Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

15 dómar fundust

Lykilorð: Afturköllun

Héraðsdómur Reykjaness birt 21. janúar 2026

E-1376/2024

Sverrir Örn Leifsson (Óskar Sigurðsson lögmaður) gegn Reykjanesbæ (Ari Karlsson lögmaður)

Stefnandi krafðist ógildingar ákvarðana stefnda um stöðvun byggingarframkvæmda annars vegar og niðurfellingu byggingarleyfis hins vegar. Þá krafðist hann ógildingar tveggja úrskurða úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála þar sem fyrrgreindar ákvarðanir voru staðfestar. Loka krafðist hann þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda stefnda vegna fyrrgreindra ákvarðana auk þess sem hann krafðist miskabóta úr hendi stefnda vegna meðferðar máls hans hjá stefnda. Í dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að byggingarfulltrúa stefnda hefði verið heimilt að stöðva framkvæmdir og fella byggingarleyfi stefnanda úr gildi þar sem viðkomandi mannvirki fór yfir hámarkshæð samkvæmt deiliskipulagi og lóðarblaði fyrir svæðið. Þá var talið að dráttur á meðferð máls stefnanda hefði átt sér eðlilegar skýringar og m.a. helgast af því að stefnandi sjálfur leitaði til fyrrgreindar úrskurðarnefndar, umboðsmanns Alþingis o.fl. Þar sem stefndi var ekki talin hafa brotið gegn ákvæðum laga nr. 160/2010 um mannvirki eða stjórnsýslulaga nr. 37/1993 var kröfum um viðurkenningu á skaðabótaskyldu sömuleiðis hafnað svo og kröfu um miskabætur.

Hæstiréttur birt 20. desember 2024

22/2024

Íslenska ríkið (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður) gegn XTX Markets Limited (Jón Elvar Guðmundsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Með úrskurði yfirskattanefndar í júní 2021 var staðfestur úrskurður ríkisskattstjóra frá júní 2020 um að fella útibú X af virðisaukaskattsskrá frá og með 31. desember 2019. Þá felldi yfirskattanefnd úr gildi ákvarðanir ríkisskattstjóra um uppgjörstímabil ársins 2019 og lagði fyrir embættið að ákvarða virðisaukaskatt að nýju. X höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að fyrrgreindir úrskurðir yrðu felldir úr gildi. Fyrir lá að í aðdraganda þess að samþykkt var að skrá útibú X á virðisaukaskattsskrá hafði félagið verið í samskiptum við embætti ríkisskattstjóra og veitt upplýsingar um fyrirhugaða starfsemi. Hæstiréttur taldi útibúið aldrei hafa uppfyllt skilyrði skráningar á grunnskrá virðisaukaskatts samkvæmt lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Hæstiréttur leit til þess að einungis þeir skyldu vera á skrá sem uppfylltu efnisleg skilyrði þess svo hún þjónaði þeim lögmælta tilgangi sínum að taka einungis til starfsemi þeirra aðila sem lytu virðisaukaskattsskyldu samkvæmt 1. gr. laganna, sbr. 3, gr. þeirra. Ákvæði 8. mgr. 5. gr. laga nr. 50/1988 yrði ekki skýrt svo að aðili sem aldrei hefði uppfyllt skilyrði þess að vera á skránni nyti með einhverjum hætti betri stöðu í þessu tilliti en sá sem ekki gerði það lengur. Slík skýring væri ótæk að virtum meginreglum skattaréttar og lögskýringarsjónarmiðum um jafnræði skattaðila. Enn fremur taldi rétturinn að 25. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hefði ekki þýðingu við úrlausn málsins. Að framangreindu virtu var Í sýknað af kröfum X.

Landsréttur birt 1. mars 2024

801/2022

XTX Markets Limited (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

XTX höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra um að fella niður skráningu útibús félagsins á Íslandi á virðisaukaskattsskrá og hafna færslu innskatts og undanþeginnar veltu samkvæmt nánar tilgreindum virðisaukaskattsskýrslum. Þá krafðist félagið jafnframt að felldur yrði úr gildi úrskurður yfirskattanefndar um sama efni. Fyrir lá að í aðdraganda þess að samþykkt var að skrá útibú XTX á virðisaukaskattsskrá hafði félagið verið í samskiptum við embætti ríkisskattstjóra og veitt upplýsingar um fyrirhugaða starfsemi útibúsins. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun ríkisskattstjóra um að skrá útibú XTX á virðisaukaskattsskrá væri stjórnvaldsákvörðun og um hana giltu ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og óskráðar reglur stjórnsýsluréttar. Var talið að ákvörðun ríkisskattsstjóra hefði falið í sér afturköllun fyrri stjórnvaldsákvörðunar en eins og atvikum máls væri háttað hefði skort lagaheimild til slíkrar ákvörðunar. Var því fallist á kröfur XTX um að fella úr gildi úrskurði ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar.

Landsréttur birt 17. nóvember 2023

354/2022

Sveitarfélagið Ölfus (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn Þorláksverki ehf (Pétur Már Jónsson lögmaður)

Ö úthlutaði nánar tilgreindum lóðum í Þorlákshöfn til ÞL árið 2006. Var lóðunum síðar endurúthlutað af Ö á árunum 2015 til 2017. Þ, sem hafði fengið umræddar lóðir framseldar til sín af ÞL með samningi árið 2008, höfðaði mál á hendur Ö til heimtu skaðabóta vegna ákvörðunar Ö um endurúthlutun lóðanna. Byggði Þ meðal annars á því að ákvörðunin hefði falið í sér afturköllun og að Ö hefði ekki farið að stjórnsýslulögum nr. 37/1993 þegar sveitarfélagið tók lóðirnar til sín aftur. Af hálfu Ö var á hinn bóginn byggt á því að ákvörðunin hefði verið í samræmi við reglur Ö um úthlutanir lóða í sveitarfélaginu og að ÞL hefði á sínum tíma vanefnt samning um úthlutun lóðanna. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að ÞL hefði ekki greitt nema lítinn hluta þeirra gatnagerðargjalda til Ö sem honum bar vegna hinna umþrættu byggingarlóða og gjöldin því að stærstum hluta ógreidd er Ö úthlutaði lóðunum á nýjan leik. Samkvæmt skýrum ákvæðum vinnureglna Ö við úthlutun byggingarlóða skyldi lóð falla aftur til sveitarfélagsins án sérstakrar tilkynningar ef lóðarhafi greiddi ekki staðfestingargjald innan tilskilins tíma. Þótti Þ ekki hafa sýnt fram á að ákvæði þágildandi úthlutunarreglna Ö hefði farið í bága við ákvæði stjórnsýslulaga. Samkvæmt þessum sömu reglum var ÞL óheimilt að afhenda lóðirnar, fyrr en lóðarsamningur hefði verið gefinn út vegna lóðanna. Hefði Þ ekki sýnt fram á að lóðarsamningar hafi verið gefnir út vegna lóðanna. Þá var ekki fallist á með Þ að Ö hefði samþykkt yfirfærslu eignarréttar að umræddum lóðum eða úthlutað þeim til Þ með einhverjum hætti. Var Ö því sýknað af kröfum Þ.

Landsréttur birt 15. júní 2023

380/2023

Skatturinn (Gerður Guðmundsdóttir lögfræðingur) gegn X (Garðar Guðmundur Gíslason lögmaður)

X krafðist þess annars vegar að rannsókn S á hendur honum yrði úrskurðuð ólögmæt og hins vegar að rannsóknin yrði felld niður. Í úrskurði Landsréttar var rakið að krafa X um niðurfellingu rannsóknarinnar byggði á þeirri grunnröksemd að rannsóknin væri ólögmæt. Úr henni yrði ekki leyst án þess að taka afstöðu til þeirrar röksemdar. X var ekki talinn hafa sýnt fram á að hann hefði af því hagsmuni að lögum að samhliðar niðurfellingu rannsóknarinnar yrði hún úrskurðuð ólögmæt. Var kröfu X þar um því vísað frá héraðsdómi án kröfu. Þá var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um að hafna kröfu X um niðurfellingu rannsóknarinnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. nóvember 2022

E-73/2022

XTX Markets Limited (Bjarnfreður Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)

Ágreiningur málsins varðaði það álitaefni hvort heimilt hafi verið að fella útibú stefnanda, XTX Markets Limited, útibú á Íslandi, af grunnskrá virðisaukaskatts. Var það niðurstaða dómsins samkvæmt skýru orðalagi ákvæðis 7. mgr. 5. gr. laga nr. 50/1988 að ríkisskattstjóra hafi verið heimilt að úrskurða útibú stefnanda af virðisaukaskattsskrá um leið og ljóst var að skilyrði sem lögin mæla fyrir um voru ekki uppfyllt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. júní 2022

E-3505/2021

DíaMat - félag um díalektíska efnishyggju (Arnar Þór Stefánsson lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Þórhildur Lilja Ólafsdóttir lögmaður)

Ágreiningur var um hvort stefnda væri stætt á því að synja stefnanda um að fá úthlutað byggingarlóð án endurgjalds. Samkvæmt 5. gr. laga nr. 35/1970 um Kristnisjóð o.fl. hvílir lagaskylda á sveitarfélögum að úthluta ókeypis lóðum undir kirkjur þjóðkirkjunnar. Stefndi hafði frá árinu 1999, umfram skyldu, úthlutað lóðum endurgjaldslaust til annarra trúfélaga en þjóðkirkjunnar á grundvelli jafnræðissjónarmiða. Var úthlutnin bundin við trúfélög sem höfðu hlotið skráningu samkvæmt lögum nr. 108/1999 um skráð trúfélög. Þrátt fyrir að slík túlkun væri umfram lagaskyldu og fæli í sér afhendingu á takmörkuðum verðmætum var talið að slík ókeypis lóðaúthlutun væri stefnda heimil með vísan til ákvæða laga um sjálfsstjórn sveitarfélaga. Slík úthlutun yrði þó að byggjast á grundvallarreglum stjórnsýsluréttar en ekki geðþótta sveitarstjórna á hverjum tíma. Ef ætlunin væri að breyta stjórnsýsluframkvæmdinni þyrfti að gera það í samræmi við kröfur stjórnsýsluréttar. Ekki var talið að stefndi hefði breytt stjórnsýsluframkvæmdinni með þeim hætti sem stjórnsýslureglur gerðu ráð fyrir. Hins vegar höfðu skilyrði til skráningar trúfélaga breyst á árinu 2013, og þau verið rýmkuð verulega og m.a.látin ná til lífsskoðunarfélaga. Ekki var talið að slík lagabreyting á þeim forsendum sem stefndi hafði miðað endurgjaldslausa úthlutun við gæfi stefnanda sjálfkrafa rétt til ókeypis lóðaúthlutunar. Stefndi var því sýknaður af kröfum stefnanda.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

659/2020

Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum (Unnar Steinn Bjarndal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson lögmaður)

S og V gerðu samning árið 2012 sem fól meðal annars í sér einkaleyfi S til reglubundinna fólksflutninga milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Einkaleyfið var reist á 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga, sbr. 3. gr. laga nr. 162/2011. V afturkallaði leyfi til aksturs á umræddri leið árið 2013 eftir að S hafði boðið hann út og gengið til samninga við félag sem átti hagstæðasta tilboðið. S höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningu á bótaskyldu Í, annars vegar vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði V ekki afturkallað einkaleyfið og hins vegar vegna kostnaðar S af útboðs- og samningsgerð. Síðargreindu kröfunni var vísað frá héraðsdómi en var ekki kærð til Landsréttar og var af þeim sökum vísað frá Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að við framkvæmd og beitingu þeirra heimilda sem kveðið var á um í lögum nr. 73/2001 hefði V borið að fylgja reglugerð EB nr. 1370/2007 er tók gildi með reglugerð innanríkisráðherra nr. 128/2011. Reglugerð EB hefði gert aðildarríkjum kleift að úthluta einkaleyfum og styrkjum í því skyni að tryggja almannaþjónustu á sviði fólksflutninga sem ekki yrði veitt án slíkra ráðstafana. Væri til staðar samkeppnisrekstur sem tryggði neytendum viðhlítandi þjónustu væri ekki heimilt að beita ráðstöfunum samkvæmt reglugerðinni. Á grundvelli almennra reglna stjórnsýsluréttar var talið að afturköllun V á einkaleyfinu gæti komið til álita ef í ljós kæmi að leyfið rúmaðist ekki innan þeirra heimilda sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Í áliti Samkeppniseftirlitsins, sem V lagði til grundvallar við afturköllun leyfisins, hefðu komið fram upplýsingar sem gefið hafi V fullt tilefni til að álykta að gengið hefði verið lengra en nauðsyn krafði með því að veita S leyfið og að með því hefði verið farið út fyrir heimild sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Hefði S kosið að ganga til samninga í skjóli einkaleyfisins, þvert á ráðleggingar, sem hindraði samkeppni og tryggði honum hagnað umfram það sem heimilt var samkvæmt fyrrgreindri reglugerð EB. Meðal annars í þessu ljósi var afturköllun einkaleyfisins á umræddri akstursleið talin lögmæt og leiddi þar af leiðandi ekki til bótaábyrgðar Í.

Hæstiréttur birt 24. nóvember 2016

135/2016

Valbjörn Steingrímsson (Lára Valgerður Júlíusdóttir hrl, Helga Vala Helgadóttir Bachmann hdl, 1. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Björn Jóhannesson hrl)

Ágreiningur aðila laut að því hvort kjararáði hefði við nánar tilgreindar ákvarðanir sínar á árinu 2011 borið skylda til að miða afturköllun á launalækkun V við 1. desember 2010, þegar ákvæði II til bráðabirgða í lögum nr. 47/2006 um kjararáð, sbr. lög nr. 148/2008 og 127/2009, rann sitt skeið á enda, en ekki 1. október 2011 eins og miðað var við. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af athugasemdum með lögum nr. 148/2008 og 127/2009 yrði ekki dregin önnur ályktun en sú að frá og með 1. desember 2010 hefði farið um heimildir og skyldur kjararáðs til að endurskoða laun V eftir þeim almennu reglum sem giltu um störf og ákvarðanir þess samkvæmt lögum nr. 47/2006. Hefði kjararáði því borið að leggja mat á það hvort fram væru komnar breytingar á kjörum viðmiðunarhópa sem gæfu tilefni til að taka nýja ákvörðun um laun þeirra hópa er sætt hefðu tímabundinni skerðingu á kjörum sínum samkvæmt framangreindum breytingarlögum. Í athugasemdunum hefði því ekki falist sú ráðagerð að launakjörin yrðu sjálfkrafa færð aftur í fyrra horf 1. desember 2010. Þá var talið að V hefði ekki sýnt fram á að forsendur hefðu verið til þess að afturkalla launalækkun hans að öllu leyti eða hluta frá 1. desember 2010. Var Í sýknað af kröfu V.

Hæstiréttur birt 20. febrúar 2014

603/2013

Málaflokkur: Erfðaréttur

A höfðaði mál gegn B og C og krafðist þess að tilteknar erfðaskrár B yrðu ógiltar auk skiptayfirlýsingar hennar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að B hefði með þeirri erfðaskrá sem yngst var afturkallað eldri erfðaskrár sínar. Þá hefði hún gefið skýrslu hjá embætti sérstaks saksóknara eftir að umræddar erfðaskrár voru gerðar þar sem hún taldi sig vera í fullum rétti til að ráðstafa eignum sínum að vild og að breytingar á erfðaskrám hefðu verið gerðar að hennar frumkvæði og enginn haft áhrif á það. Í dóminum sagði að í erfðalögum nr. 8/1962 sé gerður greinarmunur á hæfi til að gera erfðaskrá og afturkalla hana. Eftir 2. mgr. 48. gr. laganna nægi að arfleifandi láti ótvírætt í ljós að hann taki erfðaskrá sína aftur til þess að hún sé fallin úr gildi. Með yngstu erfðaskránni hefði fallið niður réttur A til arfs eftir B en sá réttur hefði byggst á fyrirmælum í eldri erfðaskrám. Þetta hefði legið ótvírætt fyrir við höfðun málsins og hafði áfrýjandi af þeim sökum ekki lögvarða hagsmuni af málshöfðuninni. Var málinu því vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi.

Hæstiréttur birt 1. mars 2012

461/2011

Þorbjörn hf (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl) gegn Byr sparisjóði (Stefán Bjarni Gunnlaugsson hrl)

Þ hf. gerði sparisjóðnum B munnlegt tilboð um greiðslu vegna víxils sem gefinn var út í tengslum við fjármögnun sparisjóðsins á kaupum dótturfélags Þ hf. á hlutabréfum í I hf. Nokkrum dögum síðar afturkallaði Þ hf. tilboð sitt eftir að lögmaður félagsins komst að þeirri niðurstöðu að líklega væri Þ hf. ekki skylt að greiða víxilinn, en í millitíðinni hafði Þ hf. millifært fjármunina á reikning B. Talið var að Þ hf. hefði veitt B frest til að taka afstöðu til tilboðsins og ekki hefðu verið uppfyllt skilyrði til afturköllunar tilboðsins eftir að það komst til vitundar B. Þá var ekki fallist á með Þ hf. að önnur rök, svo sem sjónarmið um forsendubrest, gætu leitt til þess að B bæri að endurgreiða fjármunina. B var því sýknaður af kröfum Þ hf.

Hæstiréttur birt 22. júní 2009

327/2009

Ákæruvaldið (Kolbrún Sævarsdóttir saksóknari) gegn X (Sigurður Sigurjónsson hrl)

X bar undir héraðsdóm þá ákvörðun dóms- og kirkjumálaráðherra að X skyldi framseldur til Póllands. Á dómþingi héraðsdóms var X tilkynnt um þá ákvörðun ráðherra að afturkalla framangreinda ákvörðun um framsal X. Krafðist ákæruvaldið þess í kjölfarið að málið yrði fellt niður og féllst héraðsdómur á þá beiðni. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að í stjórnsýslulögum nr. 37/1993 sé ekki að finna sérreglur um málsmeðferð við afturköllun ákvörðunar stjórnvalds samkvæmt 25. gr. laganna. Af því leiði að málsmeðferðarreglur laganna gilda um slíka ákvörðun eftir því sem við á, þar með taldar reglur III. og IV. kafla. Þar sem X hafi ekki notið réttar samkvæmt 13. gr. laganna, þegar ráðherra ákvað að afturkalla ákvörðun sína um framsal X, hefði ákvörðunin ekki gildi gagnvart honum. Var úrskurður héraðsdóms því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.