Hið stefnda félag var sýknað af öllum kröfum stefnanda þar sem hvorki var talið sannað að stefndi hefði ofkrafið stefnanda um þóknun fyrir bókhaldsþjónustu né að skilyrðum meginreglu kröfuréttar um endurgreiðslu ofgreidds fjár væri fullnægt. Þá var hvorki talið sannað að stefnandi ætti skaðabótakröfu á hendur stefnda sömu fjárhæðar né heldur vegna fjártjóns sökum stjórnsýslusektar sem lögð var á stefnanda þar sem ársreikningi félagsins var ekki skilað tímanlega.
Ágreiningur þessa máls varðaði verksamning vegna framkvæmda við vöruhúsa- og skrifstofubyggingu að Korngörðum 3 í Reykjavík. Óumdeilt var að verkið hefði tafist vegna seinkunar á afhendingu hönnunargagna en ágreiningur var um hvort hún skýrði þær tafir sem urðu á verkframkvæmdinni. Aðalstefnandi sem var einn af undirverktökum byggði á því að kostnaður hans hefði aukist verulega vegna stórfelldra vanefnda á afhendingu hönnunargagna, verkstaðar og af völdum annarra verktaka. Gagnstefnandi sem jafnframt var aðalverktaki fasteignarinnar, byggði á því að hann ætti rétt á afslætti og bótum vegna afnotamissis og galla á verkframkvæmdinni. Ágreiningurinn laut að mörgum verkþáttum, svo sem framleiðslu á stáli og uppsetningu stálvirkis í eigninni, samlokueiningum vegna utanhússklæðningar, samlokueiningum í frysti, samningi um viðbótarstál og samningi um afhendingu á trapízuplötum í skrifstofuhluta. Þá var deilt um hvort gallar hefðu verið á verkinu, svo sem málningu stálvirkis, herslumælingar, litamismun í klæðningu, leka, þykkt samlokueininga í frysti og frágangi. Ágreiningur var um fullnægjandi upplýsingagjöf, afhendingu vinnusvæðis, starfsmannafjölda, tafabætur, tapaðar leigutekjur, gengismun, afhendingu verkstaðar, verkábyrgð, sönnun, þ.m.t sönnunargildi matsgerða, verkstjórn, vaxtakröfu, gengismun, stöðuúttektir, skuldajöfnuð, dráttarvaxtakröfu og verðbætur. Niðurstaða dómsins var sú að gagnstefnandi bæri ábyrgð á þeim töfum sem urðu á reisningu stálvirksins, ekki aðeins vegna tafa á hönnunargögnum og afhendingu verksvæðis, heldur fyrst og fremst vegna tafa á vinnu uppsteypuverktaka sem gagnstefnandi bar ábyrgð á. Að mati dómsins var það forsenda þess að unnt færi að ljúka stálreisningunni að uppsteypu væri lokið. Að því er varðaði utanhússklæðningu á svokölluðum MW samlokueiningum var talið að sú staðreynd að verkið fluttist yfir á tímabil þar sem veðurfar var miklu óhagstæðara hefði aðalstefnandi átt rétt á framlengingu verktímans. Allt að einu var talið að aðalstefnandi yrði að bera ábyrgð á töfum vegna skorts á efni vegna skemmdra og gallaðra samlokueininga, sem mátti rekja til skemmda í flutningi, geymslu efnis og gallaðra pantana. Þá var jafnframt fallist á tafabætur vegna riftunar á samningi um skrifstofuhluta. Fallist var á að aðalstefnandi hefði upplýst gagnstefnda um tafir og jafnframt að hann ætti kröfu um viðbótarkostnað vegna seinkunar á afhendingu verkstaðarins, aukins kostnaðar við yfirstjórn, viðbótarkostnaðar við uppsetningu á stálvirkinu, en hafnað var greiðslu vegna viðbótarverka og stáli sem ekki nýttist. Þá var fallist á að gagnstefnandi hefði verið heimilt að ganga að verkábyrgð, auk þess sem ekki var talið að aðalstefnandi ætti rétt á vöxtum vegna uppgjörs reikninga, en fallist var á gengismun vegna fjögurra reikninga og fyrirframgreiðslu. Þá var jafnframt fallist á tafabætur ýmsar gallakröfur gagnstefnanda, en krafa um tapaðar leigutekjur var talinn tilhæfulaus enda tafabætur umsamdar. Var gagnstefnanda gert að greiða málskostnað vegna þessa þáttar málsins en að öðru leyti féll málskostnaður niður. Loks var hafnað kröfum um aukinn kostnað vegna eftirlits, viðbótarstáls, verðbóta, þykktar samlokueininga, og tafabóta sem gagnstefnandi greiddi til undirverktaka sem annaðist framleiðslu og uppsetningu á hillukerfi svo á gámaleigu vegna búnaðar þessa undirverktaka.
Aðalsök var vísað frá dómi vegna vanreifunar en gagnsök vegna þess að hún var höfðuð án þess að skilyrði 28. gr. laga nr. 91/1991 væru uppfyllt.
Fallist var á að Landsréttur hefði með dómi staðfest eignarrétt stefnanda að 50% hlut í húsi sem látin móðir stefndu hafði átt á Spáni. Stefndu, sem höfðu selt allt húsið, voru dæmd til þess að greiða honum hlutdeild hans í því endurgjaldi sem þau fengu fyrir húsið. Þau voru jafnframt dæmd til þess að endurgreiða honum kostnað sem hann hafði lagt út fyrir stefndu á Spáni vegna samskipta við opinber yfirvöld þar og skjalagerðar.
IKH höfðaði mál á hendur RK, húsfélagi verslunarmiðstöðvarinnar Kringlunni 4-12, til endurgreiðslu hluta þeirra gjalda sem IKH hafði innt af hendi til húsfélagsins eða sem nam þeim fjárhæðum sem varið hafði verið til auglýsinga- og kynningarstarfsemi húsfélagsins. Sá kostnaður hafði verið talinn til sameiginlegs rekstrarkostnaðar RK frá stofnun félagsins. IKH byggði á því að áðurgreindur hluti gjaldanna hefði verið innheimtur án lagaheimildar og IKH greitt þau í rangri trú um að félaginu væri það skylt. IKH hefði í engu notið góðs af auglýsinga- og kynningarstarfsemi RK, enda eigandi húsnæðis í skrifstofuturni Kringlunnar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með RK að skýra bæri ákvæði 43. gr. laga nr. 26/1994 um fjöleignarhús rúmt og var í því sambandi vísað til 2. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar og sjónarmiða í dómaframkvæmd Hæstaréttar um skylduaðild að félögum. Af ákvæðum 1. mgr. 57.gr. og 43. gr. laga nr. 26/1994 yrði með hliðsjón af framangreindu ekki ályktað að kostnaður vegna auglýsinga- og kynningarstarfsemi félli undir sameiginlegan kostnað húsfélags í skilningi laganna. Samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 26/1994 væri eigendum fjöleignahúsa, sem hýsa atvinnustarfsemi að öllu leyti eða hluta, heimilt að víkja frá fyrirmælum laganna með sérstökum samþykktum eða samningum, sem þinglýsa skyldi, sbr. einnig 3. mgr. 75. gr. laganna. Samkvæmt 4. mgr. sömu greinar væri þinglýsingar þörf til réttarverndar gagnvart þriðja manni. Hún væri á hinn bóginn ekki gildisskilyrði milli eigenda innbyrðis. Óumdeilt var að IKH eignaðist fasteign sína í Kringlunni í desember 2018 eða eftir að félagssamþykktir RK voru settar á stofnfundi húsfélagsins árið 2000. Lá því fyrir að IKH hefði ekki gengist undir hið umdeilda ákvæði í samþykktunum með atkvæðagreiðslu á fundi í félaginu og gat ákvæðið því ekki skuldbundið IKH með þeim hætti. Þá lá fyrir að félagssamþykktum RK hafði ekki verið þinglýst þegar IKH eignaðist fasteign sína í verslunarmiðstöðinni. Ljóst þótti að IKH taldist þriðji maður í skilningi laganna við kaup á fasteign sinni og var hið umdeilda ákvæði í samþykktum húsfélagsins um að kostnaður vegna auglýsinga- og kynningarstarfsemi teldist til sameiginlegs kostnaðar húsfélagsins því ekki talið skuldbindandi fyrir IKH. Niðurstaða Landsréttar var sú að IKH ætti rétt á endurgreiðslu umþrættra gjalda frá þeim tíma sem hann taldist hafa gert fyrirvara við greiðsluskyldu sína að því er þau varðaði og var miðað við tímamarkið er IKH kynnti álit kærunefndar húsamála þar að lútandi fyrir RK.
Í málinu var deilt um ákvarðanir Í sem vörðuðu laun A og tilkynntar voru með bréfi Fjársýslu ríkisins 29. júní 2022. Í fyrsta lagi var tekin ákvörðun um að breyta viðmiði við árlega uppfærslu launa A, í öðru lagi um að endurkrefja hana um hluta greiddra launa og í þriðja lagi um að lækka laun hennar fyrir júní 2022. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 4. mgr. 44. gr. laga nr. 50/2016, sbr. 9. gr. laga nr. 79/2019, skyldu laun dómara taka breytingum í samræmi við hlutfallslega breytingu á meðaltali reglulegra launa starfsmanna ríkisins fyrir næstliðið almanaksár. Hins vegar lægi fyrir að allt frá gildistöku 9. gr. laga nr. 79/2019 til 1. júlí 2022 hefði Í lagt til grundvallar launavísitölu ríkisstarfsmanna við framkvæmd árlegra breytinga á launum dómara. Hæstiréttur vísaði til þess að stjórnvöld gætu almennt ekki breytt túlkun sinni á lagaákvæði sem lægi til grundvallar stjórnsýsluframkvæmd, borgurunum í óhag, nema hún hafi reynst röng. Meginreglur stjórnsýsluréttar um breytta stjórnsýsluframkvæmd hefðu jafnframt aukið vægi í þessu máli þar sem í því reyndi á breytingar á framkvæmd samkvæmt löggjafarfyrirkomulagi sem byggði á þeirri grunnforsendu að tryggja yrði sjálfstæði dómstóla gagnvart framkvæmdarvaldinu þegar kæmi að ákvörðun um laun dómenda. Taldi rétturinn að ekki hefði verið heimilt að víkja frá fyrri framkvæmd nema sýnt hefði verið fram á að hún hefði verið bersýnilega í ósamræmi við gildandi lög. Hæstiréttur taldi það val Í í upphafi að miða við launavísatölu ríkisstarfsmanna ekki vera í bersýnilegu ósamræmi við texta 4. mgr. 44. gr. laga nr. 50/2016, sbr. 9. gr. laga nr. 79/2019 eða lögskýringargögn, enda væri orðalag ákvæðisins um það viðmið sem lagt skyldi til grundvallar ekki skýrt. Hefði umrædd breyting á stjórnsýsluframkvæmd því ekki verið heimil að óbreyttum lögum samkvæmt meginreglum stjórnsýsluréttar. Komst Hæstiréttur því að þeirri niðurstöðu að sú ákvörðun að breyta því viðmiði sem lá til grundvallar árlegum útreikningi hlutfallslegrar breytingar á launum dómara væri ólögmæt. Þá væri ljóst að ákvarðanir Í um að A skyldi endurgreiða hluta greiddra launa og um lækkun á launum hennar fyrir júní 2022 sæktu efni sitt og forsendur til lögmætis ákvörðunar á Í um að breyta viðmiði til grundvallar árlegri uppfærslu launa. Komst rétturinn því að þeirri niðurstöðu að þær væru einnig ólögmætar. Þá væri ákvörðun um að krefja A um endurgreiðslu greiddra launa í ósamræmi við meginreglur kröfuréttar. Með dómi Hæstaréttar var viðurkennt að þær þrjár ákvarðanir Í sem málshöfðun A beindist að væru ólögmætar.
Stefndi var dæmdur til að endurgreiða stefnanda fjárhæð tveggja reikninga sem stefnandi hafði fyrir mistök tvívegis greitt til stefnda. Ekki var fallist á lækkunarkröfu stefnda og taldist ósannað annað en starfsmenn stefnda bæru ábyrgð á þeim mistökum sem urðu við staðsetningu hluta þess veggjar sem stefnandi hafði ráðið stefnda til að reisa.
FF ehf. mun hafa tekið við útgáfu vikublaðsins DV í októberbyrjun árið 2017 og mun samkvæmt kaupsamningi um útgáfurétt hafa yfirtekið 22.000.000 króna skuld DV ehf. við L ehf. L ehf. og FF ehf. áttu eftir það í föstu viðskiptasambandi þar sem L ehf. gerði FF ehf. vikulega reikninga fyrir prentun og eftir atvikum einnig fyrir pökkun og dreifingu vikuritsins DV en krafði um fyrirframgreiðslu sem í flestum tilvikum var hærri en fjárhæð útgefinna reikninga. FF ehf. höfðaði mál á hendur L ehf. og krafðist endurgreiðslu 16.207.507 króna sem félagið taldi sig eiga inni hjá L ehf. vegna ofgreiðslna á tímabilinu frá október 2017 til september 2019. Að virtu hina fasta viðskiptasambandi aðila og gögnum málsins taldi Landsréttur FF ehf. hafa leitt nægar líkur að því að félagið hefði með greiðslum hinna vikulegu reikninga lokið uppgjöri fyrir prentun og eftir atvikum pökkun og dreifingu þess vikurits sem reikningarnir vörðuðu. Með vísan til atvika málsins og málatilbúnaðar L ehf. var L ehf. jafnframt ekki talið hafa sýnt fram á að það ætti frekari kröfur á hendur FF ehf. Þá var hafnað þeim málsástæðum L ehf. að FF ehf. hefði glatað rétti til endurheimtu hins ofgreidda fjár þar sem félagið hefði ekki gert fyrirvara við greiðslur og sýnt af sér tómlæti um innheimtu kröfu sinnar. Vísaði Landsréttur til þess að L ehf. hefði aldrei haft tilefni til að ætla að vikulegar fyrirframgreiðslur væru endanlegur greiðslur fyrir þjónustu L ehf., auk þess sem L ehf. hefði sent FF ehf. upplýsingar um að inneign væri að safnast upp á viðskiptareikningi hans á meðan aðilar tókust á um uppgjör FF ehf. á skuld DV ehf. við L ehf. og endanlegan prentsamning. Féllst dómurinn því á kröfu FF ehf. um endurgreiðslu 16.207.507 króna vegna ofgreiðslna til L ehf.
Stefndi var sýknaður af endurgreiðslukröfu stefnanda.
Stefndi, smálánafyrirtæki, sýkn af kröfu stefnanda, hagsmunasamtaka, sem höfðu keypt kröfu neytanda, lántaka, á hendur stefnda.
Aðilar deildu um álagningu og innheimtu farþegagjalda vegna hvalaskoðunar. Stefnandi krafðist greiðslu ógreiddra reikninga vegna hvalaskoðunar, en stefndi bar fyrir sig fyrningu auk þess sem hann dró lögmæti gjaldsins í efa. Fallist var á að kröfur stefnanda væru fyrndar að hluta, en sjónarmiðum um ólögmæti gjaldsins var hafnað. Stefnda gert að greiða kröfu stefnanda að því leyti sem hún var ekki fyrnd.
HF ehf. var eigandi fasteignar að Baldursnesi 6 á Akureyri. Eigninni var skipt upp í tvo hluta og leigðu T ehf. og H ehf. hvor sinn hluta af fasteigninni. Í leigusamningi beggja aðila var kveðið á um forkaupsrétt leigutaka að hinu leigða. HF ehf. samþykkti tilboð R hf. í alla fasteignina og bauð T ehf. og H ehf. að nýta forkaupsréttinn. Ágreiningur kom upp milli aðila um nýtingu forkaupsréttarins. HF ehf. hafnaði því að H ehf. gæti nýtt sér forkaupsrétt að hinu leigða og gekk til samninga við T ehf. um kaup þess síðastnefnda á allri fasteigninni. H ehf. höfðaði þá mál á hendur HF ehf. og T ehf. og krafðist viðurkenningar á því að forkaupsréttur hans á þeim hluta fasteignarinnar sem hann hafði á leigu hefði orðið virkur og að kaupsamningur milli HF ehf. og T ehf. um kaup fasteignarinnar yrði ógiltur með dómi. Þá krafðist hann þess að HF ehf. yrði gert að gefa út afsal til sín fyrir eignarhlutanum gegn greiðslu tilgreindrar fjárhæðar. Loks krafðist H ehf. þess að T ehf. yrði gert að endurgreiða honum tilgreinda fjárhæð sem sá fyrrnefndi hafði greitt þeim síðarnefnda í leigu. Landsréttur taldi HF ehf. ekki hafa sýnt fram á að neitt hefði staðið í vegi fyrir því að fasteigninni yrði skipt í tvo hluta í samræmi við nýtingu eignarinnar. Leggja yrði til grundvallar að í forkaupsréttarskuldbindingu hefði eðli máls samkvæmt falist um leið skuldbinding til að gera ráðstafanir til að skipta eigninni í tvo matshluta. Hafi HF ehf. borið að gera þegar reka að því að skipta eigninni upp þannig að H ehf. yrði gert kleift að neyta forkaupsréttar síns. Ekki var fallist á að T ehf. gæti borið fyrir sig grandleysi um þessa skuldbindingu HF ehf. Hefði HF ehf. ekki með réttu getað selt T ehf. þann hluta sem H ehf. átti forkaupsrétt að. Voru viðurkenningarkrafa, ógildingarkrafa og endurgreiðslukrafa H ehf. teknar til greina. HF ehf. var hins vegar sýknað að svo stöddu af kröfu H ehf. um útgáfu afsals.
G höfðaði mál á hendur L hf. til endurgreiðslu á vöxtum sem hún taldi sig hafa ofgreitt í tengslum við uppgjör tveggja veðskuldabréfa útgefnum af eiginmanni hennar 10. mars 2001 og 27. nóvember 2003 og tryggð með veði í fasteign G. Meginágreiningur málsins laut að túlkun á samkomulagi lántaka og L hf. um uppgjör á skuldbindingum samkvæmt veðskuldabréfunum og yfirlýsingu sem G gaf út sama dag. Á grundvelli samkomulagsins og yfirlýsingarinnar innti G af hendi greiðslur síðari hluta árs 2016 sem hún taldi hafa falið í sér greiðslu á kröfu sem hefði að hluta til verið fyrnd. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í ljósi þess að lántaki hefði áður borið fyrir sig að vextir af lánunum væru fyrndir yrði samkomulagið skilið þannig að hann hefði fallið frá þeim andmælum og samið endanlega og með bindandi hætti um hvernig uppgjörinu yrði hagað. Tekið var fram að G hefði ekki átt beina aðild að umræddu uppgjörssamkomulagi og hefði hvorki gengist undir skyldur samkvæmt því gagnvart L hf. með yfirlýsingu þeirri sem hún hefði gefið út né með öðru móti. Af því leiddi að hún gæti haft uppi allar mótbárur sem fyrir hendi voru gegn kröfum L hf., enda væri sá réttur hennar sem veðþola sjálfstæður eftir meginreglum fjármunaréttar. Hins vegar hefði G, í stað þess að hafa uppi mótbárur gegn kröfum L hf., ráðstafað greiðslum til hans án fyrirvara. Til þess hefði þó verið brýnt tilefni í ljósi aðdragandans sem fólst meðal annars í því að L hf. beindi að henni greiðsluáskorunum. Einnig hefði hún veitt tveimur nafngreindum mönnum umboð til að fá allar upplýsingar um skuldir hjá L hf. sem hvíldu á eign hennar og ekkert hefði komið fram í málinu sem benti til að upplýsingum af hálfu L hf. hefði verið áfátt. Að þessu gættu var talið að G gæti ekki fyrirvaralaust gert upp við L hf. veðskuldina í trausti þess að geta síðar beint endurkröfu að honum. Var L hf. því sýknaður af kröfum G.
Kröfu greiddi greiðsluseðil frá stefnda og gerði kröfu um endurgreiðslu þar sem hann hefði greitt hann fyrir mistök. Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda.
Í málinu gerði L ehf. kröfu um viðurkenningu á því að A ehf. bæri greiðsluskyldu gagnvart honum vegna ofgreiddra vaxta af skuldabréfi sem S ehf. gaf út til D hf. en A ehf. hafði síðar eignast bréfið og L ehf. orðið skuldari þess. Í dómi héraðsdóms var A ehf. sýknaður af kröfunni þar sem A ehf. hefði mátt treysta því að skuldabréfið færði honum þann rétt sem það sjálft hefði borið með sér. Í dómi Landsréttar kom fram að í hinum áfrýjaða dómi hefði ekki verið fjallað um hvort umrædd krafa hefði stofnast í upphafi. Í ljósi yfirlýsingar fyrir Landsrétti um að það atriði væri óumdeilt væri ekki ástæða til að ómerkja dóm héraðsdóms á þeim grunni að niðurstaða málsins fæli í sér getsakir um kröfuréttindi. Vísað var til þess að samkvæmt 3. gr. tilskipunar 9. febrúar 1798 um áritun afborgana á skuldabréf gildi viðskiptabréfsreglur um mótbárutap skuldara ekki um vaxtagreiðslur af viðskiptabréfi. Um aðilaskipti að hinni umdeildu kröfu færi því samkvæmt almennum reglum kröfuréttar en í þeim fælist meðal annars sú meginregla að skyldur skuldara aukist ekki við framsal og skuldari haldi mótbárum sínum við kröfuhafaskipti. Samkvæmt því hindruðu kröfuhafaskipti ekki þá kröfu sem L ehf. hafði uppi í málinu. Þá væru skjöl um skuldskeytingu skýr um að henni hefði verið ætlað að hafa þau réttaráhrif að krafa af umræddum toga tilheyrði L ehf. Þá var, með vísan til grandsemi A ehf. um tilvist kröfunnar er hann eignaðist bréfið, ekki fallist á þá málsástæðu A ehf. að krafa L ehf. væri niður fallin sökum tómlætis. Var því fallist á viðurkenningarkröfu L ehf.
G krafði L hf. um endurgreiðslu á vöxtum sem hún taldi sig hafa ofgreitt í tengslum við uppgjör tveggja veðskuldabréfa. Höfðu lánin, sem tryggð voru með veði í fasteign í eigu G, upphaflega verið í íslenskum krónum en á árunum 2004 til 2005 verið breytt þannig að eftirstöðvarnar skyldu miðaðar við gengi erlends gjaldmiðils. Í kjölfar dóma Hæstaréttar á árunum 2011 til 2013, annars vegar um ólögmæti gengistryggingar og hins vegar um áhrif fullnaðarkvittana, voru lánin endurútreiknuð og var sú leið sem hagstæðust var fyrir G látin standa. Árið 2016 náðu G og L hf. samkomulagi um uppgjör á framangreindum lánum með framsali á greiðslum vegna sölu á fyrrnefndri fasteign. Taldi dómurinn að með því hefði komist á bindandi samkomulag um lokauppgjör þeirra krafna á hendur lántaka sem að baki því bjuggu. Var L hf. því sýknaður af kröfum G.
S hf. veitti I ehf. ýmsa þjónustu og sá meðal annars um hýsingu á tölvupósti fyrir hann frá árinu 2006, en um þá þjónustu hafði ekki verið gerður formlegur samningur. Á árinu 2009 hóf I ehf. að hýsa tölvupóst sinn sjálfur en S krafði þó I ehf. áfram mánaðarlega um endurgjald fyrir þjónustuna þar til I ehf. gerði athugasemd við innheimtuna árið 2016. Krafðist I ehf. þess að S hf. yrði gert að endurgreiða honum hið ofgreidda endurgjald. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars að virtri skýrslugjöf fyrrverandi viðskiptastjóra hjá S hf. lagt til grundvallar að I ehf. hefði sagt upp þjónustunni á árinu 2011 en fyrir mistök hefði S hf. áfram innheimt endurgjaldið og I ehf. greitt. Var vísað til þess að báðir aðilar hefðu sýnt af sér verulegt hirðuleysi í lögskiptum sínum sem hefði leitt til þess að S hf. hefði fengið með óréttmætum hætti mánaðarlegar greiðslur frá I ehf. Var ekki talið að S hf. hefði mátt hafa réttmæta ástæðu til að ætla að hann hefði getað haldið umræddum greiðslum og að endurgreiðsla þeirra væri ekki sérlega bagaleg fyrir hann. Var því fallist á kröfu I ehf.
S og Í hf., sem síðar fékk nafnið G hf. (forveri stefnda), gerðu með sér þrjá lánssamninga á árunum 2001-2005. S höfðaði mál gegn ÍB hf. og hafði annars vegar uppi fjárkröfu vegna tveggja lánssamninga sem gerðir höfðu verið upp með nýjum lánssamningi við ÍB hf. árið 2011 og hins vegar krafðist S viðurkenningar á rétti sínum til að skuldajafna kröfu á hendur G hf. við lánssamningi milli S og ÍB hf. vegna þriðja lánsamningsins sem hann hafði gert upp við G hf. árið 2008. Taldi S að hinir upprunalegu lánssamningarnir hefðu verið í íslenskum krónum og bundnir við gengi erlendra mynta með ólögmætum hætti. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að þótt að S hafi getað tekið lánin út í áföngum hefði ekki verið tiltekið í lánssamningunum að hver lánshluti yrði sjálfstætt lán né vísað til þess að um rammasamning eða lánalínu væri að ræða. Var því talið að líta bæri á hvern lánssamning sem sjálfstæða lánsskuldbindingu. Þá var talið m.a. með vísan til þess að báðir aðilar hefðu uppfyllt meginskyldur sínar samkvæmt samningunum með greiðslum í íslenskum krónum að lánssamningarnir hefðu verið bundnir ólögmætri gengistryggingu. Enn fremur var deilt um hvort ÍB hf. gæti á grundvelli endurútreiknings lánanna gert kröfu um aðra og hærri vexti en gert hefði verið ráð fyrir á grundvelli samningana. Var talið með vísan til heildarmats á öllum aðstæðum stæði það ÍB hf. nær að bera þann vaxtamun sem hefði hlotist af hinni ólögmætu gengistryggingu. Þá var viðurkenndur fyrrgreindur skuldajöfnunarréttur S með vísan til ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins frá 14. október 2008 um ráðstöfun eigna og skulda G hf. Voru því kröfur S teknar til greina.
Ágreiningur aðila laut að uppgjöri vegna starfsloka A hjá B ehf. Að virtum atvikum málsins var fallist á með A að hún ætti kröfu á hendur B ehf. fyrir ótekið orlof og vangoldin laun. Þá var hafnað gagnkröfu B ehf. um bætur vegna ólögmæts brotthvarfs A úr starfi og um endurgreiðslu ofgreidds launaauka. Var B ehf. gert að greiða A ógreiddar eftirstöðvar orlofsfjár að frádregnum hluta af kröfu B ehf. vegna ofgreidds launauka.
Þ krafði D hf. um endurgreiðslu þess sem hann taldi sig hafa ofgreitt af skuldabréfi sem hann gaf út til SPRON og D hf. tók síðar yfir. Við skuldskeytingu varð S ehf. síðar skuldari bréfsins. Í fyrra máli milli aðila hafði héraðsdómur komist að þeirri niðurstöðu að lánið væri í íslenskum krónum með ólögmætri gengistryggingu. Fyrir lá að Þ hafði að mestu leyti staðið skil á greiðslum samkvæmt skuldabréfinu. Þá hafði skiptastjóri þrotabús A ehf., sem áður hét S ehf., staðfest með yfirlýsingu að búið ætti ekki kröfu á hendur D hf. vegna greiðslna af bréfinu, þar sem Þ hafði staðið straum af þeim. Var því talið að Þ hefði öðlast rétt til að hafa upp að fullu endurkröfu á hendur D hf. vegna þess sem hann taldi sig hafa ofgreitt, sbr. 7. og 8. mgr. 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Deildu aðilar um hvort greiðslur Þ og síðar S ehf. á umsömdum vöxtum á tilteknu tímabili hefðu falið í sér fullnaðargreiðslu eða hvort D hf. gæti haft uppi viðbótarkröfu miðað við vexti eftir 4. gr. laga nr. 38/2001. Talið var að þótt fjárhæð viðbótarkröfunnar væri nokkur þegar litið væri til þess hverjir greiddir vextir voru af bréfinu væri hún á hinn bóginn óveruleg sem hluti af höfuðstól bréfsins. Þá yrði að virða fjárhagslega röskun Þ vegna viðbótarkröfunnar í því ljósi að hann hafði þegar greitt skuldina. Væru því ekki efni til að víkja frá meginreglu kröfuréttar um rétt kröfuhafa til viðbótargreiðslu. Var því talið að D hf. gæti teflt fram viðbótarkröfunni gegn kröfu Þ. Þá var talið að greiðslur sem inntar hefðu verið af hendi inn á reikning sem var handveðsettur D hf. samkvæmt skilmálabreytingu sem gerð var á bréfinu hefðu átt að renna til uppgjörs á skuldabréfinu. Af þeim sökum var talið að skuldin hefði ekki verið öll í gjalddaga fallin þannig að reiknaðir yrðu dráttarvextir af henni. Samkvæmt þessu var D hf. gert að endurgreiða Þ nánar tilgreinda fjárhæð.
Árið 2008 gerðu L hf. og P ehf. með sér samning um svokallað fjölmyntalán til P ehf. Ári síðar eignaðist L hf. allt hlutafé í P ehf. og var lánið greitt upp í lok þess árs. Árið 2010 hófst svokallað opið söluferli á P ehf. sem lauk með sölu allra hluta í félaginu til Lþ ehf. Árið 2012 tilkynnti L hf. P ehf. að bankinn hefði endurútreiknað tiltekið eldri lán aðila frá árinu 2007 þar sem að það hefði verið gengistryggt lán í íslenskum krónum. Jafnframt var tilgreint að fyrrgreint fjölmyntalán aðila frá árinu 2008 hefði verið í erlendri mynt og ætti því ekki að sæta endurútreikningi. Þessu var P ehf. ósammála og krafði L hf. um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt. Í dómi Hæstaréttar kom fram að uppgreiðsla lánsins árið 2009 hefði farið fram í tengslum við endurskipulagningu á fjárhag P ehf. og hefði markmiðið verið að afskrifa í verulegum mæli skuldir félagsins til þess að það yrði rekstrarhæft á ný. Allt hlutafé í P ehf. hefði síðan verið selt Lþ ehf. eftir að fjárhagur félagsins hafði verið endurskipulagður. Kaupendur hlutafjárins hefðu haft aðgang að gögnum um félagið og hefðu framkvæmt áreiðanleikakönnun á því og hefði mátt vera fullkunnugt um hvernig með skuldir félagsins hefði verið farið og hvers eðlis þær hefðu verið. Þá hefði ákvörðun kaupverðsins verið miðuð við þá forsendu að framangreindu skuldarsambandi hefði verið lokið. Samkvæmt þessu og í samræmi við reglur kröfuréttar um réttaráhrif greiðslu og lok skuldarsambanda var ekki fallist á kröfu P ehf. Kom því ekki til athugunar hvort í samningnum hefði verið mælt fyrir um ólögmæta gengistryggingu. Var L hf. sýknaður af kröfu P ehf.
Árið 2006 gerði S lánssamning við L hf. og var helmingur lánsfjárhæðinnar tengdur gengi erlendra gjaldmiðla. L hf. endurútreiknaði í nóvember 2010 gengistryggða hluta lánsins miðað við stöðu þess í maí það ár, sem var síðasti gjalddagi sem S greiddi af láninu fyrir endurútreikning þess. Ágreiningur aðila laut annars vegar að því hvort S gæti borið fyrir sig fullnaðarkvittanir vegna þegar greiddra vaxta frá stofndegi lánssamningsins til maí 2010 vegna þess hluta lánsins sem bundinn var ólögmætri gengistryggingu og hins vegar hvort krafa S um endurgreiðslu oftekinnar verðtryggingar og vaxta, vegna þess hluta lánsins sem var í íslenskum krónum, væri fallin niður fyrir fyrningu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af því hvernig greiðslu afborgana og samningsvaxta var háttuð milli aðila yrði að miða við það að komin hefði verið á nægileg festa við framkvæmd samningsins og að vanskil S gætu ekki staðið í vegi endurkröfu hennar. Þá var talið að L hf. hefði með endurútreikningi sínum í reynd reiknað sér viðbótarvexti frá stofndegi lánssamningsins til maí 2010 og að sú fjárhæð væri um það bil 30% af upphaflegri fjárhæð gengistryggða hluta lánssamningsins og 161% ef miðað væri við hlutfall af greiddum vöxtum. Lægi samkvæmt þessu í augum uppi að viðbótargreiðslan væri umtalsverð og fæli í sér röskun á fjárhagslegum hagsmunum S. Yrði því að leggja til grundvallar að greiðslutilkynningar L hf. og fyrirvaralaus móttaka hans á greiðslum frá S í samræmi við tilkynningarnar hefði jafngilt fullnaðarkvittunum. Það stæði L hf. nær en S að bera þann vaxtamun sem deilt væri um í málinu og gæti L hf. því ekki krafið hana um viðbótargreiðslur vegna þegar greiddra vaxta aftur í tímann. Með hliðsjón af dómaframkvæmd Hæstaréttar í sambærilegum málum var fallist á með S að afborganir hennar af höfuðstól skuldarinnar sem hún innti af hendi frá stofndegi samningsins til maí 2010 kæmu að fullu til frádráttar höfuðstólnum sem bæri hvorki gengistryggingu né verðbætur af öðrum toga á því tímabili. Ætti S því rétt til endurgreiðslu þeirra fjárhæða sem hún ofgreiddi. Loks var talið að S gæti ekki borið fyrir sig ákvæði 1. mgr. 10. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda og væri því krafa hennar um endurgreiðslu oftekinnar verðtryggingar og vaxta, vegna þess hluta lánsins sem var í íslenskum krónum, fallin niður fyrir fyrningu. Var L hf. gert að greiða S 152.388 krónur.
Árið 2007 gerði E lánssamning við L hf. og var 66% lánsfjárhæðarinnar tengd gengi erlendra gjaldmiðla. L hf. endurútreiknaði í október 2010 gengistryggða hluta lánsins miðað við stöðu þess í júní það ár, sem var síðasti gjalddagi sem E greiddi af láninu fyrir endurútreikning þess. Ágreiningur aðila laut að endurkröfu E vegna ætlaðra ofgreiðslna í gengistryggða hluta lánssamningsins. Deildu aðilar um forsendur útreikninga en ekki fjárhæðir, en með endurútreikningi sínum reiknaði L hf. sér viðbótarvexti fyrir liðna tíð frá stofndegi lánssamningsins til júní 2010. Með hliðsjón af því hvernig greiðsla afborgana og samningsvaxta var háttuð milli aðila var talið að miða yrði við það að komin hefði verið á nægileg festa við framkvæmd samningsins. Þá var talið að sú fjárhæð sem L hf. hefði endurútreiknað væri um það bil 24% af upphaflegri fjárhæð gengistryggða hluta lánssamningsins og 153% ef miðað væri við hlutfall af greiddum vöxtum. Lægi samkvæmt þessu í hlutarins eðli að viðbótargreiðslan væri umtalsverð og fæli í sér röskun á fjárhagslegum högum E. Samkvæmt þessu var fallist á með héraðsdómi að E hefði hvorki glatað rétti sínum til að bera fyrir sig fullnaðarkvittanir með fyrirvaralausum afborgunum sínum né vegna tómlætis við að hafa uppi kröfu sína um endurgreiðslu. Það stæði L hf. nær en E að bera þann vaxtamun sem deilt væri um í málinu og gæti L hf. því ekki krafið hann um viðbótargreiðslur vegna þegar greiddra vaxta aftur í tímann. Var L hf. gert að greiða E 338.041 krónur.
L ehf. og LÍ hf. gerðu með sér viðskiptasamning um reikningslánalínu 11. maí 2005 þar sem LÍ hf. skuldbatt sig til að hafa til reiðu fyrir L ehf. reikningslánalínu að fjárhæð 80.000.000 krónur. Í samningnum kom fram að innan þeirra marka væri L ehf. heimilt að taka lán hjá bankanum í íslenskum krónum svo og nánar tilgreindum erlendum gjaldmiðlum. Var samningnum breytt nokkrum sinnum, m.a. til hækkunar á lánsfjárhæð. Aðilar gerðu á ný með sér lánssamning 18. september um fjölmyntalán í erlendum gjaldmiðlum. Var andvirði lánsins ráðstafað til greiðslu á lánum L ehf. samkvæmt reikningslánalínunni miðað við 15. ágúst 2008. Viðauki var gerður við lánssamninginn frá 2008 á árinu 2011 þar sem láninu var breytt í lán í íslenskum krónum og höfuðstóll þess lækkaður um 25%. Þá voru lánssamningar samkvæmt reikningslánalínu endurútreiknaðir í lok árs 2011 og inneign L ehf. samkvæmt þeim endurútreikningi ráðstafað til lækkunar á lánssamningnum frá árinu 2008. Við endurútreikninginn var miðað við að lánin skyldu bera vexti samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001. L ehf. taldi að hann hefði með lánssamningnum frá 2008 greitt L hf. meira en hann skuldaði samkvæmt samningnum um reikningslánalínu. Höfðaði hann því mál og krafði L hf. um þá fjárhæð sem hann taldi sig hafa ofgreitt. Var talið að hver lánshluti sem stofnað hefði verið til á grundvelli samningsins um reikningslánalínu hefði verið sjálfstætt lán er markast hefði af þeim ramma sem samningurinn hefði sett. Með vísan til tilurðar skuldbindinga L ehf. samkvæmt samningnum, tilgreiningu þeirra í stofnskjölum einstakra lánveitinga og þess hvernig þær hefðu reglulega verið gerðar upp var fallist á það með L ehf. að lán hans samkvæmt samningnum hefðu í raun verið í íslenskum krónum, tengd við gengi erlendra gjaldmiðla þannig að í bága hefði farið við 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001. Hins vegar hefði vaxtaviðmiðun samningsins um lánshluta í íslenskum krónum, sem miðaði við REIBOR-vexti að viðbættu umsömdu álagi, verið lögmæt. Að því er varðaði það álitaefni hvort L hf. hefði verið heimilt að krefja L ehf. um viðbótargreiðslu vegna mismunar á umsömdum vöxtum sem hann hafði þegar greitt af láninu og vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 var vísað til sjónarmiða sem rakin voru í tilgreindum dómum Hæstaréttar um heimild til að víkja frá meginreglu kröfuréttar um að kröfuhafi, sem hefur fengið hefði minna greitt en hann hefði átt rétt til, ætti kröfu á hendur skuldara um það sem vangreitt hefði verið. Var ekki talið að slík festa hefði verið komin á við greiðslu afborgana og vaxta af einstökum lánshlutum að efni væru til að víkja frá meginreglunni. Hefði L hf. því verið rétt við endurútreikninginn að taka mið af viðbótarkröfu sinni um vexti, en vextir samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 hefðu verið lægri en þeir vextir sem aðilar sömdu um samkvæmt samningnum um reikningslánalínu. Þá þóttu önnur atriði sem L ehf. bar við til stuðnings kröfu sinni ekki leiða til þess að hún yrði tekin til greina. Var L hf. því sýknaður af kröfu L ehf.
H krafði L um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt af fjórum lánssamningum sem L hafði eignast réttindi yfir. H hf. greiddi afborganir og vexti af lánunum til og með gjalddaga 20. júní 2008, en ágreiningur var um það hvort með réttu yrði litið svo á að vanefndir hefðu orðið á greiðslum eftir þann tíma. Voru lánin að fullu greidd af hálfu H á árinu 2010 með nýju láni frá L, en á grundvelli þess að í lánssamningunum hefði verið mælt fyrir um ólögmæta gengistryggingu endurreiknaði L lánin á árinu 2011 og miðaði við að þau skyldu bera vexti samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom m.a. fram að almennar reglur um skilyrði fyrir endurheimt ofgreidds fjár stæðu því ekki í vegi að H leitaði úrlausnar um hvort L hefði beitt röngum aðferðum við útreikning vaxta við endurgreiðslu sína á árinu 2011 eða ranglega dregið frá óréttmæta viðbótarkröfu um vangreidda vexti af lánunum, sbr. dóma réttarins í málum nr. 463/2013 og 661/2013. Snerist ágreiningur aðila því um það hvort L hefði verið heimilt að krefja H um viðbótargreiðslu vegna mismunar á umsömdum vöxtum sem hann hafði þegar greitt af láninu og vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001. Vísaði Hæstiréttur í því sambandi til dóms réttarins í máli nr. 661/2013 þar sem rakin hefðu verið skilyrði þess að kröfuhafi gæti haft uppi kröfu um viðbótargreiðslu úr hendi skuldara vegna lögskipta, sem þegar hefði verið lokið, sem og þeirra atvika sem valdið gætu því að slíkur réttur glataðist vegna fullnaðarkvittunar. Var það mat Hæstaréttar að ljóst væri að H hefði verið í góðri trú um að greiðslur hans hefðu verið fullnægjandi. Þá hefði aðstöðumunur verið með aðilum og því staðið L nær að gæta þess að lánssamningarnir hefðu verið í samræmi við ófrávíkjanlegar reglur laga nr. 38/2001. Á því tímabili sem H hefði staðið full skil á greiðslum samkvæmt lánssamningunum hefði verið komin festa á framkvæmd allra samninganna samanlagt. Hefði viðbótarkrafa L verið veruleg hvort sem tekið væri tillit til lánstímans eins og hann varð í reynd eða eingöngu væri horft til þess tíma er lánin hefðu verið í skilum. Þótt H hefði þegar greitt viðbótarkröfuna með því að fjárhæð hennar rann inn í skuld samkvæmt nýjum lánssamningi milli sömu aðila stæði sú skuld enn ógreidd að talsverðu leyti. Þá vísaði Hæstiréttur til þess að þrátt fyrir að L hefði haft viðbótarkröfu sína uppi tímanlega, fengi það því ekki breytt að skilyrði stæðu að öðru leyti til þess að hann yrði bundinn af fullnaðarkvittunum til H og hefði hann þar með glatað rétti til að hafa uppi viðbótarkröfuna. Tækju kvittanirnar á hinn bóginn aðeins til tímabilsins til og með greiðslu 20. júní 2008, en engin festa hefði verið á framkvæmd lánssamninganna upp frá því. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að L bæri að endurgreiða H þá fjárhæð sem félagið hafði greitt vegna viðbótarkröfu L fyrir tímabilið fram til 20. júní 2008.
Aðilar deildu um það hvort L hf. hefði krafið G um of háa vexti við endurútreikning lánssamnings sem aðilar gerðu sín á milli á árinu 2007. Var lánið að fullu greitt af hálfu G á árinu 2008, en á grundvelli þess að í samningnum hefði verið mælt fyrir um ólögmæta gengistryggingu þess endurreiknaði L hf. lánið á árinu 2011 og miðaði við að lánið skyldi bera vexti samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Með vísan til dóms Hæstaréttar í máli nr. 463/2013 var ekki fallist á með L hf. að almennar reglur um skilyrði fyrir endurheimt ofgreidds fjár stæðu því í vegi að fallist yrði á kröfu G, enda hefði félagið átt frumkvæði að því að taka skuldasamband aðila upp að nýju með því að endurgreiða G þá fjárhæð sem það taldi nema inneign hans vegna ólögmætrar gengistryggingar og þannig viðurkennt í verki að G ætti rétt á endurheimt ofgreidds fjár. Þá var ekki fallist á það með G að vextir af láninu skyldu reiknaðir miðað við LIBOR vexti af tveimur tilgreindum myntum með 1,95% álagi, eins og um hafði verið samið í lánssamningnum og var um það m.a. vísað til dóms réttarins í máli nr. 471/2010. Var því næst leyst úr því hvort L hf. hefði verið heimilt að krefja G um viðbótargreiðslu vegna mismunar á umsömdum vöxtum sem hann hafði þegar greitt af láninu og vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001. Um það álitaefni vísaði Hæstiréttur til dóma réttarins í málum nr. 600/2011, 464/2012, 50/2013, 337/2013 og 430/2013 og þeirra sjónarmiða sem þar komu fram um heimild til að víkja frá meginreglu kröfuréttar um að kröfuhafi, sem hefur fengið hefði minna greitt en hann hefði átt rétt til, ætti kröfu á hendur skuldara um það sem vangreitt hefði verið. Yrði tilkalli kröfuhafa um viðbótargreiðslu þó einungis hafnað við sérstakar aðstæður. Heildarmat þyrfti að eiga sér stað í slíkum tilvikum, en því verulegra sem óhagræði skuldarans yrði af viðbótargreiðslu því sterkari væru rökin til að víkja frá meginreglunni. Taldi Hæstiréttur ljóst að G hefði verið í góðri trú um að greiðslur hans hefðu falið í sér fullar efndir. Þá hefði aðstöðumunur verið með aðilum og því staðið L hf. nær að gæta þess að samningurinn væri í samræmi við ófrávíkjanleg ákvæði laga nr. 38/2001. Hins vegar var það mat Hæstaréttar að ekki hefði verið komin á slík festa á framkvæmd lánssamningsins að réttlætt gæti frávik frá meginreglunni. Þá þótti verða að líta til þess að fjárhæð viðbótarkröfu L hf. var óveruleg miðað við höfuðstól lánsins auk þess að G hefði þegar greitt kröfuna, en L hf. hefði haft hana uppi án ástæðulauss dráttar þegar hann dró hana frá við útreikning á inneign G. Með vísan til þessa voru ekki talin skilyrði til að víkja frá meginreglunni um rétt kröfuhafa til viðbótargreiðslu. Var L hf. sýknaður af aðal- og varakröfu G, en ýtrustu varakröfu þess síðarnefnda var vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
H hf. krafði A hf. um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt af tveimur lánssamningum sem gerðir höfðu verið við forvera A hf. Voru lánin að fullu greidd af hálfu H hf. á árinu 2009. Á árinu 2011 endurreiknaði A hf. lánin þar sem í samningunum tveimur hafði verið mælt fyrir um ólögmæta gengistryggingu þeirra. Við endurútreikninginn miðaði A hf. við að lánin skyldu bera vexti samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Laut deila aðila annars vegar að því hvort reglur um endurheimt ofgreidds fjár stæðu í vegi fyrir kröfu H hf. og hins vegar hvort A hf. hefði verið heimilt að krefja félagið um viðbótargreiðslu vegna mismunar á umsömdum vöxtum, sem þegar höfðu verið greiddir af lánunum, og vöxtum samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001. Að því er varðaði fyrra álitaefnið vísaði Hæstiréttur til þess að A hf. hefði átt frumkvæði að því að taka skuldasamband aðila upp að nýju með því að endurgreiða H hf. það sem hann taldi nema inneign félagsins vegna ólögmætrar gengistryggingar og þannig viðurkennt í verki að H hf. ætti rétt á endurheimt ofgreidds fjár. Þá hefði því ekki verið haldið fram af hálfu A hf. að H hf. hefði firrt sig rétti til frekari greiðslu með fyrirvaralausri viðtöku á greiðslum A hf. vegna gengismunarins. Að því er varðaði síðar álitaefnið vísaði Hæstiréttur til dóma réttarins í málum nr. 600/2011, 464/2012 og 50/2013 og þeirra sjónarmiða sem þar komu fram um heimild til að víkja frá meginreglu kröfuréttar um að kröfuhafi, sem hefur fengið hefði minna greitt en hann hefði átt rétt til, ætti kröfu á hendur skuldara um það sem vangreitt hefði verið. Heildarmat þyrfti að eiga sér stað á grundvelli þeirra sjónarmiða, en því verulegra sem óhagræði skuldarans yrði af viðbótargreiðslu því sterkari væru rökin til að víkja frá meginreglunni. Taldi Hæstiréttur ljóst að H hf. hefði verið í góðri trú um að greiðslur hans hefðu falið í sér fullar efndir. Þá hefði festa verið á framkvæmd lánssamninganna og hefði umfang viðbótarkröfu A hf. vegna vaxta verið verulegt hvort sem miðað væri við upphaflegan höfuðstól lánanna eða litið væri til hlutfalls af greiddum vöxtum. Einnig yrði að telja að það hefði staðið A hf. nær að gæta þess að í samningum við H hf. væru ekki skilmálar sem stönguðust á við ákvæði laga nr. 38/2001. Á hinn bóginn var litið til þess að við gerð lánssamninganna hefði H hf. verið eitt stærsta verslunarfyrirtæki landsins með umfangsmikinn rekstur. Hefðu gögn málsins borið með sér að félagið hefði verið í samningsstöðu til að hafa áhrif á skilmála lánssamninganna og hefði það haft brýnt tilefni til að leita sér sérfræðiaðstoðar við samningsgerðina. Yrði ekki litið svo á að viðbótarkrafa A hf., sem H hf. hefði þegar greitt, hefði valdið röskun á fjárhagslegri stöðu hans þannig að jafna mætti til óhagræðis sem einstaklingur eða lítið fyrirtæki yrði fyrir vegna óvæntrar kröfu um verulega viðbótargreiðslu. Þá hefði A hf. haft viðbótarkröfu sína uppi án ástæðulausra tafa. Þóttu því ekki skilyrði til að víkja frá meginreglu kröfuréttar um rétt kröfuhafa til viðbótargreiðslu. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu A hf. staðfest.
F ehf. krafði L hf. um endurgreiðslu fjár sem félagið taldi sig hafa ofgreitt á grundvelli samnings félagsins og S hf. um fjármögnun kaupa á dráttarvél. Laut deila aðila í fyrsta lagi að því hvort umræddur samningur hefði verið lánssamningur með ólögmætri tengingu lánsfjárhæðarinnar við gengi erlendra gjaldmiðla eða leigusamningur þar sem slík tenging væri heimil. Í dómi Hæstaréttar kom m.a. fram að samningurinn hefði samkvæmt efni sínu og framkvæmd samningsaðila öll helstu einkenni lánssamnings og var því litið svo á að S hf., sem síðar sameinaðist L hf., hefði veitt F ehf. lán sem S hf. hefði kosið að klæða í búning leigusamnings. Var því lagt til grundvallar að um lánssamning hefði verið að ræða í skilningi VI. kafla laga nr. 38/2001 en ekki leigusamning. Í öðru lagi deildur aðilar um fjárhæð þess sem F ehf. endurkrafði L hf. um vegna ólögmætrar gengisviðmiðunar. L hf. andmælti ekki skyldu sinni til endurgreiðslu en taldi sér heimilt að krefja F ehf. um vexti Seðlabanka Íslands samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001 á lánstímanum í stað samningsvaxta. Við það myndaðist viðbótarkrafa um vexti fyrir liðna tíð sem nam muninum á samningsvöxtum og vöxtum Seðlabanka Íslands. F ehf. andmælti þessu og taldi ekki skilyrði að lögum til að krefja sig um viðbótarvexti fyrir liðna tíð. Með vísan til dóms Hæstaréttar í máli nr. 471/2010 og laga nr. 151/2010 var fallist á með L hf. að hann ætti, ef ekki kæmi annað til, rétt til þess að lánsfjárhæðin bæri vexti Seðlabanka Íslands samkvæmt 4. gr. laga nr. 38/2001. Hæstiréttur vísaði í framhaldinu til þeirrar meginreglu kröfuréttar að kröfuhafi, sem fengið hefur minna greitt en hann átti rétti til, ætti kröfu á hendur skuldara um það sem vangreitt væri. Sú regla sætti þó undantekningum sem leiddu til þess að við sérstakar aðstæður væri tilkalli kröfuhafa til viðbótargreiðslu hafnað. Styddust undantekningarnar meðal annars við sjónarmið um öryggi í viðskiptum og að það gæti haft í för með sér röskun á fjárhagslegri stöðu skuldara að standa kröfuhafa skil á umtalsverðum fjárhæðum fyrir liðna tíð þvert á væntingar sínar. Þá rakti Hæstiréttur til hvaða sjónarmiða skyldi litið þegar metið væri hvort skilyrði væru til að víkja frá meginreglunni og tók fram að í þeim efnum réði heildarmat. Þegar öll þessi sjónarmið væru virt í heild í ljósi atvika málsins yrði að líta svo á að L hf. gæti ekki krafið F ehf. um vaxtagreiðslur til viðbótar þegar greiddum vöxtum fyrir liðna tíð. Lög nr. 151/2010 sem breyttu lögum nr. 38/2001 gætu ekki hróflað svo að íþyngjandi væri með afturvirkum hætti við réttarreglum um efni skuldbindinga og greiðslu skulda frá því sem gilti þegar til þeirra var stofnað og af þeim greitt. Af þessu leiddi að skilyrði væru í málinu til að víkja frá meginreglunni um rétt kröfuhafa til viðbótargreiðslu og hafna þar með tilkalli L hf. til viðbótarvaxta fyrir liðna tíð. Var endurgreiðslukrafa F ehf., eins og hún var fram sett, því tekin til greina.
L ehf. krafði V ehf. um endurgreiðslu ofgreidds fjár með vísan til þess að L ehf. hefði verið krafið um og innt af hendi til V ehf. hærri greiðslu en þá sem umsamin var vegna kaupa L ehf. á þreskivél. Eftir birtingu stefnu fyrir V ehf. upplýsti félagið að upphaflegt samkomulag um kaup á vélinni hefði verið á milli milli L ehf. og VF ehf., en bú síðarnefnda félagsins hefði þá verið tekið til gjaldþrotaskipta. Í kjölfarið féll L ehf. frá þingfestingu þess máls og höfðaði þess í stað nýtt mál á hendur V ehf. til heimtu alls kaupverðsins. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var talið að V ehf. hefði ekki verið réttur viðtakandi greiðslu kaupverðsins fyrir þreskivélina og var krafa L ehf. um endurgreiðslu þess því tekin til greina.
J leigði fasteignina Hafnarstræti 11 af eiganda hennar frá árinu 2003 til reksturs á veitingastað. Á árinu 2004 var leigusamningurinn endurnýjaður allt fram til ársins 2012. J hafði á árinu 2003 keypt jarðhæð og kjallara fasteignarinnar að Hafnarstræti 9 en árið 2005 keypti H Hafnarstræti 9 og 11, að undanskyldum eignarhluta J. H hugðist nýta fasteignir sínar til hótelreksturs og óskaði eftir því við J að hann flytti veitingarekstur sinn yfir í eignarhluta J að Hafnarstræti 9. Af þeim sökum gerðu málsaðilar með sér samning 10. mars 2006 þar sem kveðið var á um skiptingu á fasteigninni Hafnarstræti 9, lok leigusamnings vegna Hafnarstrætis 11 og skiptingu kostnaðar vegna framkvæmda á fasteignunum tveimur í framangreindum tilgangi. J höfðaði mál þetta vegna meintra vanefnda á samningnum en deila aðila laut einkum að því hvort J hefði borið að greiða leigu frá gerð samningsins þar til H voru afhent umráð fasteignarinnar að Hafnarstræti 11, hvernig reikna bæri samningsbundnar bætur fyrir lokun á veitingastað J að Hafnarstræti 11 og hvort H bæri að greiða fyrir nýtt loftræstikerfi sem sett var upp á veitingastað J að Hafnarstræti 9. J hafði greitt leigu til handa H í tiltekinn tíma eftir gerð samningsins en þar sem J greiddi leiguna án fyrirvara taldi Hæstiréttur ekki skilyrði til þess að taka til greina kröfu hans um endurgreiðslu leigufjárhæðarinnar. H gerði á hinn bóginn meðal annars kröfu um skaðabætur vegna afhendingardráttar með því að J hefði haldið húsnæðinu að Hafnarstræti 11 ólöglega fyrir H frá 1. desember 2006 fram til júlí 2007. Hæstiréttur taldi að H hefði ekki tekist sönnun um að hann hefði beðið tjón vegna framangreinds afhendingardráttar og því hefðu ekki verið skilyrði til þess að fallast á heimild H til skuldajafnaðar á móti kröfum J. Þá krafði J H meðal annars um greiðslu samningsbundinna bóta vegna lokunar á veitingastað hans í tilefni af framkvæmdum af hálfu H. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms þess efnis að J hefði þegar fengið greiddar bætur vegna þessa. Loks krafði J H um greiðslu vegna kaupa og uppsetningar J á loftræstikerfi, á veitingastað hans að Hafnarstræti 9, samkvæmt samningi málsaðila þar sem kveðið var á um að H skyldi greiða fyrir flutning á núverandi loftræstisamstæðu og háf fyrir eldhús ásamt tilheyrandi loftstokkum. H taldi sér á hinn bóginn einungis skylt að greiða fyrir flutning á framangreindum búnaði og að ný tæki, innréttingar og búnaður væri á kostnað J sjálfs. Hæstiréttur taldi að með matsgerð dómkvaddra matsmanna hefði verið sýnt fram á að J hefði valið ódýrari leið við framkvæmd sína með því að kaupa nýja loftstokka í stað þess að nota hina gömlu, en að J yrði að bera áhættuna af því hvort hægt hefði verið að nota önnur tæki sem voru í Hafnarstræti 11 á nýja staðnum að Hafnarstræti 9. Var H að framansögðu og með hliðsjón af samningnum 10. mars 2006 gert að greiða J fyrir smíði og uppsetningu á lofstokkum, auk vinnu við raflagnir á loftræstikerfi J.
Kaupsamningur. Ábyrgð. Bankar. Endurgreiðsla ofgreidds fjár. Tilboð. Samþykki boðs. Skaðabætur. Dráttarvextir. Vanreifun. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. Er B tók yfir söluumboð Peugeot bifreiða hér á landi af J tók hann meðal annars að sér að standa skil á ábyrgðum sem J stóð í við KB, viðskiptabanka sinn, vegna innflutnings á bifreiðum, en KB hafði um nokkurt skeið ábyrgst greiðslur til bifreiðaframleiðandans samkvæmt ákveðnu fyrirkomulagi. Skömmu síðar fékk J heimild til greiðslustöðvunar og í kjölfarið var bú félasins tekið til gjaldþrotaskipta. Þar sem B hugðist skipta um viðskiptabanka kom til uppgjörs fyrrgreindra ábyrgða milli B og KB og greiddi B 166.096.611 krónur á grundvelli yfirlits bankans, sem miðað var við stöðu ábyrgðanna 31. maí 2000. Á árinu 2001 taldi B sig verða varan við ákveðið misræmi í birgðastöðu og óskaði eftir því við KB að kannað yrði réttmæti fyrrgreinds uppgjörs. Í kjölfar könnunar innan bankans ritaði bankastjóri KB bréf 26. september 2002 til B þar sem viðurkennt var að B hefði ofgreitt bankanum fjárhæð sem næmi 30.906.105 krónum og bauðst bankinn til að endurgreiða þá fjárhæð ásamt tilteknum fjárhæðum vegna vaxta og kostnaðar. Með bréfi sem póstlagt var 4. febrúar 2003 afturkallaði KB tilboð sitt þar sem skiptastjóri þrotabús J hefði hafnað nánar tilgreindum aðgerðum sem bankinn taldi forsendu fyrir því að endurgreiðsla af hans hálfu gæti átt sér stað. Sýnt þótti að áður en þetta bréf barst B hafði KB borist svarbréf B þar sem fallist var á þann skilning KB að bankinn hefði oftekið framangreinda fjárhæð við uppgjörið og var krafist greiðslu hennar auk vaxta og kostnaðar sem var töluvert hærri en það sem KB hafði boðið. Í aðalkröfu sinni krafðist B endurgreiðslu umræddrar fjárhæðar á grundvelli óskráðra reglna um endurgreiðslu ofgreidds fjár en hann þótti ekki hafa sýnt nægilega fram á hvaða upplýsingar hann hafi haft um forsendur uppgjörsins þegar það átti sér stað til að lagður yrði dómur á það hvort umræddum reglum yrði beitt. Það þótti hins vegar ljóst að í bréfi KB hafi verið viðurkennt að B hefði verið ofkrafinn um tilgreinda upphæð. Fólst í bréfinu tilboð, sem B taldist hafa samþykkt að því er varðaði höfuðstól endurgreiðslukröfunnar og hafði samþykki hans sannanlega borist KB áður en sá síðarnefndi afturkallaði tilboðið. Var KB því bundinn við þann þátt tilboðsins. Ekki var fallist á að B ætti með sama hætti rétt á greiðslum vegna vaxta og kostnaðar sem KB hafði boðið enda hafði B krafist hærri greiðslna en boðnar höfðu verið og því hafnað tilboði KB að því leyti. Nánar greindum kröfum B um greiðslu skaðabóta vegna kostnaðar sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna ofgreiðslunnar var vísað frá héraðsdómi vegna vanreifunar.
H hafði greitt Í virðisaukaskatt vegna ábyrgðarviðgerða auk álags samkvæmt úrskurði skattstjóra. Eftir að yfirskattanefnd hafði komist að þeirri niðurstöðu að skatturinn hefði verið ranglega á lagður fékk H hann endurgreiddan. Ágreiningur reis með H og Í, meðal annars um hvaða vexti endurgreiðslukrafa H bæri. Talið var að krafan bæri dráttarvexti samkvæmt meginreglu um kröfur um ofgreitt fé. Ekki var fallist á kröfu H um greiðslu lögmannskostnaðar úr hendi Í vegna meðferðar málsins hjá skattyfirvöldum.
Í kaupsamningi um fasteign var ákvæði þess efnis að seljandinn E tryggði kaupandanum Þ skaðleysi vegna leigutekna sem töpuðust vegna þess að leigjendur segðu upp samningum, framlengdu þá ekki eða til riftunar kæmi af ástæðum sem ekki yrðu raktar til Þ. Til vanskila kom hjá einum leigjandanum og krafði Þ E um greiðslu á grundvelli ábyrgðarinnar. E greiddi nokkra fjárhæð inn á kröfu Þ en síðar reis ágreiningur um hvort ábyrgðin næði til þessara atvika. Krafði Þ E um eftirstöðvar kröfunnar í dómsmáli en E gagnstefndi Þ til endurgreiðslu þess fjár sem hann hafði greitt. Talið var að ekki mætti túlka ábyrgðaryfirlýsingu E svo rúmt að hann hefði almennt ábyrgst vanskil leigjendanna. Hefði því ábyrgðin ekki náð til annars en þeirra leigutekna sem töpuðust eftir að leigusamningnum hafði verið rift. Á hinn bóginn var Þ sýknaður af endurgreiðslukröfu E.