Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

32 dómar fundust

Lykilorð: Réttargæslumaður

Landsréttur birt 12. mars 2026

80/2025

Ákæruvaldið (Óli Ingi Ólason saksóknari) gegn Sigurjóni G. Halldórssyni (Ingólfur Vignir Guðmundsson lögmaður) (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður einkaréttarkröfuhafa)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

S var ákærður fyrir brot gegn hegningarlögum og lögreglulögum í þremur ákæruliðum. Í fyrsta ákærulið var S gefin að sök líkamsárás, sbr. 1. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ráðist að A sem sat í ökumannssæti bifreiðar sinnar, en S hafi staðið fyrir utan bifreiðina, teygt sig inn um opinn glugga, togað og rykkt til hægri hönd A sem og kveikjuláslykli bifreiðarinnar sem A hélt í en við þetta hafi langatöng hægri handar A fests í lyklakippu sem lykillinn var á og fingur hans aflagast og brotnað. Samkvæmt öðrum lið ákærunnar voru S gefin að sök eignaspjöll, sbr. 1. mgr. 257. gr. sömu laga, með því að hafa með háttsemi sinni í fyrsta ákærulið valdið því að kveikjuláslykillinn brotnaði og skemmdist. Loks voru S gefin að sök brot gegn lögreglulögum nr. 90/1996 með því að hafa neitað að ræða við lögreglumenn við afskipti lögreglu í kjölfar atvika í fyrsta og öðrum lið ákærunnar með þeim afleiðingum að lögreglumenn þurftu að taka S lögreglutökum og handtaka hann en S hafi streist á móti við þá handtöku. Var háttsemi S talin varða við 19. gr., sbr. 44. gr. laganna. Með hinum áfrýjaða dómi var S sakfelldur samkvæmt ákæru og gert að sæta fangelsi í 18 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í þrjú ár. Þá var S dæmdur til að greiða A nánar greindar skaða- og miskabætur. Í dómi Landsréttar voru raktir framburðir S, A og vitna sem voru á vettvangi þegar atvik máls áttu sér stað. Var framburður A og vitnisins B metinn í heild sinni trúverðugur um þau atvik sem greindi í fyrsta ákærulið ákæru en framburður S að sama skapi ótrúverðugur. Taldi Landsréttur að fullnægjandi sönnun væri fram komin um sök S samkvæmt þeim lið ákærunnar og var hann staðfestur um sakfellingu S fyrir þá háttsemi sem þar var lýst. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann enn fremur staðfestur um sakfellingu S í öðrum og þriðja ákærulið sem og niðurstaða dómsins um ákvörðun refsingar S. Loks var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um bætur til handa A fyrir varanlegan miska en miskabætur til handa A fyrir miska samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 voru lækkaðar.

Landsréttur birt 26. febrúar 2026

365/2025

Ákæruvaldið (Hulda María Stefánsdóttir saksóknari) gegn Rögnvaldi A. Sigurðssyni (Arnar Vilhjálmur Arnarsson lögmaður) (Oddgeir Einarsson réttargæslumaður) (Oddgeir Einarsson lögmaður brotaþola)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

R var ákærður fyrir líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga, fyrir að hafa ráðist að fyrrverandi maka sínum, gripið í upphandlegg hennar og aftan í háls og ýtt henni til og frá, og fyrir stórfelldar ærumeiðingar, samkvæmt 233. gr. b sömu laga, með nánar tilgreindum ókvæðisorðum. Meðal annars með vísan til vættis brotaþola, tveggja sjónarvotta og áverkavottorðs taldist sannað að ákærði hefði gerst sekur um fyrrgreinda líkamsárás, og var hann sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga. Hvað sakargiftir um stórfelldar ærumeiðingar varðaði taldi Landsréttur meiri hluta þeirra ummæla sem ákæra sneri að fela í sér fúkyrði sem teldust ekki til stórfelldra ærumeiðinga í skilningi ákvæðisins. Ein ummæli, sem beindust að útliti og uppruna brotaþola, féllu hins vegar innan ramma ákvæðisins, og var ákærði því einnig sakfelldur fyrir brot gegn 233. gr. b almennra hegningarlaga. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um 60 daga skilorðsbundna fangelsisrefsingu ákærða, og um greiðslu miskabóta til brotaþola, því staðfest.

Landsréttur birt 6. ágúst 2025

591/2025

Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra (Eyþór Þorbergsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Júlí Ósk Antonsdóttir lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms um staðfestingu ákvörðunar sóknaraðila um að varnaraðili skyldi sæta brottvísun af heimili og nánar tilgreindu nálgunarbanni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að brotaþola hefði hvorki verið tilnefndur réttargæslumaður við meðferð málsins hjá lögreglustjóra né skipaður réttargæslumaður við meðferð málsins í héraði svo sem skylt væri samkvæmt ákvæðum laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Vegna þessa annmarka væri óhjákvæmilegt að ómerkja hinn kærða úrskurð og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar.

Landsréttur birt 6. desember 2024

945/2024

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (enginn) (Sveinn Guðmundsson lögmaður einkaréttarkröfuhafa)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem einkaréttarkröfu A var vísað frá dómi og kröfu um að honum yrði skipaður réttargæslumaður hafnað. Einkaréttarkröfu A var vísað frá héraðsdómi á þeim grunni að A teldist ekki brotaþoli í skilningi 1. mgr. 39. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að réttur til að hafa uppi einkaréttarkröfu væri ekki bundinn við brotaþola heldur geti aðrir sem telji sig hafa eignast slíka kröfu vegna refsiverðrar háttsemi sakbornings, svo sem aðstandendur brotaþola, haft hana uppi í sakamáli. Þá væru ekki aðrir annmarkar á kröfunni sem gætu valdið frávísun og var lagt fyrir héraðsdóm að taka hana til efnismeðferðar. Ekki var talið að hin refsiverða háttsemi sem X var gefin að sök hefði beinst að A þannig að hann gæti talist brotaþoli í skilningi 1. mgr. 39. gr. laga nr. 88/2008. Stóðu því ekki lagaskilyrði til þess að skipa A réttargæslumann og var hinn kærði úrskurður að því leyti staðfestur.

Héraðsdómur Vesturlands birt 14. mars 2024

S-248/2022

Lögreglustjórinn á Vesturlandi (Emil Sigurðsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Guðbjörg Benjamínsdóttir lögmaður) (Gunnhildur Pétursdóttir lögmaður brotaþola)

Sakfellt fyrir umsáturseinelti. Fimm mánaða skilorðsbundið fangelsi. Miskabætur

Hæstiréttur birt 21. júní 2023

8/2023

Ákæruvaldið (Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari) gegn Angjelin Sterkaj (Oddgeir Einarsson lögmaður), Claudiu Sofiu Coelho Carvalho (Karl Georg Sigurbjörnsson lögmaður), Murat Selivrada (Geir Gestsson lögmaður) og Shpetim Qerimi (Sveinn Guðmundsson lögmaður) (Björgvin Jónsson lögmaður einkaréttarkröfuhafa)

AS, CS, MS og SQ voru ákærð fyrir manndráp samkvæmt 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í félagi staðið saman að því að svipta A lífi. Héraðsdómur sakfelldi AS samkvæmt ákæru en sýknaði CS, MS og SQ af öllum sakargiftum. Landsréttur komst aftur á móti að þeirri niðurstöðu að þau hefðu öll átt verkskipta aðild að því að A var ráðinn af dögum og að um samverknað allra ákærðu hefði verið að ræða. Voru þau öll sakfelld fyrir manndráp. AS var dæmdur í 20 ára fangelsi en refsing annarra ákveðin 14 ára fangelsi. Fyrir Hæstarétti kröfðust CS og SQ ómerkingar hins áfrýjaða dóms og AS og MS bentu á ýmsa ágalla á meðferð málsins fyrir Landsrétti sem þeir töldu að gætu leitt til ómerkingar dómsins og heimvísunar málsins án kröfu. Hæstiréttur taldi að rannsókn málsins hjá lögreglu, málsmeðferðin fyrir Landsrétti og aðferð við sönnunarmat í dómi Landsréttar hefði verið í samræmi við ákvæði laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og ekki hefði verið brotið gegn rétti ákærðu til milliliðalausrar sönnunarfærslu. Ekki væri því tilefni til að ómerkja dóm Landsréttar. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu Landsréttar um að AS, CS, MS og SQ hefðu viðhaft þá háttsemi sem lýst var í ákæru að öðru leyti en því að ósannað þótti hver hefði gefið CS fyrirmæli um að senda skilaboð í síma SQ þegar brotaþoli legði af stað heim umrætt kvöld. Hæstiréttur staðfesti jafnframt þá niðurstöðu Landsréttar að ásetningur AS til að svipta A lífi hefði verið einbeittur og að CS, MS og SQ hefði hlotið að vera ljóst að langlíklegast væri að AS hygðist ráða A af dögum. Hæstiréttur taldi aftur á móti að sú þátttaka CS, MS og SQ sem lýst var í ákæru og það sem Landsréttur taldi sannað um þátt þeirra í skipulagningu og öðrum undirbúningi að því að AS gæti hitt A einan fyrir utan heimili hans fullnægði ekki þeim kröfum sem gera yrði til þess að þau teldust hlutrænt séð hafa verið aðalmenn í manndrápi á grundvelli verkskiptrar þátttöku. Þátttaka þeirra þriggja teldist hlutrænt séð vera hlutdeild í manndrápi og var því slegið föstu að ásetningur þeirra hefði staðið til hlutdeildar í manndrápi. Voru þau öll dæmd til fangelsisrefsingar, AS í 16 ár, CS í þrjú ár, MS í fjögur ár og SQ í 10 ár. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að heimild skorti að lögum til að dæma AS til þyngri tímabundinnar refsingar en mælt er fyrir um í 211. gr. almennra hegningarlaga. Þá væru ekki skilyrði til að ákveða honum refsingu með vísan til 2. mgr. 70. gr. sömu laga þar sem brot annarra hefðu verið hlutdeildarbrot. Við ákvörðun refsingar þeirra CS, MS og SQ var litið til þess að um hlutdeild í mjög alvarlegu broti væri að ræða. Þar sem þáttur CS og MS í undirbúningi þess þótti smávægilegur var refsing þeirra ákveðin með hliðsjón af 2. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga. Loks var AS gert að greiða einkaréttarkröfuhöfum bætur.

Héraðsdómur Norðurlands eystra birt 16. mars 2023

S-29/2022

Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra (Eyþór Þorbergsson aðstoðarsaksóknari) gegn X (Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður) (Júlí Ósk Antonsdóttir lögmaður bótakrefjanda)
Málaflokkur: Ofbeldisbrot

Ákærði var sakfelldur fyrir líkamsárás á þáverandi sambýliskonu sína og barnsmóður, sbr. 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga en sýknaður af ákæru fyrir aðra líkamsárás á hana, sem og af broti gegn barnaverndarlögum. Refsing hans var ákveðin þriggja mánaða fangelsi, en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið til tveggja ára. Þá var hann dæmdur til greiðslu miskabóta og málskostnaðar, auk þriðjungs sakarkostnaðar.

Landsréttur birt 13. apríl 2022

209/2022

Ákæruvaldið (enginn) gegn X og Y (enginn) (Sigurður Jónsson lögmaður brotaþola)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var synjað um skipun réttargæslumanns. Fram kom í úrskurði Landsréttar að lögregla hefði tilnefnt A réttargæslumann á rannsóknarstigi málsins. Þá væri háttsemi sú sem X og Y væri gefin að sök samkvæmt ákæru talin varða við 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og að öllu virtu talin til þess fallin að valda verulegu tjóni á andlegu heilbrigði A. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að skipa A réttargæslumann.

Landsréttur birt 30. mars 2022

171/2022

Lögreglustjórinn á Norðurlandi eystra (Agnes Björk Blöndal saksóknarfulltrúi) gegn X (Sunna Axelsdóttir lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili. Fyrir Landsrétti byggði LNE á því að vísa bæri málinu frá Landsrétti enda hefði X ekki haft aðkomu að kæru málsins. Í úrskurði Landsréttar er rakið að þrátt fyrir að afstaða X um kæruna lægi ekki fyrir hefði skipaður verjandi X haft heimild til að kæra málið til Landsréttar fyrir hönd umbjóðanda síns með hliðsjón af 1. mgr. 35. gr. laga nr. 88/2008 og 18. gr. og 1. og 2. mgr. 21. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn, enda lágu fyrir upplýsingar um að vilji hans hefðu í upphafi staðið til þess, og var frávísunarkröfu LNE því hafnað. Var úrskurður héraðsdóms staðfestur með vísan til forsendna hans. Þá komu kröfur réttargæslumanns ekki til álita, enda átti brotaþoli ekki aðild að málinu samkvæmt 2. mgr. 12. gr. laga nr. 85/2011.

Landsréttur birt 29. mars 2022

165/2022

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (enginn) (Kristrún Elsa Harðardóttir lögmaður brotaþola)

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem brotaþola var synjað um skipun réttargæslumanns. Fram kom í úrskurði Landsréttar að ákærði og brotaþoli væru nákomin í skilningi fyrra skilyrðis ákvæðis 2. mgr. 41. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Að því er síðara skilyrði ákvæðisins varðaði um að brotaþoli hefði þörf fyrir sérstaka aðstoð væri til þess að líta að atlaga ákærða, ef sönnuð yrði, hefði verið alvarleg. Hún beindist gegn brotaþola, sem þá hélt á tæplega mánaðargamalli dóttur aðila. Háttsemin væri talin varða við 1. mgr. 218. gr. b almennra hegningarlaga nr. 19/1940 sem væri sérstakt heimilisofbeldisákvæði sem ætlað væri að stuðla að aukinni vernd fyrir þá sem væru í veikri stöðu á þann hátt að vera í nánu sambandi við þann sem ofbeldinu beitti og hefðu þannig þörf fyrir sérstaka aðstoð. Eins og atvikum þessa máls væri háttað væri seinna skilyrði 2. mgr. 41. gr. laga nr. 88/2008 einnig uppfyllt.

Landsréttur birt 10. júní 2021

377/2021

Ákæruvaldið (enginn) gegn X, Y, Z, Þ, Æ og Ö (enginn) (Gísli M. Auðbergsson lögmaður brotaþola)

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem brotaþola var synjað um skipun réttargæslumanns. Á grundvelli nýs læknisvottorðs féllst Landsréttur á að brotaþoli hefði þörf fyrir sérstaka aðstoð réttargæslumanns til þess að gæta hagsmuna sinna í málinu, sbr. skilyrði lokamálsliðar 2. mgr. 41. gr. laga nr. 88/2008.

Landsréttur birt 21. júlí 2020

460/2020

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (Steinbergur Finnbogason lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem synjað var um skipun C lögmanns sem réttargæslumanns brotaþolanna A og B. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var með vísan til forsendna, kom meðal annars fram að fyrir lægi úrskurður Landsréttar um að X væri heimilt að leiða C sem vitni við aðalmeðferð málsins. Einnig lægi fyrir sú niðurstaða Landsréttar að ekki mætti skipa þann réttargæslumann sem kynni að verða kvaddur til að gefa skýrslu sem vitni fyrir dómi í sama máli. Því mætti slá föstu að 4. mgr. 33. gr., sbr. 44. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála girti fyrir að heimilt væri að skipa C sem réttargæslumann brotaþola í málinu. Var því hafnað kröfu brotaþola um skipun C sem réttargæslumanns.

Landsréttur birt 14. júlí 2020

431/2020

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (Steinbergur Finnbogason lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu X um að skipun lögmannsins F sem réttargæslumanns brotaþolans B yrði afturkölluð og X yrði heimilað að leiða lögmanninn G sem vitni við aðalmeðferð málsins. Lögmaðurinn G var tilnefnd sem réttargæslumaður brotaþolanna A, B, C og D við lögreglurannsókn málsins og óskuðu brotaþolarnir C og D eftir því við þingfestingu að G yrði skipuð til þess starfa í þeirra þágu við meðferð málsins fyrir dómi. Sökum ágreinings þar um var ákvörðun um það frestað, en öðrum brotaþolum skipaðir réttargæslumenn, þar á meðal F sem skipaður var réttargæslumaður B. Eftir þinghaldið var upplýst að lögmennirnir F og G væru sambúðarfólk og rækju lögmannsstofur í sameiginlegu skrifstofuhúsnæði. Í úrskurði Landsréttar var fallist á að ekki yrði fyrirfram talið að skýrslugjöf lögmannsins G skipti bersýnilega ekki máli við úrlausn málsins í skilningi 3. mgr. 110. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og því yrði X heimilt að fá lögmanninn leiddan til skýrslugjafar sem vitni. Þar sem héraðsdómur hefði ekki úrskurðað um hvort lögmaðurinn yrði skipaður réttargæslumaður brotaþolanna C og D yrði á hinn bóginn að vísa kröfu þeirra þess efnis frá Landsrétti. Þá hafnaði rétturinn kröfu X um að skipun lögmannsins F sem réttargæslumanns brotaþolans B yrði afturkölluð vegna væntanlegrar skýrslugjafar G þar sem sú aðstaða þótti hvorki vera fyrir hendi að F teldist ekki geta gætt hagsmuna brotaþolans B sem skyldi í samræmi við ákvæði 1. mgr. 45. gr. sömu laga, né að F hefði hagsmuni sem ósamrýmanlegir væru hagsmunum brotaþolans B, sbr. 4. mgr. 33. gr., sbr. 44. gr. þeirra laga og 1. mgr. 20. gr. laga nr. 77/1998 um lögmenn.

Landsréttur birt 21. febrúar 2019

111/2019

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (Stefán Karl Kristjánsson lögmaður) (Elva Ósk Wiium lögmaður brotaþola)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu A um skipun réttargæslumanns. Í úrskurði Landsréttar kom fram að læknisfræðileg gögn sem lægju fyrir í málinu bæru ekki með sér að A hefði í umrætt sinn orðið fyrir svo verulegu tjóni á líkama eða andlegu heilbrigði, að skylt væri að tilnefna honum réttargæslumann, sbr. 2. mgr. 41. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. A nyti aðstoðar lögmanns við að fylgja einkaréttarkröfu sinni eftir og að mati dómsins hefði ekki verið sýnt fram á að hann hefði þörf fyrir sérstaka aðstoð réttargæslumanns til að gæta hagsmuna sinna í málinu. Stæðu því ekki skilyrði til að A yrði skipaður réttargæslumaður og var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Hæstiréttur birt 7. október 2015

665/2015

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (enginn)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta áfram gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.

Hæstiréttur birt 10. febrúar 2014

74/2014

Ákæruvaldið (enginn) gegn X (enginn)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var synjað um skipun réttargæslumanns. Í dómi Hæstaréttar kom fram að brot það sem X væri gefið að sök að hafa framið gegn A væri samkvæmt ákæru talið varða við 1. mgr. 217. gr. og 225. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og yrði að öllu virtu talið til þess fallið að valda verulegu tjóni á andlegu heilbrigði A. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að skipa A réttargæslumann.

Hæstiréttur birt 23. mars 2006

206/2005

Ákæruvaldið (Ragnheiður Harðardóttir vararíkissaksóknari) gegn X (Sveinn Andri Sveinsson hrl)

X var ákærður fyrir brot gegn 193. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa svipt A fyrrum eiginkonu sína, valdi og umsjá barns þeirra með því að fara með það til Frakklands og halda því þar. Með úrskurði héraðsdóms, sem féll rúmum átta mánuðum áður, hafði A verið falin forsjá barnsins til bráðabirgða og foreldrum verið bannað að fara með það úr landi. Óumdeilt var að X fór með barnið til Frakklands án samráðs við A og talið var sannað að honum hefði verið kunnugt um úrskurð héraðsdóms. Þótt gögn málsins bentu til þess að andlegu ástandi barnsins hefði verið áfátt þegar það sætti læknisskoðun í Frakklandi, var ekki fallist á að háttsemi X hefði verið honum refsilaus samkvæmt 13. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin skilorðsbundið fangelsi í tíu mánuði.

Hæstiréttur birt 5. júlí 2005

287/2005

Lögreglustjórinn í Reykjavík (Egill Stephensen saksóknari) gegn Y (Sif Konráðsdóttir hrl)

Talið var að skilyrði 2. mgr. 44. gr. b. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála væru uppfyllt til að skipunar réttargæslumanns við rannsókn opinbers máls, sbr. 2. mgr. 44. gr. c. sömu laga.

Hæstiréttur birt 9. desember 2004

326/2004

Ákæruvaldið (Ragnheiður Harðardóttir saksóknari) gegn Guðjóni Þór Jónssyni (Sveinn Andri Sveinsson hrl), Ívari Birni Ívarssyni (Kjartan Reynir Ólafsson hrl) og Sigurði Ragnari Kristinssyni (Brynjar Níelsson hrl)

Ákærðu voru sakfelldir fyrir brennu með því að hafa, eftir að ákærði S hafði sparkað gat á útidyrahurð, hellt um 10 lítrum af bensíni í anddyri húss í Reykjavík og á tröppur og veggi utan dyra og kveikt síðan í svo að eldur hafi blossað upp. Var talið, að ákærðu hafi hlotið að sjá fram á að mönnum væri búinn bersýnilegur lífsháski af verknaðinum, svo og að almannahættu hafi leitt af íkveikjunni. Var þeim gert að sæta fangelsi í tvö ár. Kostnaður vegna þóknunar skipaðs réttargæslumanns í héraði var felldur á ríkissjóð, en ekki hafði verið lagaheimild til skipunar hans.

Hæstiréttur birt 15. febrúar 2001

307/2000

N, r. 307/2000 og Ákæruvaldið (Ragnheiður Harðardóttir saksóknari) gegn X (Kristján Stefánsson hrl)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

X var ákærður fyrir að hafa framið kynferðisbrot gagnvart drengjunum Y og Z þegar þeir voru á aldrinum 11 til 13 ára. X játaði skýlaust þær sakargiftir sem á hann voru bornar í ákæruskjali og var sakfelldur í héraði. Hann var dæmdur til 12 mánaða fangelsisvistar og til greiðslu miskabóta til drengjanna. Hæstiréttur staðfesti sakarmat héraðsdóms og heimfærslu hans til refsiákvæða. Refsiákvörðunin var staðfest, en miskabætur til drengjanna hækkaðar. Þóknun skipaðs réttargæslumanns Y og Z var ákveðin í samræmi við 3. mgr. 44. gr. i laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála og lækkuð frá því sem ákveðið var í héraði.

Hæstiréttur birt 9. nóvember 2000

290/2000

Ákæruvaldið (Bogi Nilsson ríkissaksóknari) gegn X (Örn Clausen hrl)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

X var ákærður fyrir kynferðisbrot gagnvart sex heyrnarskertum stúlkum, en X, sem einnig var heyrnarskertur, var um fjögurra ára skeið starfsmaður félagsmiðstöðvar skólans, þar sem stúlkurnar voru nemendur. Á grundvelli játningar X og framburðar stúlkunnar A var talið sannað að X hefði á árinu 1989 eða 1990 fengið A, þá 8 eða 9 ára, til að girða niður um sig og hafi hann einnig girt niður um sig, sýnt henni kynfæri sín og fengið hana til að fróa honum uns honum varð sáðlát, sleikt kynfæri hennar og síðan reynt að hafa við hana samfarir. Var brotið talið varða við 1. málslið 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var X ákærður fyrir kynferðisbrot gegn B, en gegn eindreginni neitun hans þótti ekki fram komin sönnun þess að hann hefði gerst sekur um umrætt brot. Var X því sýknaður af ákæru um kynferðisbrot gegn B. Í þriðja lagi var X ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni C þegar hún var 12 eða 13 ára með því að hafa látið hana setjast í fang sér og strokið henni fyrir borgun í bifreið hans á afskekktum stað. Ekki þótti óvarlegt að telja að tilburðir X hefðu verið af kynferðislegum toga og var brotið talið varða við 2. málslið 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Þá var X einnig sakfelldur fyrir að hafa látið C nokkrum sinnum hafa þvaglát í glös og baðker á salerni félagsmiðstöðvarinnar og var brotið talið varða við 209. gr. almennra hegningarlaga. Í fjórða lagi var X ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni D, en gegn staðfastri neitun hans var ekki talið sannað að hann hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru og var X því sýknaður af ákæru um kynferðisbrot gegn D. Í fimmta lagi var X ákærður fyrir kynferðisbrot gegn E með því að láta hana í tvígang pissa í poka og boðið henni peninga fyrir í síðara skiptið. Á grundvelli játningar X og framburðar E var talið sannað að hann hefði gerst sekur um umrædda háttsemi og var brotið talið varða við 209. gr. almennra hegningarlaga. Þá var talið sannað að X hefði beðið E að girða niður um sig og setjast ofan á X er þau voru í bifreið hans og var brotið talið varða við 2. málslið 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga. Loks var X ákærður fyrir kynferðisbrot gegn stúlkunni F, en hann var liðsmaður hennar hluta ársins 1998 er stúlkan var 14 ára. Á grundvelli játningar X var talið sannað að hann hefði sýnt F klámspólur á heimili sínu. Þá var einnig talið sannað að X hefði látið F hafa þvaglát í fötu á heimili hans og voru brot hans gegn F talin varða við 209. gr. almennra hegningarlaga. Var X dæmdur til fangelsisrefsingar, sem var að hluta til skilorðsbundin og til þess að greiða A, C, E og F miskabætur.

Hæstiréttur birt 7. október 1999

217/1999

Ákæruvaldið (Ragnheiður Harðardóttir saksóknari) gegn Ingimundi Loftssyni (Andri Árnason hrl)
Málaflokkur: Kynferðisbrot

I var ákærður fyrir nauðgun með því að hafa ráðist að X, 16 ára gamalli stúlku, sem þá var við útburð dagblaðs í anddyri fjölbýlishúss, og þröngvað henni til holdlegs samræðis með ofbeldi. I bar við algeru minnisleysi vegna ölvunar um ferðir sínar og athafnir þegar atvik málsins áttu sér stað. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna sinna um sakarmat og refsiákvörðun, var talið, að framburður X um atvik málsins fengi stoð í rannsókn á sýnum sem tekin voru á vettvangi og úr buxum X, en samkvæmt rannsókninni reyndist vera um að ræða sæði úr I. Þótti verða að leggja til grundvallar þá frásögn X, að I hefði þröngvað henni með ofbeldi til samfara. Var I talinn hafa gerst brotlegur við 1. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, sbr. 2. gr. laga nr. 40/1992 og var hann dæmdur til að sæta tveggja ára fangelsi og greiða X miskabætur.