Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

69 dómar fundust

Lykilorð: Stórkostlegt gáleysi

Landsréttur birt 7. maí 2026 kl. 16:11

344/2025

VÍS tryggingar hf (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður) gegn A (Haukur Freyr Axelsson lögmaður)

A krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr ábyrgðatryggingu B ehf. hjá V hf. vegna líkamstjóns sem A varð fyrir árið 2019 í vinnuslysi við störf hjá B ehf. er vörubretti féll á A við affermingu vöruflutningabifreiðar en í vagninum voru raðir af mjólkurvögnum á hjólum sem á hvíldu vörubretti. Í hinum áfrýjaða dómi, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að þegar horft yrði heildstætt á málið væri óhjákvæmilegt að B ehf. yrði látið bera hallann af því að tildrög slyssins væru ekki nægilega upplýst hvað varðar ástand farmsins og hvernig brettunum hefði verið stillt upp á mjólkurvagnaraðirnar. Var B ehf. því talið bera sakarábyrgð á tjóni A vegna slyssins. Á hinn bóginn var talið að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með háttsemi sinni með því að hafa farið á bak við vagnaröðina til að ýta henni út og hefði A mátt gera sér ljóst að hætta gæti af þessu stafað, sér í lagi þegar litið væri til þess að A hefði kveðið það hafa verið „tímaspursmál“ hvenær brettin dyttu. Þá hefði það verklag A að standa ein að affermingunni átt stóran þátt í því að slysið varð og tjóni hennar. Var A því látin bera helmings hluta tjónsins sjálf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. mars 2026

E-3672/2025

A (Klara Óðinsdóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Haukur Örn Birgisson lögmaður)

Stefnandi slasaðist þegar hann ók bifhjóli inn á lokaðan vegarkafla og féll með hjólinu ofan í 4 metra djúpan skurð. Ágreiningur málsaðila laut að því hvort stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi sem ætti að leiða til minni skerðingar á bótarétti en sú 50% skerðing sem uppgjör stefnda miðaðist við. Stefnandi var talinn hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að halda áfram för þegar honum var ljóst að hann var kominn inn á lokað vinnusvæði sem ekki var ætlast til að ekið væri um. Merkingar inni á vinnusvæðinu voru ekki í samræmi við reglur Vegagerðarinnar, auk þess sem ósnnað var að aksturshraði stefnanda hefði verið með þeim hætti að hann hafi gert háttsemi stefnanda sérstaklega vítaverða. Ekki var fallist á að stefnda væri heimilt að skerða bætur um helming, heldur að hámarki um þriðjung.

Landsréttur birt 26. febrúar 2026

149/2025

Ákæruvaldið (Hrafnhildur M. Gunnarsdóttir saksóknari) gegn Steinu Árnadóttur (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson lögmaður) (Ágúst Ólafsson lögmaður einkaréttarkröfuhafa)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

S var ákærð fyrir manndráp og brot gegn lögum um heilbrigðisstarfsmenn með því að hafa á Landspítalanum, þar sem S starfaði sem hjúkrunarfræðingur, svipt A lífi með því að þröngva ofan í hana innihaldi úr tveimur flöskum af næringardrykk, en S hafi hellt drykknum upp í munn A á meðan henni var haldið að fyrirskipan S, þrátt fyrir að A gæfi til kynna að hún vildi ekki drykkinn, allt með þeim afleiðingum að drykkurinn hafnaði í loftvegi hennar, sem hindraði loftflæði um lungun og olli öndunarbilun svo að A kafnaði Var háttsemin í ákæru talin varða við 211. gr. sbr. 138. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 13. gr., sbr. 28. gr., laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn. Í dómi Landsréttar var framburður þriggja vitna að atvikinu metinn mun trúverðugri en framburður S og talið hafið yfir skynsamlegan vafa að umrætt sinn hefði S þröngvað næringardrykk ofan í A með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Þá þótti miðað við gögn málsins og framburð vitna, og þrátt fyrir að mörk væru á því vægi sem skýrslu um útvíkkaða réttarkrufningu yrði gefið við sönnunarmat, hafið yfir skynsamlegan vafa að með háttsemi sinni hefði S svipt A lífi og þá með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Þrátt fyrir að ýmis atriði sem S bæri ekki ábyrgð á hefðu stuðlað að því að atvikið gat átt sér stað og haft áhrif á rás atburða breyttu þau því ekki að ákæra málsins tæki til nánar tiltekinnar háttsemi S, er haft hefði nánar tilteknar afleiðingar, og teldust bæði háttsemin og afleiðingar hennar sannaðar. Ósannað þótti að S hefði haft ásetning til að svipta A lífi og var því brot hennar ekki fært undir 211. gr. hegningarlaga. Þá var ekki talið unnt að staðhæfa að í háttsemi S hefði falist vísvitandi stórfelld líkamsárás sem færð yrði undir 2. mgr. 218. gr. sömu laga. S var á hinn bóginn sakfelld fyrir brot gegn 215. gr. laganna, enda hefði hún sýnt af sér gáleysi með háttseminni. Þá var hún einnig sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 13. gr., sbr. 28. gr., laga nr. 34/2012. Rúmt ár var liðið síðan hinn áfrýjaði dómur gekk í héraði og talsvert á fimmta ár síðan atvik gerðust. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var sú niðurstaða staðfest að fresta ákvörðun refsingar ákærðu skilorðsbundið í tvö ár. Jafnframt var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að S bæri að greiða dánarbúi B 2.760.884 krónur ásamt nánar tilgreindum vöxtum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. október 2025

E-2585/2024

Húsasmiðjan ehf (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður, Magnús Ingvar Magnússon lögmaður) gegn Dalsnesi ehf. (Anna Kristín Kristjánsdóttir lögmaður, Bjarki Þór Sveinsson lögmaður) og gagnsök

Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.

Landsréttur birt 13. október 2025

624/2024

A höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann féll ásamt stiga til jarðar við vinnu hjá B ehf. á gámasvæði félagsins. Með dómi héraðsdóms var skaðabótaskylda B ehf. viðurkennd að hluta en talið að A skyldi bera þriðjung tjóns síns þar sem hann hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi, sbr. 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga nr. 50/1993. Í dómi Landsréttar kom fram að B ehf. bæri ábyrgð á því að A hefði aðgang að tækjum sem hæfðu vinnu hans. Hefði félaginu þannig borið að tryggja að A hefði stiga sem hentaði því verkefni sem hann sinnti og að komið væri í veg fyrir að hann rynni til við notkun, sbr. meðal annars grein 4.2.2 í II. viðauka reglugerðar nr. 367/2006 og 5. gr. reglugerðarinnar. Var ekki talið að umræddur stigi hefði hæft því verki sem A hafði verið falið að vinna og að B ehf. hefði vanrækt þær ríku kröfur sem gerðar eru til atvinnurekanda samkvæmt lögum nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og reglum settum samkvæmt þeim. Taldi Landsréttur ótvírætt að saknæm háttsemi B ehf. hefði átt þátt í að slysið varð og að félagið bæri bótaábyrgð á tjóni A. Þá lægi ekki annað fyrir en að A hefði hagað verkinu í samræmi við verklagsreglur B ehf. og með þeim tækjum sem félagið hefði útvegað. Voru engin efni til að telja A hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og láta hann bera hluta af tjóni sínu sjálfur. Var því fallist á kröfu A um viðurkenningu á óskertri bótaábyrgð B ehf. vegna slyssins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 17. júlí 2025

E-6583/2024

A (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf (Þórarinn Sigurbergsson lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Stefnandi var talinn hafa, af vítaverðu gáleysi, skemmt bifreið sem hann hafði tryggt með kaskó-tryggingu hjá stefnda. Stefndi var því sýkn af þeirri kröfu stefnanda að bótaskylda stefnda vegna þess tjóns sem varð á bifreiðinni yrði viðurkennd.

Héraðsdómur Vesturlands birt 10. júní 2025

S-263/2024

Lögreglustjórinn á Vesturlandi (Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður) (Unnsteinn Örn Elvarsson lögmaður brotaþola)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Talið sannað að ökumaður fólksbifreiðir hefði misst athygli við akstur, með þeim afleiðingum að bifreiðin fór yfir rangan vegarhelming og olli alvarlegum árekstri. Ökumaður talinn hafa gerst með þessu sekur um stórkostlega gáleysi og dæmdur í 30 daga skilorðsbundið fangelsi. Jafnframt dæmdur til greiðslu miskabóta.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. maí 2025

E-3895/2024

A (Guðmundur Sæmundsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður)

Viðurkenndur var réttur stefnanda til bóta að tveimur þriðju hlutum úr hendi hins stefnda tryggingafélags á grundvelli 1. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019 en vegna meðábyrgðar var talið að stefnandi þyrfti að bera einn þriðja hluta af tjóni sínu sjálfur á grundvelli 4. mgr. ákvæðisins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. mars 2025

E-599/2024

A, f.h. ólögráða dóttur og B (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) og og Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Viðurkennd var full og óskert skaðabótaskylda hins stefnda tryggingarfélags úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna tjóns sem farþegi á léttu bifhjóli varð fyrir við árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar. Talið var að tjónið skyldi bætt úr ökutækjatryggingu bifreiðarinnar með vísan til 1.mgr.4.gr. laga nr. 30/2019 þar sem tjónið hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar. Ekki var fallist á að fella niður eða lækka bætur vegna tjóns farþegans enda þótt farþegi hjólsins sem fyrir tjóninu varð hefði verið hjálmlaus og þótt farþeginn hefði verið á bifhjólinu ásamt öðrum farþega og ökumanni en við mat á því að súháttsemi fæli ekki í sér stórkostlegt gáleysi kom m.a. ungur aldur farþegans sem var 14 ára þegar slysið varð.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. mars 2025

E-488/2024

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) og og Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Viðurkennd var full og óskert skaðabótaskylda hins stefnda tryggingarfélags úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna tjóns sem farþegi á léttu bifhjóli varð fyrir við árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar. Talið var að tjónið skyldi bætt úr ökutækjatryggingu bifreiðarinnar með vísan til 1.mgr.4.gr. laga nr. 30/2019 þar sem tjónið hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar. Ekki var fallist á að fella niður eða lækka bætur vegna tjóns farþegans enda þótt farþegi hjólsins sem fyrir tjóninu varð hefði verið hjálmlaus og þótt farþeginn hefði verið á bifhjólinu ásamt öðrum farþega og ökumanni en við mat á því að súháttsemi fæli ekki í sér stórkostlegt gáleysi kom m.a. ungur aldur farþegans sem var 14 ára þegar slysið varð.

Landsréttur birt 20. febrúar 2025

715/2023

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald lögmaður) gegn A (Guðmundur St. Ragnarsson lögmaður, Jón Stefán Hjaltalín lögmaður, 1. prófmál)

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í umferðarslysi árið 2019 en hún var farþegi í bíl með ölvuðum ökumanni. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hefði sem farþegi í bifreið sýnt af sér háttsemi sem jafna mætti til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, svo að réttlætanlegt hefði verið að lækka bætur til hennar úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá S hf. Í dómi Landsréttar var talið að ekkert hefði komið fram í málinu um að A hefði séð ökumanninn neyta áfengis áður en hún tók far sér far með honum. Lagt var til grundvallar að A og ökumaðurinn hefðu eytt skömmum tíma saman um kvöldið og ökumaðurinn greint A frá því að hann væri edrú. Þá lá fyrir framburður vitnisins C sem einnig var farþegi í bifreiðinni um að ekki hefði verið unnt að greina á ökumanninum að hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Var því ekki talið sannað að A hefði hlotið að vera ljóst þegar hún tók sér far með ökumanninum að hann væri undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega, en af gögnum málsins mátti ráða að önnur atvik urðu til þess að bifreiðin fór út af veginum. Var krafa A um óskertar bætur úr hendi S hf. því tekin til greina og niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Héraðsdómur Vesturlands birt 30. janúar 2025

S-237/2023

Lögreglustjórinn á Vesturlandi (Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Guðmundur St. Ragnarsson lögmaður) (Hildur Helga Kristinsdóttir lögmaður brotaþola)

Ökumaður ákærður fyrir brot gegn 219. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa orðið valdur af hörðum árekstri sem olli alvarlegu slysi. Sýknað af refsikröfu á grundvelli ósakhæfis á verknaðarstundu en ákærði sviptur ökuréttindum. Ökumanni hinnar bifreiðarinnar dæmdar miskabætur á grundvelli 8. kapítula, Mannhelgisbálks Jónsbókar sbr. dómafordæmi. Ákærði hins vegar sakfelldur fyrir akstur annan dag undir áhrifum fíkniefna og til að auk ökuleyfissviptingu.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 9. desember 2024

S-295/2024

Ákæruvaldið (Dagmar Ösp Vésteinsdóttir saksóknari) gegn X (Stefán Karl Kristjánsson lögmaður) (Inga Lillý Brynjólfsdóttir lögmaður bótakrefjanda) (Ólöf Heiða Guðmundsdóttir lögmaður bótakrefjanda)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Ákærða voru gefin að sök alvarleg brot gegn eiginkonu sinni. Í ákærulið I var honum gefið að sök manndráp og stórfellt brot í nánu sambandi. Háttsemin sem lýst var í ákæru var talin sönnuð en ekki að hann hafi haft ásetning til manndráps. Var brotið heimfært til 2. mgr. 218. gr. og 1., sbr. 2. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga. Hann var einnig sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi sem lýst var í ákærulið II. Þrátt fyrir að ákærði hafi verið greindur með heilabilun var hann talinn sakhæfur og að ætla mætti að refsing gæti borið árangur. Hann var dæmdur til tólf ára fangelsisvistar. Þá var honum gert að greiða miskabætur og útfararkostnað.

Landsréttur birt 21. júní 2024

101/2023

B ses (Andri Andrason lögmaður) gegn A (Steinn S. Finnbogason lögmaður)

A höfðaði mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna líkamstjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir í starfi sínu hjá B ses. við vinnu í mygluskemmdu húsi. Deildu aðilar um það hvenær A hóf störf við framkvæmdir í húsinu, hvort mygla hefði verið sjáanleg á staðnum, hvort hlífðargrímur hafi staðið A til boða er verkið hófst og af hvaða ástæðum A lét af störfum. Þá var deilt um orsakatengsl á milli myglu og veikinda A. Í dómi Landsréttar var talið að B ses. yrði, sem vinnuveitandi og eigandi fasteignarinnar, að bera hallann af því að ekki hefði verið gerð betri rannsókn á umfangi myglusýkingar í húsinu. Var því lagt til grundvallar að á þeim tíma sem A vann í húsinu hefði verið til staðar myglusveppur sem hafi getað leitt til líkamstjóns hans. Þá var talið að B ses. hefði brotið gegn ákvæðum 65. gr. a laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum þar sem hvorki væri sannað að áhættumat á verkinu hefði legið fyrir þegar A hóf störf í húsinu né að það hefði verið kynnt honum. Einnig var hvort tveggja talið ósannað að A hefðu staðið til boða hlífðargrímur er hann hóf störf í húsinu og að honum hefði verið boðið að nota grímur er keyptar voru síðar. Þá var talið sýnt fram á orsakatengsl á milli myglu í húsinu og heilsutjóns A. Hins vegar var talið að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að hafa látið undir höfuð leggjast að nota viðeigandi hlífðargrímu við framkvæmd verksins þótt honum hefði verið ljóst að það gæti valdið honum tjóni. Var krafa A um viðurkenningu á skaðabótaskyldu B ses. því tekin til greina að tveimur þriðju hlutum en A var látinn bera einn þriðja tjóns síns sjálfur.

Landsréttur birt 31. maí 2024

5/2023

Vátryggingafélag Íslands hf (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður) gegn A ehf (Hildur Ýr Viðarsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

A ehf. krafði V hf., tryggingafélag félagsins, um greiðslu vátryggingarbóta vegna tjóns sem A ehf. varð fyrir þegar jarðýta sem félagið hafði á leigu féll fram af brún malarnámu og niður á botn hennar og varð fyrir skemmdum. Laut ágreiningur málsaðila að því hvort stjórnandi jarðýtunnar hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og þá hvort V hf. væri heimilt á þeim grundvelli að fella niður vátryggingarbætur A ehf. á grundvelli ákvæða um samsömun í skilmálum vátrygginga A ehf. Í dómi Landsréttar var á það fallist með héraðsdómi að stórkostlegt gáleysi stjórnandans og brot hans á varúðarreglum hefðu verið meginorsök þess að vátryggingaratburðurinn átti sér stað. Landsréttur rakti því næst ákvæði 26. og 27. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og sló því föstu að skerða bæri bætur til A ehf. um tvo þriðju hluta vegna sakar stjórnanda jarðýtunnar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. maí 2024

E-176/2023

Heimahagi Hrossarækt ehf (Þormóður Skorri Steingrímsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Brynja Kristín Magnúsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Stefnandi var ekki talinn hafa fyrirgert rétti sínum til vátryggingabóta úr góðhestatryggingu hjá stefnda, með því að nota hryssu sem reið- og keppnishest í þremur mótum í maí 2020 sem hafði verið í meðhöndlun hjá dýralækni frá því haustið 2019. Hvorki var fallist á að það hafi verið óeðlilegt að láta reyna á reiðhæfileika hryssunar í þessum mótum né að stefnanda hafi mátt vera það ljóst að ekki yrði hægt að nota hryssuna sem reið- og keppnishest eftir þátttöku í þeim. Stefnandi hafi því ekki glatað rétti sínum til bóta vegna stórkostlegs gáleysis. Þá var ekki talið að stefndi hefði sýnt fram á að fjárhagslegt tjón stefnanda hafi numið lægri fjárhæð en vátryggingafjárhæðin, enda hafði hann ekki óaksað eftir dómkvöddu mati um verðmæti hennar heldur einungis stuðist við verðmat sem hann aflaði einhliða. Var vátryggingarfjárhæðin lögð til grundvallar óskert enda þótti hún ekki ósanngjörn.

Landsréttur birt 8. mars 2024

284/2023

Vátryggingafélag Íslands hf (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) gegn A (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn VÍ hf. og krafðist endurgreiðslu fjárhæða sem VÍ hf. hafði endurkrafið hann um á grundvelli 2. mgr. 19. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar og skilmála sem gilda um kaskótryggingar ökutækja hjá VÍ hf. Óumdeilt var í málinu að A varð valdur að umferðarslysi þegar hann ók aftan á röð bifreiða, en að meðtaldri bifreið A urðu fjórar bifreiðir fyrir skemmdum. Ágreiningur málsaðila laut að því hvort stefndi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi framangreindra ákvæða er hann varð valdur að framangreindu umferðarslysi. Í dómi Landsréttar þótti sannað að A hefði ekið á eða yfir leyfðum hámarkshraða og allt of hratt miðað við aðstæður en á sama tíma beint allri athygli sinni að farsíma sínum. Hefði A þannig ekki gætt að sér og ekki fylgst með umferð framundan. Akstur hans hefði verið háskalegur þar sem fram undan hefðu verið þrenn gatnamót með stuttu millibili og umferð mikil. Hefði hann þannig ekki gætt að varúðarreglum 1. mgr. og c-liðar 2. mgr. 36. gr. umferðarlaga. Þá var hann talinn með notkun á farsíma við akstur brotið gegn 1. mgr. 57. gr. sömu laga. Var þessi háttsemi metin A til stórkostlegs gáleysis og hefði VÍ hf. þar með öðlast endurkröfurétt á hendur A, sbr. 2. mgr. 19. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar. Var VÍ hf. sýknað af kröfum A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. mars 2024

E-4070/2023

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf. (Þórarinn Sigurbergsson lögmaður) og Fjórhjólaævintýri ehf (Andri Andrason lögmaður)

Hið stefnda tryggingarfélag var sýknað að kröfu stefnanda um fullar bætur úr slysatryggingu. Tryggingafélagið hafði takmarkað bótarétt við helming af heildartjóni. Dómurinn taldi stefnanda hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að orsakasamband hefði verið á milli réttindaleysis stefnanda og slyssins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 9. febrúar 2024

E-4366/2022

A (Ólafur Örn Svansson lögmaður) gegn Beta Aviation ApS (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

Ágreiningur var um hvort stefnandi ætti rétt til dánarbóta úr tryggingu hjá stefnda en eiginmaður hennar sem var flugmaður lést þegar að flugvél sem hann stýrði brotlenti skömmu eftir flugtak. Ágreiningur var um hvort flugmaðurinn hefði sýnt af sér gáleysi eða stórfellt gáleysi í umrætt sinn og þá hvaða afleiðingar slíkt ætti að hafa, þ.e. hvort slíkt leiði til niðurfellingar bótaréttar í heild sinni eða aðeins skerðingar á bótarétti að hluta. Sú háttsemi flugmannsins að kanna hvorki stjórntæki vélarinnar við fyrirflugskoðun né rétt áður en tekið var á loft var metinn honum til stórfellds gáleysis. Ekki var fallist á að stórfellt gáleysi félli utan vátryggingarverndar, enda óheimilt, samkvæmt 3. gr. laga nr. 30/2004, að víkja frá ákvæðum laga um vátryggingarsamninga með samningi ef það leiðir til lakari stöðu þess sem öðlast kröfu á hendur félaginu. Ábyrgð vátryggingafélags samkvæmt 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 fellur ekki fortakslaust niður við það að vátryggingaratburði sé valdið af stórkostlegu gáleysi en getur orðið til þess að réttur tryggingartaka til bóta úr vátryggingunni verði skertur að hluta eða í heild sinni vegna háttsemi hans. Var réttur stefnanda til dánarbóta skertur um þriðjung og stefndi dæmdur til að greiða stefnanda 7.600.000 kr. auk dráttarvaxta.

Héraðsdómur Vesturlands birt 12. desember 2023

S-205/2023

Lögreglustjórinn á Vesturlandi (Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Unnsteinn Örn Elvarsson lögmaður) (Inga Lillý Brynjólfsdóttir lögmaður brotaþola)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Sakfellt fyrir stórkostlegt gáleysi sem leiddi til andláts, líkamstjóns og miska. Fangelsi í 30 daga, fullnustu frestað skilorðsbundið.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. desember 2023

E-1003/2022

A (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Þorbjörg Ásta Leifsdóttir lögmaður)

Deilt var um atvik við vinnuslys sem stefnandi varð fyrir þegar sjálfvirk hurð á vinnusvæði hans lokaðist og lenti á höfði stefnanda. Atvik að slysinu voru óljós um mörg atriði og ljóst að rannsókn Vinnueftirlitsins hefði getað upplýst nánar um ástæður þess. Taldi dómurinn að stefnandi hefði orðið fyrir slysi sem rekja mætti til óviðeigandi búnaðar hurðarinnar og aðstæðna á vinnustað.

Landsréttur birt 1. desember 2023

782/2021

A (Sveinbjörn Claessen lögmaður) gegn Sjúkratryggingum Íslands (Bragi Dór Hafþórsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn S til heimtu bóta vegna stórkostlegs gáleysis sem læknir hefði sýnt við undirbúning og framkvæmd aðgerðar á A þar sem vinstri eggjastokkur hennar var fjarlægður án hennar samþykkis. Undir rekstri málsins í héraði var gerð sátt um aðrar kröfur A en miskabótakröfu hennar á grundvelli 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Héraðsdómur sýknaði S af þeirri kröfu. Í dómi Landsréttar kom fram að í þeim gögnum sem lægju fyrir um aðdraganda aðgerðar A væri þess hvergi getið að til greina hefði komið að fjarlægja vinstri eggjastokk A við aðgerðina. Í matsgerð dómkvaddra matsmanna hefði því verið slegið föstu að það að fjarlægja vinstri eggjastokk A hefði, eins og á stóð, ekki verið meðferð sem talist gæti bráðnauðsynleg í skilningi 9. gr. laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga. Það hvort sá eggjastokkur yrði fjarlægður væri því atriði sem A hefði sjálf átt að fá ráðið samkvæmt meginreglu 3. mgr. 7. gr. sömu laga. Ósannað væri að A hefði samþykkt þá meðferð, sem hefði farið þvert gegn þeim tilgangi með aðgerðinni að undirbúa A undir glasafrjóvgunarmeðferð. Þá lá fyrir að aðgerðin var óafturkræf. Þegar þessa var gætt þótti læknirinn, með því að fjarlægja vinstri eggjastokk A án hennar samþykkis, hafa sýnt af sér slíka háttsemi að telja yrði saknæmisskilyrði 26. gr. skaðabótalaga um stórkostlegt gáleysi uppfyllt í málinu. Af þeim sökum var fallist á með A að hún ætti rétt til greiðslu miskabóta samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. laganna úr hendi S vegna hinnar saknæmu háttsemi læknisins á grundvelli 1. mgr. 1. gr., sbr. 5. gr., laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Við mat á miskabótum til handa A var litið til umfjöllunar og niðurstöðu hinna dómkvöddu matsmanna um afleiðingar aðgerðarinnar. Þá var sérstaklega litið til þess að með henni var A, að henni forspurðri, svipt allri von um frekari barneignir. Var S gert að greiða A 1.500.000 krónur í miskabætur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. október 2023

E-2921/2023

A (Styrmir Gunnarsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Þórarinn Sigurbergsson lögmaður)

Stefnandi slasaðist í umferðarslysi þegar hann ók bifreið sinni og var að teygja sig eftir farsíma sem féll í gólfið. Við það missti hann stjórn á bifreiðinni og lenti á ljósastaur. Var fallist á það mat stefnda að hér væri um að ræða svo alvarlegt frávik sem óhjákvæmilega verður að gera við stjórnun bifreiðar að meta yrði háttsemina til stórkostlegs gáleysis í skilningi umferðarlaga og vátryggingaskilmála. Var stefnda því heimilt að skerða bætur til hans um 1/3 hluta.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 21. mars 2023

E-2450/2022

Brynjólfur Anton Sandholt (Sigríður Harradóttir lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður)

Stefndi er vátryggingafélag sem gerði stefnanda, að fenginni heimild endurkröfunefndar, að endurgreiða sér stóran hluta þess sem félagið hafði greitt í bætur vegna umferðarslyss. Stefnandi greiddi kröfur stefnda með fyrirvara um lögmæti þeirra og krefur stefnda í máli þessu um að endurgreiðslu þeirra. Óumdeilt er að stefnandi varð valdur að umferðarslysinu, en ágreiningur var um það hvort hann hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við akstur þannig að endurkröfu mætti beita. Byggði stefndi meðal annars á því að stefnandi hefði við aksturinn í aðdraganda slyssins verið að nota snjallsíma, en ekki þóttu fyrir dómi hafa verið færðar sönnur að því. Var það niðurstaða dómsins að gáleysi stefnanda við aksturinn teldist ekki stókostlegt og var stefnda gert að endurgreiða stefnanda það sem hann hafði greitt vátryggingafélaginu vegna málsins.

Landsréttur birt 3. febrúar 2023

708/2021

Vátryggingafélag Íslands hf (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður) gegn A (Hilmar Magnússon lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

V hf. höfðaði mál vegna endurkröfu á hendur A vegna greiðslu úr húftryggingu bifreiðarinnar X en V hf. taldi að A hefði fyrir sitt leyti valdið tjóninu með stórfelldu gáleysi. Í dómi Landsréttar var rakið að niðurstaða greiningar sem lögregla aflaði á ökuhraða bifreiðarinnar væri sú að ætlaður hraði bifreiðarinnar hafi verið 102 kílómetrar á klukkustund, mögulegur lágmarkshraði 96 kílómetrar á klukkustund og mögulegur hámarkshraði 110 kílómetrar á klukkustund. Niðurstaða skýrslunnar fengi jafnframt stoð í vitnisburði C og B. Dómstólar hefðu margoft lagt hraðaútreikninga sem lögregla aflar við rannsókn mála til grundvallar dómsniðurstöðu. Stefndi hefði hvorki bent á hnökra í greiningu skýrsluhöfundar né freistað þess að hnekkja niðurstöðu hans. Var niðurstaða hennar því lögð til grundvallar og þótti sannað að stefndi hafi umrætt sinn ekið á að minnsta kosti 96 kílómetra hraða á klukkustund eða 36 kílómetrum yfir leyfilegum hámarkshraða. Þá taldi Landsréttur að slá mætti því föstu í ljósi þess hraða sem A hafi verið á og á grundvelli framburða vitnanna Þ og B, að A hefði ekki gætt nægilega að sér, ekki fylgst með umferð framundan og skipt um akrein of seint. Hefði akstur stefnda verið mjög háskalegur og hann með háttsemi sinni sýnt af sér stórkostlegt gáleysi í skilningi 2. mgr. 19. gr. skaðabótalaga. Þá var ekki fallist á að krafa V hf. væri fallin niður sökum samsömunar í skilningi 29. og 39. gr. laga nr. 30/2004. Ekki var heldur fallist á að V hf. hefði sýnt af sér tómlæti við innheimtu kröfunnar þannig varði niðurfellingu kröfu hans á hendur A. Loks þóttu ekki skilyrði til að lækka kröfu V hf. á grundvelli 24. gr. eða 2. málsliðar 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga. Var því fallist á kröfur V hf. og A gert að greiða V hf. endurkröfufjárhæðina ásamt tilgreindum vöxtum, auk málskostnaðar á báðum dómstigum.

Landsréttur birt 2. desember 2022

410/2021

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf dánarbúi C og B (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

A, sem var ökumaður bifreiðar, slasaðist í umferðarslysi árið 2014 þegar B ók yfir á rangan vegarhelming og í veg fyrir bifreið A með þeim afleiðingum að bifreiðarnar skullu saman. D, sem var farþegi í bifreið A, höfðaði síðar mál á hendur B og VÍS hf. og krafðist miskabóta samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með dómi Hæstaréttar var fallist á kröfu D og var B og VÍS hf. gert að greiða henni 2.000.000 króna. Í kjölfar dómsins greiddi VÍS hf. A sömu fjárhæð, auk dráttarvaxta og málskostnaðar. Í máli þessu byggði A á því að hann ætti rétt til hærri miskabóta en þeirra sem höfðu áður verið greiddar, enda hefði líkamstjón hans verið meira en líkamstjón D. Í dómi Landsréttar var litið til þess að tjón A hefði verið nokkru meira en tjón D, auk þess sem málsgögn báru um alvarlegt þunglyndi og áfallastreituröskun A af völdum slyssins. Með hliðsjón af framangreindu þóttu miskabætur til A hæfilega ákveðnar 2.700.000 króna.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. apríl 2022

E-1091/2021

A (Auður Björg Jónsdóttir lögmaður) gegn Verði tryggingum hf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður), íslenska ríkinu aðallega (Rakel Jensdóttir lögmaður) og Sjóvá-Almennum tryggingum hf. til vara (Kristín Edwald lögmaður)

Aðalstefndu og varastefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna árekstrar sem varð með þeim hætti að lögreglubifreið var ekið á bifreið stefnanda í því skyni að stöðva för hans. Að virtum öllum atvikum var talið að stefnandi, sem var ölvaður og neitaði að sinna tilmælum lögreglu, bæri að öllu leyti ábyrgð á árekstrinum, sbr. 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Þá var talið var að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að hann ætti ekki rétt til greiðslu bóta úr slysatryggingu ökumanns, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004.

Hæstiréttur birt 9. febrúar 2022

37/2021

A (Agnar Þór Guðmundsson lögmaður) gegn Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

A varð fyrir líkamstjóni á árinu 2013 þegar hann ók bifhjóli aftan á bifreið sem ekið var í sömu akstursstefnu. Hann var tryggður lögboðinni slysatryggingu hjá V hf. og féllst félagið með tölvubréfi 17. febrúar 2015 á bótaskyldu vegna líkamstjónsins. Aftur á móti skerti félagið rétt A til bóta um helming vegna stórkostlegs gáleysis hans við akstur bifhjólsins á ætluðum hraða samkvæmt útreikningi langt umfram hámarkshraða á veginum. Hæstiréttur taldi að V hf. hefði vegna tómlætis glatað rétti til að bera þetta fyrir sig samkvæmt 94. gr. laga nr. 30/2004. Var krafa A á hendur V hf. því tekin til greina.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 13. desember 2021

E-2026/2021

A (Haukur Freyr Axelsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður) og Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Fallist á kröfu stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu stefndu á líkamstjóni hans en talið að stefnandi þyrfti að bera heming tjóns síns sjálfur vegna stórkostlegs gáleysis.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. nóvember 2021

E-3040/2019

A (María Hrönn Guðmundsdóttir lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Kristín Edwald lögmaður) og og B (Friðrik Smárason lögmaður)

Stefndi dæmdur til greiðslu miskabóta samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga vegna andláts föður stefnanda sem fórst í flugslysi sem dæmt var að hefði átt sér stað með skaðabótaskyldum hætti. Kröfu um bætur fyrir missi framfæranda var vísað frá dómi vegna vanreifunar og galla í kröfugerð.

Landsréttur birt 8. október 2021

349/2020

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald lögmaður) gegn A (Páll Kristjánsson lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

A varð fyrir líkamstjóni er bifreið var ekið aftan á götusóp. A krafðist fullra bóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar og byggði á því að hann hefði verið farþegi í henni. Yrði talið sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar byggði hann á því að hann ætti rétt til fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns. Héraðsdómur taldi sannað að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn og að hann ætti rétt til bóta úr slysatryggingu ökumanns en lækkaði bætur til hans um tvo þriðju hluta. A undi við hinn áfrýjaða dóm og því var aðeins til úrlausnar fyrir Landsrétti sú niðurstaða héraðsdóms að viðurkenna bótaábyrgð S hf. á einum þriðja þess líkamstjóns sem A hlaut. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði verið óhæfur til að stjórna ökutæki sökum ölvunar og fíkniefnaneyslu og væri ekkert fram komið um að rekja mætti atvikið til neins annars en ölvunar- og vímuástands hans. Með háttsemi sinni hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Var talið að skilyrði 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga væri uppfyllt til að fella niður ábyrgð S hf. á líkamstjóni A. Var S hf. sýknað af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 4. júní 2021

S-1069/2021

Ákæruvaldið (Haukur Gunnarsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Manndráp og líkamsmeiðing af gáleysi í tengslum við umferðarslys.

Landsréttur birt 4. júní 2021

228/2020

A (Óðinn Elísson lögmaður, Erling Daði Emilsson lögmaður, 2. prófmál) gegn Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

A varð fyrir líkamstjóni er hann ók bifhjóli sínu aftan á bifreið. A krafðist fullra bóta úr slysatryggingu ökumanns en V hafði skert bótarétt hans um helming á þeim grundvelli að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við akstur bifhjólsins, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Aðilar deildu einkum um hvort og þá eftir atvikum að hvaða marki skerðing bótaréttar hefði verið heimil. Lagt var til grundvallar að A hefði ekið bifhjólinu langt yfir löglegum hámarkshraða og valdið slysinu með því að horfa ekki fram fyrir sig skömmu áður en áreksturinn varð. A hefði ekki gætt að varúðarreglu 1. mgr. 36. gr. eldri umferðarlaga nr. 50/1987. Var talið að háttsemi A hefði skapað augljósa hættu á veginum og falið í sér stórkostlegt gáleysi af hans hálfu. Var A gert að bera þriðjung tjóns síns sjálfur en V dæmt til að greiða honum tvo þriðju hluta þess.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. júní 2021

E-3446/2017

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf B og C (Ýr Sigurðardóttir lögmaður)

Stefnandi lenti í umferðarslysi og var lagt til grundvallar að ökumaður bifreiðarinnar D hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi. Aðila greindi á um fjárhæð miskabóta sem stefnandi ætti rétt til samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Dómurinn taldi að tjón stefnanda hefði verið að fullu bætt með greiðslu 2.000.000 króna frá V hf. Stefndu voru því sýknaðir af kröfu stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. maí 2021

E-6925/2020

X (Ómar R. Valdimarsson lögmaður) gegn Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Aðila greindi á um hvort stefnandi hefði í reynd lent í umferðarslysi þannig að bótaskylda hefði stofnast úr slysatryggingu ökumanns bifreiðarinnar hjá stefnda. Dómurinn taldi sýnt fram á að umrætt slys hefði átt sér stað og að stefnandi ætti rétt til bóta. Þá var ekki talið að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi þannig að lækka bæri ábyrgð félagsins, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004. Var því fallist á kröfu stefnanda um viðurkenningu á rétti hans til greiðslu bóta úr slysatryggingunni.

Landsréttur birt 5. febrúar 2021

518/2019

Sjóvá Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald lögmaður) gegn A (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

A höfðaði mál gegn SA hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að félagið væri bótaskylt úr húftryggingu bifreiðar A. Taldi SA hf. að A hefði ekið bifreiðinni ölvaður þegar umrætt óhapp varð og með því brotið gegn varúðarreglum vátryggingarskilmála húftryggingarinnar og valdið vátryggingaratburði með stórkostlegu gáleysi. Í dómi héraðsdóms, sem var staðfestur af Landsrétti, var ekki talið að sönnun lægi fyrir um að A hefði verið ökumaður bifreiðarinnar umrætt sinn og var fallist á viðurkenningarkröfu hans.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. nóvember 2020

E-1620/2018

A (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur hans til fullra og óskerta bóta úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi. Niðurstaða dómsins er á því reist að stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi í umrætt sinn með því að aka allt of hratt miðað við aðstæður. Á hinn bóginn þótti ekki vera fyrir hendi skilyrði til að skerða bætur hans, svo sem hið stefnda tryggingarfélag byggði sýknukröfu sína á. Var þar litið til ungs aldurs stefnanda, hve mikið líkamstjón hans varð og atvika að öðru leyti, m.a. þess að alvarlegar afleiðingar slyssins mætti rekja til fleiri atriða en aksturslags stefnda.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 28. september 2020

E-389/2019

A (Björgvin Þórðarson lögmaður) gegn Verði tryggingum hf og B (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

B ók á A þar sem hún var að ganga yfir gangbraut með hund sinn. Hundurinn drapst og A slasaðist. V tryggingafélag bifreiðar greiddi bætur en hafnaði bótaskyldu á grundvelli 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga þar sem ekki væri sýnt að B hafi valdið slysinu af stórfelldu gáleysi í skilningi þess lagaákvæðis. Fallist var á kröfur A um að slysinu hafi verið valdið af stórfelldu gáleysi og bætur dæmdar.

Landsréttur birt 18. september 2020

327/2019

A (Stefán Geir Þórisson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

A krafðist þess að viðurkennd yrði bótaskylda úr ábyrgðartryggingu B ehf. hjá SA hf. vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir við störf hjá B ehf. er hann féll niður um lúguop á togdekki skips og niður á dekk þar fyrir neðan. Ágreiningur málsins laut að því hvort B ehf. bæri ábyrgð á slysinu þar sem aðstæður á vinnustað hefðu verið óforsvaranlegar og hvort A bæri meðábyrgð vegna háttsemi sinnar, á grundvelli 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga nr. 50/1993, sem leiddi til þess að bótaréttur hans skertist eða félli niður. Landsréttur vísaði til þess að þegar litið væri til sakar A andspænis sök B ehf. varðandi aðstæður um borð í skipinu, þar sem B ehf. hefði ekki rækt skyldur sínar samkvæmt lögum nr. 46/1980 og öryggi var ábótavant, gæfi stórkostlegt gáleysi A aðeins tilefni til þess að skerða bætur til hans um fjórðung. Var því viðurkenndur réttur hans til bóta úr tryggingu B ehf. hjá SA hf. sem næmi ¾ af fullum bótum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. maí 2020

E-4247/2019

U (Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Olgeir Þór Marinósson lögmaður)

Stefnandi olli tjóni á eigum annarra og á sjálfum sér með því að aka bíl á annan bíl undir áhrifum áfengis og fíkniefna. Hann sótti úr hendi stefnda bætur úr lögboðinni slysatryggingu ökumanns bifreiðarinnar sem hann ók. Talið var að lækka mætti bætur hans um tvo þriðju vegna þess að hann hafi valdið tjóninu af stórkostlegu gáleysi.

Landsréttur birt 22. nóvember 2019

183/2019

Vátryggingafélag Íslands hf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður) gegn A (Magnús Óskarsson lögmaður)

A krafðist viðurkenningar á bótaskyldu V hf. úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í árekstri. Var hún ökumaður bifreiðar, sem var í eigu móður hennar og var tryggð hjá V hf., er hún ók þvert yfir rangan vegarhelming og skall á kyrrstæðri bifreið sem kastaðist á aðra kyrrstæða bifreið. Aðilar deildu um hvort A hefði valdið tjóninu af stórkostlegu gáleysi og hvort hún hefði brotið gegn varúðarreglum sem komu fram í vátryggingarskilmálum V hf. Í dómi Landsréttar kom fram að með hliðsjón af því að stefnda var með skerta meðvitund við komu á slysadeild í kjölfar árekstrarins, umfram það sem búast mátti við miðað við áverka hennar, að hún notaði farsíma án handfrjáls búnaðar og ók bifreiðinni yfir á rangan vegarhelming, að morgni mánudags þegar vænta mátti umferðar bifreiða úr gagnstæðri átt, og þaðan áfram á kyrrstæða bifreið á bifreiðastæði þar sem vænta mátti umferðar gangandi vegfarenda, yrði að telja að akstur hennar hefði verið sérlega háskalegur auk þess sem ekkert hefði komið fram um að hún ætti sér málsbætur. Var V hf. því sýknað af kröfu A.

Landsréttur birt 8. nóvember 2019

820/2018

Samskip hf (Lilja Jónasdóttir lögmaður) gegn Tryggingamiðstöðinni hf (Einar Baldvin Axelsson lögmaður)

S tók að sér að flytja forbrjót fyrir V frá Finnlandi til Íslands. Við umskipun hans í Árósum ákváðu hafnarverkamenn að koma honum fyrir á gámafleti með því að festa taugar í hann og hífa hann upp á fletið. Við þá aðgerð féll forbrjóturinn til jarðar úr óþekktri hæð og varð fyrir altjóni. Forbrjóturinn var tryggður hjá T sem greiddi út vátryggingafjárhæðina og höfðaði mál á hendur S til endurgreiðslu á fjárhæðinni. S var ekki talinn hafa sýnt fram á að tjónið stafaði af því að tækið hafi ekki verið réttilega búið til flutnings. Þá var ekki talið að stofnast hefði til gilds samnings um takmörkun ábyrgðar S. Í ljósi vitneskju S um að ekki hefðu verið lyftipunktar á tækinu og þeirrar augljósu tjónshættu sem hífingu tækisins fylgdi yrði að telja að ákvörðun hans um að hífa tækið eigi að síður upp á gámafletið hefði ekki samræmst skyldum hans samkvæmt 1. mgr. 51. gr. siglingalaga nr. 34/1985 og yrði að meta þá háttsemi honum til stórfellds gáleysis. Þar sem tjóninu var valdið af stórfelldu gáleysi átti takmörkun ábyrgðar samkvæmt 2. mgr. 70. gr. siglingalaga ekki við. Var S dæmdur til að greiða T bætur eftir því verðgildi sem tækið hefði haft óskaddað við afhendingu á réttum stað og tíma auk skoðunarkostnaðar en að frádreginni eigin áhættu og söluverði tækisins.

Héraðsdómur Reykjaness birt 18. september 2019

S-254/2019

Ákæruvaldið (Margrét Herdís Jónsdóttir saksóknarfulltrúi) gegn Davíð Samúelssyni (Jón Egilsson lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Ákærði var sakfelldur fyrir brot á hegningarlögum og umferðarlögum vegna umferðarslyss sem hann var valdur að í ársbyrjun 2018, svo og fyrir líkamsárás.

Hæstiréttur birt 26. júní 2019

11/2019

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf og B (Einar Baldvin Axelsson lögmaður)

A krafði V hf. og B um miskabætur vegna slyss sem hún varð fyrir þegar B ók bifreið sinni yfir á rangan vegarhelming og hafnaði á vinstra framhorni bifreiðar sem A var farþegi í. Í málinu krafðist A miskabóta á grundvelli a. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og deildu aðilar málsins um það hvort B hefði með háttsemi sinni sýnt af sér stórfellt gáleysi í skilningi ákvæðisins. Í dómi Hæstaréttar var talið ósannað að B hefði verið að nota farsíma eða teygja sig eftir honum þegar slysið varð. Einnig var talið ósannað að liðið hefði yfir hann við aksturinn. Á hinn bóginn var talið sannað með læknisfræðilegum gögnum og framburði B sjálfs að hann hefði verið illa fyrir kallaður við aksturinn. Hann meðal annars verið illa nærður í nokkra daga fyrir slysið og að líkindum illa sofinn. Auk þessa andlega og líkamlega ástands B hefði hann ekið umfram hámarkshraða sem væri bæði brot á almennum aðgæslureglum umferðarlaga nr. 50/1987 og sérstaklega á 1. mgr. 37. gr. þeirra og hefði farið yfir á rangan vegarhelming sem væri brot á 1. mgr. 14. gr. og 1. mgr. 19. laganna, sbr. og 1. mgr. 4. gr. þeirra. Var því talið að B hefði sýnt af sér stórfellt gáleysi umrætt sinn. Samkvæmt þessu ætti A rétt á miskabótum sem þóttu hæfilega ákveðnar 2.000.000 krónur.

Landsréttur birt 1. febrúar 2019

482/2018

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður, Sævar Þór Jónsson lögmaður, 3. prófmál) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf B (Einar Baldvin Axelsson lögmaður) og dánarbúi C (Jón Eðvald Malmquist lögmaður, 3. prófmál)

A krafði V hf., B og dánarbú C um miskabætur vegna slyss sem hún varð fyrir þegar B ók bifreið sinni yfir á rangan vegarhelming og hafnaði á vinstra framhorni bifreiðar sem A var farþegi í. C andaðist áður en málið var höfðað í héraði og var kröfum A á hendur dánarbúi hans vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum með vísan til 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Deildu aðilar málsins um það hvort B hefði með háttsemi sinni sýnt af sér stórfellt gáleysi í skilningi a-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Landsréttur taldi að ökuhraði bifreiðar B teldist ekki slíkt frávik frá leyfðum hámarkshraða að hann yrði þess vegna talinn hafa sýnt af sér stórfellt gáleysi. Talið var ósannað að B hefði verið að nota síma eða teygja sig eftir honum þegar slysið varð. Þá væri ekkert fram komið í málinu sem benti til þess að það hefði verið meðvituð ákvörðun B að aka bifreið sinni yfir á rangan vegarhelming. Ekki hefði heldur verið sýnt fram á að háttsemi B hafi með einhverjum hætti borið vott um skeytingarleysi um aðsteðjandi hættu eða það tjón sem háttsemi hans gæti valdið. Taldi rétturinn ósannað að B hefði umrætt sinn sýnt af sér stórfellt gáleysi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V hf. og B af kröfum A.

Landsréttur birt 2. nóvember 2018

127/2018

Jakob Ragnarsson slf (Þorsteinn Einarsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Ólafur Eiríksson lögmaður, Svanhvít Axelsdóttir lögmaður, 1. prófmál)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

J ehf. krafði V hf., tryggingafélag félagsins, um greiðslu skaðabóta vegna tjóns sem J ehf. varð fyrir þegar vörubifreið með áföstum krana í hans eigu var ekið undir göngubrú á Vesturlandsvegi með kranann ófrágenginn og í svo hárri stöðu að hann rakst í brúna og tjón varð á bæði bifreiðinni og krananum. Laut ágreiningur málsaðila að því hvort ökumaður vörubifreiðarinnar hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og þá hvort V hf. væri heimilt á þeim grundvelli að lækka vátryggingarbætur J ehf. á grundvelli ákvæða um samsömun í skilmálum vátrygginga félagsins. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom fram að ökumaðurinn hefði vikið verulega frá þeirri háttsemi sem honum bar að viðhafa og að af háttseminni hefði stafað augljós hætta á umfangsmiklu tjóni. Hefði tjóninu því verið valdið af stórkostlegu gáleysi ökumanns. Héraðsdómur rakti því næst ákvæði 2. mgr. 27. gr., 3. mgr. 29. gr. og 1. mgr. 41. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og tiltekin ákvæði vátryggingarskilmála V hf. og sló því föstu að félaginu hefði verið heimilt að bera fyrir sig stórkostlegt gáleysi ökumanns vörubifreiðarinnar. Var því talið að J ehf. hefði þegar fengið þær vátryggingarbætur sem félagið ætti rétt á. Var V hf. sýknað af kröfum J ehf.

Hleð fleiri dómum…