Dómstólaleit

Ágreiningur reis um bótaskyldu S hf. vegna vinnuslyss sem I varð fyrir í nóvember 2017. Leyst var endanlega úr þeirri deilu í júní 2022 þegar Landsréttur staðfesti dóm héraðsdóms þar sem viðurkenndur var bótaréttur I. Í áliti örorkunefndar á afleiðingum slyssins var líkamstjón I metið meira en í matsgerð sem aðilar höfðu áður aflað sameiginlega. S hf. hafnaði greiðslu frekari bóta og vísaði til ákvæðis í skilmálum vátryggingarinnar sem kvað á um að undantekningarlaust skyldi meta tjón innan þriggja ára frá slysdegi, auk þess sem frestir sem I höfðu verið veittir umfram nefnd tímamörk hefðu verið liðnir þegar álit örorkunefndar lá fyrir. Með hliðsjón af atvikum máls og í ljósi þess að S hf. hafði ítrekað veitt I frest í því skyni að afla örorkumats mátti hann með réttu hafa væntingar um að S hf. tilkynnti honum þegar fyrir lá að I hygðist afla álits örorkunefndar að frekari frestir yrðu ekki veittir. Taldi Landsréttur að tómlæti S hf. leiddi til þess að félagið gæti ekki borið ákvæði skilmálans fyrir sig, enda hefði I gert skýran og afdráttarlausan fyrirvara um gildi hans við uppgjör bóta. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur.

Ágreiningur málsaðila varðaði kröfu G og S um greiðslu eftirstöðva kaupverðs fasteignar að Þjórsárgötu 6, og gagnkröfu A og F vegna meintra galla á fasteigninni. Í dómi Landsréttar var talið að aldur og ástand fasteignarinnar hefði gefið G og S ríkulegt tilefni til að skoða eignina vel. Landsréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að G og S hefðu ekki veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um endurnýjun glugga, en á hinn bóginn hefði staða drenlagna ekki verið í samræmi við upplýsingar í söluyfirliti, og fasteignin því gölluð að því leyti. Öndvert við niðurstöðu héraðsdóms taldi Landsréttur að G skyldi ekki bera skaðabótaábyrgð vegna annmarka á burðarvirki hússins í ljósi þess hversu langur tími leið frá framkvæmdum sem G stóð fyrir í kjallara fasteignarinnar og þar til hún var seld, án þess að ágallar á burðarvirkinu hefðu komið í ljós eða valdið sjáanlegu tjóni. Því væri ekki unnt að slá föstu að G hefði haft eða mátt hafa vitneskju um að styrking á burðarvirkinu hefði verið ófullnægjandi þegar sala fasteignarinnar fór fram. Að því er varðaði þann hluta kröfu A og F sem varðaði ætlaðan músagang taldi Landsréttur ósannað að í fasteigninni hefði verið músagangur sem G og S hefði verið skylt að upplýsa um. Þá var ekki talið að G og S hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi og því yrði ekki fallist á kröfu A og F um bætur vegna tapaðra leigutekna. Samkvæmt þessu voru A og F talin eiga rétt á skuldajöfnuði gagnvart kröfu G og S, vegna tjóns tengds drenlögnum, og þeim gert að greiða G og S eftirstöðvar kaupverðsins að teknu tilliti til þess.

Ágreiningur málsins varðaði það hvort íbúð sem S og HE keyptu af K hefði verið haldin göllum. Við meðferð málsins í héraði lágu fyrir matsgerðir tveggja matsmanna. Annars vegar matsgerð D löggilts fasteignasala og hins vegar matsgerð H byggingartæknifræðings og húsasmíðameistara. Ekki var ágreiningur um matsgerð H en aðila greindi á um hvort S og HE hefðu orðið fyrir frekara tjóni vegna ágallanna og hvort miða ætti tjón þeirra við kostnaðinn af því að bæta úr þeim eða ætlaða rýrnun á verðmæti fasteignarinnar vegna ágalla. Í hinum áfrýjaða dómi féllst meirihluti dómsins á málatilbúnað S og HE um að tjón þeirra næmi verðmætisrýrnun sem greindi í matsgerð D. Í dómi Landsréttar kom fram að skilyrði fyrir því að ágallar rýri verðmæti fasteignar svo nokkru varði hafi verið skýrt þannig í dómaframkvæmd að ágallarnir eða öllu heldur kostnaður við úrbætur eða verðmætarýrnun fasteignar af þeirra völdum yrðu að lágmarki að nema tilteknu hlutfalli af verðmæti hennar. Að virtri dómaframkvæmd taldi Landsréttur að ágallarnir sem lýst var í matsgerð H rýrðu ekki verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Taldi Landsréttur að S og HE hefðu ekki með matsgerð D fært fullnægjandi sönnur á að þau hafi orðið fyrir tjóni vegna galla á fasteigninni umfram þann kostnað af úrbótum sem lýst væri í matsgerð H. Var K því sýknuð af kröfum S og HE.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hún hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli slysatryggingar ökumanns og eiganda ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort A hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og því glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls.

L og T höfðuðu mál gegn J til heimtu skaðabóta eða afsláttar vegna ýmissa galla sem þau töldu vera á fasteign sem þau keyptu af J. Í dómi Landsréttar var talið að J og T hefðu með matsgerð dómkvadds matsmanns sannað að þau hefðu orðið fyrir tjóni sökum leka, raka og myglu á tilgreindum stöðum í fasteigninni. Heildartjón J og T vegna galla í fasteigninni var að mati dómsins talið nema 10,02% af söluandvirði fasteignarinnar eða 7.069.257 krónum. Með vísan til dómframkvæmdar var ekki talið að ágallarnir hefðu rýrt verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði, sbr. 2. málslið 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, og því ekki um galla að ræða í skilningi ákvæðisins. Hins vegar þótti ástand glugga og myglumyndun í veggjum og í gólfi svefnherbergja við skoðun matsmanns gefa til kynna að langvarandi leki hefði valdið þeim skemmdum og talið að J hefði verið kunnugt um lekann við söluna. Var J því talinn hafa sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu eignarinnar, sbr. 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, með því að upplýsta ekki um lekann og var honum gert að greiða J og T tjón þeirra vegna þessara atriða eða 3.668.211 krónur auk 91.205 króna vegna kostnaðar við úrbætur á útitröppum.

Húsfélagið K og H ehf. gerðu með sér samning um viðhaldsvinnu á fasteigninni að Kambavaði 1 í Reykjavík með undirritun á verkbeiðni og greiðsluáætlun. Var þar gert ráð fyrir að K myndi greiða H ehf. 24.800.000 krónur fyrir verkið. H ehf. höfðaði mál á hendur húsfélaginu K og krafðist greiðslu samkvæmt fjórum reikningum til viðbótar að fjárhæð samtals um 19,2 milljónir króna. Byggði H ehf. á því að verkið hefði orðið umfangsmeira en gert var ráð fyrir í upphafi og að með síðari samningum, verklýsingum og verðáætlunum, sem K hefði samþykkt, hefði komist á samningur um viðbótarverk. K taldi aftur á móti að ekki hefði verið samið um umfangsmeira verk og taldi ósannað að H ehf. hefði unnið þá vinnu sem lægi til grundvallar reikningunum fjórum, auk þess sem verkið væri gallað. Í dómi Landsréttar var bent á að H ehf. krefði K um fjárhæð sem samsvaraði tæplega 78% hækkun frá því sem upphaflega hefði verið samið um. Með vísan til þess og 1. mgr. 4. gr. laga nr. 42/2000 um þjónustukaup hefði það staðið H ehf. nær að tryggja sér viðhlítandi sönnun fyrir því að K hefði samþykkt að greiða fyrir möguleg viðbótarverk og aukinn kostnað vegna verka sem áður hefði verið samið um. Þá var það niðurstaða dómkvadds matsmanns að umtalsverðir annmarkar hefðu verið á vinnu H ehf. og að hún hefði að stórum hluta engum tilgangi þjónað. Væri sanngjarnt endurgjald fyrir þá verkþætti sem H ehf. staðhæfði að hann hefði unnið um 15 milljónir króna. Þóttu að þessu virtu ekki vera forsendur til að fallast á með H ehf. að hann ætti rétt á frekara endurgjaldi úr hendi K. Var K því sýknað af kröfum H ehf.

I krafði Á og S um eftirstöðvar kaupverðs samkvæmt kaupsamningi þeirra um fasteign. Á og S töldu sig hins vegar eiga rétt á skaðabótum eða afslætti af kaupverðinu þar sem fasteignin hefði verið haldin margvíslegum göllum. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms þess efnis að ekki hefði verið sýnt fram á að kaupverð eignarinnar hefði að einhverju leyti tekið mið af ætluðum göllum á eigninni. Með vísan til niðurstöðu matsgerðar dómkvadds matsmanns var talið að frágangur þakniðurfalla og staðsetning eldvarnarhurðar og gerð hennar fælu í sér galla í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá var talið að I hefði sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu eignarinnar þar sem söluyfirlit hafði ekki að geyma upplýsingar um leika frá stofuglugga. Aftur á móti var talið að frágangur glugga í fasteigninni hefði verið í samræmi við góðar venjur og faglegar kröfur á þeim tíma sem húsið var byggt. Þar sem ekki hafði verið staðreynt að aðrir gluggar en stofugluggar lækju taldi Landsréttur ósannað að gluggar í húsinu, aðrir en stofugluggar, væru gallaðir í skilningi laga nr. 40/2002. Að virtri dómaframkvæmd taldi Landsréttur ekki efni til að telja að ágallar á hinni seldu fasteign, sem námu 6,43% af kaupverði, rýrðu verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002. Var I því sýknuð af kröfum Á og S um skaðabætur og afslátt vegna annarra kröfuliða en úrbóta á stofugluggum, enda hafði ekki verið sýnt fram á að I hefði sýnt af sér saknæma háttsemi hvað þá kröfuliði varðar. Voru Á og S því dæmd til að greiða eftirstöðvar kaupverðs eignarinnar að frádregnum kostnaði við úrbætur á stofugluggum.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls.

G og K kröfðu B og H um greiðslu skaðabóta eða afslátt af kaupverði fasteignar vegna meintra galla á fasteigninni. Héraðsdómur hafnaði kröfum G og K, meðal annars með vísan til þess að G og K hefðu haft næga vitneskju um ástand þaksins er kaupin voru gerð og að ummerki um raka eða leka hefðu verið sýnileg. Í dómi Landsréttar kom fram að í kauptilboði G og K hefði verið gerður fyrirvari um að þau myndu framkvæma ástandsskoðun á eigninni. Við skoðun byggingafræðings á eigninni hefðu vaknað áhyggjur af ástandi þakrýmis og G og K í kjölfarið óskað eftir frekari skoðun sem leiddi í ljós ýmsa ágalla á þaki fasteignarinnar. Að virtum þeim upplýsingum sem fram komu í ástandsskýrslu var lagt til grundvallar að G og K hefðu gert sér grein fyrir því að ástandi þaksins væri ábótavant og að það hefði eingöngu verið endurnýjað að hluta. Þrátt fyrir þessa vitneskju hefðu G og K ekki nýtt heimild sína til að falla frá kaupunum á fasteigninni. Að því gættu og með hliðsjón af 2. mgr. 27. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup gætu G og K ekki borið fyrir sig að fasteignin hefði verið gölluð þar sem fram hefði komið í söluyfirliti að þak hefði verið endurnýjað fyrir 15 til 20 árum. Með vísan til þess en að öðru leyti með vísan til hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

R höfðaði mál gegn H til heimtu skaðabóta eða afsláttar vegna ýmissa galla sem hún taldi vera á fasteign sem hún keypti af H. Í dómi Landsréttar var talið að R hefði með matsgerð dómkvadds matsmanns sannað að hún hefði orðið fyrir tjóni sökum raka og myglu á tilgreindum stöðum í fasteigninni. Að öðru leyti var R ekki hafa talin hafa sannað að hún hafi orðið fyrir tjóni sökum galla á fasteigninni en meðal annars var vísað til þess að R hefði vanrækt skoðunarskyldu sína varðandi skoðun á kjallaraíbúð fasteignarinnar. Tjón R vegna galla á fasteigninni var að mati dómsins talið nema 8.55% af söluverði fasteignarinnar. Með vísan til dómframkvæmdar var ekki talið að ágallarnir hefðu rýrt verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði, sbr. 2. málslið 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Var því ekki fallist á kröfu R um bætur vegna þeirra galla sem um ræddi, enda hefði ekki verið sýnt fram á að seljandi hefði sýnt af sér saknæma háttsemi við sölu fasteignarinnar. Var H því sýknaður af kröfum R, að því undanskildu að staðfest var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að múrhúð á útitröppum hefði verið áfátt miðað við þær upplýsingar sem fram komu á söluyfirliti og upplýsingarnar því rangar í skilningi 1. mgr. 27. gr. laga nr. 40/2002. Voru R því dæmdar bætur úr hendi H að fjárhæð 89.745 krónur vegna þessa.

E og T höfðuðu mál gegn S hf., ÆBS ehf., Æ, G og L til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir við kaup á fasteign af G og L. Fasteignasalan ÆBS ehf. og fasteignasalinn Æ sáu um sölu eignarinnar en fasteignasalan hafði tekið starfsábyrgðartryggingu hjá S hf. Krafa E og T byggðist aðallega á því að G og L hafi við söluna ekki gefið upp réttar upplýsingar varðandi geymsluskúr á lóð eignarinnar og íbúð í bílskúr hennar og að söluyfirlit gert af fasteignasölunni hafi verið ábótavant um þessi sömu atriði. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var rakið að í söluyfirliti og opinberum gögnum hefði komið fram að geymsluskúrinn væri „óskráður“ eða kæmi ekki „fram á stærðarskráningu“ og að hvergi kæmi fram að leyfi væri fyrir skúrnum. Það hafi því ekki átt að vefjast fyrir E og T að þau væru að taka áhættu með því að kaupa óskráða eign. Varðandi íbúðina í bílskúrnum var rakið að í söluyfirliti og opinberum gögnum kæmi fram að eigninni væri lýst sem sérhæð og bílskúr undir sama fastanúmeri og að í bílskúr væri „nú stúdíó-íbúð“ sem væri 32 fm. og mætti hafa leigutekjur af íbúðinni í bílskúrnum, fermetrafjöldi hvors hluta var tilgreindur og stendur orðið „bíll“ til skýringar á teikningu af hinu umdeilda rými. Þá lá fyrir að íbúðin í bílskúrnum hefði verið í útleigu án athugasemda yfirvalda bæði fyrir og eftir kaupin. Var því talið að E og T hefði ekki getað dulist að þau voru að kaupa eina eign sem skiptist í sérhæð og bílskúr en ekki tvær íbúðir. Var því ekki fallist á að upplýsingagjöf við söluna hafi verið ábótavant og S hf. ÆBS ehf., Æ, G og L sýknuð af kröfu E og T.

T og A höfðuðu mál gegn D og H til heimtu á eftirstöðvum kaupverðs fasteignar sem þau höfðu selt þeim. D og H byggðu á því að þau ættu rétt á skaðabótum eða afslætti af kaupverði fasteignarinnar vegna ýmissa ágalla sem þau töldu vera á henni. Í dómi Landsréttar var talið að D og S hefðu með matsgerð sannað að skortur á drenlögn með austurhlið hússins og leki í sólstofu væru gallar í skilningi 18. gr. fasteignakaupalaga nr. 40/2002. Að öðru leyti var ekki talið sannað að fasteignin væri haldin göllum sem T og A bæru ábyrgð á. Kostnaður við endurbætur á þessum göllum var samkvæmt matsgerð talinn nema tæplega 5% af söluverði fasteignarinnar. Var því ekki talið að gallarnir hefðu rýrt verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði. Voru T og A því sýknuð af kröfum D og S vegna galla á drenlögn fasteignarinnar. Á hinn bóginn var talið að yfirlýsing T og A í ástandsskýrslu fæli í sér ábyrgðaryfirlýsingu um að enginn leki væri í sólstofu. Voru D og S því dæmd til að greiða T og A eftirstöðvar kaupverðs fasteignarinnar, að frádregnum skaðabótum vegna leka í sólstofu.

X og Y kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem L var veitt heimild til tiltekinna rannsóknaraðgerða. Heimild L laut annars vegar að því að fá upplýsingar frá nánar tilteknum fjarskiptafyrirtækjum, sbr. 80. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008, en hins vegar til hlustunar og hljóðritunar, sbr. 81. gr. sömu laga. Í úrskurði Landsréttar kom fram að heimildin í 80. gr. væri bundin við tiltekinn síma og að úrræðið fæli í sér að fengnar væru upplýsingar um símtöl og önnur fjarskipti sem átt hefðu sér stað. Þar sem kröfugerð L var afmörkuð við tímabil sem ekki hafði átt sér stað var ekki fallist á að skilyrðum 80. gr. væri fullnægt. Var ákvæði hins kærða úrskurðar um að fjarskiptafyrirtækjunum yrði skylt að afhenda L nánar tilteknar upplýsingar því fellt úr gildi. Þá var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um heimild L til hlustunar og hljóðritunar með þeirri breytingu að heimildinni var markaður skemmri tími.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls, sbr. 80. og 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

E og U höfðuðu mál gegn SB og SÞ til heimtu á eftirstöðvum kaupverðs fasteignar sem þau höfðu selt þeim. SB og SÞ byggðu á því að þau ættu rétt á skaðabótum eða afslætti af kaupverði fasteignarinnar vegna ýmissa ágalla sem þau töldu vera á henni, sem og vegna kostnaðar af leigu á húsnæði, flutnings búslóðar og leigu á geymslurými. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki hefði verið leitt í ljós að E og U hefðu við sölu fasteignarinnar haft vitneskju um ágalla á þaki, leka eða raka í fasteigninni. Þá hefðu almennar upplýsingar í söluyfirliti ekki falið í sér loforð um ábyrgð E og U á tilteknum eiginleikum fasteignarinnar. Var því ekki talið að E og U hefðu veitt rangar upplýsingar eða vanrækt upplýsingaskyldu sína með saknæmum hætti og bakað sér skaðabótaábyrgð á sakargrundvelli. Rétturinn lagði til grundvallar að ágalli hefði verið á þaki fasteignarinnar og á steypu í kringum glugga í stofu sem SB og SÞ hefðu ekki getað veitt athygli við hefðbundna skoðun, en ekki var fallist á að aðrir gallar væru til staðar sem E og U bæru ábyrgð á. Ekki var talið að þessir ágallar rýrðu verðmæti fasteignarinnar svo að nokkru næmi og var því ekki fallist á kröfu SB og SÞ um bætur vegna þeirra. Ekki var heldur fallist á kröfu SB og SÞ um bætur vegna leigu á húsnæði, flutnings búslóðar og leigu á geymslurými. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu E og U af kröfum SB og SÞ og þeim síðarnefndu gert að greiða eftirstöðvar kaupverðs fasteignarinnar gegn útgáfu afsals fyrir henni.

Sakarefni málsins varðaði það álitaefni hvort jarðhæð nánar tilgreindrar fasteignar sem H ehf. seldi M ehf. 4. apríl 2019 hefði verið gölluð. M ehf. byggði á því að svo hefði verið en af þeim sökum hefði honum verið heimilt að halda eftir hluta kaupverðs samkvæmt kaupsamningi. Með dómi héraðsdóms var M ehf. dæmdur til að greiða H ehf. 12.649.991 krónu sem voru eftirstöðvar kaupverðs samkvæmt kaupsamningi ásamt uppgjöri fasteignagjalda og hússjóðs miðað við afhendingardag eignarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins væri ótvírætt ljóst að fyrirsvarsmönnum M ehf. hefði verið kunnugt um að þak húsnæðisins lak og að myglu væri að finna í loftaplötum. Vitneskja hefði legið fyrir um það er húsnæðið hefði verið tekið á leigu af systurfélagi M ehf., en upphafstími leigusamningsins miðaðist við 1. maí 2018, sem var tæplega ári áður en kaupsamningur M ehf. og H ehf. var undirritaður. Þá hefði verið fjallað um þetta í minnisblaði nánar tilgreindrar verkfræðistofu 20. febrúar 2019. Landsréttur vísaði til þess að af 1. mgr. 29. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup leiddi óhjákvæmilega að M ehf. gæti ekki borið fyrrgreinda galla á fasteigninni fyrir sig þar sem leggja yrði til grundvallar að fyrirsvarsmönnum hans hefði verið kunnugt um að þakið yfir versluninni hefði lekið og að myglu væri að finna í loftaplötum er gengið hefði verið frá í kaupsamningi. Yrði samkvæmt því ekki fallist á að sýnt hefði verið fram á að fasteignin hefði verið haldin leyndum göllum sem rýrt hefðu verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002. Þá féllst Landsréttur ekki að ábyrgð H ehf. á ætluðu tjóni M ehf. vegna þakleka yrði reist á 26. gr. eða 27. gr. laga nr. 40/2002.

GVG keypti sumarhús af GS. Taldi hún galla vera á húsinu og hélt því eftir lokagreiðslu kaupverðsins að fjárhæð 2.000.000 króna. Hún höfðaði síðan mál gegn GS og krafðist skaðabóta eða afsláttar vegna galla en GS gagnstefndi og krafðist fyrrnefndrar lokagreiðslu. Krafa GVG vegna galla byggðist á rangri upplýsingagjöf um aldur hússins, tjóni af völdum raka og myglu, tjóni vegna undirstöðufestinga hússins, tjóni á hurðum og að lokum tjóni vegna lagfæringar. Landsréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að festingar við undirstöður og innihurðir hefðu verið gallaðar. Þá var staðfest sú niðurstaða að sumarhúsið hefði verið byggt árið 1986, en í söluyfirliti kom fram að það væri byggt árið 1998. Í dómi Landsréttar kom fram að jafnvel þótt aldur slíkra fasteigna kynni að hafa fremur takmarkaða þýðingu fyrir verðmæti þeirra yrði að telja sannað að verðmæti hússins væri að einhverju leyti minna þar sem það reyndist 12 árum eldra en gefið var upp. Voru bætur vegna þessa ákveðnar að álitum 500.000 krónur. Þá var í dómi Landsréttar talið ósannað að orsaka raka- og mygluskemmda væri að leita í ástandi eða eiginleikum fasteignarinnar við afhendingu og var GS sýknuð af kröfu vegna slíkra skemmda. Loks var GS sýknuð af kröfu um bætur fyrir tjón vegna lagfæringa. Samtals var fallist á kröfu GVG að fjárhæð 1.460.000 krónur og var ákvæði 2. málsliðar 18. gr. laga nr. 40/2002 ekki talið standa kröfunni í vegi. Fallist var á kröfu GS á hendur GVG vegna 2.000.000 króna lokagreiðslunnar en til frádráttar henni kom fyrrnefnd krafa GVG vegna galla.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem tilteknum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls, sbr. 80. og 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X ehf. var gert að veita lögreglu upplýsingar um hvaða geymslurými A og B hefðu aðgang að auk aðgangs að tölvu- og myndavélakerfum X ehf. á nánar tilgreindu tímabili. Þá var X ehf. gert skylt að upplýsa lögreglu um hver væri leigutaki að þeim geymslurýmum sem A og B hefðu aðgang að. Jafnframt var lögreglu heimiluð húsleit í geymslurýmum A og B hjá X ehf. Landsréttar hafnað á hinn bóginn heimild til leitar í raftækjum sem þar væri að finna.

I, V og H höfðuðu mál gegn B og S og kröfðust aðallega riftunar á samningi aðila um kaup á fasteigninni H en til vara skaðabóta eða afsláttar af kaupverði fasteignarinnar vegna ýmissa galla sem I, V og H töldu vera á henni. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að I, V og H hefðu glatað rétti sínum til riftunar kaupsamningsins samkvæmt 42. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup vegna tómlætis þar sem þau hefðu ekki lýst yfir riftun hans fyrr en að minnsta kosti þremur árum eftir að þeim mátti vera ljóst að tilefni gæti verið til riftunar. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að bágt ástand glugga og svala hefði ekki getað leynt sér við venjulega skoðun I, V og H á eigninni svo þau gætu ekki borið fyrir sig galla vegna þess, sbr. 29. gr. laganna. Jafnframt var talið ósannað væri að neyslu- og hitavatnslagnir í húsinu hefðu verið haldnar göllum við afhendingu fasteignarinnar þannig að leitt gæti til skaðabótaábyrgðar seljenda eða afsláttar af kaupverði auk þess sem hafnað var kröfum I, V og H sem byggðust á fimm nánar tilgreindum verkliðum í kostnaðarmati matsgerðar dómkvadds matsmanns. Aftur á móti taldi Landsréttur ósannað að I, V og H hefðu mátt greina rakaskemmdir við skoðun fasteignarinnar í aðdraganda að kaupum á henni og að þau hefðu mátt treysta því að forsvaranlega hefði verið staðið að nýlegum viðgerðum og málun hússins að utan. Var talið að B og S hefðu brugðist upplýsingaskyldu sinni við sölu fasteignarinnar þannig að líta yrði á fasteignina að því leyti sem gallaða í skilningi 26. gr. laga nr. 40/2002 þannig að I, V og H ættu rétt til skaðabóta úr hendi þeirra. Jafnframt var talið að skilyrðum væri fullnægt til að meta ástand þaks yfir bílskúr til galla í skilningi laganna. Var B og S því gert að greiða I, V og H tilgreinda fjárhæð í skaðabætur samkvæmt 1. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002 vegna framangreindra galla auk kostnaðar við palla og málun innandyra.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem nafngreindum fjarskiptafyrirtækjum var gert að veita L nánar tilgreindar upplýsingar í tengslum við rannsókn máls, sbr. 80. og 83. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

V og G höfðuðu mál gegn J, S og Ó og kröfðust greiðslu eftirstöðva kaupverðs fasteignarinnar M sem þau seldu hinum síðarnefndu. Kaupendur kröfðust sýknu af kröfum seljenda og höfðuðu auk þess gagnsök til greiðslu skaðabóta eða afsláttar vegna ýmissa galla sem þau töldu annars vegar vera á íbúðarhúsi og gistihúsi eignarinnar og hins vegar á útihúsum. Kröfur kaupenda vegna meintra galla á íbúðar- og gistihúsi byggðu á niðurstöðum matsgerðar sem aflað var fyrir Landsrétti. Kröfur vegna meintra galla á útihúsum byggðu aðallega á álitsgerð byggingarverkfræðings sem þau öfluðu einhliða áður en málið var höfðað en til vara á niðurstöðum matsgerðar sem aflað var í héraði. Í dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ekki væri unnt að leggja útreikninga fyrrnefndrar álitsgerðar til grundvallar við úrlausn málsins. Þá var tekið undir með héraðsdómi um að ýmsir annmarkar væru á þeirri matsgerð sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hún væri ekki nothæf til að undirbyggja nákvæma tölulega kröfugerð kaupenda. Matsgerð dómkvadds matsmanns sem aflað var fyrir Landsrétti væri á hinn bóginn ítarleg og vönduð og yrði lögð til grundvallar við úrlausn málsins. Af því leiddi að meintir gallar teldust ekki rýra verðmæti eignarinnar svo nokkru varðaði eða þannig að hún teldist gölluð samkvæmt 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Þá var hafnað málsástæðum kaupenda sem lutu að því að seljendur hefðu við kaupin vanrækt upplýsingaskyldu sem á þeim hvíldi samkvæmt lögum nr. 40/2002, söluyfirlit hafi geymt rangar upplýsingar um ástand fasteignarinnar eða seljendur á annan hátt sýnt af sér saknæma háttsemi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um skyldu kaupenda til greiðslu ógreiddra eftirstöðva kaupverðs fasteignarinnar gegn útgáfu afsals fyrir henni.

B höfðaði mál gegn A og Ó og krafðist skaðabóta eða afsláttar af kaupverði vegna galla sem hún taldi vera á fasteign sem hún hafði keypt af A og Ó. Í dómi Landsréttar þótti ekki liggja fyrir að A og Ó hefðu búið yfir vitneskju um þá ágalla á múr og steyptum veggjum hússins sem B studdi kröfu sína við. Var því ekki fallist á að A og Ó hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Upplýsingar í söluyfirliti sem gáfu til kynna að múrhúð hefði verið löguð og húsið málað og það að því leyti nýlega standsett hefðu heldur ekki rangar. Gat fasteignin því ekki heldur talist gölluð á grundvelli 27. gr. laga nr. 40/2002. Þá varð það niðurstaða Landsréttar að B hefði ekki vanrækt skoðunarskyldu sína samkvæmt 29. gr. laga nr. 40/2002, hvorki í heild né um hluta ágallanna. Með matsgerð dómkvadds matsmanns þótti sannað að verðmætisrýrnun fasteignarinnar vegna ágalla, sem hefðu verið á steyptum veggjum hennar við afhendingu, næðu því marki að fasteignin teldist gölluð í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002. Samkvæmt því var á það fallist að B ætti rétt til afsláttar af kaupverði fasteignarinnar á grundvelli 41. gr. laga nr. 40/2002 sem ákveða bæri í samræmi við kostnað af því að bæta úr gallanum. Við ákvörðun afsláttar var tekið tillit til þess að úrbætur með klæðningu samkvæmt matsgerð leiddu til verðmætisaukningar fasteignarinnar samanborið við ef húsið yrði áfram óklætt.

A höfðaði mál gegn U og krafðist eftirstöðva kaupverðs vegna sölu fasteignarinnar B. U höfðaði gagnsök gegn A og krafðist afsláttar og/eða skaðabóta vegna ýmissa galla sem hún taldi vera á fasteigninni. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti kom fram að ástand fasteignarinnar hefði ekki verið lakara hvað varðaði steypta veggi, fráveitumál og innra skipulag en U hefði mátt ætla eftir ítarlega skoðun á henni, að teknu tilliti til aldurs hússins, lýsingar, fyrirvara í söluyfirliti og söluverðs fasteignarinnar, og voru þau atriði því ekki metin til galla í skilningi laga nr. 40/2002 um fasteignakaup, sbr. 1. mgr. 29. gr. laganna. Að því er varðaði raka- og mygluskemmdir sem komu í ljós eftir að innréttingar í fasteigninni voru fjarlægðar var ekki talið fram komið að A hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína eða með öðrum hætti sýnt af sér saknæma háttsemi við kaupin þannig að um galla væri að ræða í skilningi 26. og 27. gr. laganna. Þá var ekki talið að verðmætisrýrnun fasteignarinnar vegna þeirra skemmda hefði fullnægt því skilyrði 18. gr. laganna að rýra verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði þannig að skemmdirnar yrðu taldar til galla sem A bæri ábyrgð á. Með vísan til 26. gr. laganna var á hinn bóginn fallist á skaðabótaábyrgð A vegna músagangs í fasteigninni, kostnaðar sem U hafði af því að rýma fasteignina og vegna afnotamissis U á henni meðan á rýmingu og grunnþrifum hennar stóð. Var skaðabótakröfu U skuldajafnað við kröfu A um greiðslu eftirstöðva kaupverðsins og U gert að greiða A mismuninn.

L og G höfðuðu mál á hendur Þ til greiðslu skaðabóta vegna margvíslegra galla sem þau töldu vera á fasteign sem þau höfðu keypt af Þ. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki hefði verið í ljós leitt að Þ hefði vitað eða mátt vita af þeim ágöllum sem samkvæmt matsgerð dómkvaddra matsmanna væru á eigninni og því yrði ekki talið að Þ hefði veitt rangar upplýsingar eða vanrækt upplýsingaskyldu sína með saknæmum hætti og með því bakað sér skaðabótaábyrgð gagnvart L og G á sakargrundvelli. Á hinn bóginn var fallist á það með L og G að í nánar tilgreindum annmörkum, sem staðreyndir hefðu verið með matsgerð sem ekki hefði verið hnekkt, hefði falist galli sem hefði verið til staðar þá er þau festu kaup á fasteigninni og að þau hefðu ekki getað veitt honum athygli við hefðbundna skoðun á henni í aðdraganda kaupanna. Væri að því leyti um að ræða galla sem Þ bæri ábyrgð á án tillits til þess hvort honum hefðu verið um þá kunnugt, sbr. 1. mgr. 43. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. L og G höfðu á þeim tíma er málið var höfðað samkvæmt lögum átt kost á endurgreiðslu á hluta virðisaukaskatts af vinnu við úrbætur á eigninni og kom sú fjárhæð því til frádráttar kröfu þeirra. Þar sem tjón L og G vegna þeirra ágalla á fasteigninni sem Þ var talinn bera ábyrgð á taldist hafa rýrt verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 var krafa L og G um skaðabætur vegna þeirra liða tekin til greina.