Dómstólaleit

Í málinu var deilt um hvort V hf. bæri bótaábyrgð gagnvart M á meintu vatnstjóni sem orðið hefði á fasteign hennar í kjölfar þess að inntakslögn sprakk sem M taldi mega rekja til mistaka starfsmanns H hf. við skipti á rennslismæli í hitaveitugrind í fasteigninni en M krafðist viðurkenningar á bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu H hf. hjá V hf. Með hinum áfrýjaða dómi var ekki talið sannað að ætlað tjón á fasteign M hefði orsakast af saknæmri háttsemi af hálfu H hf. og var V hf. sýknað af kröfum M. Landsréttur staðfesti dóminn með vísan til forsendna hans og að því gættu að sérstaklega hefði verið byggt á því að beita bæri ströngu sakarmati við úrlausn málsins vegna sérfræðiábyrgðar sem hvíldi á H hf. í ljósi starfsemi þess.

Ágreiningur málsaðila varðaði kröfu G og S um greiðslu eftirstöðva kaupverðs fasteignar að Þjórsárgötu 6, og gagnkröfu A og F vegna meintra galla á fasteigninni. Í dómi Landsréttar var talið að aldur og ástand fasteignarinnar hefði gefið G og S ríkulegt tilefni til að skoða eignina vel. Landsréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að G og S hefðu ekki veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um endurnýjun glugga, en á hinn bóginn hefði staða drenlagna ekki verið í samræmi við upplýsingar í söluyfirliti, og fasteignin því gölluð að því leyti. Öndvert við niðurstöðu héraðsdóms taldi Landsréttur að G skyldi ekki bera skaðabótaábyrgð vegna annmarka á burðarvirki hússins í ljósi þess hversu langur tími leið frá framkvæmdum sem G stóð fyrir í kjallara fasteignarinnar og þar til hún var seld, án þess að ágallar á burðarvirkinu hefðu komið í ljós eða valdið sjáanlegu tjóni. Því væri ekki unnt að slá föstu að G hefði haft eða mátt hafa vitneskju um að styrking á burðarvirkinu hefði verið ófullnægjandi þegar sala fasteignarinnar fór fram. Að því er varðaði þann hluta kröfu A og F sem varðaði ætlaðan músagang taldi Landsréttur ósannað að í fasteigninni hefði verið músagangur sem G og S hefði verið skylt að upplýsa um. Þá var ekki talið að G og S hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi og því yrði ekki fallist á kröfu A og F um bætur vegna tapaðra leigutekna. Samkvæmt þessu voru A og F talin eiga rétt á skuldajöfnuði gagnvart kröfu G og S, vegna tjóns tengds drenlögnum, og þeim gert að greiða G og S eftirstöðvar kaupverðsins að teknu tilliti til þess.

Húsfélagið M krafðist skaðabóta úr hendi B ehf. vegna ætlaðra galla á sameign fasteignar að Miðbraut 28 en kröfunni var beint að B ehf. sem eiganda hússins og seljanda íbúða í því. Skaðabótakrafa M var reist á niðurstöðum matsgerðar dómkvadds matsmanns sem taldi margvíslega annmarka á sameigninni, einkum varðandi frávik frá hönnunargögnum. Í dómi Landsréttar var litið til þess að B ehf. hefði ekki verið meðal matsþola í matsmálinu sem var undanfari dómkvaðningar matsmanns. Með því hefði B ehf. hvorki haft tækifæri til að koma að sjónarmiðum sínum við val á matsmanni né við matið sjálft, en engu var talið skipta í því tilliti að fyrirsvarsmaður félagsins hefði mætt á einn matsfund í umboði framkvæmdastjóra annars félags sem var meðstefndi í héraði. Taldi Landsréttur jafnframt að þar sem B ehf. hefði ekki átt aðild að matsmálinu hefði félagið ekki átt þess kost að leggja fram gögn í því og ekki átt þess kost að beiðast yfirmatsgerðar er matsgerð hins dómkvadda matsmanns lá fyrir. Af þeim sökum yrði matsgerðin ekki lögð til grundvallar niðurstöðu málsins gagnvart B ehf. Þar sem M hafði ekki reist skaðabótakröfu sína á öðrum haldbærum sönnunargögnum þótti húsfélagið ekki hafa fært sönnur á að það ætti skaðabótakröfu á hendur B ehf. Var B ehf. því sýknað af kröfum M.

Ágreiningur málsaðila laut að fjárskiptum vegna hjónaskilnaðar, og deildu aðilar einkum um það hvort beita skyldi skáskiptareglu samkvæmt 104. gr. hjúskaparlaga eða meginreglu um helmingaskipti, varðandi þrjár fasteignir. Á meðal þess sem B byggði á var að A hefði fyrir tómlæti glatað heimild til að byggja á skáskiptareglu. Um það atriði leit Landsréttur meðal annars til þess að opinber fjárskipti við slit hjúskapar fælu í sér allsherjaruppgjör á eignum og skuldum hjóna, og að meginreglur kröfuréttar um tómlæti ættu ekki við um efnislegan ágreining sem kæmi upp við slíkt uppgjör. Þá yrði hvorki ráðið af hjúskaparlögum né lögum nr. 20/1991 að útilokunar- regla af þeim toga sem B byggði á leiddi af þeim. Hvað efnislegan ágreining varðaði leit Landsréttur meðal annars til þess að A hefði við stofnun hjúskapar flutt yfir fjórum sinnum meiri verðmæti í bú málsaðila en B. Þá leit hann einnig til þess að málsaðilar hefðu verið á sextugsaldri þegar þau gengu í hjónaband, að aflahæfi A skertist í vinnuslysi 2021, þau áttu ekki barn saman og hófu sambúð á fertugsaldri. Var því talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir skáskiptum, og fallist á hluta varakröfu A um að við skiptin kæmu 2/3 hlutar í tveimur fasteignum í hans hlut, en kröfum hans að öðru leyti hafnað.

Þrotabú G ehf. höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupsamnings vegna kaupa V á fasteign af G ehf. en V taldi að hún ætti hærri skaðabótakröfu til skuldajafnaðar vegna afhendingardráttar og galla á eigninni. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á gagnkröfu V að verulegu leyti og þrotabúi G ehf. gert að greiða henni 500.000 krónur auk nánar tiltekinna dráttarvaxta, gegn útgáfu afsals fyrir eigninni. Í dómi Landsréttar var rakið að með hinum áfrýjaða dómi hefðu skaðabætur samkvæmt gagnkröfu V verið að nokkru leyti ákvarðaðar að álitum. Utan lögmæltra tilvika væri beiting slíkrar aðferðar við ákvörðun bóta almennt bundin skilyrðum um að tjónþoli sýndi fram á tjón en að aðstæður væru þannig að fjárhæð þess yrði ekki sönnuð nákvæmlega og tjónþoli gert það sem í hans valdi stæði til að tefla fram þeim sönnunargögnum sem hann mögulega gæti til að fullnægja sönnunarkröfum. Við mat á því hvaða kröfur yrðu gerðar til V um að leitast við að sýna fram á nákvæma fjárhæð tjóns síns taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að horfa til þeirrar sérstöku stöðu sem uppi hefði verið, en legið hefði fyrir að seljandi fasteignarinnar hefði verið á leið í gjaldþrot og hann lýst því yfir að ekki yrði unnt að verða við kröfum um afslátt eða skaðabætur. Væri við þessar aðstæður ljóst að eini möguleiki V til að fá bætur vegna afhendingardráttar og þess sem hún taldi áfátt varðandi fasteignina hefði legið í þeirri fjárhæð sem hún átti eftir að greiða samkvæmt kaupsamningnum og frekari kostnaður við að staðreyna tjónið hefði gengið beint til skerðingar á þeirri fjárhæð. Að þessu gættu ásamt fyrirliggjandi gögnum taldi dómurinn að skilyrði væru til að dæma bætur að álitum en gæta yrði hófs við ákvörðun á þeirri fjárhæð. Einnig taldi Landsréttur engin efni til að telja að V hefði á grundvelli 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup glatað rétti til að bera fyrir sig þær vanefndir sem hún byggði á til varnar. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Í byrjun árs 2017 var gefið út byggingarleyfi til handa E, móður fyrirsvarsmanns O ehf., fyrir byggingu sumarhúss á lóð hennar í Kjósarhreppi. Með afsali 29. mars 2019 keypti O ehf. lóðina af E. Í ágúst 2017 hafði fyrirsvarsmaður O ehf. leitað til B um að hann tæki að sér byggingarstjórn vegna fyrirhugaðrar byggingar á lóðinni og sótti B í kjölfarið um lögboðna ábyrgðartryggingu byggingarstjóra hjá S hf. Hafist var handa við að reisa húsið á árinu 2020 en 12. febrúar 2023 varð tjón á húsinu vegna ofsaveðurs. Deildu aðilar um hvort B bæri skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri gagnvart O ehf. á því sem aflaga fór við bygginguna. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði ráðið að B hefði haft frekari aðkomu að byggingu sumarhússins en að sækja um lögboðna ábyrgðartryggingu. Þannig hefði B hvorki undirritað yfirlýsingu um ábyrgð sína, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 13. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki né var gerður skriflegur samningur við hann um byggingarstjórn, sbr. 2. mgr. 27. gr. sömu laga. Þá lá ekkert fyrir um að B hefði verið skráður byggingarstjóri við bygginguna hjá byggingarfulltrúa eða verið í samskiptum við byggingarfulltrúa í kjölfar þess að yfirlýsingu um ábyrgðartryggingu byggingarstjóra var komið á framfæri við byggingarfulltrúa. Janframt kom B ekki á byggingarstað fyrr en hann var kallaður til eftir að sumarhúsið varð fyrir tjóni og var ókunnugt um að O ehf. hefði eignast húsið af fyrri eiganda, E. Þrátt fyrir að B hefði fallist á að taka að sér byggingarstjórn hússins og keypt lögboðna ábyrgðartryggingu í því skyni var talið að þau áform hefðu ekki gengið eftir auk þess sem skilyrðum sem byggingarleyfinu voru sett hefði aldrei verið fullnægt. Var niðurstaða Landsréttar sú að B hefði í raun ekki gegnt starfi byggingarstjóra við byggingu hússins og gæti því ekki borið skaðabótaábyrgð vegna tjóns á byggingunni. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B og S hf. af kröfum O ehf.

Með hinum áfrýjaða dómi voru J og G ehf., félag í eigu J, dæmd til að greiða fyrir afnot af húsnæði að Á sem V, sjóður í rekstri K hf., hafði eignast á nauðungaruppboði. Byggði J einkum á því að með honum og V hefði komist á samningur um kaup hans á húsnæðinu gegn 75% láni frá V. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt gögnum málsins yrði ekki talið að með J og V hafi komist á samningur um kaup J eða félaga á hans vegum á húsnæðinu í kjölfar nauðungarsölunnar. Þá kom fram að með dómi Landsréttar í máli nr. 857/2024 hefði því verið slegið föstu að V væri eigandi geymslueininga í húsnæðinu. J hafi verið margsaga um eignarhald og rekstur félaga sinna í geymsluhúsnæðinu og ekki orðið við áskorun um að leggja fram gögn til að upplýsa um rekstur og starfsemi félaga í því. Með vísan til meginreglu 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 yrði aðgerðarleysi J að þessu leyti skýrt á þann hátt sem væri K hagfelldastur. Yrði litið svo á að J hafi, sem eigandi og stjórnandi félaganna, persónulega notið ávinnings af starfseminni. Að því gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Ágreiningur málsins varðaði það hvort íbúð sem S og HE keyptu af K hefði verið haldin göllum. Við meðferð málsins í héraði lágu fyrir matsgerðir tveggja matsmanna. Annars vegar matsgerð D löggilts fasteignasala og hins vegar matsgerð H byggingartæknifræðings og húsasmíðameistara. Ekki var ágreiningur um matsgerð H en aðila greindi á um hvort S og HE hefðu orðið fyrir frekara tjóni vegna ágallanna og hvort miða ætti tjón þeirra við kostnaðinn af því að bæta úr þeim eða ætlaða rýrnun á verðmæti fasteignarinnar vegna ágalla. Í hinum áfrýjaða dómi féllst meirihluti dómsins á málatilbúnað S og HE um að tjón þeirra næmi verðmætisrýrnun sem greindi í matsgerð D. Í dómi Landsréttar kom fram að skilyrði fyrir því að ágallar rýri verðmæti fasteignar svo nokkru varði hafi verið skýrt þannig í dómaframkvæmd að ágallarnir eða öllu heldur kostnaður við úrbætur eða verðmætarýrnun fasteignar af þeirra völdum yrðu að lágmarki að nema tilteknu hlutfalli af verðmæti hennar. Að virtri dómaframkvæmd taldi Landsréttur að ágallarnir sem lýst var í matsgerð H rýrðu ekki verðmæti hennar svo nokkru varðaði í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Taldi Landsréttur að S og HE hefðu ekki með matsgerð D fært fullnægjandi sönnur á að þau hafi orðið fyrir tjóni vegna galla á fasteigninni umfram þann kostnað af úrbótum sem lýst væri í matsgerð H. Var K því sýknuð af kröfum S og HE.

T sf. höfðaði mál gegn B og krafðist greiðslu samkvæmt reikningi vegna endurbóta á íbúð B. S, fyrirsvarsmaður T sf., var kvæntur móður B meðan á endurbótum stóð og gaf T sf. út reikning nærri tveimur árum eftir að þeim lauk. Deildu aðilar um það hvort samningur hefði komist á milli T sf. og B um endurbæturnar. Með dómi héraðsdóms var B sýknuð af kröfu T sf. Í dómi Landsréttar var rakið að ekkert í gögnum málsins styddi við þann málatilbúnað T sf. að munnlegur samningur hefði stofnast milli aðila um endurbætur á íbúð B og að T sf. hefði veitt henni svigrúm til að greiða endurgjaldið þar til fjárhagur hennar vænkaðist. Í ljósi aðdraganda að endurbótunum benti ekkert til þess að B hefði mátt ætla að til samnings hefði stofnast milli hennar og T sf. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

S höfðaði málið til heimtu eftirstöðva kaupsamnings um fasteign sem S seldi D. Aðilar deildu um hvort D ætti gagnkröfu á hendur S vegna galla á fasteigninni. Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að fasteignin hefði verið haldin göllum er svöruðu til meira en 9% af kaupverði hennar, sem teldist ná hinum svokallaða gallaþröskuldi, það er að ágallarnir teldust rýra verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði í skilningi 2. málsliðar 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Var D því sýknaður af kröfu S þar sem D átti gagnkröfu sem náði höfuðstól kröfu S. Fyrir Landsrétti byggði S á því að nánar tiltekin atriði, sem voru meðal þess sem héraðsdómur taldi til galla, gerðu það ekki. Að teknu tilliti til þess næmi kostnaður við úrbætur aðeins 7,5% af kaupverði, sem væri undir gallaþröskuldi. Í dómi Landsréttar kom fram að við úrlausn málsins yrði að líta til fyrirliggjandi matsgerðar dómkvadds manns sem ekki hefði verið hnekkt og hefði því ríkt sönnunargildi. Niðurstaða Landsréttar var sú að leggja ætti til grundvallar kostnaðaráætlun hins dómkvadda matsmanns að frátöldum kostnaði við úrbætur á loftun rýma en fjárhæðin svo reiknuð svaraði til 8,21% af kaupverðinu. Við mat á því hvort sú fjárhæð næði gallaþröskuldi vísaði Landsréttur meðal annars til þess að um tiltölulega nýlega fasteign hafi verið að ræða, sem leggja yrði til grundvallar að hafi litið vel út við skoðun og að D hafi að því marki sem út af bar mátt ganga út frá því að eignin yrði án þess fráviks og að öðru leyti í lagi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

B og A, sem voru í óvígðri sambúð og áttu barn saman, deildu um hvort fara skyldi eftir þinglýstum eignarheimildum við uppgjör vegna sölu þeirra á fasteigninni E í kjölfar sambúðarslita, svo sem hafði verið gert. Af hálfu B var á því byggt að skráning á eignarhlutföllum væri röng þar sem A hefði ekkert lagt fram til kaupanna, hvorki í formi fjár né með greiðslu afborgana af fasteignaláni. Ásamt því hélt B fram málsástæðum um brostnar forsendur og ólögmæta auðgun. Í dómi Landsréttar kom fram að í samræmi við almennar reglur fjármunaréttarins bæri B sönnunarbyrði fyrir því að í skráningu eignarhlutfalla fælust ekki réttar upplýsingar. Var enn fremur rakið að A hefði verið mun tekjulægri en B lengst af sambúðartímans en A hefði orðið barnshafandi á sambúðartímanum og vegna veikinda á meðgöngu hefði hún verið lítið í vinnu eða í veikindaleyfi. Auk þess hefði A verið í fæðingarorlofi eftir fæðingu barnsins. Allt að einu var talið að A hefði tekið þátt í greiðslu afborgana af lánum þegar hún fór aftur að vinna að loknu fæðingarorlofi. Þá kom fram að kaup aðila á fasteigninni E, og einnig fasteigninni D, hefðu að stærstum hluta verið fjármögnuð með sameiginlegri lántöku þar sem aðilar hefðu tekið á sig jafna ábyrgð og áhættu af henni. Þá hefðu aðilar getað nýtt sér rétt A til 90% láns til kaupa á fasteigninni D þar sem um fyrstu fasteignakaup A var að ræða. B hefði jafnframt í skýrslu sinni í héraði kannast við að A hefði tekið þátt í greiðslu afborgana af áhvílandi láni á fasteigninni og óumdeilt var að báðir aðilar hefðu innt af hendi fé til reksturs á sameiginlegu heimili þeirra. Loks var rakið að við kaup á fasteigninni E hefðu aðilar, að frumkvæði B, breytt skráningu eignarhluta frá því sem hann hafði verið þegar aðilar áttu fasteignina D, úr því að vera jafnir í að eignarhlutur B hækkaði í 60% og hlutur A lækkaði í 40%. Taldi Landsréttur að B hefði ekki tekist að sýna fram á að framlag hans til eignamyndunar í fasteigninni E hefði verið svo miklu meira en A, að líta bæri svo á að skráning eignarhlutfalla hefði ekki að geyma réttar upplýsingar. Var A því sýknuð af kröfu B.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem viðurkennt var gildi nauðungarsölu sýslumanns á fasteign A og B. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að sóknaraðilar byggðu á því að fyrirliggjandi samskipti í málinu bæru með sér að bindandi samkomulag hefði komist á um uppgjör krafna og því hafi krafa F, sem fór fram á nauðungarsöluna, ekki verið gjaldfallin. Landsréttur benti á að nefnd samskipti breyttu engu um að veðskuldabréfið sem lá til grundvallar nauðungarsölunni hafi verið gjaldfallið og í vanskilum. Samkvæmt því og með því að hvorki undirbúningi nauðungarsölunnar né framkvæmd hennar var áfátt var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu G um að ógilt yrði sú ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu að breyta einhliða þinglýstri eignarheimild G á þremur tilteknum fasteignum og færa hana yfir á S. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að þegar sýslumaður varð þess áskynja að byggingarleyfi frá árinu 1967 hefði verið skráð sem grundvöllur eignarheimildar fyrir þinglýsingu G og að láðst hefði að skrá viðeigandi eignarheimildir S inn á fasteignirnar, hafi honum borið að leiðrétta fasteignabókina og færa inn réttar upplýsingar, sbr. 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Samkvæmt því ákvæði væri sýslumanni skylt að leiðrétta rangar færslur og gilti það einnig um mistök sem urðu í gildistíð eldri þinglýsingalaga. Tók héraðsdómur fram að G hafi ekki getað framvísað formlegri eignarheimild, það er frumskjali eða frumheimild, sem staðfesti eignarheimild hans yfir mannvirkjunum.

Ágreiningur málsaðila átti rót sína að rekja til þess er K, sem fyrirsvarsmaður félagsins R ehf., setti átta fasteignarhluta sína að veði, í tengslum við lántöku R ehf., með útgáfu þriggja veðskuldabréfa á árunum 2016 og 2017. Eftir að vanskil urðu á greiðslu afborgana af veðskuldabréfunum voru fjórir hinna veðsettu eignarhluta seldir nauðungarsölu. Í framhaldinu krafðist F hf. greiðslu eftirstöðva skulda samkvæmt tveimur skuldabréfanna. Í málinu krafðist K þess að eftirstöðvar skuldanna yrðu felldar niður með vísan til þess að markaðsverð hinna seldu eigna hefði verið hærra en söluverð þeirra við nauðungarsölu, sbr. 57. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í hinum áfrýjaða dómi var talið sannað með vísan til niðurstaðna matsgerðar dómkvaddra yfirmatsmanna að markaðsvirði hinna seldu eignarhluta hefði verið 37.500.000 krónum hærra en söluandvirði þeirra við nauðungarsölu, og skuld stefnda færð niður sem því nam. Í dómi Landsréttar var fallist á þessar forsendur hins áfrýjaða dóms en litið til þess að F hf. hefði fengið samtals 2.000.000 króna úthlutað til sín upp í veðkröfur samkvæmt viðbótarfrumvarpi sýslumanns, sem ekki hefði verið litið til í niðurstöðum hins áfrýjaða dóms. Var krafa K um niðurfærslu krafna því lækkuð samkvæmt því um 2.000.000, og fallist á niðurfærslu krafna um samtals 35.500.000 krónur.

S krafðist bóta vegna galla í loftum fasteignar sem eiginmaður S keypti af H og Þ, en hann framseldi síðar kröfu sína til S. Byggði S meðal annars á því að H og Þ hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi með því að leyna upplýsingum um ástand fast- eignarinnar við sölu hennar auk þess sem galla á fasteigninni mætti rekja til framkvæmda og breytinga á henni sem H og Þ hefðu staðið fyrir. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að ekki hefði verið leitt í ljós að H og Þ hefðu við sölu fasteignarinnar haft vitneskju um þá ágalla sem héraðsdómur taldi sannað að eignin hefði verið haldin. Yrði því ekki talið að H og Þ hefðu veitt rangar upplýsingar eða vanrækt upplýsingaskyldu sína með saknæmum hætti og bakað sér skaðabótaábyrgð gagnvart S á sakargrundvelli. Þá féllst Landsréttur hvorki á að miða ætti við hærri mörk gallaþröskulds í málinu, þar sem um sértæka galla væri að ræða sem stöfuðu af nýlegum endurbótum, né á kröfu S um bætur vegna óbeins tjóns í skilningi b-liðar 2. mgr. 59. gr. laga um fasteignakaup nr. 40/2002, en ósannað væri að orsakir ágalla væri að rekja til framkvæmda á vegum H og Þ og teldust þeir ágallar sem S reisti kröfur sínar á fyrir Landsrétti ekki rýra verðmæti fasteignarinnar svo nokkru varðaði. Meðal annars samkvæmt framansögðu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu H og Þ af kröfum S.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var öllum kröfum A en fallist á nánar tilgreindar kröfur B og C í tengslum við ágreining aðila við opinber skipti á dánarbúi D. Fyrir Landsrétti gerði A fjórar dómkröfur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ein þeirra dómkrafna ætti sér ekki stoð í erindi skiptastjóra, sem afmarkað hefði þann ágreining sem beint var til héraðsdóms, og hefði ekki verið til úrlausnar í héraði. Var þeirri kröfu sjálfkrafa vísað frá Landsrétti. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans.

Ágreiningur málsaðila átti rót sína að rekja til fasteignakaupa A, en óumdeilt var að til kaupanna hafði hún nýtt söluandvirði fasteignar sem A og B höfðu átt í sameiningu, og kvaðst B eiga kröfu á hendur A af þeim sökum. Við skýrslugjöf í héraði breytti B þeim málatilbúnaði sem hann byggði á í stefnu og féll frá málsástæðu sem hann byggði á í héraði, en fyrir Landsrétti byggði hann á málsástæðu sem taldist of seint fram komin og raska grundvelli málsins. Að svo búnu varð að sýkna A af kröfu B og synja um staðfestingu kyrrsetningargerðar sýslumanns.

Aðilar deildu um vatnsleka inn í hús að Tryggvagötu 16 sem fyrst varð vart í september 2019 og leiddi til tjóns fyrir T, B og I. Byggðu þessir aðilar á því að orsök lekans hefði alfarið verið á ábyrgð TG vegna nýbyggingar sem hann reisti á lóð nr. 14. Í matsgerð, sem aflað var í héraði, var komist að þeirri niðurstöðu að við framkvæmdir á Tryggvagötu 14 hefði lokast fyrir grunnvatnsstreymi milli húsanna og óframræst rými myndast. Jafnframt að drenlögn, sem hefði að stóru leyti getað afvatnað rýmið, hefði ekki verið lögð samkvæmt teikningum en við þetta hefði byggst upp vatnsþrýstingur á útveggi hússins að Tryggvagötu 16. Í hinum áfrýjaða dómi var ekki fallist á framangreint og talið ómögulegt að jarðvatnsþrýstingur gæti byggst upp á lóð nr. 14 enda fylltu tvær neðstu hæðir hússins út í lóðina. Lekinn hefði stafað af ófullnægjandi vatnsvörnum í og við Tryggvagötu 16 og TG því sýknaður af kröfum T, B og I. Landsréttur taldi fyrrgreinda ályktun héraðsdóms í andstöðu við gögn málsins og ekki forsendur til annars en að leggja niðurstöðu matsgerðarinnar um orsök vatnslekans til grundvallar við úrlausn málsins. Þótti mega slá því föstu að það hefði dregið mjög úr vatnsþrýstingi og líkum á tjóni sem varð ef drenlögn hefði verið lögð í samræmi við teikningar. TG yrði í öllu falli að bera hallann af óvissu að þessu leyti. Þá voru ekki talin efni til að líta svo á að ástand útveggja hússins að Tryggvagötu 16 hefði ráðið því að lekinn varð. Að mati Landsréttar voru skýr orsakatengsl á milli framkvæmda TG og lekans. TG var talinn hafa vikið frá þeim kröfum sem gera mætti til hans samkvæmt meginreglu nábýlisréttar um að fasteignareiganda beri að gæta þess við nýtingu og framkvæmdir á eign sinni að ekki verði tjón á nærliggjandi fasteignum. Skaðabótaábyrgð var því felld á TG að því marki sem fjártjón vegna lekans taldist sannað. Fjárkröfur T og B, sem voru einkum reistar á útlögðum kostnaði, voru að fullu teknar til greina. Krafa I viðvíkjandi útlögðum kostnaði var sömuleiðis tekin til greina en Landsréttur taldi á hinn bóginn ekki unnt að leggja matsgerðina til grundvallar mögulegu rekstrartapi I enda fengi aðferð matsmanna við útreikning þess ekki staðist. Voru bætur þar að lútandi því ákveðnar að álitum.

Eigendur fasteignarinnar að Miðhrauni 4 í Garðabæ, F ehf. og H ehf., deildu um skiptingu kostnaðar vegna endurbyggingar hennar í kjölfar eldsvoða 5. apríl 2018. Deildu aðilar um það hvort miða ætti skiptingu kostnaðar sem rekja mátti til endurbyggingar sameignar við hlutfallstölur hvors eignarhluta um sig í eignaskiptayfirlýsingu fasteignarinnar, sem F ehf. taldi eiga við, eða hvort miða ætti við hlutfall hvors um sig í samanlögðu brunabótamati eignarinnar, svo sem H ehf. byggði á. Einnig var um það deilt hvort sýkna bæri húsfélag eignarinnar, M, og H ehf. af tilteknum kröfum F ehf. á grundvelli aðildarskorts, hvort kröfur F ehf. á hendur þeim væru niður fallnar fyrir fyrningu eða tómlæti og hvort H ehf. ætti gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Kröfum um sýknu á grundvelli aðildarskorts, fyrningar og tómlætis var hafnað. Niðurstaða Landsréttar var að miða ætti við hlutfall brunabótamats hvors eignarhluta fyrir sig í heildarbrunabótamati eignarinnar. Voru M og H ehf. sýknaðir af kröfum F ehf., að öðru leyti en því að fallist var á að F ehf. ætti kröfu á hendur H ehf. um greiðslu hlutar hans í kostnaði við lóð, hellulagnir og inntak. Hins vegar var á það fallist að H ehf. ætti hærri gagnkröfur til skuldajafnaðar á móti kröfum F ehf. Voru M og H ehf. því sýknaðir af kröfum F ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A, GP og G um að felld yrði úr gildi ákvörðun S um að vísa frá þinglýsingu yfirlýsingu þeirra um kvöð um varðveislu trjágróðurs á lóð fasteignarinnar H. Með hinum kærða úrskurði var kröfunni hafnað með vísan til þess að þinglýsing skjalsins væri bersýnilega óþörf til verndar rétti í skilningi 2. mgr. 7. gr. þinglýsingarlaga. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt þinglýsingarlögum skyldi þinglýsingarstjóri leysa úr því hvort skjal uppfyllti efnisleg skilyrði til þinglýsingar sem fjallað er um í 7. gr. laganna en honum sé ekki ætlað leysa úr ágreiningi um efnisatvik að baki skjali. Ákvæðið yrði í ljósi orðalags síns og fyrrgreinds hlutverks þinglýsingarstjóra ekki túlkað rúmt. Þegar tekin yrði afstaða til þess hvort þinglýsing skjalsins hafi verið bersýnilega óþörf í skilningi 2. mgr. 7. gr. laganna yrði ekki litið fram hjá því að í íslenskum rétti hefði verið gengið út frá því að eigendur fasteigna gætu stofnað til einkaréttarlegra kvaða á fasteignum með einhliða yfirlýsingum. Enn fremur yrði hvorki ráðið af ákvæðum skipulagslaga né stjórnvaldsfyrirmælum sem sett hefðu verið á grundvelli þeirra að umræddir hagsmunir nytu réttarverndar sem gerði þinglýsinguna bersýnilega óþarfa. Var ákvörðunin felld úr gildi og lagt fyrir S að þinglýsa yfirlýsingunni án athugasemda.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi A og B við opinber skipti til fjárslita við lok hjúskapar þeirra. Kröfugerð A laut að því hvernig skipta ætti eignum þeirra, hvernig ábyrgð á nánar tilteknum skuldum og útgjöldum skyldi vera háttað og viðurkenningu á því að B bæri að endurgreiða honum tiltekinn kostnað. Í Landsrétti var meðal annars rakið að aðilar hefðu verið í hjúskap í rúmlega fimm ár en höfðu áður verið í sambúð. Þau hefðu eignast eitt barn, keypt fasteign saman og talið saman fram til skatts. Af þessu yrði ekki annað ráðið en að með þeim hefði myndast fjárhagsleg samstaða og hjónaband þeirra ekki verið skammvinnt. Með þessum athugasemdum en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var staðfest niðurstaða hans um að hafna kröfu A þess efnis að skiptum á grundvelli 104. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 yrði beitt um fjárslit aðila hvað varðar nánar tiltekna fasteign og meginreglu 103. gr. laganna beitt. Þá var fallist á kröfu sóknaraðila þess efnis að A og B bæru jafna ábyrgð á rekstrarútgjöldum fasteignarinnar á nánar tilteknu tímabili en hinn kærði úrskurður var að öðru leyti staðfestur.

A höfðaði mál gegn B og krafðist þess að henni yrði gert að greiða honum 23.420.641 krónu auk dráttarvaxta. A og B voru fyrrverandi sambúðarfólk og byggði krafa A á því að munnlegt samkomulag hefði verið um að hann og B skyldu leggja fram jafn mikla fjármuni til kaupa á fasteign sem þau hefðu keypt árið 2014. B hefði hins vegar ekki lagt til jafn mikla fjármuni til kaupanna og A, og hefði því orðið að samkomulagi milli þeirra að B skyldi gera upp mismuninn í kjölfar þess að fasteignin var seld árið 2019. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A og B hefðu verið að jöfnu þinglýstir eigendur fasteignarinnar, hvíldi það á A að sýna fram á að munnlegt samkomulag hefði verið til staðar um að hann ætti rétt á að fá meira en helming af söluverði fasteignarinnar í sinn hlut. Engin bein gögn lágu fyrir um að samkomulag hefði verið milli aðila um jöfn framlög þegar eignin var keypt eða að B hefði við sölu eignarinnar samþykkt að A fengi meira en helming söluandvirðisins í sinn hlut. Þá varð ekki ráðið með óyggjandi hætti að A hefði lagt fram umtalsvert meiri fjármuni til eignarmyndunar á sambúðartíma aðila. Í ljósi þess að A hefði ekki lagt fram önnur gögn sem sýndu að munnlegur samningur hefði komist á milli aðila var hann látinn bera hallann af þeim sönnunarskorti. Var B því sýknuð af kröfu A.

Þ og HM höfðuðu mál á hendur HF, I, F ehf., G og S hf. og kröfðust skaðabóta eða afsláttar vegna galla á fasteign sem þau höfðu keypt af HF og I með milligöngu F ehf. og G fasteignasala. Með hinum áfrýjaða dómi voru F ehf., G og S hf. dæmd til að greiða HF og I skaðabætur vegna ófullnægjandi upplýsinga um endurnýjun fráveitulagna en því hafnað að HF og I bæru ábyrgð á þessu tjóni. Þá var fallist á að HF og I bæru skaðabótaábyrgð á tjóni sem fólst í því að engin drenlögn var við húsið og enginn brunnur á lóð þess, en hafnað að F ehf., G og S hf. bæru ábyrgð á því tjóni. Fyrir Landsrétti kröfðust HF og I sýknu af kröfum Þ og HM en þau síðastnefndu kröfðust hærri bóta í tengslum við skort á drenlögn og brunn í lóð. Í dómi Landsréttar var vitnað til framburðar vitnis sem staðhæfði að brunnur hefði verið settur í lóðina. Taldi rétturinn að óvarlegt væri að leggja til grundvallar að enginn brunnur væri í lóðinni. Voru HF og I því sýknuð af þessum hluta skaðabótakröfu Þ og HM. Á hinn bóginn var á það fallist með Þ og HM að ekki væri til staðar drenlögn við húsið. Taldi rétturinn að fullnægt væri skilyrðum 43. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup fyrir skaðabótaábyrgð HF og I vegna þessa galla. Tók rétturinn þá til skoðunar hvort ákvæði 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 stæði því í vegi að HF og I yrði gert að bæta Þ og HM það tjón sem hlaust af gallanum vegna meðábyrgðar G sem ábyrgðartrygging F ehf. hjá S hf. tæki til. Niðurstaða Landsréttar var á þá leið að rekja mætti rangar upplýsingar um endurnýjun drenlagna í söluyfirliti öðrum þræði til gáleysis G og bæru hann og F ehf. skaðabótaábyrgð á því tjóni sem af því hefði hlotist á grundvelli 27. gr. laga nr. 70/2015 um sölu fasteigna og skipa og yrði að ganga út frá því að ábyrgðartrygging F ehf. hefði átt að taka til þess tjóns. HF og I hefðu ekki valdið framangreindu tjóni af ásetningi eða stórfelldu gáleysi og væru atvik að öðru leyti ekki með þeim hætti sem lýst væri í 2. mgr. 19. gr. skaðabótalaga. Með vísan til 2. mgr. 25. gr. skaðabótalaga var því hafnað kröfu Þ og HM um bætur vegna tjónsins úr hendi HF og I. Voru þau því sýknuð af öllum kröfum Þ og HM.

H og SE keyptu fasteign af G og SÁ sem þau fengu afhenta 1. ágúst 2022. Með bréfi 5. september sama ár lýstu þau yfir riftun kaupsamningsins og vísuðu til ýmissa ágalla sem á eigninni væru og til skýrslna Náttúrufræðistofnunar Íslands og Veðurstofu Íslands um ofanflóð á því svæði sem eignin var staðsett. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á að fasteignin hefði verið haldin galla í skilningi 18. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup þótt hún stæði á hættusvæði mögulegra ofanflóða samkvæmt fyrrgreindum skýrslum eða að G og SÁ hefðu vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt 26. gr. sömu laga enda hefðu H og SE ekki fært sönnur á að G og SÁ hefði verið kunnugt um að eignin stæði á hættusvæði. Taldi Landsréttur að ekki væri fullnægt skilyrðum riftunar samkvæmt 1. mgr. 42. gr. laganna. Jafnframt var hafnað kröfu H og SE um að kaupsamningur um eignina yrði ógiltur á grundvelli reglna samningaréttar um brostnar forsendur, 30., 33. eða 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um rétt H og SE til skaðabóta af kaupverði eignarinnar vegna galla í þaki og músagangs í þakrými. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu G og SÁ af kröfu um skaðabætur vegna raka og leka í þvottahúsi og viðbyggingu, bætur fyrir afnotamissi og skaðabætur „vegna fjárhagstjóns vegna viðskiptanna“. Enn fremur var staðfest nánar tilgreind kyrrsetningargerð 6. október 2022.