Dómstólaleit

Með úrskurði héraðsdóms var kröfu A um að dóttir hans og B yrði afhent honum með beinni aðför hafnað og honum gert að greiða B málskostnað. A kærði til Landsréttar þann hluta úrskurðarins sem laust að skyldu hans til greiðslu málskostnaðar og krafðist þess málskostnaðurinn yrði felldur niður en til vara að hann yrði lækkaður verulega. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt upphafsorðum 1. mgr. 143. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála sættu úrskurðir héraðsdómara kæru eftir nánari fyrirmælum í ákvæðinu, þar á meðal úrskurðir um ómaksþóknun, málskostnað eða gjafsóknarlaun, enda væri ekki kveðið á um annað í úrskurðinum, sbr. g-lið þess. Þar sem í hinum kærða úrskurði var kveðið á um fleira en málskostnað brast A heimild til þess að kæra úrskurð héraðsdóms til Landsréttar. Var málinu því vísað frá Landsrétti.

Með hinum kærða úrskurði hafði mál A á hendur B verið fellt niður, en málskostnaður látinn niður falla. Fyrir Landsrétti krafðist B þess að honum yrði úrskurðaður málskostnaður vegna meðferðar málsins í héraði. Landsréttur leit meðal annars til þess að með rekstri málsins hefði A í engu fengið framgengt dómkröfum sínum og því þættu ekki efni til að víkja frá fyrirmælum 2. mgr. 130. gr. laga nr. 19/1991 um að stefnanda skyldi gert að greiða stefnda málskostnað ef mál væri fellt niður af annarri ástæðu en þeirri að stefndi efndi þá skyldu sem hann væri krafinn um í máli. Var A því gert að greiða B málskostnað fyrir héraðsdómi og kærumálskostnað.

Áfrýjendur kröfðust viðurkenningar á forkaupsrétti sínum að 54.667.745 hlutum í stefnda NÍ ehf. á grundvelli kauptilboðs stefnda P190 ehf. í hlutafé NÍ ehf. Áfrýjendur kváðust leiða rétt sinn frá dánarbúi J, en óumdeilt var að áfrýjendur stóðu til arfs eftir J heitinn. Í dómi Landsréttar var litið til þess að samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. nyti dánarbú hæfis til að eiga og öðlast réttindi og til að bera og baka sér skyldur þar til skiptum á því lyki endanlega. Einkaskiptum á dánarbúi lyki þegar sýslumaður hefði staðfest einkaskiptagerð sem erfingjar skiluðu, og yrðu skiptin ekki tekin upp að nýju nema síðar kæmu fram eignir sem hefðu átt að koma til skipta. Skyldu erfingjar í slíku tilviki tilkynna sýslumanni ef slíkt tilefni væri til að taka skipti upp, en leyfi til einkaskipta skyldi þá gefið út á ný. Lok 2 einkaskipta yrðu til þess að dánarbúið væri úr sögunni sem lögpersóna og nyti þannig ekki lengur tilvistar að lögum. Í málinu lá fyrir að einkaskiptum á dánarbúi J hefði lokið í apríl 2014 og með því var það ekki lengur til sem lögpersóna, ekki fyrr en skiptin voru endurupptekin í júní 2022 og sú lögpersóna endurvakin. Um leið raknaði þá við sjálfskuldarábyrgð áfrýjenda á skuldbindingum dánarbúsins, allt þar til skiptum var lokið á nýjan leik. Í millitíðinni hefðu allar aðgerðir fyrir hönd dánarbúsins verið markleysa að lögum, og því enginn bær til að lýsa yfir forkaupsrétti að þeim hlut er J heitinn var skráður fyrir í hlutaskrá stefnda NÍ ehf. Þegar einkaskiptin hefðu verið endurupptekin í júní 2022 hafði forkaupsréttur hluthafa verið felldur niður og sala á hlutum skráðum á J farið fram. Voru stefndu því sýknuð af kröfum áfrýjenda á grundvelli aðildarskorts til sóknar, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu LMLP slf. um að M ehf. yrði gert að setja fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sem M ehf. höfðaði á hendur LMLP slf. Til stuðnings kröfu sinni vísaði LMLP slf. til þess að M ehf. væri ógjaldfært og að greiðsluerfiðleikar félagsins myndu ekki líða hjá innan skamms. Tap hefði verið á rekstri félagsins og tapið aukist milli ára, félagið sé svo til eignalaust og skammtímaskuldir námu 5.527.219 krónum. M ehf. væri því ófært um greiðslu málskostnaðar. Í hinum kærða úrskurði voru framlögð gögn talin sýna að verulegar líkur væru á því að M ehf. væri ekki fært um greiðslu málskostnaðar. Þá var ekki fallist á með M ehf. að krafa LMLP slf. um málskostnaðartryggingu hefði verið of seint fram komin, heldur hafi krafan komið fram svo fljótt sem verða mátti og tilefni gafst til. Voru því skilyrði b-liðar 1. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála talin uppfyllt og M ehf. gert að setja málskostnaðartryggingu að fjárhæð 1.200.000 krónur fyrir greiðslu málskostnaðar.

E og H keyptu fasteign af Þ sem þau töldu gallaða og héldu eftir 15.000.000 króna af umsömdu kaupverði fasteignarinnar. Þ höfðaði mál þetta gegn E og H og krafðist þess að þeim yrði gert að greiða eftirstöðvar kaupverðsins. E og H kröfðust sýknu í aðalsök en í gagnsök kröfðust þau þess að Þ yrði dæmdur til að greiða þeim 15.924.000 krónur og að viðurkenndur yrði réttur þeirra til skuldajafnaðar við kröfu Þ í aðalsök, að því marki sem til þyrfti, en til sjálfstæðs dóms fyrir því sem umfram væri. Þá kröfðust þau þess að Þ yrði gert að gefa út afsal til þeirra vegna fasteignarinnar. Þ krafðist sýknu í gagnsök. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að fasteignin væri gölluð og að kostnaður vegna nauðsynlegra úrbóta næmi 9.228.250 krónur og var þeim því gert að greiða Þ 8.602.550 auk nánar tilgreindra vaxta. E og H áfrýjuðu málinu til Landsréttar og kröfðust sýknu af kröfum Þ en til vara að krafa gagnáfrýjanda yrði lækkuð og jafnframt að honum yrði gert að gefa út afsal til þeirra vegna fasteignarinnar. Þ krafðist staðfestingar hins áfrýjaða dóms en áfrýjaði málinu fyrir sitt leyti og krafðist sýknu af kröfu E og H um greiðslu á 5.936.650 krónum en til vara lækkunar á kröfu þeirra. Í dómi Landsréttar var kröfum gagnáfrýjanda í gagnsök vísað frá Landsrétti með vísan til d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þá féllst Landsréttur á frekari galla á fasteigninni og bætur vegna afnotamissis. Var niðurstaða Landsréttar sú að réttmæt krafa E og H vegna galla á fasteigninni næmi 12.416.700 krónum, auk kröfu um gólfhita að fjárhæð 460.800 krónur sem Þ hafði viðurkennt, eða samtals 12.877.500 krónur. Þar sem skuldajafnaðarkrafa E og H var lægri en sú fjárhæð sem þau héldu eftir var þeim gert að greiða Þ 2.122.500 krónur, gegn útgáfu hans á afsali til þeirra fyrir eigninni, auk nánar tilgreindra vaxta.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu G ehf. um að H ehf. yrði gert að setja fram tryggingu fyrir greiðslu málskostnaðar í máli sem H ehf. hafði höfðað gegn G ehf. Til stuðnings kröfu sinni vísaði G ehf. til þess að árangurslaust fjárnám hafði fjórum sinnum verið gert hjá H ehf. á árinu 2024. Þá lagði G ehf. fyrir Landsrétt innköllun skiptastjóra í þrotabúi H ehf. en þar kom fram að bú félagsins hafi verið tekið til gjaldþrotaskipta 13. nóvember 2024. Framlögð gögn af hálfu H ehf., ársreikningur og óundirritaður verksamningur H ehf. við þriðja aðila, voru ekki talin hnekkja þeim líkum sem fram voru komnar fyrir því að H ehf. væri ófært um greiðslu málskostnaðar. Voru því skilyrði b-liðar 1. mgr. 133. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála talin uppfyllt og H ehf. gert að setja málskostnaðartryggingu að fjárhæð 1.200.000 krónur fyrir greiðslu málskostnaðar.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta áframhaldandi gæsluvarðhaldi á grundvelli 2. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Með dómi héraðsdóms var Y sakfelldur fyrir tilraun til manndráps og D og HÞ, ásamt öðrum manni, fundnir sekir um sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í félagi með fleiri mönnum farið grímuklæddir inn á skemmtistaðinn Bankastræti og í sal á neðri hæð skemmtistaðarins króað af og veist að A, B og C með tilgreindum hætti þannig að þeir hlutu tilgreinda áverka. Þá voru X, F, HL, J og R ásamt fleiri mönnum sakfelldir fyrir smávægilega hlutdeild í broti gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa í félagi, farið grímuklæddir inn á skemmtistaðinn og verið inni í húsnæðinu meðan á brotunum stóð og þannig veitt Y, D, HÞ o.fl. liðsinni í verki. Þá var J sakfelldur fyrir vopnalagabrot og fíkniefnalagabrot. Einnig var D fundinn sekur um umferðarlagabrot. Loks var R sakfelldur fyrir vopnalagabrot. D, HÞ, X, F, HL, J og R skutu dómi héraðsdóms til Landsréttar. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að D og HÞ hefðu, í félagi við aðra tilgreinda menn, farið með andlit sín hulin inn á skemmtistaðinn og inn í sal á neðri hæð hans og veist þar að A og C á þann hátt sem í ákæru greindi, D með ítrekuðum höggum, spörkum og hnéspörkum í höfuð og búk A og fyrir að hafa hrint C, og HÞ með ítrekuðum hnefahöggum í höfuð og búk A auk þess að hafa slegið C einu hnefahöggi í höfuð. Hins vegar var talið ósannað að D og HÞ hefðu vitað af því, þegar þeir ákváðu að fara inn á skemmtistaðinn, að einhver sem var þeim samferða hefði verið með hníf á sér. Með vísan til myndupptöku sem sýndi árásina var, gegn neitun D og HÞ, ekki lagt til grundvallar að þeir hefðu vitað að annar árásaraðili hefði beitt hníf gegn brotaþolum eða látið sér í léttu rúmi liggja að svo hættulegu vopni hefði verið beitt gegn brotaþolum. Að fenginni þessari niðurstöðu kom ekki til álita að D og HÞ yrðu látnir bera ábyrgð á hnífsstungum Y og afleiðingum þeirra en að öðru leyti var á það fallist að D og HÞ hefðu unnið verkið í sameiningu og að virða yrði brot þeirra sem samverknað. Lagt var til grundvallar að högg og spörk í A hefðu einungis valdið rifbeinsbroti og mari á nefi og að högg og spörk sem beindust að C hefðu valdið því að hann hlaut þrjá minniháttar skurði í andliti og sár og mar vinstra megin á höfði. Framangreindir áverkar bentu ekki til þess að högg og spörk sem D og HÞ veittu A og C hefðu verið þung. Þá virtust A og C að nokkru leyti hafa getað varist þeim með því að hörfa og hnipra sig saman. Voru brot D og HÞ gegn A heimfærð til 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga og brot þeirra gegn C til 1. mgr. 217. gr. sömu laga. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest um að X, F, HL, J og R hefðu með háttsemi sinni gerst sekir um smávægilega hlutdeild í broti gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. J var sýknaður af þeirri háttsemi að hafa haft í vörslum sínum hnúajárn og hníf með 15 sentímetra löngu hnífsblaði en sakfelldur fyrir vörslur kasthnífs og á 0,68 grömmum af kókaíni. Loks var R sakfelldur fyrir vörslur hnífs með 13,5 sentímetra löngu hnífsblaði og kasthnífs. Refsing D var ákveðin fangelsi í átta mánuði en refsing HÞ var ákveðin fangelsi í fjóra mánuði. Þeim var einnig gert að greiða A og C óskipt með tveimur meðákærðu í héraði tilgreindar miskabætur. Refsing J var ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga, auk þess sem honum var gert að greiða 90.000 krónur í sekt til ríkissjóðs. Þá var J gert að sæta upptöku á framangreindum hnífi og fíkniefnum, en hann var sýknaður af upptöku á hnífi með 21 sentímetra hnífsblaði. Refsing R var ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 30 daga, auk þess sem honum var gert að greiða 30.000 krónur í sekt. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um upptöku kasthnífs og hnífs með 13,5 sentímetra hnífsblaði. Staðfest var niðurtaða héraðsdóms um að fresta bæri ákvörðun um refsingu X og HL. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um 30 daga skilorðsbundna fangelsisrefsingu F. 2

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu sóknaraðila um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að kyrrsetja tilteknar eignir sóknaraðila.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A, B og C var gert skylt að gefa vitnaskýrslu við aðalmeðferð málsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að atvik sem varnaraðili hugðist leita vættis ríkisskattstjóra og tveggja starfsmanna Skattsins um, hafi verið leidd nægilega í ljós með framlögðum gögnum sóknaraðila og þá sérstaklega afdráttarlausri yfirlýsingu ríkisskattstjóra og sviðsstjóra eftirlits- og rannsóknasviðs Skattsins um að engin tengsl væru á milli greiðslu viðbótalauna og úrlausnar einstakra mála, en yfirlýsingin samrýmdist framlögðum gögnum um viðbótalaun. Var A, B og C sem eru embættis- og sýslunarmenn því óskylt að koma fyrir dóm til skýrslugjafar í því máli er varnaraðili hefur höfðað á hendur sóknaraðila, sbr. 5. mgr. 52. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála. Með vísan til þess og 3. mgr. 46. gr. sömu laga var hinn kærði úrskurður fellur úr gildi og kröfu varnaraðila hafnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni A um dómkvaðningu matsmanna. Í matsbeiðninni voru settar fram sex spurningar og svöruðu þrjár þeirra efnislega til tilgreindra spurninga sem svarað hafði verið í fyrri matsgerð. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að héraðsdómur hefði áður úrskurðað að matsmönnum bæri að endurskoða fyrri matsgerð, sem þeir hefðu ekki gert. Var ekki talið að A hefði dregið það úr hömlu að óska á ný eftir matsgerð til að svara matsspurningum sem svarað var í fyrri matsgerðinni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi hvað þær spurningar varðaði. Á hinn bóginn var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að synja um mat á öðrum þeim spurningum sem settar voru fram í hinni umdeildu matsbeiðni.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi gert að afplána eftirstöðvar fangelsisrefsingar á grundvelli 2. mgr. 82. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B og C var vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður A uppfyllti ekki skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 912/1991 um meðferð einkamála, sbr. 2. mgr. 131. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Ekki var fallist á það með B og C að A hefði með yfirlýsingu í tölvupósti afsalað sér rétti til kæru og var kröfu þeirra um frávísun málsins frá Landsrétti því hafnað. Hinn kærði úrskurður var staðfestur með vísan til forsendna hans.

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi árið 2017. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hefði sem farþegi í ökutæki sýnt af sér háttsemi sem mætti jafna til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, svo að réttlætanlegt hafi verið að lækka bætur honum til handa úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá V hf. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að greiningar á blóðsýni ökumanns ökutækisins staðfestu að hann hefði neytt áfengis í aðdraganda akstursins. Með hliðsjón af því og í ljósi þess að A og ökumaður ökutækisins höfðu eytt löngum tíma saman fyrir slysið hefði A ekki getað dulist að ökumaðurinn gæti ekki stjórnað ökutækinu örugglega. Með því að taka sér far með ökutækinu eins og ástatt var um ökumanninn hafi A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og bæri því að hluta ábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir við slysið. Að þessu gættu og með hliðsjón af því hversu hátt saknæmisstig A var í umrætt sinn, var talið rétt að A bæri 2/3 hluta tjóns síns sjálfur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að L yrði gert að afhenda henni öll gögn nánar tiltekins lögreglumáls. Í úrskurði Landsréttar kom fram að L hefði lagt fram yfirlit úr gagnagrunni lögreglu og ljóst væri af því að X hefði fengið afhent gögn er vörðuðu hana sjálfa. Fyrir lá að meirihluti þeirra gagna sem lágu fyrir í málinu vörðuðu aðra sakborninga og í ljósi þess að í framburðarskýrslum annarra sakborninga komu fram upplýsingar sem gátu spillt rannsóknarhagsmunum ef X yrði veittur aðgangur að þeim var fallist á með L að heimilt væri að neita afhendingu þeirra gagna að svo stöddu. Þá var talið að nokkur gögn vörðuðu samskipti við erlend ríki í þágu rannsóknar málsins og að rannsóknarhagsmunum sem 3. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála sé ætlað að vernda kynni að verða stefnt í hættu yrði X veittur aðgangur að umræddum gögnum. Jafnframt byggði L á því að nokkur gögn málsins væru vinnugögn lögreglu. Að mati Landsréttar var talið að ekkert lægi fyrir um að þau vinnugögn sem lögregla hefði undir höndum væru sönnunargögn um atvik máls sem L væri skylt að leggja fram. Að lokum var þeim hluta krafna X er lutu að því að synja verjanda X um aðstöðu til að kynna sér gögnin vísað frá Landsrétti þar sem X brást heimild til að kæra þann hluta úrskurðarins. Að öðru leyti var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var synjað um skipun réttargæslumanns.

Málið var fellt niður fyrir Landsrétti með vísan til c-liðar 1. mgr. 105. gr., sbr. 1. mgr. 166. gr. laga nr. 91/1991. Að kröfu E, S, N og S og í samræmi við 2. mgr. 130. gr., sbr. 166. gr. sömu laga var þb. C ehf. gert að greiða þeim málskostnað fyrir Landsrétti.

X krafðist þess annars vegar að rannsókn S á hendur honum yrði úrskurðuð ólögmæt og hins vegar að rannsóknin yrði felld niður. Í úrskurði Landsréttar var rakið að krafa X um niðurfellingu rannsóknarinnar byggði á þeirri grunnröksemd að rannsóknin væri ólögmæt. Úr henni yrði ekki leyst án þess að taka afstöðu til þeirrar röksemdar. X var ekki talinn hafa sýnt fram á að hann hefði af því hagsmuni að lögum að samhliðar niðurfellingu rannsóknarinnar yrði hún úrskurðuð ólögmæt. Var kröfu X þar um því vísað frá héraðsdómi án kröfu. Þá var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um að hafna kröfu X um niðurfellingu rannsóknarinnar.

X var ákærður fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í október 2015 veist með ofbeldi að þáverandi sambýliskonu sinni, A, hrint henni, slegið hana í andlit og ítrekað með beltissylgju og sparkað undan henni fótunum svo hún féll á hægri öxl og hlaut af áverka sem tilgreindir voru í ákæru. Landsréttur taldi sannað með trúverðugum framburði A, sem fékk stoð í gögnum málsins, að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Ekki var fallist á það með X að sök hans hefði verið fyrnd þegar ákæra í málinu var birt honum í mars 2022. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að X veittist ítrekað að A umrætt sinn og beitti belti við atlöguna og að A hefði hlotið talsverða áverka af atlögunni, meðal annars beinbrot, sbr. 1., 2. og 6. tölulið 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga. Þá horfðu tengsl X og A til refsiþyngingar, sbr. 3. mgr. 70. gr. sömu laga. Var refsing X ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.

M og A hf. deildu um hvort sjálfskuldaraábyrgð M að fjárhæð 7.000.000 króna, í tengslum við hækkun á yfirdráttarheimild fyrirtækis sem M var í forsvari fyrir, hefði átt að falla niður samtímis því að viðauki var gerður við tryggingabréf og A hf. veitt veð í íbúðarhúsi M. M byggði á því að A hf. hefði skuldbundið sig til að fella sjálfskuldarábyrgðina niður um leið og fyrrgreindu tryggingabréfi væri þinglýst. Í dómi Landsréttar var rakið að málatilbúnaður M byggði á þeirri málsástæðu að það hafi verið ósanngjarnt eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera sjálfskuldarábyrgðina fyrir sig, sbr. 1. mgr. 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í hinum áfrýjaða dómi væri hvergi tekin afstaða til þeirrar málsástæðu. Þar væri eingöngu hafnað þeirri málsástæðu M að sjálfskuldarábyrgðin hafi verið tímabundin og átt að falla niður þegar viðaukinn við tryggingabréfið var gefinn út og A veitt veð í íbúðarhúsi M. Þar sem héraðsdómari hefði ekki tekið efnislega afstöðu til þessarar málsástæðu M, yrði með hliðsjón af f- lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð einkamála ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu verjanda X um aðgang að gögnum í málum X. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki lægu nein gögn fyrir um þau mál sem L hefði til rannsóknar og virtust rannsóknargögn málsins ekki hafa verið lögð fyrir héraðsdóm. Eins og málið hefði legið fyrir héraðsdómara væri útilokað að meta hvort þau almennu sjónarmið um rannsóknarhagsmuni, sem vísað væri til af hálfu L, ættu við í öllum þeim málum sem um ræddi. Þá skorti verulegu á að tekin hefði verið rökstudd afstaða í úrskurði héraðsdóms til þess hvort afhending einstakra skjala sem aflað hefði verið í málunum, þar á meðal um hótanir sem verjandi X hefði sérstaklega beðið um að fá afhent, gæti skaðað rannsókn þeirra. Í þessu ljósi yrði ekki komist hjá því að ómerkja hinn kærða úrskurð og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Ágreiningur málsins laut að því hvort forkaupsréttur G og R ehf. á grundvelli skiptayfirlýsingar sem þinglýst var á fasteign málsaðila hefði orðið virkur við sölu B á eignarhluta sínum í fasteigninni til eiginkonu sinnar S. Með skiptayfirlýsingunni var fasteigninni skipt í tvo eignarhluta og var þar kveðið á um gagnkvæman forkaupsrétt hvors eignarhluta um sig í fasteigninni. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti var þeirri málsástæðu hafnað að forkaupsréttarákvæðið hefði ekki virkjast þar sem gerningur B og S hefði verið málamyndagerningur. Þá var ekki fallist á með B og S að almennt bæri að líta svo á að forkaupsréttur yrði ekki virkur við yfirfærslu eignarréttar á milli hjóna. Loks var ekki fallist á þær málsástæður B að ósanngjarnt væri í skilningi 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga að bera fyrir sig forkaupsréttarákvæðið þar sem verðmæti fasteignarinnar hefði hækkað frá sölunni. Var því viðurkennt að G og R ehf. hefðu notið forkaupsréttar á þeim tíma er kaupsamningur B og S var gerður.

X var ákærð fyrir mansal gagnvart A, B og C, börnum eiginmanns hennar, F. Þá var hún ákærð fyrir brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot gagnvart börnunum. Loks var henni gefið að sök peningaþvætti. Í dómi Landsréttar var rakið efnislegt inntak 2. tölulið 1. mgr. 227. gr. a. almennra hegningarlaga, þar sem segir meðal annars að verknaðarþáttur ákvæðisins felist í því að útvega, flytja, afhenda, hýsa eða taka við einstaklingi yngri en 18 ára. Í ákæru var útvegun bundin við að útvega dvalarleyfi en það var ekki talið falla að efnislýsingu ákvæðisins. Það sama var talið eiga við um að útvega börnunum vinnu. Stóðu þá eftir þeir verknaðarþættir að X hafi flutt börnin til landsins og hýst þau. Talið var ósannað að ásetningur X hafi staðið til að flytja börnin í tilgangi til mansals. Þá var hugtakið nauðungarvinna í skilningi ákvæðisins talið merkja alla vinnu eða þjónustu sem krafist er af manni með hótun um einhvers konar refsingu og hann hefur ekki gefið sig sjálfviljugur fram til þess að inna af hendi. Í dómi Landsréttar var talið að þegar atvik væru metin heildstætt væri varhugavert að telja fram væri komin sönnun þess að X hafi gerst sek um mansal samkvæmt 227. gr. a almennra hegningarlaga. Var X því sýknuð af þeim sakargiftum. Þá var X einnig sýknuð af sakargiftum um brot í nánu sambandi og barnaverndarlagabrot enda væru ekki efni til að líta svo á að háttsemi hennar að hafa hótað börnunum að senda þau aftur til heimalands síns væri brot gegn tilgreindum ákvæðum. Með því að X var sýknuð af framangreindum sakargiftum kom sakfelling fyrir peningaþvætti ekki til álita. X var því sýknuð af refsikröfu ákæruvaldsins og einkaréttarkröfum brotaþola vísað frá héraðsdómi. Loks var hafnað kröfu ákæruvaldsins um upptöku fjármuna. Þá var allur sakarkostnaður felldur á ríkissjóð.

E Aps, félag skráð í Danmörku sem veitti svokölluð smálán hér á landi, höfðaði mál til að fá felldan úr gildi úrskurð áfrýjunarnefndar neytendamála þess efnis að íslensk lög um neytendalán ættu við um lánssamninga E Aps við íslenska neytendur með vísan til 5. gr. laga nr. 43/2000 um lagaskil á sviði samningaréttar. Í dómi Landsréttar var rakið að samkvæmt 1. mgr. 3. gr. laga nr. 43/2000 sé meginreglan sú að þegar samningsskuldbindingar tengjast fleiri en einu landi skuli beita þeim lögum sem samningsaðilar hafa komið sér saman um. Í 2. mgr. 5. gr. laganna sé að finna undantekningu frá því þar sem fram komi að ákvæði um lagaval í samningi geti, að ákveðnum skilyrðum uppfylltum, aldrei takmarkað þá vernd sem neytandi nýtur samkvæmt ófrávíkjanlegum reglum í lögum þess ríkis þar sem hann býr. Eins og ákvæði 1. mgr. þeirrar lagagreinar er orðað, og með hliðsjón af athugasemdum í frumvarpi sem varð að lögum nr. 43/2000, hafi lánssamningar sem E Aps gerði við neytendur hér á landi þó ekki fallið undir gildissvið greinarinnar heldur gilti um þá meginregla 1. mgr. 3. gr. laganna. Þá væri ljóst að markmið laga nr. 163/2019, um breytingu á lögum nr. 33/2013 um neytendalán, hefði meðal annars verið að bæta úr þeim annmarka sem talinn hafi verið á ákvæðum þágildandi laga um lagaskil vegna neytendalána, einkum með hliðsjón af lánastarfsemi á borð við þá sem E Aps rak hér á landi. Rekstur E Aps hefði þó verið starfræktur fyrir gildistöku breytingarlaganna og hrófluðu ákvæðin því ekki við ákvæðum eldri lánssamninga E Aps. Með hliðsjón af framangreindu var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að fella úr gildi úrskurð áfrýjunarnefndar neytendamála í máli aðila.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. var vísað frá dómi. Var frávísunin byggð á því að E ehf. hefði ekki sýnt nægilega fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og að skilyrði fyrir höfðun máls til viðurkenningar á bótaskyldu væru þar af leiðandi ekki uppfyllt. Í úrskurði Landsréttar kom fram að talið væri að E ehf. hafi leitt að því nægar líkur að hann hafi orðið fyrir fjártjóni yrði fallist á málsástæður hans fyrir bótaskyldu V, sbr. tilvitnað lagaákvæði. Var þar með talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir því að taka mætti viðurkenningarkröfu E ehf. til efnislegrar umfjöllunar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Sóknaraðili R ehf. kærði úrskurð Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem gagnsök R ehf. var vísað frá dómi í máli sem R höfðaði á hendur honum ásamt V og S&R hf. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að krafa sóknaraðilans R ehf. í gagnsök hafi hvorki verið samkynja aðalkröfu í málinu né ætti hún rætur að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings sbr. 2. mgr. 28. gr. laga nr. 19/1991. Brast því skilyrði fyrir höfðun gagnsakarinnar. Var af þeirri ástæðu hinn kærði úrskurður staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um ógildingu aðfarargerðar sýslumannsins á Suðurlandi sem fór fram í innstæðu á bankareikningi A að kröfu sýslumannsins á Norðurlandi vestra til tryggingar á greiðslu sektar og sakarkostnaðar.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að hafna kröfum varnaraðila um að A lögreglustjóri og B staðgengill lögreglustjóra, ásamt öðrum starfsmönnum embættisins skyldu víkja sæti við rannsókn máls.

Áfrýjendur keyptu VH ehf., meðal annars af tveimur stefndu, en VH ehf. átti V ehf. er rak veitingastarfsemi að Geirsgötu, Reykjavík. Með kaupsamningi um VH ehf. tóku áfrýjendur að sér að setja tryggingu fyrir greiðslu á leigu samkvæmt húsaleigusamningi um húsnæðið að Geirsgötu. Samkvæmt viðauka við kaupsamninginn skuldbundu áfrýjendur sig til að útvega bankaábyrgð til leigusalans S ehf. eins fljótt og auðið væri svo stefndu fengju sjálfskuldarábyrgð sína afturkallaða af hálfu S ehf. Þetta gerðu áfrýjendur ekki. Í kjölfar gjaldþrots V ehf. krafði S ehf. stefndu um gjaldfallnar og ógreiddar leigugreiðslur á grundvelli sjálfskuldarábyrgðar þeirra. Stefndu og S ehf. sömdu um greiðslu sem samsvaraði stefnufjárhæð í máli þessu og höfðuðu stefndu í kjölfarið mál þetta gegn áfrýjendum vegna tjóns sem þeir héldu fram að þeir hefðu orðið fyrir vegna þessa. Í dómi Landsréttar var rakið að með því að útvega ekki bankaábyrgð til S ehf. í samræmi við ákvæði kaupsamningsins hafi áfrýjendur vanefnt samninginn með saknæmum og ólögmætum hætti. Bæru þeir bótaábyrgð á tjóni sem teldist sennileg afleiðing þess. Enginn vafi var talinn á því að greiðsla stefndu til S ehf. hafi komið til vegna vanefndar áfrýjenda á kaupsamningnum, enda hefðu réttar efndir samningsins leitt til afturköllunar sjálfskuldarábyrgðar stefndu. Var skilyrðum bótaábyrgðar áfrýjenda talið fullnægt og niðurstaða hins áfrýjaða dóms um skyldu áfrýjenda til greiðslu skaðabóta staðfest.

LS kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfur X um að LS yrði gert að afhenda honum afrit af nánar tilgreindum gögnum. Byggði LS á því að hluti gagnanna væri ekki meðal sönnunargagna málsins og hefði því ekki sönnunargildi, hluti gagnanna væri ekki til á skjalaformi en rannsóknarhagsmunir stæðu í vegi þess að eftirstæð gögn yrðu afhend. Í úrskurði Landsréttar var fallist á að hluti gagnanna væri ekki meðal sönnunargagna málsins, enda hefði X ekki bent á tiltekin atriði í gögnunum sem hann teldi að kynnu að hafa áhrif við úrlausn málsins. Jafnframt var fallist á að sá hluti gagnanna sem ekki væri til á skjalaformi teldist ekki til skjala í skilningi 1. mgr. 37. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var kröfu X um aðgang að þeim rafrænu gögnum hafnað. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var á hinn bóginn fallist á kröfu X um aðgang að eftirstæðum gögnum.

X krafðist úrskurðar héraðsdóms um að ákvörðun L um að taka af honum skýrslu sem sakborningi í tilgreindu máli væri ólögmæt. Með hinum kærða úrskurði var krafa X tekin til greina. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að skilja yrði málatilbúnað X þannig að hann teldi rannsókn L á honum sem sakborningi ólögmæta. Hann hefði ekki brotið gegn lögum og heimild skorti til að taka af honum skýrslu sem sakborningi. Hann nyti sem blaðamaður ákveðinnar verndar fyrir slíkum rannsóknaraðgerðum og bæri að lögum að vernda heimildarmenn sína. Rétturinn sló því föstu að vald dómstóla til að kveða á um lögmæti rannsóknarathafna lögreglu í skilningi 2. mgr. 102. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála næði eingöngu til formlegra atriða. Vald dómstóla í þessum efnum næði ekki til þess að leggja við upphaf rannsóknar efnislegt mat á atriði sem horfa kynnu til sýknu eða refsileysis sakbornings áður en ákæra hafi verið gefin út, gefa fyrirmæli til lögreglu um að rannsókn skyldi hætt af efnislegum ástæðum á þessu stigi eða taka á þessu stigi afstöðu til annarra atriða er vörðuðu blaðamenn sérstaklega og vernd heimildarmanna þeirra. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A ehf. um staðfestingu nauðasamnings félagsins. Í úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms með vísan til forsendna hans um að hafna málatilbúnaði varnaraðila, LF ehf. o. fl., að synja bæri staðfestingu nauðasamningsins á þeim grundvelli að úrræði laga nr. 57/2020 um tímabundnar heimildir til fjárhagslegrar endurskipulagningar væri óraunhæft fyrir A ehf. eða óljóst í hans tilviki eða að hafna bæri staðfestingu nauðasamnings þar sem A ehf. hefði ekki upplýst LF ehf. o. fl. nægjanlega um aðgerðir sínar á þeim tíma sem A ehf. nyti greiðsluskjóls. Eins var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar með vísan til forsendna hans um að hafna bæri þeim mótmælum LF ehf. o. fl. gegn staðfestingu nauðasamnings að fjárhagserfiðleikar A ehf. fyrir áhrif heimsfaraldur COVID-19 hefðu verið slíkir að skylt hefði verið þá að gefa bú A ehf. upp til gjaldþrotaskipta. Jafnframt var staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að ekki væru skilyrði fyrir staðfestingu nauðasamnings samkvæmt 20. gr. laga nr. 57/2020 að áður hefði verið leitað frjálsra samninga við alla kröfuhafa eftir 2. mgr. 18. gr. sömu laga. Í úrskurði Landsréttar var jafnframt hafnað kröfu LF ehf. o. fl. með vísan til 5. mgr. 20. gr. laga nr. 57/2020 um að hafna bæri staðfestingu nauðasamningsins þar sem heimild A ehf. til fjárhagslegrar endurskipulagningar hefði fallið niður 29. mars 2021 þar sem framlenging endurskipulagningarinnar hefði ekki verið óskað tímanlega áður en hún hafi fallið niður. Þá þóttu á hinn bóginn ekki efni til að synja staðfestingu nauðasamningsins á þeim grundvelli að A ehf. hefði rýrt fjárhagsstöðu sína gagnvart lánadrottnum sínum með því að vörumerkið Gray Line væri ekki lengur í hans umráðum. Loks synjaði Landsréttur um staðfestingu nauðasamningsins á þeim grundvelli að hann miðaði við að gjalddagi samningsveðkrafna framlengdist um þrjú ár og gengi því lengra en 20. gr. laga nr. 57/2020 heimilaði.

A höfðaði mál á hendur R ohf. og HSJ, fréttamanni á R ohf., og krafðist ómerkingar á nánar tilteknum ummælum í 11 liðum sem féllu í fréttaskýringaþættinum Kastljósi auk þess sem hann krafðist þess að R ohf. yrði gert að birta og fjalla um forsendur og niðurstöður dómsins á íslensku og á pólsku. Lutu ummælin að meintri refsiverðri háttsemi A í garð fyrrum eiginkonu hans og barna. Í dómi Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ummælin hefðu fallið í umræðu um úrræðið nálgunarbann, framkvæmd þess, vernd brotaþola og skort á gagnsemi úrræðisins. Hefði tilgangur umfjöllunarinnar þannig ekki verið að fjalla um persónuleg málefni A sem slík heldur að draga athygli áhorfandans að málefni sem hefði samfélagslega skírskotun. Þá var rakið í dómi Landsréttar að svigrúmi fjölmiðla til að beita ögrandi framsetningu við miðlun frétta fylgdi sú krafa að þeir væru í góðri trú, byggðu á traustum grunni og störfuðu í samræmi við góða starfshætti blaðamanna með hliðsjón af dómaframkvæmd mannréttindadómstóls Evrópu. Í dómnum voru reifuð málsgögn sem lágu fyrir og renndu stoðum undir hin umstefndu ummæli, meðal annars um ítrekaðar tilkynningar fyrrverandi eiginkonu A til lögreglu vegna áreitis af hans hálfu, nálgunarbann gegn A sem staðfest var í Hæstarétti og vísbendingar um að A hafi falsað undirskrift konunnar á tilteknum skjölum. Þannig var talið að umfjöllunin hefði verið byggð á nægilega traustum staðreyndalegum grundvelli og hefði auk þess verið sett fram með óhlutdrægum hætti. Með hliðsjón af framangreindu var niðurstaða héraðsdóms um sýknu R ohf. og HSJ staðfest.