Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Sigrún Inga Guðnadóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Serxio Koci (
Gunnar Gíslason lögmaður)
Sakborningur, sem játaði sök, sakfelldur fyrir umferðarlagabrot og brot gegn lögum um ávana- og fíkniefni og dæmdur til að sæta fangelsi í tvo mánuði, skilorðsbundið til tveggja ára. Ákærði var einnig sviptur ökurétti í 27 mánuði og honum gert að sæta upptöku á fíkniefnum sem haldlögð höfðu verið við rannsókn málsins. Ákærði var látinn greiða helming sakarkostnaðar en helmingur sakarkostnaðar greiðist úr ríkissjóði. Skipaður verjandi ákærða var ávíttur vegna ummæla í greinargerð til Héraðsdóms Reykjavíkur og athugasemdir voru gerðar við vinnubrögð skipaðs verjanda og ákæruvaldsins í málinu.
Ágreiningur þessa máls laut að því hvort stefnandi hefði brotið svo alvarlega gegn reglum um trúnaðarskyldur að það réttlæti fyrirvaralausa uppsögn með þeim afleiðingum að hann ætti ekki rétt á launum í uppsagnarfresti, auk þess sem áunnið orlof og áunnar bónusgreiðslu ættu að falla niður. Í málinu var ekki fallist á að lög nr. 131/2020 fælu í sér breytingu á þeirri dómaframkvæmd að ekki þyrfti lengur að meta í hverju tilviki hversu alvarlegt trúnaðarbrotið væri til að það gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn. Háttsemi stefnanda sem fól í sér trúnaðarbrot var ekki það vítaverð að hún gæti réttlætt fyrirvaralausa uppsögn, auk þess sem stefnandi átti rétt á óskertum launum til þess tíma þegar riftun var lýst yfir. Kröfu stefnanda um miskabætur var hins vegar hafnað.
A höfðaði mál á hendur V hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu R hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A hlaut þegar hann rann í hálku í Árbæjarlaug. Jafnframt krafðist A þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr málskostnaðartryggingu hans hjá V hf. vegna reksturs dómsmálsins. Í dómi Landsréttar kom fram að sannað teldist að hinum ríku skyldum sem kveðið væri á um í reglugerð nr. 814/2010 um hollustuhætti á sund- og baðstöðum hefði ekki verið fullnægt. Þá lægi ekkert fyrir í málinu sem gæti leitt til þess að A yrði gert að bera hluta tjónsins sjálfur. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um viðurkenningu á bótaskyldu V hf. úr ábyrgðartryggingu R. Þá var ekki fallist á að A hefði glatað rétti sínum til bóta úr málskostnaðartryggingunni, enda yrði ekki séð að A hefði áður en mat vegna afleiðinga slyssins lá fyrir, haft upplýsingar sem með réttu hefðu gefið honum tilefni til málshöfðunar. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um rétt A til bóta úr málskostnaðartryggingu vegna reksturs málsins.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem dómkröfu um að viðurkennd yrði nánar tiltekin skaðabótaskylda B og C og að rétturinn tæki afstöðu til ákveðinna refsiviðurlaga var vísað frá Landsrétti. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins kærða úrskurðar með vísan til forsendna.
Máli vísað frá dómi á þeim grunni að héraðssaksóknari hafi ekki farið með ákæruvald vegna brots gegn 257. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 23. gr. laga nr. 88/2008 og ríkissaksóknari fól héraðssaksóknara ekki að fara með málið, sbr. 5. mgr. 21. gr. laga nr. 88/2008.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem A var heimilað að leiða tvo sérfræðinga fyrir héraðsdóm sem unnið höfðu álitsgerð á grundvelli heimildar í 1. mgr. 10. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Hæstiréttur féllst ekki á að álitsgerðin hefði slíka sérstöðu að ástæða væri til að sérfræðingarnir kæmu fyrir dóm til skýrslugjafar í ljósi þess að fyrir lægju tvær matsgerðir dómkvaddra manna um sömu atvik og metin væru álitsgerðinni. Var því talið að skýrsla þeirra við þessar aðstæður teldist bersýnilega þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna.
H og SE keyptu fasteign af G og SÁ sem þau fengu afhenta 1. ágúst 2022. Með bréfi 5. september sama ár lýstu þau yfir riftun kaupsamningsins og vísuðu til ýmissa ágalla sem á eigninni væru og til skýrslna Náttúrufræðistofnunar Íslands og Veðurstofu Íslands um ofanflóð á því svæði sem eignin var staðsett. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að fasteignin hefði verið haldin galla í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup þótt hún stæði á hættusvæði mögulegra ofanflóða samkvæmt fyrrgreindum skýrslum eða að G og SÁ hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. sömu laga enda hefðu H og SE ekki fært sönnur á að G og SÁ hefði verið kunnugt um að eignin stæði á hættusvæði. Taldi Landsréttur að ekki væri fullnægt skilyrðum riftunar samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laganna. Jafnframt var hafnað kröfu H og SE um að kaupsamningur um eignina yrði ógiltur á grundvelli reglna samningaréttar um brostnar forsendur, 30., 33. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um rétt H og SE til skaðabóta af kaupverði eignarinnar vegna galla í þaki og músagangs í þakrými. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu G og SÁ af kröfu um skaðabætur vegna raka og leka í þvottahúsi og viðbyggingu, bætur fyrir afnotamissi og skaðabætur „vegna fjárhagstjóns vegna viðskiptanna“. Enn fremur var staðfest nánar tilgreind kyrrsetningargerð 6. október 2022.
A höfðaði mál gegn R og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda R vegna líkamstjóns sem A hlaut er hann rann til á flísum við innilaug sundlaugarinnar í Laugardal. Byggði málsókn A á því að flísarnar sem hann rann á hefðu verið flughálar og gólfið þar með vanbúið. Héraðsdómur taldi A ekki hafa sýnt fram á að hálkuviðnám flísanna hefði ekki uppfyllt áskildar kröfur og sýknaði R. Í dómi Landsréttar var rakið að dómaframkvæmd beri með sér að ríkar kröfur séu gerðar til aðbúnaðar á sundstöðum. Þær kröfur birtist meðal annars í ströngu sakarmati en einnig í því að til álita geti komið að beita sönnunarreglum með þeim hætti að sönnunarbyrði sé að einhverju marki létt af tjónþola. Eftir sem áður séu meginreglur um sönnun hinar sömu og endranær í skaðabótarétti og til að vikið verði frá þeim þurfi almennt eitthvað sérstakt til að koma, er kalli á slíkt frávik. Í ljósi atvika, sem rakin eru í dómi Landsréttar, og fyrirliggjandi gagna voru ekki talin efni til að víkja frá meginreglum um sönnun í málinu. Engu breytti í því sambandi þó ekki hefði verið fallist á formlega beiðni áfrýjanda í maí 2022 um að teknar yrðu upp nokkrar flísar og hálkuviðnám þeirra mælt. Rannsókn á því tímamarki hefði ekki lotið að ástandi flísanna nálægt slysdegi, enda voru þá liðin tæplega 12 ár frá slysinu. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um að sýkna R af kröfum A.
Stefndi hafði keypt fasteign af stefnanda og hélt eftir lokagreiðslu umsamins kaupverðs vegna galla sem hafi komið fram eftir kaupin þar sem stefnandi hafi ekki skilað eigninni á byggingarstigi 5 í samræmi við söluyfirlit og eins og umsamið var í kaupsamningi aðila auk annarra galla á henni.. Stefnandi höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupverðsins á hendur stefnda, sem krafðist sýknu þar sem hann ætti gagnkröfu til skuldajafnaðar. Í dómi héraðsdóms var vísað til þess að stefndi hefði skoðað fasteignina margsinnis fyrir kauptilboð og unnið við framkvæmdir á eigninni eftir afhendingu án þess að gera athugasemdir við frágang og skil á eigninni. Þá hafi byggingarstjóri stefnda skrifað upp á úttekt rúmum fimm mánuðum eftir afhendingu eignarinnar þess efnis að eigninni hafi verið skilað á byggingarstigi 5. Því var talið að frágangur og skil stefnanda á eigninni hafi verið í samræmi við það sem stefndi mátti vænta og gerði ráð fyrir og teldist eignin því ekki gölluð að þessu leyti í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá var talið með hliðsjón af framkvæmdum stefnda á eigninni, reynslu hans og skoðunarskyldu samkvæmt 38. gr. laga um fasteignakaup hafi hann hlotið að vita af þeim göllum sem hann taldi fasteignina haldna sjö og hálfum mánuði eftir að hann fékk hana afhenta. Þar sem stefndi hafi ekki borið fyrir sig gallann innan sanngjarns frests, sbr 48. gr. laga nr. 2002 um fasteignakaup hafi hann sýnt af sér slíkt tómlæti að hann hafi glatað rétti til að bera fyrir sig galla á fasteigninni gagnvart stefnanda. Fallist var því að stefnukröfu stefnanda í málinu. Í dóminum var fundið að því að í greinargerð stefnda hafi málsástæðum ekki verið lýst á skýran hátt og tílvísun til lagaákvæða verið ruglingsleg en eftir að sú greinargerð var lögð fram tók annar lögmaður að sér að gæta hagsmuna stefnda og flytja málið.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni A um dómkvaðningu matsmanns. Í úrskurði Landsréttar var rakið að A leitaðist eftir því með fyrstu til fjórðu spurningu í matsbeiðni að meta sömu atriði og áður hefðu verið metin í framlagðri matsgerð. Ekki yrði séð af gögnum málsins hvort og þá að hvaða marki A teldi nauðsyn á að þessi atriði yrðu metin að nýju. Þá væri í matsbeiðni A ekki heldur gerð frekari grein fyrir hvað ætti að sanna með matinu að þessu leyti. Var því talið að matsbeiðni A væri að þessu leyti bersýnilega tilgangslaus til sönnunar, sbr. 3. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Varðandi matsspurningar nr. fimm til átta tók Landsréttur fram að A hefði fyrst óskað mats um þessi atriði meira en 13 mánuðum eftir að málið var þingfest og eftir að héraðsdómari hafði ákveðið tímasetningu aðalmeðferðar. Þar sem ekkert væri fram komið í málinu sem gæti réttlætt þennan drátt var kröfu A um dómkvaðningu matsmanna hafnað að því varðaði þessar spurningar. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
A og B voru í óvígðri sambúð frá 2006 til 2019. Við lok sambúðar þeirra gerðu A og B með sér samkomulag 7. maí 2019 um fjárskipti þeirra á milli. Samkvæmt samkomulaginu skyldi tilgreind fasteign ásamt áhvílandi skuldum, hesthús og fyrirtækið DD ehf. koma í hlut A en félög í eigu og skráð á kennitölu B skyldu koma í hans hlut, meðal annars N ehf. A höfðaði mál á hendur B og gerði þá aðalkröfu að B yrði gert að afhenda henni alla hluti í C ehf. og greiða henni tilgreinda fjárhæð með dráttarvöxtum. Til vara krafðist A þess að B yrði gert að greiða henni fjárhæð sem svaraði til helmings ætlaðs verðmætis þriggja félaga í eigu B í maí 2019, Æ ehf., BB ehf. og C ehf. Deildu A og B í fyrsta lagi um það hvort, og þá að hvaða marki, samkomulag þeirra hafi miðað að því að þau fengju jafn mikil verðmæti í sinn hlut. Í öðru lagi stóð ágreiningur um það hvort það leiddi af samkomulagi þeirra að A ætti að fá í sinn hlut C ehf. en ekki B. Í þriðja lagi greindi A og B á um það hvort skilyrðum væri fullnægt til þess að víkja ákvæði samkomulagsins að hluta til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Byggði A á því að ákvæði samkomulagsins hölluðu verulega á hana og væri ástæða þess sú að B hefði látið hjá líða að upplýsa hana um mikilvæg atriði í tengslum við þær eignir sem hefðu komið í hans hlut. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að efni samkomulags aðila gæfi ekki til kynna að eignarráð tiltekinna verðmæta hefðu átt að færast frá B til A. Sú ályktun styddist meðal annars við það að B skyldi fá í sinn hlut félög í sinni eigu. Gera yrði ráð fyrir því að tilvísun til skattframtals 2019 hefði verið reist á þeirri hugmynd að eignarhald verðmæta væri þar rétt skrá í árslok 2018 en svo hafi ekki verið raunin. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms að C ehf. hafi samkvæmt samkomulaginu átt að koma í hlut B. Landsréttur fjallað þar næst um varakröfu A. Lagði rétturinn til grundvallar að við umfjöllun um vitneskju málsaðila og verðmæti eigna yrði að miða við dagsetningu samkomulagsins. Hvorki samkomulagið né önnur gögn málsins þóttu styðja þá staðhæfingu A að með því hafi verið stefnt að jafnri skiptingu heildarverðmæta málsaðila. Ekki lægju fyrir upplýsingar um heildarverðmæti eigna og skulda A og B 7. maí 2019 þótt matsgerðir lægju fyrir um verðmæti einstakra félaga. Væru matsgerðirnar lagðar til grundvallar mætti þó slá því föstu að verðmæti hreinnar eignar, sem kom í hlut A á samningsdegi, hafi verið þó nokkuð lægra en verðmæti þess sem B fékk í sinn hlut. Sá munur á verðmæti heildareigna málsaðila að þessu leyti gat þó ekki gert útslagið um gildi samkomulagsins. Landsréttur rakti atriði sem tengdust sjónarmiðum sem tilgreind eru í 2. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 og komst að þeirri niðurstöðu að ekki væru efni til að líta svo á að skilyrðum 1. mgr. sömu greinar væri fullnægt svo verða mætti við kröfum A. Þá taldi rétturinn skilyrðum 30. og 33. gr. sömu laga ekki fullnægt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu B af kröfum A.
B ehf. og G ehf. höfðuðu mál á hendur M og R ohf. og kröfðust viðurkenningar á skaðabótaábyrgð þeirra vegna tjóns sem BE ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna undirbúnings, ummæla og umfjöllunar í sjónvarpsþættinum Kastljósi sem sýndur var á sjónvarpsrás R ohf. þar sem fjallað var um aðbúnað og velferð hæna í varphúsum fyrirtækisins og eftirlit M. Jafnframt var deilt um hlut starfsmanna M við undirbúning þáttarins, efni viðtala við starfsmenn hennar um málefni BE ehf. sem og um framsetningu R ohf. og ummæli fréttamanna. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að sýkna M og R ohf. af aðalkröfu B ehf. og G ehf. um óskipta bótaábyrgð. Varðandi varakröfu á hendur M á grundvelli afhendingar gagna taldi Hæstiréttur umfjöllun stofnunarinnar og athugasemdir við starfsemi BE ehf. ótvírætt teljast vera gögn sem hefðu haft að geyma upplýsingar sem átt hefðu erindi til almennings og Matvælastofnun verið skylt að afhenda á grundvelli 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga. Hæstiréttur taldi að samrýmst hefði góðri stjórnsýsluframkvæmd að óska eftir afstöðu fyrirtækisins samkvæmt 2. mgr. 17. gr. upplýsingalaga en hins vegar yrði ekki séð að slík álitsumleitan hefði nokkru breytt um skyldu til afhendingar gagnanna. Var því ekki fallist á að afhending gagnanna hefði verið til þess fallin að valda félaginu tjóni með ólögmætum og saknæmum hætti. Þá var ekki fallist á að M væri bótaskyld vegna ætlaðs liðsinnis starfsmanna stofnunarinnar við gerð sjónvarpsþáttarins. Ekki var talið að afhending gagna á grundvelli upplýsingalaga og samskipti því tengd hefðu jafngilt liðsinni við gerð þáttarins né viðtöl starfsmanna M um starfsemina og fyrirkomulag eftirlits með BE ehf. Loks var ekki fallist á að ummæli starfsmanna M í sjónvarpsþættinum hefðu leitt til bótaskyldu stofnunarinnar vegna þess tjóns sem BE ehf. urðu fyrir vegna viðbragða birgja, smásala og neytenda við fréttaflutningi af málefnum þess. Varðandi varakröfu á hendur R ohf. taldi Hæstiréttur ekki hafa verið sýnt fram á að í ummælum fréttamanna hefði verið farið rangt með staðreyndir eða að umfjöllunin hefði verið röng að öðru leyti. Taldi Hæstiréttur fréttamenn R ohf. því hafa verið í góðri trú um sannleiksgildi ummæla sinna og hafa notið frelsis til að setja þau fram með þeim hætti sem gert var í sjónvarpsþættinum. Voru M og R ohf. því sýknuð af kröfum B ehf. og G ehf.
Málið átti rætur að rekja til ágreinings um hvort komist hefði á samningur 1. október 2018 um kaup R hf. á þjónustu F ehf. F ehf. krafði R hf. um greiðslu sem samsvaraði mánaðarlegu áskriftargjaldi samkvæmt samningnum í þrjú ár, auk sex mánaða uppsagnarfrests svo sem byggt var á að samið hefði verið um, en til vara „vangildisbóta“ sem tóku mið af vinnustundum F ehf. í þágu R hf. á nánar tilgreindu tímabili. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að gögn málsins og framburður vitna fyrir héraðsdómi renndu ekki stoðum undir þann málatilbúnað F ehf. að komist hefði á samkomulag í samræmi við þau samningsdrög sem hann sendi 1. október 2018. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu R hf. af aðalkröfu F ehf. Var R hf. einnig sýknað af varakröfu F ehf. enda lá ekkert fyrir sem studdi að R hf. hefði valdið F ehf. fjártjóni með saknæmri og ólögmætri háttsemi. Ekki gæti komið til álita, eins og málatilbúnaði væri háttað í stefnu, að líta á varakröfu F ehf. sem kröfu um ógreidda vinnu og að R hf. yrði á grundvelli hennar, mörgum árum eftir að samningssambandi aðila lauk, gert að greiða fyrir vinnu samkvæmt tímagjaldi sem hann hefði aldrei samþykkt. Var R hf. sýknað af öllum kröfum F ehf.
A lenti í umferðarslysi 11. maí 2018 þegar hann var farþegi í bifreið sem ekið var aftan á kyrrstæða bifreið. Höfðaði hann mál þetta og krafði T hf. um greiðslu á 1.310.544 krónum með nánar tilgreindum vöxtum, sem var sú fjárhæð sem T hf. hafði dregið frá uppgjöri bóta til A á grundvelli 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og byggði á útreikningum tryggingastærðfræðings. Í málinu var deilt um hvort ákvæði 4. málsliðar 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga um að draga skuli frá skaðabótum vegna líkamstjóns 40% af reiknuðu eingreiðsluverðmæti örorkulífeyris frá lífeyrissjóði, stæðist ákvæði 72. gr. og 65. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á þann málatilbúnað A að frádráttur frá bótum samkvæmt 4. málslið 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga væri andstæður nefndum ákvæðum stjórnarskrár eða stjórnskipulegri meðalhófsreglu. Þá yrði að virtum útreikningum tryggingastærðfræðings og skýringum talið að T hf. hefði sýnt nægilega fram á réttmæti þeirrar fjárhæðar sem um ræddi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og T hf. sýknað af kröfu A.
A varð fyrir slysi við vinnu sína þegar hann ók inn um sjálfvirkar dyr sem opnast og lokast eftir hreyfiskynjurum. A ók að hurðinni frá hlið og inn um dyrnar í stað þess að fara yfir skynjara fyrir framan þær. Þegar A ók að hurðinni mun hafa verið kallað á hann, að því er hann taldi, svo hann leit aftur en þegar hann sneri við höfðinu var hurðin byrjuð að lokast og var í augnhæð þegar A rak höfuðið í hana og dróst undir hurðina sem hafði stöðvast þegar hann rakst á hana. A höfðaði mál þetta og krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu vinnuveitandans hjá T hf. Í dómi Landsréttar kom fram að atvik að baki slysinu lægju ljós fyrir og gæti vanræksla vátryggingartaka á að beina tilkynningu til Vinnueftirlitsins á réttum tíma ekki haft áhrif við sönnun í málinu. Taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að líta svo á að slys A hefði orðið vegna óhappatilviks og eigin aðgæsluleysis hans. Var T hf. því sýknaður af kröfum A.
Karl Pálmason, Helga Viðarsdóttir, Sigvaldi Guðmundsson, Róbert Karel Guðnason, Atli Már Guðnason, Guðrún Áslaug Árnadóttir, Brynjar Guðmundsson, Andrés Viðarsson, Birna Viðarsdóttir og Viðar Rúnar Guðnason (
Óskar Sigurðsson lögmaður)
gegn
Kötlu eignarhaldsfélagi ehf (
Bernhard Bogason lögmaður)
Í málinu var deilt um hluta af landamerkjum á milli Kerlingardals 1 og 2 annars vegar og Höfðabrekku hins vegar. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi af þeim sökum að rétt hefði verið að beina kröfum einnig að eiganda jarðarinnar Fagradals, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki yrði með nokkru móti ráðið af gögnum málsins að dómkrafa KP o.fl. varðaði hagsmuni annarra en K ehf. sem eiganda jarðarinnar Höfðabrekku þannig að nauðsynlegt hefði verið að veita eiganda Fagradals kost á að svara til saka í málinu. Þá væri til þess að líta að dómur í málinu væri eingöngu bindandi fyrir þá sem ættu aðild að því og þá sem kæmu að lögum í þeirra stað, um þær kröfur sem þar væru dæmdar að efni til, sbr. 1. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni A um dómkvaðningu matsmanna. Í matsbeiðninni voru settar fram sex spurningar og svöruðu þrjár þeirra efnislega til tilgreindra spurninga sem svarað hafði verið í fyrri matsgerð. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að héraðsdómur hefði áður úrskurðað að matsmönnum bæri að endurskoða fyrri matsgerð, sem þeir hefðu ekki gert. Var ekki talið að A hefði dregið það úr hömlu að óska á ný eftir matsgerð til að svara matsspurningum sem svarað var í fyrri matsgerðinni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað þær spurningar varðaði. Á hinn bóginn var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að synja um mat á öðrum þeim spurningum sem settar voru fram í hinni umdeildu matsbeiðni.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá tveggja barna þeirra, lögheimili og umgengni.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu X og Y um að héraðsdómari málsins skyldi víkja sæti á grundvelli g-liðar 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var hafnað.
A höfðaði mál gegn B og krafðist endurgreiðslu á eftirstöðvum láns að fjárhæð 2.620.000 krónur sem hann byggði á að hefði verið tilkomið til að létta greiðslubyrði B og aðstoða hana fjárhagslega. Ekki lá fyrir lánssamningur milli aðila né önnur sambærileg gögn til stuðnings kröfu A. Byggði A á því að hann hefði lánað B 2.800.000 krónur og hefði hún einungis greitt fjórum sinnum inn á skuldina í öllum tilvikum með því að leggja inn á bankareikning A. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu að hann hefði lánað B, sem var sambýliskona hans á þeim tíma, þá fjármuni sem hann krefði hana nú um. Með vísan til forsendna héraðsdóms var staðfest sú niðurstaða að A hefði ekki axlað þá sönnunarbyrði sem á honum hvíldi. Byggði sú niðurstaða meðal annars á því að samskipti aðila sem lögð voru fram í málinu væru ekki nægileg til sönnunar um að millifærsla sú sem deilt væri um hefði verið lán A til B sem henni bæri að endurgreiða. Þá hefði A ekki tilgreint neina skýringu í kvittun vegna hinnar umdeildu millifærslu og var ekki annað ráðið en að aðilar hefðu í sameiningu ákveðið að verja fjármunum á bankareikningi A til greiðslu skulda í nafni B. Hefði umrædd ráðstöfun verið til þess gerð að aðilar gætu fjárfest saman í fasteign þótt það hefði síðan ekki gengið eftir. Þar sem A tókst ekki að færa sönnun fyrir því að hann hefði lánað B fjármuni sem henni bæri að endurgreiða var B sýknuð af kröfum A.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B við opinber skipti til slita á óvígðri sambúð. Vísað var frá Landsrétti tilgreindum kröfum A og stóð þá eftir ágreiningur málsaðila um eignarhald á fasteign þeirra og innistæðu á tveimur tilgreindum bankareikningum. Landsréttur tók fram að við fjárslit við lok óvígðrar sambúðar gilti sú meginregla að hvor aðili tæki þær eignir sem hann átti við upphaf sambúðar eða eignaðist meðan á sambúð stóð og að þinglýstar eignarheimildir og skráning veittu líkindi fyrir eignarrétti. Sá sem héldi því fram að í slíkri skráningu fælust ekki réttar upplýsingar bæri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Ekki var talið að A hefði sýnt fram á að hin opinbera skráning á eignarhlutum þeirra í fasteigninni væri röng þannig að á hana væri hallað. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A væri eigandi að 30% hlut í fasteigninni en B 70%. Þá komst rétturinn að þeirri niðurstöðu að málsaðilar ættu hvor um sig helming innistæðu á tveimur bankareikningum.
Skipið Amelia Rose var skráð í íslenska skipaskrá árið 2014 með smíðaárið 2003. S ehf. óskaði eftir því við S í júlí 2021 að skráningu skipsins yrði breytt í skipaskrá þannig að það teldist gamalt skip en ekki nýtt, þar sem kjölur þess hefði verið lagður fyrir 1. janúar 2001 og teldist skipið því gamalt í skilningi 2. gr. reglugerðar nr. 666/2001 um öryggi farþegaskipa í innanlandssiglingum. Erindi S ehf. var synjað og var ákvörðun S staðfest af innviðaráðherra. Höfðaði S ehf. þá mál þetta og krafðist þess að ákvörðun S, sem „staðfest var með úrskurði innviðaráðherra“, yrði hrundið og lagt yrði fyrir S að skrá skipið sem gamalt skip í skipaskrá. Hæstiréttur taldi að réttara hefði verið að stefna íslenska ríkinu samhliða S þó brestur á því varðaði ekki frávísun málsins frá héraðsdómi. Þá taldi Hæstiréttur að framsetning fyrri hluta dómkröfu S væri ekki í samræmi við dómaframkvæmd en skilja yrði hana á þann veg að krafist væri ógildingar á endanlegri niðurstöðu málsins á stjórnsýslustigi. Síðari hluta dómkröfu S ehf. var hins vegar vísað frá héraðsdómi þar sem dómstólar hefðu ekki vald til að taka kröfuna til greina þar sem hún væri augljóslega þess efnis að hún kynni að vera háð sjálfstæðu mati stjórnvalds. Hæstiréttur taldi að taka yrði mið af því að S ehf. krafðist breytinga á gildandi skráningu skipsins frá 2014. Þá bæri ekkert þeirra gagna sem S ehf. byggði kröfu sína á með sér svo óyggjandi væri að kjölur skipsins hefði verið lagður fyrir umþrætt tímamark og skráning þess árið 2014 hefði verið reist á röngum forsendum. Þá voru upplýsingar frá mexíkóskum yfirvöldum taldar hafa það sönnunargildi sem kveðið er á um í 3. mgr. 71. gr. laga nr. 91/1991. Að þessu gættu hafi ekki verið ástæða til að leggja ríkari rannsóknarskyldu á S en raun bar vitni og raunar óljóst í hverju hún gat falist. Að endingu bar vitnisburður A framkvæmdastjóra AB ekki með sér nægilega afdráttarlausa afstöðu til þess hvort og þá hvenær kjölur skipsins var lagður í Mexíkó. Að öllu framangreindu virtu var S sýknað af kröfu S ehf.
Stefnandi slasaðist í umferðarslysi þegar hann ók bifreið sinni og var að teygja sig eftir farsíma sem féll í gólfið. Við það missti hann stjórn á bifreiðinni og lenti á ljósastaur. Var fallist á það mat stefnda að hér væri um að ræða svo alvarlegt frávik sem óhjákvæmilega verður að gera við stjórnun bifreiðar að meta yrði háttsemina til stórkostlegs gáleysis í skilningi umferðarlaga og vátryggingaskilmála. Var stefnda því heimilt að skerða bætur til hans um 1/3 hluta.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem Landsréttur hafði staðfest úrskurð héraðsdóms en vísað frá dómi kröfum A gegn varnaraðilunum F, G, V hf. og H ehf. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að úrskurður Landsréttar gæti sætt kæru til Hæstaréttar ef ekki hefðu verið staðfest ákvæði í dómi héraðsdóms um frávísun. Brast því heimild til að kæra úrskurð Landsréttar í málinu og var því vísað frá Hæstarétti.
Ágreiningur í málinu laut að gildi og túlkun erfðaskrár I þar sem hann ráðstafaði eignarhlut sínum í jörðinni P til sjö barnabarna sinna. Óumdeilt var í málinu að sú ráðstöfun hans hefði verið umtalsvert umfram heimild arfleifanda samkvæmt 35. gr. erfðalaga nr. 8/1962 til að ráðstafa 1/3 hluta eigna sinna með erfðaskrá, en ágreiningslaust var að verðmæti hins umdeilda eignarhluta væri 300.000.000 króna og að teknu tilliti til hans væri verðmæti heildareigna dánarbús I ríflega 387.000.000 króna. Var það niðurstaða Landsréttar að það samræmdist best vilja I, að því marki sem unnt yrði að ráða hann af gögnum málsins, að leggja til grundvallar við dánarbúskipti I erfðaskrá hans um ráðstöfun á eignarhluta hans í jörðinni P til barnabarna hans að því er varðaði 1/3 hluta þeirra eigna sem I hefði mátt ráðstafa samkvæmt 35. gr. erfðalaga, enda hefði A ekki lagt fram nein gögn sem renndu stoðum undir að vilji I hefði staðið til annars ef fyrir hefði legið að hann gæti ekki ráðstafað öllum eignarhlutanum til barnabarna sinna svo sem hann hefði gert með erfðaskránni.
Með lögum nr. 46/2019 var fest í lög aflamarksstjórn við veiðar á makríl og því skyni gerðar breytingar á lögum nr. 151/1996 um fiskveiðar utan lögsögu Íslands og lögum nr. 116/2006 um stjórn fiskveiða. FM höfðaði mál á hendur Í og krafðist viðurkenningar á að óheimilt hafi verið með lögum nr. 46/2019 að takmarka veiðiheimildir félagsmanna hans til veiða á makríl með því að úthluta aflaheimildum á grundvelli tíu bestu aflareynsluára þeirra á árunum 2008 til 2018 að báðum árum meðtöldum. Til vara krafðist FM þess að viðurkennt yrði að óheimilt hafi verið með lögum nr. 46/2019 að takmarka heimildir félagsmanna hans til ráðstöfunar á aflaheimildum skipa í B-flokki. Taldi FM að umrædd lagasetning skerti atvinnuréttindi félagsmanna og færi í bága við jafnræðisreglu 65. gr., eignaréttarákvæði 72. gr. og atvinnufrelsisákvæði 75. gr. stjórnarskrárinnar. Hæstiréttur taldi aðalkröfu FM þannig úr garði gerða að í henni fælist krafa um að dómurinn tæki afstöðu til þess hagsmunamats sem lægi að baki lögum nr. 46/2019 án þess að niðurstaðan hefði raunhæfa þýðingu fyrir réttarstöðu félagsmanna FM þannig að skorið væri úr um tilvist og efni réttinda þeirra, sbr. 3. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Slík kröfugerð væri ekki tæk og fullnægði ekki því skilyrði að FM hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfuna. Þar með væru ekki uppfyllt skilyrði 1. og 2. mgr. 25 gr. sömu laga og var aðalkröfu FM vísað frá dómi. Hæstiréttur taldi varakröfuna þannig úr garði gerða að unnt væri að leysa úr efni hennar enda liti hún að takmörkun á heimildum félagsmanna til að ráðstafa aflahlutdeild og aflamarki þeirra í makríl. Ekki var fallist á með FM að með takmörkunum á heimildum félagsmanna til ráðstöfunar á aflaheimildum hefði löggjafinn gengið svo langt að það fæli í sér mismunun milli skipa í A- og B-flokki sem bryti í bága við atvinnuréttindi þeirra. Löggjafinn hefði aukið svigrúm til takmörkunar slíkra réttinda þegar kæmi að skipulagi í sjávarútvegi og hvaða leiðir væru valdar til að ná markmiðum um skynsamlega nýtingu auðlinda og vernd umhverfis. Hæstiréttur tók fram að sérreglur um veiðar smærri skipa og mismunandi reglur um meðferð aflaheimilda hafi lengi verið þáttur í fyrirkomulagi við stjórnun fiskveiða og stefndu að því að viðhalda útgerð smærri skipa í veiðum nærri ströndum. Var talið að hlutlægar og málefnalegar ástæður lægju að baki þeim greinarmun sem gerður væri á skipum eftir veiðarfærum í þessu sambandi og ekki gengið of langt í mismunun gagnvart skipum félagsmanna áfrýjanda til að ná því markmiði, þannig að brotið væri gegn stjórnarskrárvörðum réttindum þeirra. Í var því sýknað af varakröfu FM.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að nauðungarvista hann á sjúkrahúsi í allt að 21 sólarhring.
X var sóttur til saka fyrir kynferðisbrot gegn A með því að hafa í tvö skipti haft við hann kynferðismök en X hefði nýtt sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart A, sem væri með þroskahömlun, og hefði ekki getað skilið þýðingu verknaðarins. Var ætluðum brotum X lýst í tveimur töluliðum ákæru, annars vegar ætluðu broti í vinnubifreið sem X hafði til umráða þar sem X var gefið að sök að hafa haft endaþarmsmök við A. Hins vegar hefði hann á heimili X haft endaþarmsmök við A „og haldið áfram að hafa við hann mök þó [A] hefði beðið hann að hætta“. Ætluð háttsemi X var talin varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknaður af sakargiftum samkvæmt ákærulið 1 og sýknaður af ætluðu broti gegn 1. mgr. 194. gr. laganna samkvæmt ákærulið 2 en sakfelldur samkvæmt 2. mgr. 194. gr. sömu laga. Undi ákæruvaldið niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu af sakargiftum samkvæmt ákærulið 1 en krafðist þess fyrir Landsrétti að X yrði sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákærulið 2 og háttsemin heimfærð til 1. og 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Landsréttar kom fram að ákæruvaldið hefði ekki axlað þá sönnunarbyrði sem á því hvíldi samkvæmt 108. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að sýna fram á ásetning X til nauðgunar samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga í greint skipti og þar með saknæmi verknaðar hans. Var því ekki fallist á með ákæruvaldinu að X hefði umrætt sinn gerst sekur um brot gegn þeirri málsgrein ákvæðisins. Var því staðfest sú niðurstaða hins áfrýjaða dóms að sýkna X af ætluðu broti samkvæmt 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Þá var jafnframt staðfest niðurstaða héraðsdóms að X hefði með háttsemi sinni, sem lýst væri í ákærulið 2, brotið gegn 2. mgr. 194. gr. sömu laga. Við ákvörðun refsingar X var litið til 1., 2., 5. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Þótti refsing X hæfilega ákveðin fangelsi í 15 mánuði. Í ljósi þess óhóflega dráttar á málinu, sem ekki hefðu fengist viðhlítandi skýringar á var refsing X skilorðsbundin að öllu leyti. Þá var X gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 1.800.000 krónur.
A ehf. höfðaði mál gegn I ohf. og krafðist skaðabóta vegna ákvörðunar I ohf. um að semja ekki við K ehf., síðar A ehf., um leigurými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar tilgreindrar samkeppni. I ohf. var sýknað af kröfum A ehf. í héraði og áfrýjaði A ehf. dómi héraðsdóms til viðurkenningar á skaðabótaskyldu I ohf. Fyrir Landsrétti fór fram munnlegur málflutningur um formhlið þess. Í úrskurði Landsréttar var rakið að dómur héraðsdóms hefði verið skipaður tveimur meðdómsmönnum. Samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri dómara heimilt að kveðja til tvo meðdómsmenn ef hann teldi þurfa sérkunnáttu í dómi á fleiri en einu sviði. Eins og málið hefði legið fyrir er það var dómtekið í héraði hefði það snúist um viðurkenningu á ætlaðri bótaskyldu I ohf. en A ehf. hefði meðal annars byggt á því að ætluð brot I ohf. á skilmálum samkeppninnar teldust ólögmæt og saknæm háttsemi sem leiddi til skaðabótaskyldu hans. Ekki var talið að sýnt hefði verið fram á hvernig sérþekking annars meðdómsmannsins yrði jafnað til sérkunnáttu sem kynni að þurfa til að leysa úr þeim ágreiningi sem lægi fyrir í málinu, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991. Þá hefðu heldur ekki verið færð fyrir því haldbær rök að þörf hefði verið á að skipa dóminn tveimur meðdómsmönnum með sérkunnáttu á fleiri en einu sviði. Var skipun dómsins því talin í andstöðu við 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991. Með úrskurði sínum ómerkti Landsréttur héraðsdóm og vísaði málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Íris Þóra Júlíusdóttir saksóknarfulltrúi) gegn
Aroni Breka Sigtryggssyni
Ákærði sakfelldur fyrir umferðarlagabrot. Dæmdur í 90 daga fangelsi og sviptur ökurétti ævilangt. Með brotum sínum rauf ákærði skilorð fyrri dóms og var refsing dæmd í einu lagi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem skorið var til bráðabirgða úr ágreiningi aðila um forsjá dóttur þeirra, umgengni og greiðslu meðlags. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að við úrlausn bráðabirgðakröfu A um sameiginlega forsjá bæri fyrst og fremst að líta til þess hvort slíkt fyrirkomulag væri í þágu hagsmuna telpunnar, eða hvort hagsmunir hennar krefðust þess. Fyrir lá að telpan hefði alla tíð verið undir forsjá B einnar og haft heimili sitt hjá henni. Þættu ekki hafa verið færð fram rök um það af hálfu A að hagsmunir telpunnar krefðust þess að breyting yrði gerð á því, þannig að aðilar færu saman með forsjána meðan málinu væri ólokið. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar féllst Landsréttur á að ekki væru efni til að verða við kröfu A um breytta skipan forsjár barnsins til bráðabirgða. Þá kom fram í úrskurði Landsréttar að óháð sönnun um reglusemi A þætti umgengnisréttur hans hæfilega ákveðinn í hinum kærða úrskurði. Yrði samkvæmt því ekki fallist á að forsendur væru að svo stöddu til að ákvarða honum rýmri umgengnisrétt en þar var gert. Ákvæði hins kærða úrskurðar um meðlagsgreiðslur til B var staðfest.
Ákærða voru gefin að sök húsbrot og nauðgun með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili A og haft við hana önnur kynferðismök, án hennar samþykkis, þar sem hún lá sofandi í sófa, en ákærði hafi klætt A úr nærbuxum hennar, káfað á og sleikt kynfæri hennar og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs. Í dómi Landsréttar var lagt til grundvallar að ákærði ætti, vegna ástands síns umrætt sinn, engar minningar um atburði. Ekki var talið að ákæruvaldinu hefði tekist sönnun þess að ákærði hafi klætt A úr nærbuxunum og káfað á kynfærum hennar. Hins vegar var framburður A um að hafa vaknað við að ákærði væri að sleikja á henni kynfærin metinn trúverðugur. Hann var jafnframt talinn fá stoð í SMS-skilaboðum sem A sendi vitninu C og öðrum gögnum málsins sem rakin eru í forsendum hins áfrýjaða dóms. Var ákærði sakfelldur fyrir húsbrot og nauðgun með því að hafa ruðst í heimildarleysi inn á heimili brotaþola og, án hennar samþykkis, sleikt á henni kynfærin og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum svefndrunga og áhrifa svefnlyfs. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um refsingu ákærða og miskabætur til handa A.
Héraðssaksóknari (
Fanney Björk Frostadóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
X og Y (
Finnur Magnússon lögmaður)
Ákærðu sýknuð af ákæru fyrir ólögmæta nauðung og barnaverndarlagabrot, þar sem ósannað þótti að beitt hefði verið nauðung er ákærðu tóku dreng upp í bifreið sína og óku með hann heim til afa síns og ömmu.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Árni Bergur Sigurðsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X ehf (
Ólafur Örn Svansson lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu sóknaraðila um að varnaraðila yrði gert skylt að afhenda sóknaraðila nánar tilgreindar upplýsingar og afrit af nánar tilgreindum gögnum tengdum netþjóni. Málinu var vísað frá Landsrétti þar sem kæra hafði borist héraðsdómi eftir að kærufrestur samkvæmt 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var liðinn.
Með dómi Landsréttar 1. apríl 2022 var vísað frá héraðsdómi kröfu I ehf. um viðurkenningu á skaðabótaskyldu S vegna ólögmætra aðgerða S sem byggt hefðu á ákvörðunum S 20. maí 2010, 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015, sem og kröfu I ehf. um viðurkenningu á skaðabótaskyldu S vegna tjóns í rekstri I ehf. sem hlaust af ákvörðun S 20. maí 2010. S var að öðru leyti sýknaður af kröfum I ehf. Með dómi Hæstaréttar 1. júní 2022 var fellt úr gildi ákvæði dóms Landsréttar um frávísun frá héraðsdómi á viðurkenningarkröfu I ehf. á skaðabótaskyldu S vegna ætlaðs tjóns í rekstri I ehf. Landsréttur taldi að þegar málið var höfðað væri fallin niður, fyrir fyrningu, sú fjárkrafa sem I ehf. hefði getað haft uppi í kjölfar viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem leitt kynni að hafa af umdeildri ákvörðun S 20. maí 2010. Þá hefði S verið sýknaður af viðurkenningarkröfu I ehf. vegna ákvarðana S 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015. Væri sú niðurstaða bindandi um úrslit sakarefnisins milli aðila og fyrir réttinn. Var S því sýknaður af kröfum I ehf.
Ákæruvaldið (
Friðrik Smári Björgvinsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Þorgils Þorgilsson lögmaður)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli c-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
F ehf. höfðaði mál á hendur E ehf. til innheimtu fjögurra reikninga sem F ehf. kvað V ehf. hafa gefið út vegna kaupa E ehf. á utanborðsmótor og aukahlutum af því félagi. Áður hafði V ehf. afsalað sér kröfuréttindum samkvæmt reikningunum til F ehf. Undir rekstri málsins í héraði kvað héraðsdómari upp úrskurð þar sem frávísunarkröfu E ehf. var hafnað. Í áfrýjunarstefnu var þess ekki getið sérstaklega að úrskurði héraðsdóms væri skotið til Landsréttar samhliða hinum áfrýjaða dómi. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem málskot áfrýjanda beindist ekki sérstaklega að þeim úrskurði yrði aðalkrafa áfrýjanda um frávísun málsins ekki tekin til skoðunar sem slík. Rétturinn myndi þó sem endranær gæta að því hvort annmarkar væru á málinu sem vörðuðu frávísun þess frá dómi án kröfu. Ágreiningur í tengslum við kröfur samkvæmt reikningunum hafði áður komið til kasta dómstóla í formi kröfu V ehf. um að bú E ehf. yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Landsréttur tók fram að í þeim úrskurði hefði ekki verið tekin efnisleg afstaða til þeirra krafna sem F ehf. hafði uppi í málinu heldur hefði því einungis verið slegið föstu að V ehf. hefði ekki tekist að sýna fram á að hann ætti kröfu á hendur E ehf. Því þættu ekki efni til að vísa málinu frá dómi án kröfu. Landsréttur féllst á þá niðurstöðu héraðsdóms að sannað þætti að E ehf. hefði keypt og fengið afhenta þá muni sem krafa F ehf. næði til. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
Lögreglustjórinn á Suðurlandi (Margrét Harpa Garðarsdóttir aðstoðarsaksóknari) gegn
X (enginn)
Með úrskurði Landsréttar var því hafnað að lagaskilyrði væru til þess að skipaður verjandi X fengi aðgang að gögnum sem fylgdu kröfu LS um húsleitarheimild.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B um að sonur málsaðila, C, yrði tekinn úr umráðum A og afhentur honum með beinni aðfarargerð. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 45. gr. barnalaga nr. 76/2003 gæti héraðsdómari komið lögheimili eða forsjá á með aðfarargerð ef sá sem barn dvelst hjá neitar að afhenda það réttum forsjármanni. Var fallist á það mat héraðsdóms að ekki teldist varhugavert að gerðin næði fram að ganga með tilliti til hagsmuna C, sbr. 1. mgr. 45. gr. barnalaga. Hinn kærði úrskurður var því staðfestur um annað en málskostnað og gjafsóknarkostnað.
I ehf. höfðaði mál á hendur sveitarfélaginu H og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu H vegna ætlaðs tjóns I ehf. á ferðaþjónustustarfsemi hans við austurbakka Jökulsárslóns í landi jarðarinnar Fells vegna ákvarðana H 20. maí 2010, 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015. Í dómi Landsréttar kom fram að I ehf. hefði höfðað málið 28. maí 2018 og væru skaðabótakröfur sem leiða kynni af ákvörðun H 20. maí 2010 fallnar niður fyrir fyrningu. Hefði I ehf. því ekki lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um viðurkenningu á skaðabótaskyldu vegna hennar og var þessum hluta kröfugerðar I ehf. því vísað frá héraðsdómi án kröfu. Tók Landsréttur næst til skoðunar hvort H hefði með ákvörðunum sínum 27. janúar og 15. ágúst 2014 og 10. mars 2015 bakað sér skaðabótaábyrgð á ætluðu tjóni I ehf. af því að hafa ekki fengið útgefið stöðuleyfi vegna starfsemi sinnar frá austurbakka Jökulsárlóns. Í öllum tilvikum hefðu ákvarðanirnar lotið að því að skilyrði fyrir veitingu stöðuleyfis væru ekki fyrir hendi þar sem samþykki allra eigenda jarðarinnar Fells fyrir útgáfu stöðuleyfis lægi ekki fyrir. Leiða mætti af niðurstöðu meiri hluta Hæstaréttar Íslands í máli nr. 44/2016 að það hafi verið ólögmætt en þessi afstaða dómstóla leiddi ekki sjálfkrafa til skaðabótaskyldu H heldur þyrfti skilyrði skaðabótaréttar um saknæmi jafnframt að vera fullnægt. Fyrir lægi að H hefði byggt neitun sína á veitingu stöðuleyfis á grein 2.6.1 í byggingarreglugerð nr. 112/2012 sem kvæði á um að samþykki eiganda eða lóðarhafa þeirrar lóðar, sem fyrirhugað væri að lausafjármunir stæðu á, skyldi fylgja umsókn um stöðuleyfi. Af gögnum málsins mætti ráða að við túlkun H á ákvæðinu hefði hann haft að leiðarljósi þá meginreglu eignaréttar að samþykki allra sameigenda að óskiptri sameign þyrfti til óvenjulegra ráðstafana og ráðstafana sem væru meiriháttar þótt venjulegar gætu talist. Þótt H hefði metið það svo að slík ráðstöfun jarðarinnar teldist til óvenjulegra eða meiriháttar ráðstafana á óskiptri sameign og krefðist af þeim sökum samþykkis allra sameigenda jarðarinnar yrði ekki fallist á að það eitt gæti talist saknæm háttsemi þannig að bótaskyldu varðaði. Af forsendum meiri hluta Hæstaréttar Íslands í fyrrnefndu máli nr. 44/2016 yrði ráðið að áðurnefnd meginregla eignaréttarins væri mjög matskennd regla og af því leiddi að játa yrði H nokkurt svigrúm til mats á umræddri beiðni. I ehf. hefði hvorki reifað eða rökstutt að mat H hefði verið bersýnilega rangt eða í andstöðu við venjuhelgaða framkvæmd né heldur bent á stjórnsýsluframkvæmd frá þeim tíma sem H hafði beiðnir I ehf. um stöðuleyfi til afgreiðslu sem gæfi slíkt til kynna. Var ekki fallist á að I ehf. hefði fært sönnur á, að sú ákvörðun H að binda umrætt stöðuleyfi skilyrði um samþykki allra sameigenda Fells teldist saknæm. Þá fengist ekki annað séð en að umþrættar ákvarðanir H hefðu verið teknar að athuguðu máli og á grundvelli gagna sem lögð voru fram eða var aflað við meðferð málsins. Að öðru leyti hefði I ehf. ekki rökstutt með viðhlítandi hætti að H hefði brotið gegn tilvísuðum ákvæðum stjórnsýslulaga eða stjórnsýsluréttarins. Ekki var heldur fallist á að þáverandi bæjarstjóri H hefði verið vanhæfur til að taka þátt í og afgreiða erindi I ehf. Aðrar málsástæður I ehf. voru ekki taldar hafa neina þýðingu í málinu. Var H sýknaður af kröfum I ehf.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
X (
Björgvin Jónsson lögmaður)
X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist að fyrrverandi kærustu sinni á heimili hennar, ýtt henni þannig að hún féll niður stiga, tekið í hár hennar, skallað hana í höfuðið og tekið hana kverkataki með tilgreindum afleiðingum. Í Landsrétti var háttsemin heimfærð undir 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Í dómi Hæstaréttar kom fram að tengsl ákærða og brotaþola hefðu verið slík að heyrði undir 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Tekið var fram að brotaþoli þyrfti ekki að verða fyrir beinum eða sjáanlegum líkamsáverkum eða öðru tjóni svo að heimfæra mætti háttsemi til greinarinnar en slíkt gæti þó komið til skoðunar við mat á grófleika brots og heimfærslu, einkum að því er varðar 2. mgr. hennar. Í málinu lá fyrir að áverkar hefðu verið víðs vegar á líkama brotaþola þótt hver um sig hefði ekki talist verulegur. Hæstiréttur taldi að árásin hefði í heild sinni verið talin til þess fallin að vekja mikla ógn hjá brotaþola auk þess sem fram væri komið að hún hefði orðið fyrir andlegu áfalli vegna árásarinnar. Með atlögunni hefði ákærði á alvarlegan hátt og með ofbeldi ógnað heilsu brotaþola og velferð og var háttsemin því felld undir ákvæði 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í tíu mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Í dóminum var fundið að þeim drætti sem varð á meðferð málsins á lægri dómstigum.
A höfðaði mál gegn B og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hún taldi B hafa í störfum sínum sem lögmaður valdið henni með því að hafa ekki lokið við skráningu kaupmála milli A og C hjá sýslumanni áður en C féll frá. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti, kom fram að ekki yrði á það fallist að sá tími sem leið frá því að fyrst var unnt að færa viðkomandi skjöl til þinglýsingar og skráningar, sem hefðu í raun verið tveir virkir dagar, fæli í sér saknæmt gáleysi af hálfu B eins og atvikum væri háttað. Var talið að B hefði brugðist við eins skjótt og verða mátti í því skyni að koma gögnum í þinglýsingu þegar honum bárust upplýsingar daginn fyrir andlát C um að heilsu hans hefði hrakað. Þá taldi dómurinn ósannað að B hefði mátt vita um tvísýnt ástand C dagana fyrir andlátið. Var B því sýknaður af kröfum A.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaábyrgð Í vegna ólögmætrar nauðungarsölu á fasteign hennar. Þá krafðist A miskabóta úr hendi Í vegna nauðungarsölunnar og jafnframt að felldar yrðu niður eftirstöðvar þriggja lána sem hvílt höfðu á fasteigninni. Í dómi Landsréttar kom fram að greiðsluáskorun sú sem birt hefði verið A og nauðungarsölubeiðnin hefðu uppfyllt skilyrði 9. gr. og 1. mgr. 11. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og samkvæmt því hefðu verið uppfyllt þau skilyrði 1. mgr. 13. gr. sömu laga að nauðungarsölubeiðnin hefði verið í lögmætu formi og að réttilega hefði verið staðið að áskorun til gerðarþola. Ekki var talið að augljósir efnislegir annmarkar hefðu verið á rétti Í til að krefjast nauðungarsölu með því að hærri kröfufjárhæð hefði verið tilgreind í nauðungarsölubeiðni en í greiðsluáskorun enda var óumdeilt í málinu að A hefði í raun verið í vanskilum við Í. Þá var ekki talið að A hefði sætt óréttmætri mismunun af hálfu Í miðað við aðra sem hefðu verið í sambærilegri stöðu eða að Í hefði brotið gegn friðhelgi einkalífs og eignarrétti A með því að neyta lög- og samningsbundinna heimilda til innheimtuaðgerða. Samkvæmt því hefði A ekki sannað að starfsmenn Í hefðu sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi í tengslum við undirbúning og framkvæmd nauðungarsölu á fasteign hennar og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum A.
Ágreiningur málsins laut að kröfum B vegna innlausnar eignarhluta hans í D sf. samhliða starfslokum hans hjá Deloitte ehf. á árinu 2017 og hlutdeildar í hagnaði D sf. vegna þess reikningsárs þegar innlausn hluta hans fór fram. B byggði á því að um innlausnina skyldi fara eftir ákvæðum laga nr. 50/2007 þar sem hann væri hvorki bundinn af samkomulagi A-félagsmanna 14. nóvember 2013, sem hefði verið fellt úr gildi með nýjum samningum sem tóku gildi 1. júní 2017, né af síðastnefndum samningum enda hefði hann ekki undirritað þá fyrir sitt leyti. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna D sf. af kröfum B. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ákvæði í samkomulaginu 14. nóvember 2013 yrðu ekki skýrð á þann veg að mismunandi reglur hafi átt að gilda á hverjum tíma um félagsmenn D sf. eftir því hvaða breytingar hver og einn þeirra samþykkti. Við þær breytingar á samkomulagi félagsmanna sem tóku gildi 1. júní 2017 hefði verið farið að þeim reglum sem félagsmenn höfðu áður samþykkt um hvernig því skyldi breytt. B hefði verið A-félagsmaður í D sf. og gengist með skýrum hætti undir að breytingar yrðu gerðar á samkomulagi þeirra með auknum meirihluta atkvæða. Var því fallist á með D sf. að um innlausn á eignarhluta B færi eftir þeim samningum sem tóku gildi 1. júní 2017 en í málinu lá fyrir að tvö skuldabréf hefðu verið gefin út til B í samræmi við það. Staðfest var niðurstaða hins áfrýjaða dóms að engin efni væru til að ógilda fyrrgreindar samningsskuldbindingar á grundvelli ógildingarreglna samningaréttar. Þá var D sf. jafnframt sýknað af kröfum B annars vegar vegna hlutdeildar í höfuðstól félagsins sem hefði myndast vegna eftirstæðs hagnaðar tilgreind reikningsár og hins vegar vegna hlutdeildar í tilgreindum fjárfestingarstyrk. Var D sf. því sýknað af kröfum B um frekari greiðslur vegna innlausnar á eignarhluta hans í félaginu. Loks var talið að um rétt B til hagnaðarhlutdeildar færi eftir þeim samningum sem tóku gildi 1. júní 2017 og því féllst Hæstiréttur á kröfu B um viðurkenningu á rétti til 235/3975 hlutdeildar í hagnaði D sf. reikningsárið 1. júní 2017 til 31. maí 2018 í réttu hlutfalli við þann tíma sem hann naut stöðu eiganda í D sf. frá 1. júní 2017 til 1. janúar 2018.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu dánarbús FBG o.fl. um að felld yrði úr gildi ákvörðun skiptastjóra dánarbús ÞH um að heimila ekki úttektarmönnum og umboðsmönnum beiðenda úttektar á grundvelli ábúðarlaga aðgang að jörðinni Vatnsenda í Kópavogi. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að með úrskurði Landsréttar í máli nr. 351/2021 hafi því verið slegið föstu að skiptastjóri dánarbús ÞH skyldi afhenda MPH jörðina Vatnsenda í Kópavogi með öllu því sem henni fylgdi og fylgja bæri til ábúðar, hagnýtingar, umráða og afnota samkvæmt fyrirmælum erfðaskrár MEH. Hæstiréttur hafi hafnað beiðni um leyfi til að kæra þann úrskurð Landsréttar til réttarins. Fyrir liggi því endanleg úrlausn dómstóla um að réttur til umráða yfir jörðinni Vatnsenda sé ekki lengur í höndum dánarbús ÞH. Landsréttur taldi að án tillits til þess hvort dánarbú FBG o.fl. hafi lögvarða hagsmuni af kröfu sinni leiði af þessu að enda þótt fallist yrði á hana yrði henni ekki framfylgt gagnvart þeim aðila sem nú fer með umráð yfir jörðinni og þá hagsmuni sem að öðru leyti felast í óbeinum eignarrétti að henni samkvæmt framansögðu. Að þessu virtu og með því að framangreind atvik urðu eftir uppkvaðningu hins kærða úrskurðar var málinu vísað frá Landsrétti.
Með dómi Hæstaréttar árið 1980 var K sakfelldur fyrir tvö manndráp af gáleysi og gert að sæta fangelsi í 16 ár. Árið 2017 var mál K endurupptekið í Hæstarétti og hann í kjölfarið sýknaður af framangreindum brotum með dómi Hæstaréttar 2018. K höfðaði mál gegn Í og krafðist miskabóta vegna sakfellingar að ósekju, frelsissviptingar sem hann hefði sætt vegna gæsluvarðhalds og afplánunar, tímabils reynslulausnar auk ólögmætra rannsóknaraðferða, galla á málsmeðferð og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Þá krafðist K skaðabóta vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við það að möguleikar hans til tekjuöflunar ónýttust. Í dómi Landsréttar kom fram að í ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og áður ákvæðum 150. til 157. gr. laga nr. 74/1974 um meðferð opinberra mála væri mælt fyrir um hlutlæga bótaskyldu ríkisins að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum og með því hefði löggjafinn sett reglur sem ætlað væri að tryggja rétt manna til bóta vegna frelsissviptingar og sakfellingar að ósekju samkvæmt ákvæðum 67. gr. stjórnarskrárinnar, 5. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 3. gr. samningsviðauka nr. 7 við sáttmálann. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 yrði beitt við úrlausn á bótakröfum K sem byggðu beinlínis á sýknudómi Hæstaréttar, það er kröfum hans vegna sakfellingar, gæsluvarðhalds og afplánunar, sbr. 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða VI í lögunum, enda hefði það atvik sem væri skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðunum, sýkna með dómi, átt sér stað eftir að lög nr. 88/2008 tóku gildi. Þar sem K hefði með dómi Hæstaréttar verið sýknaður af tveimur ákærum um manndráp sem hann hafði áður verið sakfelldur fyrir með dómi réttarins og verið gert að sæta refsingu vegna sakfellingarinnar voru skilyrði 4. mgr. 246. gr. laganna fyrir hlutlægri bótaábyrgð Í á miska og fjártjóni K talin uppfyllt. Ekki var talið að háttsemi K við rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómi hefði leitt til sakfellingar hans með dómi Hæstaréttar árið 1980 þannig að Landsréttur nýtti heimild ákvæðisins til að lækka bótakröfur hans vegna eigin sakar. Þá taldi Landsréttur að beita ætti almennum reglum skaðabótaréttar við úrlausn á bótakröfum K vegna ólögmætra rannsóknaraðferða, galla á málsmeðferð og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Með vísan til laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda, sem voru í gildi þegar sakfellingardómur Hæstaréttar yfir K var kveðinn upp og afplánun og reynslulausn hans lauk, byggði Landsréttur á því að kröfur K vegna þessa þátta hefðu stofnast og orðið gjaldkræfar í síðasta lagi þegar afplánun eða reynslulausn lauk og væru því fallnar niður fyrir fyrningu. Við mat á fjárhæð bóta var lagt til grundvallar að tímalengd og aðstæður í einangrunarvist hans hefðu falið í sér vanvirðandi meðferð í skilningi núgildandi 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Að virtum þeim rannsóknaraðferðum sem beitt var við rannsókn málsins var einnig litið til þess að með sakfellingardóminum hefði K orðið fyrir alvarlegum réttarspjöllum, sbr. 3. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmálann, auk þess að opinber umræða sem málið hefði hlotið hefði litað líf hans frá því að hann stóð á tvítugu þar til að hann hefði verið kominn á sjötugsaldur. K hefði þannig til viðbótar við miska vegna frelsissviptingar þurft að þola umtalsvert miskatjón vegna sakfellingarinnar sjálfrar. Á hinn bóginn var tekið tillit til þess að með sakfellingardómi Hæstaréttar hefði K einnig verið dæmdur fyrir brot sem hann hefði sætt fangelsisrefsingu fyrir þó að ekki hefði verið ákært fyrir manndráp í málinu. Þá var að nokkru leyti horft til eldri dómafordæma sem tengdust rannsókn sama máls en einnig til seinni tíma þróunar í dómaframkvæmd um fjárhæð miskabóta. Var Í því dæmt til að greiða K miskabætur sem þóttu hæfilega ákvarðaðar 350.000.000 króna en frá þeirri fjárhæð skyldi draga 204.000.000 króna sem Í hafði þegar greitt K á grundvelli laga nr. 128/2019. Þar sem K lagði ekki fram nein gögn til stuðnings kröfu sinni um skaðabætur vegna tekjumissis var þeirri kröfu vísað frá héraðsdómi sökum vanreifunar.
Með dómi Hæstaréttar árið 1980 var G sakfelldur fyrir manndráp af gáleysi og gert að sæta fangelsi í tíu ár. Árið 2017 var mál G endurupptekið í Hæstarétti og hann í kjölfarið sýknaður af framangreindu broti með dómi Hæstaréttar 2018. G höfðaði mál gegn Í og krafðist miskabóta vegna sakfellingar að ósekju, frelsissviptingar sem hann hefði sætt vegna gæsluvarðhalds og afplánunar, tímabils reynslulausnar auk ólögmætra rannsóknaraðgerða, brota gegn réttindum hans sem sakbornings og opinberra yfirlýsinga um sekt hans á rannsóknartíma. Þá krafðist G skaðabóta vegna fjártjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir við það að möguleikar hans til menntunar og tekjuöflunar ónýttust. Í dómi Landsréttar kom fram að í ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og áður ákvæðum 150. til 157. gr. laga nr. 74/1974 um meðferð opinberra mála væri mælt fyrir um hlutlæga bótaskyldu ríkisins að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum og með því hefði löggjafinn sett reglur sem ætlað væri að tryggja rétt manna til bóta vegna frelsissviptingar og sakfellingar að ósekju samkvæmt ákvæðum 67. gr. stjórnarskrárinnar, 5. mgr. 5. gr. mannréttindasáttmála Evrópu og 3. gr. samningsviðauka nr. 7 við sáttmálann. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ákvæðum 246. til 248. gr. laga nr. 88/2008 yrði beitt við úrlausn á bótakröfum G sem byggðu beinlínis á sýknudómi Hæstaréttar, sbr. 2. mgr. ákvæðis til bráðabirgða VI í lögunum, enda hefði það atvik sem væri skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðunum, sýkna með dómi, átt sér stað eftir að lög nr. 88/2008 tóku gildi. Að því marki sem þættir í bótakröfu G féllu ekki undir 246. gr. laganna yrði almennum reglum skaðabótaréttar beitt við úrlausn á þeim. Þar sem G hefði með dómi Hæstaréttar verið sýknaður af tveimur ákærum um manndráp sem hann hafði áður verið sakfelldur fyrir með dómi réttarins og verið gert að sæta refsingu vegna sakfellingarinnar voru skilyrði 4. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 fyrir hlutlægri bótaábyrgð Í á miska og fjártjóni G vegna sakfellingar hans og frelsissviptingar talin uppfyllt. Var Í jafnframt talinn bera hlutlæga bótaábyrgð gagnvart G samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. sama ákvæðis að svo miklu leyti sem G hefði að öðru leyti orðið fyrir tjóni vegna þeirra rannsóknaraðgerða sem heyrðu undir ákvæðið. Ekki var talið að háttsemi G við rannsókn málsins og meðferð þess fyrir dómi hefði valdið eða stuðlað að þeim aðgerðum sem hann krafðist bóta fyrir eða átt sök á því að hann var sakfelldur með dómi Hæstaréttar árið 1980 þannig að Landsréttur nýtti heimildir 2. og 4. mgr. 246. gr. laganna til að lækka bótakröfur hans vegna eigin sakar. Með vísan til laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda byggði Landsréttur á því að miskabótakröfur G sem byggðu á almennum reglum skaðabótaréttar hefðu stofnast og orðið gjaldkræfar í síðasta lagi þegar afplánun eða reynslulausn lauk og væru því fallnar niður fyrir fyrningu. Við mat á fjárhæð miskabóta á grundvelli 246. gr. laganna var lagt til grundvallar að tímalengd og aðstæður í einangrunarvist hans hefðu falið í sér vanvirðandi meðferð í skilningi núgildandi 68. gr. stjórnarskrárinnar og 3. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Að virtum þeim rannsóknaraðferðum sem beitt var við rannsókn málsins var einnig litið til þess að með sakfellingardóminum hefði G orðið fyrir alvarlegum réttarspjöllum, sbr. 3. gr. 7. viðauka við mannréttindasáttmálann, auk þess að opinber umræða sem málið hefði hlotið hefði litað líf hans frá því að hann var rúmlega þrítugur þar til hann hefði verið kominn á áttræðisaldur. G hefði þannig til viðbótar við miska vegna frelsissviptingar þurft að þola umtalsvert miskatjón vegna sakfellingarinnar sjálfrar. Þá var tekið tillit til þeirra rannsóknaraðgerða sem G hefði verið gert að sæta og Í bæri einnig hlutlæga bótaábyrgð á samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008. Var jafnframt að nokkru leyti horft til eldri dómafordæma sem tengdust rannsókn sama máls en einnig seinni tíma þróunar í dómaframkvæmd um fjárhæð miskabóta. Var Í því dæmt til að greiða G miskabætur sem þóttu hæfilega ákvarðaðar 250.000.000 króna en frá þeirri fjárhæð skyldi draga 145.000.000 króna sem Í hafði þegar greitt G á grundvelli laga nr. 128/2019. Þá var Í gert að greiða G skaðabætur vegna fjártjóns sem hann varð fyrir meðan á afplánun hans stóð sem þóttu hæfilega metnar 10.000.000 króna.
Þrotabú P ehf. höfðaði mál á hendur Í og krafðist riftunar á tveimur greiðslum sem voru samtals að fjárhæð 70.787.549 krónur, annars vegar að fjárhæð 1.599.049 krónur en hins vegar að fjárhæð 69.188.500 krónur. Byggði þrotabúið annars vegar á því að umræddar greiðslur hefðu rýrt greiðslugetu P ehf. verulega og væru þær því riftanlegar á grundvelli 134. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Hins vegar var byggt á því að greiðslurnar hefðu á ótilhlýðilegan hátt verið Í til hagsbóta á kostnað annarra og leitt til þess að eignir P ehf. voru ekki til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa og væru því riftanlegar á grundvelli 141. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar var fallist á að fyrri greiðslan væri riftanleg samkvæmt 141. gr. laganna. Varðandi seinni greiðsluna, sem fyrir lá að var innt af hendi af hálfu þriðja aðila, benti Landsréttur á að hún hefði aldrei borist P ehf. eða verið félaginu á annan hátt aðgengileg eða til ráðstöfunar. Var því ekki talið að greiðslan hefði á neinn hátt rýrt eignir P ehf. á umræddum tíma. Væri því ekki unnt að leggja til grundvallar að hún hefði skert greiðslugetu P ehf. verulega samkvæmt 1. mgr. 134. gr. laga nr. 21/1991 eða að um ótilhlýðilega ráðstöfun hafi verið að ræða sem hefði leitt til þess að eignir P ehf. hefðu ekki verið til reiðu til fullnustu krafna kröfuhafa félagsins eða leitt til skuldaaukningar kröfuhöfum til tjóns, sbr. 141. gr. sömu laga. Var því fallist á kröfu þrotabúsins um riftun fyrri greiðslunnar og Í dæmt til að greiða því 1.599.049 krónur.
Lögreglustjórinn á Austurlandi (
Helgi Jensson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Hlynur Jónsson lögmaður)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a-liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og einangrun í nánar tilgreindan tíma. Var gæsluvarðhaldinu markaður skemmri tími en í hinum kærða úrskurði.