytti vöxtum lánsins, í eitt skipti til hækkunar og í sex skipti til lækkunar, að heimild hans til að breyta vöxtunum væri ógild samkvæmt 36. gr. og 36. gr. c í lögum nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Talið var jafnframt ósannað að stefnendur hefðu orðið fyrir fjárhagstjóni eða sætt lakari kostum en aðrir lántakendur hjá stefnda.
A krafðist þess aðallega að staðfest yrði ógildi lóðarleigusamnings B og C yfir lóðinni D en til vara að samningurinn yrði ógiltur og sýslumanni gert að afmá samninginn úr þinglýsingarbók. Þá krafðist hann þess að viðurkennt yrði að hann væri réttur handhafi lóðarleiguréttinda yfir lóðinni D. Kröfur sínar reisti A á því að hann hefði fengið afsal fyrir lóðinni í kjölfar nauðungaruppboðs og að samningur B og C hefði komist á í trássi við betri rétt hans. Í dómi héraðsdóms kom fram að lóðarleigusamningurinn, sem A reisti kröfur sínar á, hefði runnið út á árinu 2017. Voru B og C því sýknaðir af kröfu A um viðurkenningu á því að hann væri réttur handhafi lóðarleiguréttindanna. Af þeirri niðurstöðu var talið leiða að A hefði ekki hagsmuni af úrlausn kröfu um ógildi eða ógildingu lóðarleigusamnings B og C. Var kröfum þar að lútandi vísað frá dómi.
Stefnandi krafðist ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála og ákvörðun Útlendingastofnunar þar sem hafnað hafði verið umsókn hennar um dvalarleyfi á grundvelli hjúskapar. Var fallist á þá kröfu með vísan til þess að efnislegir annmarkar hefðu verið á málsmeðferð stjórnvalda í máli stefnanda.
Fjárnámsgerð felld úr gildi.
Málið varðar deilu aðila um hvort skilmálar um breytilega vexti í veðskuldabréfi sem stefnandi gaf út til Landsbanka Íslands hf. skuli teljast ólögmætir og ógildir og ef svo yrði talið, hver réttaráhrif þess eigi að vera. Í þessum þætti málsins var deilt um hvort stefnandi hefði lögvarða hagsmuni af að fá leyst úr kröfum sínum einsog þær voru fram settar.
Í málinu var deilt um gildi kaupsamnings milli K og dánarbús L, móður G, H, R og S, en K var fyrrverandi sambúðarmaður L. Með kaupsamningnum seldi dánarbú L K, 50% eignarhluta búsins í fasteign á Spáni. Söluverðið var ákveðið 14.500.00 kr. en K hafði ekki greitt hið umsamda kaupverð. Í samningnum var einnig staðfest að K ætti 50% eignarhlut í eigninni þrátt fyrir að eignin væri aðeins skráð á L. Með kaupunum átti K því að verða einn eigandi eignarinnar. Fyrir héraðsdómi kröfðust G, H, R og S aðallega ógildingar á kaupsamningnum en til vara riftunar. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að ógilda bæri yfirlýsingu í kaupsamningnum um að áfrýjandi hefði verið eigandi helmings eignarinnar vegna brostinna forsenda og G, H, R og S hefði verið heimilt að rifta sölunni á þeim hluta sem K hélt fram að hann hefði keypt árið 2013 vegna verulegra vanefnda. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um G, H, R og S hefði verið heimilt að rifta kaupum K á helmingshlut í fasteigninni samkvæmt framangreindum kaupsamningi. Í dómi Landsréttar var á hinn bóginn hafnað kröfu G, H, R og S um ógildingu yfirlýsingar kaupsamningsins um að K ætti helmingshlut í fasteigninni. Á grundvelli þeirrar niðurstöðu var K jafnframt sýknaður af kröfum G, H, R og S um að víkja úr fasteigninni og sýknaður af skaðabótakröfu þeirra vegna afnotamissis af fasteigninni.
A krafðist ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu hans um endurupptöku máls síns var hafnað. Að virtum atvikum var ekki réttmætt að leggja til grundvallar að A bæri ábyrgð á þeirri töf sem varð á meðferð máls hans og leiddi til þess að ekki varð af flutningi hans úr landi innan 12 mánaða frests, sbr. síðari málslið 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016. Var því fallist á kröfu A um hinn umdeildi úrskurður felldur úr gildi.
L ehf. höfðaði mál gegn B hf. og krafðist þess að ógiltar yrðu nánar tilgreindar ákvarðanir hluthafafunda 14. október 2019 og 29. janúar 2020 í S hf., nú B hf., um að samþykkja að félagið tækist á hendur tilgreindar samningsskuldbindingar gagnvart BH plc, hluthafa í B hf. Í dómi Landsréttar kom fram að sérfræðiskýrsla, sem aflað var af stjórn B hf. um þau atriði sem kveðið er á um í 2. mgr. 95. gr. a laga nr. 2/1995 um hlutafélög, hefði ekki á nokkurn hátt uppfyllt þær kröfur sem gerðar væru til slíkra skýrslna samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 2. mgr. 95. gr. a laga nr. 2/1995. Var skýrslan ekki þannig úr garði gerð að hún gæti þjónað þeim tilgangi sínum að hluthafar gætu tekið upplýsta afstöðu til nefndra samninga og sinnt ákvarðanatöku í tengslum við þá á hluthafafundi. Sérfræðiskýrslan hefði verið haldin slíkum annmörkum að jafnað yrði til þess að slíkrar skýrslu hefði ekki verið aflað. Þessi annmarki á undirbúningi að ákvörðun hluthafafundarins 29. janúar 2020 var því svo verulegur að fallast yrði á það með L ehf. að hún teldist ógild. Bæri því að ómerkja samþykkt fundarins á þeim samningnum sem þar voru til umfjöllunar, sbr. 4. mgr. 96. gr. laga nr. 2/1995. Jafnframt hefðu verið slíkir annmarkar á boðun til hluthafafundarins 14. október 2019 að sú ákvörðun sem þar var tekin teldist þegar af þeirri ástæðu einnig ógild. Var því einni fallist á kröfu L ehf. um að ómerkja samþykkt þess fundar.
Hafnað var kröfu stefnanda um ógildingu afsals þar sem ekki þótti sýnt fram á að uppfyllt væru skilyrði 29., 33. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga.
Ágreiningur málsins á rætur að rekja til ákvörðunar Útlendingastofnunar um að taka umsókn A ekki til efnismeðferðar og skyldi vísa henni frá landinu. A kærði ákvörðun Útlendingastofnunar til kærunefndar útlendingamála sem staðfesti hana. Óskaði A eftir endurupptöku á máli sínu til efnismeðferðar með vísan til 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga. Kvað kærunefndin upp úrskurð þar sem því var hafnað að taka mál hennar til efnismeðferðar á þeim forsendum að tafir á meðferð málsins væru á ábyrgð A sökum þess að hún hefði leynt tilteknum upplýsingum, sagst vera barn að aldri og einnig óskað eftir fjölskyldusameiningu á máli sínu. Með hinum áfrýjaða dómi var lýstur ógiltur síðastnefndur úrskurður kærunefndar útlendingamála. Þá var Í sýknað af miskabótakröfu A en öðrum dómkröfum hennar vísað frá dómi án kröfu. Hvorki niðurstaða hins áfrýjaða dóms um miskabótakröfu A né frávísun á hluta af kröfum hennar var til endurskoðunar fyrir Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt fallast mætti á að A hefði valdið töfum á meðferð og afgreiðslu málsins hjá Útlendingastofnun yrði ekki fram hjá því litið að mál A hefði að mestu verið upplýst í lok janúar 2019 þegar Útlendingastofnun hafnaði beiðni A um sameiningu mála og það þrátt fyrir að greinargerð með andmælum A hefði ekki borist fyrr en 14 dögum síðar. Óútskýrt væri hvað hefði valdið því að ákvörðun Útlendingastofnunar, þar sem efnismeðferð A var synjað, hefði ekki verið tekin fyrr en 23. apríl 2019, eða tveimur og hálfum mánuði síðar, en stofnuninni hafði verið vel kunnugt um þær tafir sem orðið höfðu á málinu og þau tímamörk sem kveðið er á um í síðari málslið 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016. Var því ekki fallist á að þær tafir sem urðu á afgreiðslu málsins og leiddu til þess að 12 mánaða fresturinn rann út hefðu verið á ábyrgð A í skilningi ákvæðisins. Af því leiddi að taka bæri mál hennar til efnismeðferðar á grundvelli ákvæðisins. Var því fallist á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um ógildingu úrskurðar kærunefndar útlendingamála.
Skráning stefndu í hlutaskrá hins meðstefnda einkahlutafélags og staðfesting aðalfundar félagsins, þess efnis að stefnda væri eigandi allra hluta í félaginu, var ógilt og stefndu gert að skrá stefnanda sem eiganda að 30% hlut í félaginu. Dagsektakröfu stefnanda var vísað frá dómi ex officio vegna vanreifunar.
A höfðaði mál á hendur Í til að fá felldan úr gildi úrskurð K þess efnis að staðfesta ákvörðun Ú um að synja A um alþjóðlega vernd hér á landi á grundvelli 40. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga eða dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða í skilningi 74. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar kom fram að K hefði í úrskurði sínum ekki rökstutt mat sitt á trúverðugleika frásagnar A með fullnægjandi hætti, í andstöðu við 22. og 31. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Að teknu tilliti til gagna málsins væri jafnframt óhjákvæmilegt að álykta að mat K á aðstæðum á Sri Lanka á þeim tíma er A kvaðst hafa sætt þar pyndingum hafi verið ófullnægjandi, en af úrskurði K mætti ráða að þetta atriði hefði haft rík áhrif á trúverðugleikamatið. Í ljósi gagna málsins og þeirra sönnunarreglna sem gilda um mat á trúverðugleika frásagnar A um alþjóðlega vernd var það mat K, að frásögn A af því að hafa sætt pyndingum á árinu 2015 væri ótrúverðug, jafnframt haldið verulegum efnisannmörkum. Í rökstuðningi K fyrir úrskurði sínum kom einnig fram að jafnvel þótt frásögn A um varðhald og pyndingar væri lögð til grundvallar myndi það ekki raska þeirri niðurstöðu að hann uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 37. gr. laga nr. 80/2016. Taldi Landsréttur að slíkir annmarkar væru á þessum rökstuðningi K að ógilda yrði úrskurðinn, enda hefði Í ekki sýnt fram á það fyrir dómi að aðstæður í heimaríki A væru þannig að hann væri ekki í hættu á að sæta þar pyndingum yrði hann sendur þangað.
Felldur var úr gildi úrskurður Persónuverndar frá 16. október 2018.
Deilt um lögmæti synjunar Útlendingastofnunar á umsókn stefnanda um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi á Íslandi.
Kröfu sóknaraðila um ógildingu kröfuábyrgða var vísað frá dómi af sjálfsdáðum. Þá var hafnað kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi aðfarargerð sýslumanns sem lauk með árangurslausu fjárnámi.
Í tilefni af dómi Hæstaréttar þar sem B var sakfelldur fyrir manndráp tók Útlendingastofnun ákvörðun um að vísa honum ótímabundið úr landi. Ákvörðunin var staðfest af kærunefnd útlendingamála en endurkomubann hans ákveðið tímabundið í 20 ár. A, dóttir B, og B kröfðust þess að framangreind ákvörðun og úrskurður yrðu felld úr gildi. Í málinu var deilt um hvort skilyrðum b-liðar 1. mgr. 20. gr. b laga nr. 96/2002, sbr. b-lið 1. mgr. 100. gr. laga nr. 80/2016, fyrir brottvísun B hefði verið fullnægt, sem og hvort takmarkanir á heimild til brottvísunar samkvæmt 3. mgr. 21. gr. laga nr. 96/2002, sbr. 3. mgr. 102. gr. laga nr. 80/2016, hefðu átt við. Í dómi Landsréttar kom fram að heimild til að vísa útlendingi úr landi með vísan til „öryggis ríkisins“ og „almannahagsmuna“ samkvæmt síðastnefndum ákvæðum yrði að skýra með hliðsjón af 71. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi fjölskyldu en við þá skýringu yrði jafnframt að horfa til 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu um sama efni og þeirra viðmiða sem hefðu mótast við skýringu þess í dómaframkvæmd Mannréttindadómstóls Evrópu. Af þeirri dómaframkvæmd væri ljóst að horfa þyrfti til fjölmargra viðmiða við mat á heimild til inngrips í friðhelgi fjölskyldu, eins og alvarleika brots þess sem sætir brottvísun, hættu á endurteknum afbrotum, félagslegra- og menningarlegra tengsla sem og fjölskyldutengsla viðkomandi. Tekið var fram að ákvörðun um brottvísun varðaði ekki eingöngu hagsmuni B heldur einnig tveggja barna hans sem ættu sjálfstæðan lögvarinn rétt til að njóta umgengni við föður sinn. Með hliðsjón af 1. mgr. 3. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins, 2. mgr. 1. gr. barnalaga nr. 76/2003 og 2. mgr. 10. gr. og 3. mgr. 102. gr. laga nr. 80/2016 hefði verið sérstaklega brýnt að fullnægjandi upplýsingar lægju fyrir um tengsl B við börn sín áður en hin íþyngjandi stjórnvaldsákvörðun um brottvísun var tekin. Við meðferð málsins fyrir dómi var leitt í ljós að B hefði notið umgengnisréttar við börnin sín áður en hann fór í fangelsi en ákvörðun Útlendingastofnunar og úrskurður kærunefndarinnar byggðust hins vegar á þeirri röngu forsendu að engin slík tengsl hefðu verið til staðar. Í ákvörðun þeirra var B látinn bera hallann af því að hafa ekki lagt fram staðfestingar á umgengnisrétti sínum, eftir atvikum með framlagningu greinargerða frá mæðrum barnanna. Taldi Landsréttur að lagaheimild hefði skort fyrir því að beina því til B að afla umræddra greinargerða frá mæðrum barna sinna og láta hann í kjölfarið bera hallann af því að hafa ekki aflað þeirra upplýsinga. Loks var vísað til þess að af 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 leiddi að þegar niðurstaða máls ylti á mati á atriði sem krefðist sérþekkingar bæri stjórnvaldi að kalla eftir sérfræðilegri aðstoð, hefði það sjálft ekki yfir að ráða nauðsynlegri þekkingu á viðkomandi sviði. Í málinu hefði verið nauðsynlegt að taka til sjálfstæðs mats tengsl áfrýjanda við börnin sín sem ekki var lögfræðilegs eðlis en samkvæmt 5. mgr. 8. gr. laga nr. 80/2016 hefði kærunefnd útlendingamála verið heimilt að kveðja til sérfróða aðila sér til ráðgjafar og aðstoðar við úrskurði í einstökum málum. Að því hefði kærunefndin ekki gætt. Taldi Landsréttur slíka annmarka hafa verið á málsmeðferð Útlendingastofnunar og síðar kærunefndar útlendingamála að óhjákvæmilegt væri að fella ákvörðun stofnunarinnar og úrskurð nefndarinnar úr gildi.
Einkamáli vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum
Kröfum stefnanda um ógildingu byggingarleyfis og samþykkta vegna framkvæmda í Síðumúla og á Grensásvegi hafnað.
Kröfum stefnanda um ógildingu byggingarleyfis og samþykkta vegna framkvæmda í Síðumúla og á Grensásvegi hafnað.
Kröfum stefnanda um ógildingu byggingarleyfis og samþykkta vegna byggingar hótels hafnað.
Jóhann Friðrik Haraldsson Bryndís Haraldsdóttir (
Óskar Sigurðsson lögmaður)
gegn
Mikael Smára Mikaelssyni, Rosemary Lea Jones, Mikael Marlies Karlssyni og Barböru Belle Nelson (
Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
Fallist á kröfur stefnenda um að felldar yrðu úr gildi samþykktir byggingarfulltrúa Reykjavíkur, dagsettar 10. maí 2016 annars vegar, þar sem veitt var byggingarleyfi fyrir 246,1 m2 viðbyggingu vestan við einbýlishús nr. 12 á lóðinni nr. 10–16 við Traðarland, og hins vegar dagsett þann 4. október 2016 og ógilt byggingarleyfi til handa stefndu sem gefið var út á grundvelli nefndra ákvarðana 21. október 2016.
Fallist á kröfur stefnanda um viðurkenningu á réttindum hans til virkjunar fallvatns í Úlfsá í Dagverðardal, og ógildingu samnings Ísafjarðarbæjar við þriðja aðila um rannsóknar- og virkjunarleyfi.
Krafist var ógildingar á nauðungarsölu þar sem banki hafði ráðstafað fjármunum sem komu úr eignasölu án þess að afla umboðs frá skuldara eða haft við hann annað samráð. Kröfu hafnað og nauðungarsala staðfest.