Dómstólaleit

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila gegn X var vísað frá dómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að hafna kröfum varnaraðila um að A lögreglustjóri og B staðgengill lögreglustjóra, ásamt öðrum starfsmönnum embættisins skyldu víkja sæti við rannsókn máls.

Lögreglumaðurinn T var sakfelldur fyrir brot gegn 132. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 217. gr., sbr. 138. gr. sömu laga, með því að hafa, er brotaþoli lá handjárnaður á maganum inni í lögreglubifreið, að þarflausu þrýst hné sínu á háls og höfuð hans, slegið hann tvisvar sinnum í andlitið, þó ekki með krepptum hnefa, og þvingað handjárnaða handleggi hans ítrekað í sársaukastöðu fyrir aftan bak. Hins vegar var talið ósannað að T hefði farið offari og eigi gætt lögmætra aðferða er hann færði brotaþola inn í lögreglubifreiðina og ósannað að háttsemi hans hefði valdið brotaþola tognun og ofreynslu á hálshrygg. Var refsing T ákveðin fangelsi í 45 daga en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

X var ákærð fyrir fjársvik með því að hafa með blekkingum fengið þjónustufulltrúa í viðskiptabanka til að millifæra símleiðis 150.000 krónur af reikningi í eigu annars aðila inn á hennar eigin bankareikning án heimildar. Í dómi Landsréttar var litið til þess að lögregla hefði ekki rannsakað hvort X hafi skort heimild til úttekta af bankareikningnum, eins og henni hefði verið rétt að gera samkvæmt 1. mgr. 54. gr. laga nr. 88/2008, og hefði ákæruvaldinu því ekki lánast sönnun um að X hefði skort slíka heimild þegar millifærslan átti sér stað. Með hliðsjón af framangreindu var niðurstaða héraðsdóms um sýknu X staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem L var heimiluð rannsókn á rafrænu efnisinnihaldi nánar tilgreinds farsíma. Krafa X um frávísun málsins byggðist á ætluðu vanhæfi lögreglustjóra og aðstoðarsaksóknarans sem fór með málið. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki yrði séð að samskipti varnaraðila við lögreglustjóra né önnur atvik eða aðstæður væru til þess fallin að draga óhlutdrægni lögreglustjóra með réttu í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr., sbr. 3. mgr., 26. gr. laga nr. 88/2008. Þá voru meintar yfirlýsingar X um að hann hafi ætlað að drepa ótilgreindan saksóknara ekki taldar leiða til þess að draga mætti óhlutdrægni aðstoðarsaksóknarans sem fór með málið með réttu í efa. Kröfu X um frávísun málsins var því hafnað og hinn kærði úrskurður staðfestur.

X var gefið að sök að hafa dregið sér fjármuni af bankareikningi dánarbús föður síns. Málinu var vísað frá héraðsdómi með vísan til þess að skýrsla hefði ekki verið tekin af X undir rannsókn málsins auk þess sem ákæran hefði ekki uppfyllt skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um skýrleika. Í dómi Landsréttar var litið til þess að samkvæmt 145. gr. sömu laga skuli ákærandi höfða mál á hendur sakborningi telji hann það sem fram hafi komið við rannsókn máls nægilegt eða líklegt til sakfellis. Sóknaraðili hefði metið þau gögn sem fram væru komin sem fullnægjandi grundvöll til að gefa út ákæru í málinu og sönnunarbyrði um sekt ákærða hvíldi á ákæruvaldinu. Enda þótt ekki hefði verið tekin skýrsla af X væru ekki þeir annmarkar á rannsókn málsins að varðað gæti frávísun þess. Var því lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem ákæru gegn X var vísað frá dómi með vísan til 4. mgr. 26. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála þar sem lögreglustjórann á Suðurlandi hefði skort hæfi til þess að gefa út ákæru á hendur honum. Byggðist krafa X einkum á ætluðu vanhæfi tveggja fulltrúa sem störfuðu á ákærusviði embættisins. Einnig byggði X á því að hann hefði orðið fyrir stöðugri ásókn lögreglu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í málinu væri ekki að finna nein gögn sem bæru með sér að fulltrúinn A, sem vanhæf var til að annast rannsókn þeirra brota sem getið væri í ákæru, hefði haft afskipti af rannsókn þeirra. Þá var ekki fallist á að fulltrúinn B hefði verið vanhæfur til þess að annast rannsókn brotanna, sbr. 6. tölulið 1. mgr. 3. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Um hæfi lögreglustjóra vísaði Landsréttur til þess að samkvæmt meginreglu 5. töluliðar 3. gr. stjórnsýslulaga hefði vanhæfi fulltrúans A eitt og sér ekki áhrif á hæfi lögreglustjóra. Þá yrði ekki séð að fyrir hendi væru önnur atvik eða aðstæður sem fallnar væru til að draga óhlutdrægni lögreglustjórans með réttu í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008, þannig að X hefði ekki verið tryggð réttlát málsmeðferð samkvæmt 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

A krafði Í um bætur vegna rannsóknaraðgerða lögreglu. Bótaskylda Í var óumdeild og laut ágreiningur A og Í einungis að fjárhæð miskabóta til handa A. Við ákvörðun miskabóta var litið til þess að þær aðgerðir sem A sætti hefðu falið í sér röskun á mikilvægum hagsmunum hans, friðhelgi einkalífs og frelsi. Aðgerðirnar hefðu verið umfangsmiklar þar sem A sætti leit og handtöku á heimili sínu og leit í fyrirtæki og í tveimur öðrum fasteignum í eigu hans og maka hans. Þá hefðu síma- og tölvugögn A verið skoðuð og upplýsingar um notkun á síma hans frá og með 1. maí 2016 til og með 1. nóvember sama ár. Loks hefði A sætt gæsluvarðahaldi frá morgni 3. nóvember 2016 til síðdegis 7. sama mánaðar, og einangrun meðan á því stóð. Voru miskabætur til A ákveðnar 1.000.000 króna.

A krafði Í um bætur vegna rannsóknaraðgerða lögreglu. Bótaskylda Í var óumdeild og laut ágreiningur A og Í einungis að fjárhæð miskabóta til handa A. Við ákvörðun miskabóta var litið til þess að þær aðgerðir sem A sætti hefðu falið í sér röskun á mikilvægum hagsmunum hennar, friðhelgi einkalífs og frelsi. Aðgerðirnar hefðu verið umfangsmiklar þar sem A sætti leit og handtöku á heimili sínu og leit í fyrirtæki og í tveimur öðrum fasteignum í eigu hennar og maka hennar. Þá hefðu síma- og tölvugögn A verið skoðuð og upplýsingar um notkun á síma hennar frá og með 1. maí 2016 til og með 4. nóvember sama ár. Loks hefði A sætt gæsluvarðahaldi frá morgni 3. nóvember 2016 til síðdegis 7. sama mánaðar, og einangrun meðan á því stóð. Voru miskabætur til A ákveðnar 1.000.000 króna.