Dómstólaleit

IS höfðaði mál á hendur Í og gerði þá kröfu að felldur yrði úr gildi úrskurður Ríkisskattstjóra þar sem hafnað var beiðni hans um endurgreiðslu á fjármagnstekjuskatti vegna staðgreiðslu af arði frá dótturfélagi sínu I ehf. Ágreiningurinn laut að því hvort arðgreiðslan hefði fullnægt því skilyrði 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög að hafa verið úthlutað úr frjálsum sjóði I ehf. og hvort fjármunum félagsins hefði verið úthlutað til hluthafa með lögmætum hætti. Reikningsskil I ehf. voru gerð eftir hlutdeildaraðferð samkvæmt 40. og 41. gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga og var sá arður sem greiddur var IS til kominn vegna hagnaðar af rekstri dótturfélaga I ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 væri einungis heimilt að úthluta sem arði úr einkahlutafélagi hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, yfirfærðum hagnaði frá fyrri árum og frjálsum sjóðum eftir að dregið hefði verið frá tap sem ekki hefði verið jafnað og það fé samkvæmt lögum eða félagssamþykktum skyldi lagt í varasjóð eða til annarra þarfa. Í lögunum væri enga heimild að finna fyrir frekari úthlutun arðs, þar með talið í tilvikum móðurfélaga sem beittu hlutdeildaraðferð í reikningsskilum sínum á grundvelli laga nr. 3/2006. Taldi Hæstiréttur ekki unnt að fallast á að dómur réttarins 4. desember 2014 í máli nr. 786/2013 ætti að leiða til þeirrar ályktunar við skýringu á ákvæðum 74. gr. laga nr. 138/1994 að bókhaldsleg færsla á hagnaðarhlutdeild frá dótturfélagi geti innan reikningsársins myndað sjóð hjá móðurfélagi til úthlutunar arðs án þess að slík hagnaðarhlutdeild hafi í reynd verið greidd út á milli félaganna í formi arðs. Þótt hlutdeildaraðferð hefði verið beitt við uppgjör samstæðu I ehf. og dótturfélaga þess leiddi slík reikningsskil ekki til rýmri heimilda til arðgreiðslna en mælt væri fyrir um í 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994. Var því ekki talið uppfyllt skilyrði fyrir endurgreiðslu staðgreiðsluskatts að um löglega úthlutaðan arð hefði verið að ræða til handa IS.

Húsfélag fjöleignarhússins að L í Garðabæ höfðaði mál til heimtu skaðabóta vegna galla í utanhússklæðningu hússins. Beindi húsfélagið kröfum sínum aðallega að bankanum A hf. á þeim grundvelli að hann hefði í raun verið eigandi og byggingaraðili hússins eftir að hafa yfirtekið L ehf., sem áður hafði staðið að byggingu þess. Til vara beindi húsfélagið kröfum sínum að sveitarfélaginu G og byggingarstjóranum J. Fyrir lá að húsfélagið og A hf. höfðu áður gert með sér samkomulag um fullnaðaruppgjör á kostnaði við úrbætur á fjöleignarhúsinu, en húsfélagið byggði á því að umfang gallans hefði verið stórlega vanáætlað í samkomulaginu og forsendur þess því brostið. Héraðsdómur féllst á að A hf. hefði í raun stjórnað L ehf. frá því að húsið varð fokhelt og að húsfélaginu væri því rétt að beina kröfum sínum að bankanum. Féllst dómurinn jafnframt á að húsfélaginu hefði ekki verið umfang gallans ljóst er gengið var til samkomulagsins og vék því til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936. Var krafa húsfélagsins á hendur A hf. því tekin til greina. Hæstiréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að A hf. hefði í raun haft öll ráð L ehf. í hendi sér og farið með allt forræði á því hvernig ljúka skyldi við byggingu hússins. Hefði bankinn tekið ákvörðun um að leita ódýrari lausna við bygginguna, þar með talið að notast við aðra einangrun og múrklæðningu heldur en aðalhönnuður hússins hafði mælt fyrir um og samþykktar teikningar hefðu gert ráð fyrir. Samkvæmt matsgerð dómkvadds manns uppfyllti sú einangrun og múrklæðning ekki kröfur byggingarreglugerðar og laga um brunvarnir og mætti rekja orsök þeirra skemmda sem krafist væri bóta fyrir til þessa. Var niðurstaða héraðsdóms um skaðabótaábyrgð A hf. því staðfest. Þá staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að víkja bæri samkomulagi aðila til hliðar, meðal annars með vísan til þess að A hf. hefði borið ábyrgð á þeirri ákvörðun að setja aðra einangrun og múrklæðningu á útveggi hússins. Var hinn áfrýjaði dómur samkvæmt því staðfestur.

A hf. höfðaði mál gegn B og K til innheimtu kröfu á grundvelli lánssamnings. Í héraðsdómsstefnu krafðist A hf. greiðslu í svissneskum frönkum þar sem miðað var við að skuldin væri samkvæmt lánssamningnum í þeim gjaldmiðli. Á þessa kröfu féllst héraðsdómur. Í greinargerð sinni til Hæstaréttar setti A hf. fram nýja varakröfu sem grundvallaðist á því að ekki yrði fallist á að skuldbindingin hefði verið í svissneskum frönkum, heldur í íslenskum krónum. A hf. féll síðan frá kröfu sinni um að hinn áfrýjaði dómur yrði staðfestur. Krafa bankans fyrir Hæstarétti þótti reist á málsástæðum sem ekki komu nærri málatilbúnaði hans í héraðsdómsstefnu. Skorti því mjög á að skilyrðum 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri fullnægt til þess að Hæstiréttur gæti byggt á þessum nýju málsástæðum við úrlausn málsins. Þær þóttu einnig óhjákvæmilega fela í sér að A hf. hefði í reynd fallið frá öllum málsástæðum varðandi útreikning kröfunnar, sem hann byggði á fyrir héraðsdómi. Voru því engar málsástæður tiltækar af hendi A hf. til að byggja úrlausn þess á að því er varðaði ákvörðun á fjárhæð kröfunnar. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.

Í hf. höfðaði mál gegn Ó og Á til innheimtu á kröfu á grundvelli lánssamnings milli Í hf. og Ó. Héraðsdómur hafði leyst úr málinu á grundvelli þess að ágreiningslaust væri að skuldbinding Ó væri í erlendum myntum. Í greinargerð til Hæstaréttar krafðist Í hf. staðfestingar hins áfrýjaða dóms og málskostnaðar í héraði og fyrir Hæstarétti. Fyrir munnlegan flutning málsins féll Í hf. frá kröfu sínu um staðfestingu héraðsdóms og lagði fram nýja kröfu sem var tilgreind í íslenskum krónum og var samhljóða einni þeirra varakrafna sem bankinn gerði í héraði. Eftir uppkvaðningu héraðsdóms hafði tekið gildi ákvæði til bráðabrigða X. við lög nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu sem Í hf. taldi að leiddi til þess að honum bæri að umreikna kröfu sína í íslenskar krónur þótt skuldbinding Ó í erlendum gjaldmiðlum hefði verið gild. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þótt afsakanlegt væri að Í hf. hefði ekki borið þessa málsástæðu fyrir sig í héraði hefði hún ekki komið fram í greinargerð hans fyrir Hæstarétti og að með henni hefði grundvelli málsins algjörlega verið raskað. Af þessum sökum skorti mjög á að öllum skilyrðum 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri fullnægt til þess að Hæstiréttur gæti byggt á þessari nýju málsástæðu við úrlausn málsins. Hún fæli óhjákvæmilega í sér að bankinn hefði í reynd fallið frá öllum málsástæðum varðandi útreikning kröfunnar, sem hann byggði á fyrir héraðsdómi. Í raun væru engar málsástæður lengur tiltækar af hendi Í hf. til að byggja úrlausn málsins á að því er varðaði ákvörðun á fjárhæð kröfunnar. Málinu var því vísað frá héraðsómi.

E kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi hluta af kröfum hennar í dómsmáli gegn G, D, EV og F ehf., en málið höfðaði E vegna ágreinings um fasteignaviðskipti. Héraðsdómur taldi aðalkröfu E í frumsök svo óljósa og óskýra að hún samræmdist ekki d. og e. liðum 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en auk þess þótti viðbótarkrafa í framhaldssök ruglingsleg og órökstudd þar sem málsástæður væru ekki reifaðar með nægjanlega skýrum hætti í framhaldsstefnu. Í dómi Hæstaréttar var gerð grein fyrir fasteignaviðskiptum aðila og matsgerðum dómkvaddra manna sem lágu fyrir í málinu. Hæstiréttur staðfesti því næst hinn kærða úrskurð með vísan til forsendna hans og lét þess getið að eftir stæði þá varakrafa E í frumsök.

Með ákvörðun bótanefndar var Í gert að greiða tjónþolanum A bætur vegna líkamsárásar að fjárhæð 601.609 krónur. Í höfðaði mál á hendur B og X og krafði þá um greiðslu þessarar fjárhæðar auk vaxta að fjárhæð 86.234 krónur. Málið var fellt niður gegn X í héraðsdómi. Fyrir Hæstarétti bar B því við að hann hafi ekki notið andmælaréttar áður en bótanefndin tók ákvörðun sína. Talið var að þessi málsástæða, sem mótmælt var af hálfu Í, væri of seint fram komin og kæmist hún ekki að í málinu, sbr. 163. gr. laga nr. 91/1991. Þá var ekki fallist á með B að krafa Í væri fjárkrafa sem fyrndist á fjórum árum, heldur væri um að ræða skaðabótakröfu með tíu ára fyrningarfrest. Í þessu sambandi var vísað til þess að ákvæði 19. gr. laga nr. 96/1995 yrði ekki skýrt á annan veg en svo að þegar ríkissjóður greiddi bætur til handa tjónþola í samræmi við ákvæðið gengi hann þar með inn í rétt tjónþola sem hann ætti gagnvart tjónvaldi. Var B gert að greiða umkrafðar skaðabætur að fjárhæð 601.609 krónur, en talið var að Í hefði ekki verið heimilt að færa fyrrgreinda vexti við höfuðstól á annan veg en mælt væri fyrir um í 12. gr. laga nr. 38/2001.

Máli VE gegn V var vísað frá Hæstarétti þar sem málskostnaðartrygging var ekki afhent innan frests sem VE hafði til þess að afhenda trygginguna.

HÖ var eigandi vörumerkjanna „C-TOX“ og „C-TOX Betri djúpverkun varanleg fúavörn“, ásamt uppskriftum af tilteknum fúavarnarefnum og framleiðslurétti þeirra hér á landi. Í málinu krafðist HÖ þess að viðurkennt yrði að H væri óheimilt að nota umrædd vörumerki og að HÖ ætti einn framleiðslurétt á Íslandi á fúavarnarefnum seldum undir þessum vörumerkjum. Þá krafðist HÖ þess jafnframt að H yrði gert að greiða sér 32.582.052 krónur sem hæfilegt endurgjald vegna notkunar á vörumerkjunum, en í málinu lá fyrir að H hafði um árabil selt vörur undir umræddum vörumerkjum í verslunum sínum. Fyrir Hæstarétti óskaði HÖ eftir því að koma að frekari gögnum í málinu sem meðal annars lutu að framleiðslu á umræddum vörum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem skilyrðum 1. mgr. 160. gr. laga nr. 91/1991 hefði ekki verið fullnægt til að leggja mætti fram ný gögn eftir lok gagnaöflunarfrests, hefði málið ekki verið flutt með tilliti til nýju gagnanna og yrði ekki horft til þeirra við úrlausn málsins. Þar sem HÖ hafði ekki sýnt fram á í málinu að H hefði framleitt eða látið framleiða umræddar vörur var H sýknað af kröfum HÖ.

BB & synir ehf. Kaup. Bifreiðir. Galli. Í málinu krafðist B skaðabóta vegna ágalla sem hann taldi á vörubifreið sem hann keypti af F. Voru kröfur hans teknar að hluta til greina í héraðsdómi. Kröfu B um ómerkingu héraðsdóms var hafnað þar sem talið var að í dóminum kæmu fram með fullnægjandi hætti þær röksemdir sem dómurinn byggði niðurstöðu sína á og að ekki væri unnt að fallast á með B að frekari umfjöllun um sönnunaratriði hafi eins og hér hafi staðið á verið nauðsynleg. Með vísan til yfirmatsgerðar sem fyrir lá í málinu var talið sannað að bilun sem bifreiðin varð fyrir í janúar 2004 stafaði af ágalla í lofthreinsibúnaði, en jafnframt talið að B hafi ekki tekist sönnun þess að sá ágalli hafi verið til staðar við afhendingu bifreiðarinnar.

S krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á Selfossi 23. janúar 2007 um að gera ekki fjárnám til fullnustu kröfu S á hendur K. Höfuðstóll kröfunnar sem leita átti fullnustu á var 263.301 króna og náði hún því ekki áfrýjunarfjárhæð samkvæmt 1. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991. Var málinu því vísað af sjálfsdáðum frá Hæstarétti.

Mál M gegn K var fellt niður að ósk málsaðila, sem jafnframt voru sammála um að leggja það í dóm um málskostnað. Talið var rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti félli niður og að gjafsóknarkostnaður K fyrir réttinum greiddist úr ríkissjóði.

H stefndi sameigendum sínum að jörðinni Hlíðarenda til viðurkenningar á eignarrétti hans á tilteknum húseignum, sem stóðu á jörðinni, og lóðum umhverfis þær. Ekki var fallist á að sýnt hefði verið fram á að móðir H hefði keypt umrædd fasteignarréttindi. Hins vegar talið að hún hefði haft umráð yfir íbúðarhúsinu á jörðinni í fullan hefðartíma, sem útilokuðu aðra frá afnotum þess. Stóð 3. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð ekki í vegi fyrir því að fallist yrði á að hún hefði hefð að húseignina. Ekki var hins vegar talið að umráð yfir húsinu hafi útilokað aðgang eða afnot sameigenda H að stærra landsvæði en það stóð á. Var því viðurkenndur eignarréttur hans að íbúðarhúsinu ásamt því landi sem húsið stendur á.

F gerði samning um leigu á sýningarplássi á bílasýningu sem H hélt. Var tekið fram í samningi að F skyldi á sýningunni hafa aðgang að tiltekinni sjaldgæfri og verðmikilli bifreið, sem H hugðist flytja til landsins vegna sýningarinnar. Hugðist F nota bifreiðina til kynningar á bóntegund, sem hann flutti inn. Þegar til átti að taka reyndist aðgangur F að bifreiðinni takmarkaður og háður samþykki þriðja aðila. Var því talið að verulega forsenda F fyrir samningsgerðinni hafi brostið og honum hafi af þeim sökum verið heimil riftun hans. Fjárkröfu H vegna ætlaðra vanefnda F á samningnum var því hafnað.

Í málinu var deilt um landamerki jarðanna Læknesstaða og Skoruvíkur í Þórshafnarhreppi. Snerist deilan um staðsetningu Ytri-Bjarghúsa, sem nefnd voru í landamerkjabréfi Læknesstaða frá 1885 og í lýsingu á merkjum jarðanna í gerðabók fasteignamatsnefndar frá 1916, og um það hvort landamerkin lægju að endingu að sjó neðan við Þrætusig í Þrætusigsskúta. Ekki var talið unnt að staðsetja Ytri-Bjarghús með vissu, enda vísuðu aðilar aðeins á grónar rústir sem framburður vitna tók ekki af skarið um hvort væru eftir húsin auk þess sem niðurstöður matsgerðar voru ekki taldar geta ráðið staðsetningu húsanna. Þegar lýsing örnefna í landi Skoruvíkur og lýsing jarðarinnar í gerðabók fasteignamatsnefndar voru virtar saman var ekki talið geta staðist að Ytri-Bjarghús hefðu staðið fyrir vestan Þrætusig svo sem miðað var við í aðalkröfu Í. Við mat á því hvort miða bæri staðsetningu húsanna við varakröfu Í eða kröfu Ó o.fl. var litið til orðalags fyrrnefndrar örnefnalýsingar, staðhátta og þess sem ráða mátti af matsgerð um umfang rústa á þeim stöðum sem aðilar miðuðu kröfugerð sína við. Þá var litið til þess að gögn málsins og staðhættir bentu til þess að matjurtagarður, sem sjá mátti leifar af á milli þeirra staða þar sem aðilar töldu Ytri-Bjarghús hafa staðið, hefði verið í landi Skoruvíkur. Gat garðurinn aðeins verið í landi þeirrar jarðar ef varakrafa Í yrði tekin til greina. Að öllu þessu virtu var talið að miða yrði við að Ytri-Bjarghús hefðu verið á þeim stað sem greindi í varakröfu Í, en ekki þóttu efni til að fallast á að landamerkin lægju að endingu að sjó neðan við Þrætusig. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna því að Í gæti talist hafa unnið ítaksrétt í bjargi í landi Læknesstaða með hefð.

K og M hófu óvígða sambúð í júní 2000, en slitu henni í september 2003. Fyrir Hæstarétti deildu þau um hvort greiðslur M til K hinn 3. september 2001 að fjárhæð 250.000 krónur og 19. desember sama ár að fjárhæð 1.500.000 krónur hafi verið framlag M til eignamyndunar í fasteign K eða óafturkræft framlag hans til reksturs heimilis þeirra meðan á sambúð stóð. Þá deildu þau um hvort greiðslur M samtals að fjárhæð 101.970 krónur vegna endurbóta á fasteign K væri endurkræfar. Ágreiningslaust var að greiðsla M á 1.500.000 krónum átti að vera innborgun vegna kaupa hans á hlut í fasteign K. Talið var að forsendur þess samkomulags hefðu brostið er sambúð aðila lauk og M þá öðlast rétt til endurgreiðslu fjárhæðarinnar. Þá var talið að K bæri að endurgreiða M þá fjárhæð sem hann hafði greitt vegna endurbóta á fasteign hennar. K var hins vegar sýknuð af kröfu M um endurgreiðslu á 250.000 krónum. Litið var til þess að umrædd greiðsla hefði farið fram áður en greiðslan sem nam 1.500.000 krónum, en ekki verið tekið tillit til hennar í skuldabréfi sem útbúið hafði verið vegna síðarnefndrar greiðslu. Þá voru gögn málsins ekki talin bera með sér að greiðslan hefði verið framlag M til eignamyndunar aðila fremur en gjöf eða greiðsla vegna framfærslukostnaðar.

Með úrskurði 14. nóvember 2003, þar sem fjallað var um mörk þjóðlendna og eignarlanda í Öræfum í sveitarfélaginu Hornafirði, komst óbyggðanefnd að þeirri niðurstöðu að þessi mörk ættu að fylgja jökuljaðri Vatnajökuls eins og hann var við gildistöku laga nr. 58/1998 og að allt land ofan þessara marka skyldi vera þjóðlenda en eignarlönd neðan þeirra. Í krafðist ógildingar á úrskurðinum annars vegar varðandi landsvæði er tók til jarðarinnar Skaftafells og hins vegar að því er laut að svæðinu austan Kvískerja að austurmörkum Öræfa og viðurkenningar á nánar tilteknum mörkum milli þjóðlendna og eignarlanda á þessum svæðum. Í héraðsdómi var kröfum Í er lutu að fjalllendi Skaftafells vísað frá dómi og var sú niðurstaða staðfest með dómi Hæstaréttar 6. september 2005. Snerist málið því aðeins um þá kröfu að afmarkað landsvæði á Skeiðarársandi, sem óbyggðanefnd taldi tilheyra jörðinni Skaftafelli II, auk landsvæðisins austan Kvískerja, skyldi teljast þjóðlenda. Um svæðið á Skeiðarársandi var vísað til þess að rannsóknir sérfræðinga gæfu til kynna að gróður á því gæti hafa verið öllu meiri við landnám en nú, en hann spillst vegna ágangs jökulvatna og framskriðs Skeiðarárjökuls. Óumdeilt væri að þetta svæði félli innan landamerkja Skaftafells II eins og þeim væri lýst í landamerkjabréfi jarðarinnar frá 1890. Ekki lágu hins vegar fyrir eldri heimildir, sem studdu að hið umdeilda svæði hefði verið numið til eignar og þannig orðið hluti af jörðinni. Aftur á móti þóttu gerðir menntamálaráðherra og Náttúruverndarráðs í tengslum við stofnun þjóðgarðs í Skaftafelli og nýbýlis í Freysnesi í landi Skaftafells II, þar sem ítrekað var lagt til grundvallar að landsvæðið væri eignarland eigenda jarðarinnar, ósamrýmanlegar dómkröfum Í í málinu. Með vísan til þess var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu eigenda jarðarinnar af þeim kröfum. Kröfulína Í austan Kvískerja fylgdi landamerkjum Kvískerja gagnvart því landsvæði, sem talið var að tilheyrt hefði jörðinni Fjalli. Austan við það svæði tók við land, sem fallið hafði undir jörðina Breiðármörk. Fól kröfugerð Í í sér að allt þetta land skyldi teljast þjóðlenda en til vara að Breiðamerkurfjall væri þjóðlenda. Kröfunum var beint að þeim sem töldu til eignarréttar að umræddu svæði, annars vegar að eigendum jarðarinnar Hofs í Öræfum vegna Fjalls, og hins vegar að K ehf. og ýmsum einstaklingum, sem töldu sig eiga landsvæðið austan þess, en allir þessir aðilar kröfðust þess að úrskurður óbyggðanefndar yrði látinn standa óbreyttur. Eigendur Hofs reistu kröfu sína einkum á landamerkjabréfi þeirrar jarðar frá 1922 en þar kom fram að Hof ætti Breiðamerkurfjall og land á Breiðamerkursandi að ákveðnum mörkum. Þótti upplýst að Hofskirkja hefði eignast jörðina Fjall á tímabilinu frá 1343 til 1387 og að ekki yrði annað ráðið af orðalagi máldaga kirkjunnar 1387 en að um beinan eignarrétt hefði þá verið að ræða. Ekki var þó unnt að skilja yngri heimildir á annan veg en að eigendur Hofs hefðu sjálfir um margra alda skeið álitið sig eingöngu njóta afnotaréttinda í landi jarðarinnar. Var því talið að þeir hefðu gefið upp beinan eignarrétt að landinu, hafi ekki farið um hann á annan veg. Þótti landamerkjabréfið því ekki veita haldbæra sönnun fyrir beinum eignarrétti eigenda Hofs að landinu auk þess sem ekkert lá fyrir til stuðnings því að þeir hefðu öðlast beinan eignarrétt að því fyrir hefð. Var því fallist á kröfu Í um að landsvæðið teldist þjóðlenda, sem þó væri háð ákveðnum afnotarétti eigenda Hofs. Samkvæmt heimildum mun jörðin Breiðármörk að hálfu hafa verið í eigu konungs og að hálfu í bændaeign þegar hún fór í eyði 1698. Ekkert lá fyrir um að þeir sem nú álitu sig eigendur að öðrum helmingi landsins, sem talið var að áður hefði tilheyrt konungi, hefðu öðlast annan rétt yfir landsvæðinu en hluta Breiðamerkurfjöru. Þá þótti eignarheimild K ehf., sem byggðist á afsali frá manni, sem engin gögn lágu fyrir um að hefði átt nokkur réttindi yfir svæðinu, með öllu haldlaus. Ekkert lá heldur neitt fyrir í málinu til stuðnings því að eigendur Kvískerja hefðu öðlast beinan eignarrétt að því fyrir hefð. Varð því ekki séð að nokkur gæti lengur talið til beins eignarréttar að þessu landsvæði og var það því talið þjóðlenda, sem þó væri háð ákveðnum afnotaréttindum stefndu í þessum þætti málsins.

G gerði í maí 2003 tilboð í íbúð sem var til sölu hjá fasteignasölunni F. Tilboðið var samþykkt af seljendum eignarinnar degi síðar, með fyrirvara um skuldabréfaskipti við Íbúðalánasjóð, lán frá lánastofnun eða samþykki húsnæðisnefndar fyrir viðbótarláni. Í samræmi við óskir sínar fékk G íbúðina afhenta fyrr en greindi í kauptilboði gegn því að hún greiddi 1.000.000 krónur, sem hún lagði inn á bankareikning F. Greiddi F þá fjárhæð samdægurs inn á reikning seljenda íbúðarinnar. Eftir að G hafði hafist handa um endurbætur á íbúðinni rifti hún kaupunum vegna ætlaðra galla og óskaði endurgreiðslu á fyrrnefndri fjárhæð, sem hún kvað hafa átt að vera tryggingu, sem yrði í vörslu F. Beindi hún kröfu sinni að F og fasteignasalanum I. Seljendur eignarinnar héldu eftir hluta fjárhæðarinnar vegna þess tjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir vegna ólögmætrar riftunar G. Talið var, að G bæri hallann af því að sönnun skorti fyrir þeirri fullyrðingu hennar að umrædd fjárhæð hafi verið greidd sem tryggingafé, sem I hafi tekið að sér að varðveita. Þá var ósannað, að eignin hafi verið haldin þeim göllum sem G hélt fram, auk þess sem ekki var fallist á að það skipti máli varðandi ætlað tjón G, að söluyfirlit hafi ekki legið fyrir við upphaf kaupanna. Jafnframt var talið ósannað að I hafi beitt G blekkingum eða leynt hana staðreyndum, sem hún gæti leitt ætlað tjón sitt af. Voru F og I því sýknuð af kröfum G í málinu.

Fyrirtækið N hélt því fram að áskrift þess að nýjum hlutum við hlutafjáraukningu í fyrirtækinu F árið 2002 hafi ekki verið skuldbindandi, meðal annars vegna þess að hún hafi verið bundin fyrirvara varðandi innborgun annars áskrifanda að nýju hlutafé, B, og að alls myndi safnast nýtt hlutafé að fjárhæð 60 milljónir krónur. Í gögnum málsins kom fram að B hafði greitt hlutafjáráskrift sína fyrir árslok 2002 og að á hlutafjárfundi í F í desember það ár hafði fengist áskrift fyrir allri hlutafjáraukningunni. Var þessari málsástæðu N því hafnað þegar af þessari ástæðu. Einnig var hafnað þeirri málsástæðu N fyrir sýknukröfu sinni, að rangar og villandi upplýsingar um rekstrarhorfur F skyldu leiða til þess að hlutafjárloforð hans væri ógilt. Þá taldi N sig óbundinn af hlutafjárloforði sínu þar sem það hafi tengst samningi N og F um fiskkaup og fallið niður að því marki sem hann hafi ekki verið efndur. Fullyrðingar forsvarsmanna N um vanefndir F voru ekki studdar gögnum. Þó var fallist á með N að formreglur V. kafla laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög hafi verið brotnar við hlutafjáraukninguna. Framkvæmdastjóri N hafði hins vegar átt þátt í þeirri framkvæmd sem stjórnarmaður í F. Talið var að hafi N talið rétti sínum hallað hafi félagið haft tök á því að bera málið undir dómstóla samkvæmt 6. mgr. 124. gr. laga um einkahlutafélög. Það hafi hann hins vegar ekki gert. Var N talinn bundinn við hlutafjáráskrift sína.

Heimilisfræðikennarinn S hafði notið sérstakrar þóknunar fyrir matarinnkaup á grundvelli samþykktar borgarráðs frá 1981. Við gildistöku nýs kjarasamnings 1. ágúst 2001 felldi R niður umrædda þóknun og taldi greiðslu fyrir umrædd störf felast í föstum mánaðarlaunum hennar eftir þann tíma. Ekki þótti í ljós leitt, að S hafi gert athugasemdir við þetta fyrr en í febrúar 2004. Á þessu tímabili hafði hún á hinn bóginn ritað undir þrjár vinnuskýrslur, þar sem ekki var getið um hina umdeildu þóknun og tekið mánaðarlega við launagreiðslum úr hendi R án þess að gera fyrirvara um kröfu sína. Talið var, að allan þennan tíma hafi S mátt vera ljóst að R taldi sér ekki skylt að greiða þóknunina. S var með tómlæti sínu um svo langan tíma talin hafa glatað rétti til að krefja R um þóknun þessa og var R þegar af þeirri ástæðu sýknuð af kröfu S.

Deilt var um skyldu L til greiðslu fasteignaskatts til R af þeim hluta húseignar félagsins sem leigður var skólanum T. L byggði á því að húsnæðið væri undanþegið fasteignaskatti samkvæmt þágildandi ákvæði 1. mgr. 5. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Ágreiningslaust var að T félli undir hugtakið skóli í merkingu ákvæðisins, en R taldi undanþáguna aðeins taka til húsnæðis þar sem eignarhald að fasteign er í höndum þess er skólann rekur. Í ljósi þess að andlag skattlagningarinnar var fasteignin sem slík eftir afnotum hennar, óháð eignarhaldi, var talið að skilja yrði undanþáguákvæðið svo að það tæki til fasteignar væri hún til þeirra nota eða af þeirri gerð sem þar greindi. Ekki var talið að nokkuð í orðalagi ákvæðisins bindi undanþáguna skilyrðum er lytu að eignarhaldi að viðkomandi eign. Þar sem óumdeilt var að skóli í merkingu ákvæðisins var rekinn í því húsnæði sem ágreiningur aðila laut að var talið að húsnæðið væri samkvæmt beinu orðalagi ákvæðisins undanþegið fasteignaskatti. Var aðalkrafa L því tekin til greina.

K taldi KS hafa brotið gegn samningsskyldum sínum með þeim hætti að réttlætt hafi fyrirvaralausa riftun hans á tveimur verksamningum um þrif og fleira, og kæru á hendur E til lögreglu. KS og E kröfðust bóta vegna riftunarinnar. K var ekki talinn hafa fært sönnur á að E hafi tekið peningaseðla upp af gólfi verslunar K við afgreiðslukassa, svo sem K hafði haldið fram og byggði á heimild sína til fyrirvaralausrar riftunar samninganna. Var krafa KS um skaðabætur því tekin til greina. E reisti kröfu sína um miskabætur eingöngu á því að K hafi gerst sekur um ólögmæta meingerð gegn persónu sinni og æru í skilningi b. liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga með því að kæra sig til lögreglunnar fyrir þjófnað. Miðað við gögn málsins var talið að K hafi verið rétt að óska eftir lögreglurannsókn á hvarfi peningaseðlanna, sem hann sagði hafa vantað í uppgjör úr afgreiðslukassa í verslun sinni. Gat þetta ekki orðið grundvöllur fyrir miskabótakröfu E samkvæmt Tilvitnuðu ákvæði og var K sýknaður af henni.

S ehf. keypti jörðina Krók af B árið 1992. Ekki kom fram við kaupin að vatnsréttindi í Þjórsá höfðu verið seld frá jörðinni árið 1918. Þessa var heldur ekki getið í fasteignabók jarðarinnar, sem mun hafa verið vélrituð 1977, eða á veðbókarvottorði sem lá frammi við kaupin. Krafðist S ehf. skaðabóta úr hendi B vegna vanheimildar, sbr. 59. gr. þágildandi laga nr. 39/1922 um lausafjárkaup, en til vara skaðabóta eða afsláttar af kaupverðinu, sbr. 42. gr. sömu laga. Fyrir Hæstarétti krafðist B sýknu af kröfum S ehf. og að hnekkt yrði úrskurði héraðsdóms um að heimila S ehf. að leggja fram í málinu nánar tilgreind skjöl. Talið var að B hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrskurðinum hnekkt enda hefði S ehf. neytt heimildar 159. gr. laga nr. 91/1991 til að leggja umrædd skjöl fram í Hæstarétti. Með vísan til 2. mgr. 16. gr. vatnalaga nr. 15/1923 og dómafordæma réttarins var á það fallist að S ehf. hefði mátt gera ráð fyrir því að vatnsréttindi í Þjórsá fylgdu jörðinni og var því um vanefnd af hálfu B að ræða. Í ljósi eðlis þessara vanefnda var hins vegar ekki talið að S ehf. ætti skaðabótakröfu á hendur B samkvæmt meginreglu 59. gr. laga nr. 39/1922. Hins vegar var fallist á að félagið ætti rétt á afslætti af kaupverðinu, sbr. 42. gr. sömu laga, þar sem hinu selda var áfátt að þessu leyti. Var B því dæmt til að greiða S ehf. afslátt af kaupverðinu í samræmi við rökstudda niðurstöðu dómkvaddra matsmanna, sem B hafði ekki hnekkt.

Ö og H fengu úthlutað lóð fyrir parhús í Kópavogi og gerðu samning við E um hönnun hússins. Í nóvember 2001 voru deiliteikningar E lagðar inn til byggingarfulltrúa, en um var að ræða ófullgerðar vinnuteikningar þar sem slitnað hafði upp úr samstarfi aðila vegna ágreinings um greiðslur fyrir vinnu E. Í júní 2002 var umsókn um byggingarleyfi þar sem tekið var fram að hönnuður hússins væri I samþykkt af byggingarfulltrúa og sú afgreiðsla staðfest af byggingarnefnd og bæjarstjórn. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var vísað til þess að HL og G hefðu neitað að vinna frekar að verkinu nema reikningar yrðu að fullu greiddir og talið að Ö og H hefðu haft réttmæta ástæðu til að draga í efa að reikningar væru sanngjarnir. Var því talið að Ö og H hefði verið rétt að fá annan hönnuð til að ljúka verkinu þar sem fyrir lá að því yrði ekki lokið með öðrum hætti. Talið var að breytingar sem gerðar voru á hönnun HL og G hefðu verið óverulegar með tilliti til heildarútlits hússins og ekki til þess fallnar að skerða höfundarsérkenni eða höfundarheiður. Voru Ö, H og I því sýknuð af miskabótakröfu HL og G og skaðabótakröfu E.

Ö og H gerðu verksamning við E um hönnun parhúss í Kópavogi gegn greiðslu 900.000 króna. Ö og H töldu sig hafa samið um þá fjárhæð sem heildargreiðslu fyrir allar teikningar en því var mótmælt af E sem gerði þeim reikninga er numu mun hærri fjárhæð. Neituðu Ö og H að greiða tvo þessara reikninga. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var talið að samningur aðila væri óskýr að þessu leyti og að E yrði að bera hallann af því. Fyrir lá yfirmatsgerð um hvað teldist sanngjarnt endurgjald fyrir vinnu E við húsið og var hún lögð til grundvallar. Þar sem Ö og H höfðu þegar greitt E hærri fjárhæð en tiltekin var í matsgerðinni voru þau sýknuð af kröfum E.

Mál M gegn K var fellt niður að ósk aðila, sem jafnframt voru sammála um að leggja það í dóm um málskostnað. Talið var rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti félli niður og að gjafsóknarkostnaður aðilanna fyrir réttinum greiddist úr ríkissjóði.

Mál M gegn R og Í og gagnsök var fellt niður að ósk aðila, sem jafnframt voru sammála um að leggja það í dóm um málskostnað. Talið var rétt að málskostnaður fyrir Hæstarétti félli niður og að gjafsóknarkostnaður M fyrir réttinum greiddist úr ríkissjóði.

K réði sig til starfa sem framkvæmdastjóri hjá Í ehf. með ráðningarsamningi árið 2001. F keypti síðan hluta af starfsemi Í ehf. með kaupsamningi í febrúar 2004. Vegna þessara viðskipta reis ágreiningur um réttarstöðu K. K reisti kröfur sína á hendur F á því að öll réttindi og allar skyldur samkvæmt ráðningarsamningi sínum hefðu færst yfir til F. Slíkt leiddi beint af ákvæðum framangreinds kaupsamnings en ella af ákvæðum laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. F taldi hins vegar að ekkert ráðningarsamband hefði stofnast milli aðila. Þegar ákvæði kaupsamningsins voru skoðuð í ljósi viðmiðana laga nr. 72/2002, Evróputilskipunar um sama efni og athugasemda með frumvarpi til laganna, var talið ótvírætt að með kaupsamningnum hafi orðið aðilaskipti að rekstrinum í merkingu laganna. Þá skyldi K njóta réttarstöðu starfsmanns við aðilaskiptin. Var kröfu F um sýknu því hafnað. Af meginreglu laga nr. 72/2002 var talið leiða, að ráðningarkjör samkvæmt ráðningarsamningi flyttust til framsalshafa við aðilaskiptin. Var F því talinn bundinn af ákvæðum ráðningarsamnings K við Í ehf., þar á meðal ákvæði um uppsagnarfrest. Einnig var fallist á með K að bifreiðahlunnindi hans samkvæmt ráðningarsamningi væru hluti af ráðningarkjörum hans, auk þess sem orlofsréttindi hans hefðu flust til F við aðilaskiptin. Var varakröfu F um lækkun á kröfu því einnig hafnað.

S gerði í samning við fyrirtækið N um að N reisti stálgrindahús í Garðabæ, legði til álglugga í húsið og setti þá í. Í ljós kom að gluggarnir láku. Tókust samningar með málsaðilum um að HB skyldi gera við gluggana og þétta þá en ágreiningur reis síðar milli þeirra um framkvæmd verksins og endurgjald fyrir það. Höfðaði S mál til heimtu skaðabóta þar sem verk HB hefði verið gallað, en HB krafðist á móti greiðslu þriggja ógreiddra reikninga. Var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að samningar hafi tekist um tiltekið endurgjald fyrir vinnu HB við þéttingu glugganna og ýmsa aukavinnu. Þar að auki hafi HB unnið að nánar tilgreindum fjórum verkþáttum og var ákvarðað hæfilegt endurgjald fyrir þá. Þá var einnig talið að þurft hafi að lagfæra 20 glugga af 40 gluggum sem HB hafði gert við og var honum gert að greiða S bætur á grundvelli matsgerðar vegna kostnaðar við viðgerð á þeim. Í greinargerð fyrir Hæstarétti mótmælti HB því að virðisaukaskattur væti talinn með í áætluðum viðgerðarkostnaði, en sú málsástæða var talin of seint fram komin með vísan til 2. mgr. 163. gr. laga um meðferð einkamála. Þá var talið ósannað að S hefði haft til taks leigjanda að fasteigninni á þeim tíma er máli skipti og var því hafnað kröfu S vegna missis leigutekna. Einnig var hafnað kröfu S um bætur vegna kaupa á sérfræðiaðstoð. Var málskostnaður felldur niður fyrir Hæstarétti en HB gert að bera meginkostnað af matsgerð dómkvaddra matsmanna.

Húsfélagið D krafði J, sem átti hlut í fjöleignarhúsinu, um greiðslu tiltekinna húsgjalda og gjalda vegna framkvæmda á árunum1999 til 2003. Kröfum J um frávísun málsins frá héraðsdómi og um ómerkingu héraðsdóms var hafnað. J taldi D reisa kröfu sína um þátttöku J í umræddum gjöldum og kostnaði á hlutfallstölum sem væru á reiki. Talið var, að rétt væri að leggja til grundvallar skiptayfirlýsingu 3. mars 1996, þrátt fyrir að skjalið hafi ekki fundist í skjalahylkjum sýslumannsins í Reykjavík, þar sem því hafði verið þinglýst, en afrit yfirlýsingarinnar lá fyrir í málinu. Þá var talið að málsástæða J um að hluti kröfunnar væri fyrndur, væri of sent fram komin og varð því ekki á henni byggt fyrir Hæstarétti. J reisti sýknukröfu sína m.a. á því að tiltekin ákvörðun D um utanhúsklæðningu á hluta hússins væri ólögmæt. Samkvæmt gögnum málsins sat J í stjórn D á árunum 2001 og 2002, en í ársreikningum D vegna þessara ára var kostnaður vegna umræddrar framkvæmdar með skýrum orðum færður til gjalda. Engin gögn voru hins vegar um andmæli J við lögmæti þeirra. Var J talinn bundinn við ákvörðunina. Niðurstaða Hæstaréttar um innborganir J til lækkunar kröfu D var reist á forsendum héraðsdóms, en endanleg kröfugerð D fyrir Hæstarétti var í samræmi við þær. Í dómsorði héraðsdóms hafði hins vegar láðst að tilgreina innborganirnar. Var héraðsdómur staðfestur þó þannig að frá dómkröfu D með dráttarvöxtum skyldi draga umræddar innborganir.

S krafðist bóta fyrir tjón sem hann taldi L hafa bakað sér á árinu 1993 í tengslum við lok á samningi aðila um söfnun S á auglýsingum í símaskrá. Var krafa S um heimvísun málsins ekki tekin til greina. S reisti kröfu sína meðal annars á því, að eftir slit samningsins hafi L hagnýtt sér eignarréttindi hans og hugverk á þann hátt að í bága hafi farið við ákvæði höfundalaga. S var ekki talinn hafa sýnt fram á að L hafi hagnýtt sér eignarréttindi hans né nein þau verk, sem kynnu að njóta verndar höfundalaga. Þurfti þá ekki að leysa frekar úr því, að hvaða marki slík verk kynnu að hafa orðið til í hans hendi í tengslum við starf hans í þágu L meðan samningur var í gildi milli þeirra. Fékk S því ekki byggt kröfu sína á þessari málsástæðu. Aðrar málsástæður S lutu að því að hann hafi eignast fjárkröfu á hendur L við lok samningssambands aðilanna árið 1993. Var S ekki talinn hafa haldið kröfu sinni, sem sprottin væri beint af samningssambandi málsaðila, fram innan hæfilegs tíma frá því samningssambandi lauk. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L.

S krafði í málinu M um greiðslu yfirdráttarskuldar á tékkareikningi M. Eins og málið lá fyrir héraðsdómi kom eingöngu til skoðunar hvort lántakan teldist innan umboðs þáverandi skólastjóra M samkvæmt ákvæði í stofnsamþykkt M. Þrátt fyrir rúmar heimildir skólastjórans þótti ekkert í framkomnum gögnum málsins renna stoðum undir þá fullyrðingu að í umboði hans hafi falist heimild til að taka ákvarðanir um stórfelldar lántökur án atbeina stjórnar eða framkvæmdastjórnar. Var M því sýknaður af kröfu S. Fyrir Hæstarétti hélt S fram nýjum málsástæðum sem talið var að væru of seint fram bornar samkvæmt 2. mgr. 163. gr. laga um meðferð einkamála og komu því ekki til álita. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu M því staðfest.

A sf. byggði fjöleignarhús að Flétturima í Reykjavík. Lokið var við frágang á sameign hússins í nóvember 1994 en sala á íbúðum fór fram á tímabilinu 1994 til 1997. Að mati íbúa voru annmarkar á frágangi sameignarinnar utanhúss. Af því tilefni krafði húsfélag fjöleignarhússins þá A sf., E, A og Ó, um bætur á grundvelli mats dómkvaddra matsmanna og kostnaðar vegna viðgerða á sameigninni. Ekki var á það fallist að húsfélagið hefði sökum tómlætis glatað rétti til að krefjast skaðabóta vegna atriða, sem fjallað var um í skýrslu frá 1997 sem send var A sf. sama ár. A sf., E, A og Ó voru hins vegar sýknaðir af kröfu um bætur vegna frágangs á svalahandriðum með vísan til tómlætis, þar sem fyrst var fundið að því atriði í október 1999. Þeir voru enn fremur sýknaðir af kröfu húsfélagsins um bætur vegna viðgerða á svalagólfum þar sem gólfflöturinn tilheyrði séreignum í húsinu og gæti húsfélagið því ekki átt aðild að kröfugerð vegna þeirra viðgerða. Það var hins vegar mat réttarins að A sf., E, A og Ó væru skaðabótaskyldir vegna kostnaðar af nánar tilgreindum verkþáttum. Ekki var upplýst að við framkvæmd viðgerðanna hefði sömu aðferðum verið beitt og dómkvaddir matsmenn gerðu ráð fyrir í áætlun sinni. Skyldu bætur því miðast við þær fjárhæðir sem kæmu fram í matsgerðinni að frádreginni fjárhæð sem svaraði til réttar húsfélagsins til endurgreiðslu á hluta virðisaukaskatts af vinnu við verkið.

M höfðaði mál á hendur K í kjölfar slita á sambúð þeirra til heimtu skuldar. Var deilt um kröfur M vegna endurbóta á íbúð og vegna greiðslna hans á afborgunum lána sem K tók á sambúðartímanum til að fjármagna kaup íbúðarinnar. Fallist var á með M að hann hefði lagt fram fé til endurbóta á íbúðinni og innt af hendi afborganir af lánum, sem tekin voru til kaupa á henni, á þeirri forsendu, að aðilar væru í óvígðri sambúð og hann væri að leggja fé af mörkum til eignamyndunar í þágu beggja málsaðila. Þá þótti ekki varhugavert að telja sannað að íbúðin hefði aukist að verðgildi um að minnsta kosti jafnvirði þeirra fjárhæða sem M lagði fram í þessu skyni. Var K því gert að greiða M 1.067.101 krónu.

F, sem hafði starfað fyrir M ehf., stefndi félaginu til greiðslu vangreiddra launa í þrjá mánuði, frá desember 2003 til febrúar 2004, auk orlofs fyrir tímabilið frá júní 2003 til febrúar 2004. Í málinu var ágreiningslaust að uppsagnarfrestur F var einn mánuður. M ehf. hélt því fram að F hafi verið sagt upp störfum í október 2003 og fengið greidd laun í samræmi við það fyrir störf í nóvember sama árs. Þessu var mótmælt af F. Ekki þurfti að taka afstöðu til ágreinings um þetta þar sem F hafði haldið áfram óbreyttum störfum hjá M ehf. um nokkurra vikna skeið í desember 2003. Yrði því hvað sem öðru líður að líta svo á að félagið hefði í verki fallið frá uppsögn F. Í málatilbúnaði F var miðað við að gerðir hans sjálfs síðla í janúar 2004 hafi í reynd falið í sér uppsögn gagnvart félaginu. Var á þetta fallist. Þá var talið að F ætti rétt á að fá greitt orlofsfé til viðbótar umsömdum launum fyrir störf sín. Var því fallist á kröfur F.

GE og GK keyptu íbúð í smíðum í fjöleignarhúsi af F ehf. Greiddu þau kaupverð eignarinnar að undanskildum síðasta hluta útborgunar þar sem þau töldu frágangi eignarinnar áfátt. F ehf. höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupverðs. Fallist var á kröfu F ehf. um þá greiðslu. Hins vegar var talið að GE og GK ættu rétt til afsláttar vegna galla á séreign þeirra og afsláttar vegna galla á sameign fjöleignarhússins sem svaraði eignarhlutdeild þeirra og það án tillits til þess hversu verulegir þeir gallar reyndust enda varðaði samningur aðila kaup á nýrri íbúð. Kom krafa GE og GK því til skuldajafnaðar kröfu F ehf. um eftirstöðva kaupverðs.

G hf. krafðist þess að S greiddi sér eftirstöðva kaupverðs samkvæmt sex nánar tilgreindum kaupsamningum með eignarréttarfyrirvara. Hafði S undirritað alla kaupsamningana sem kaupandi og átti G hf., sem hafði fengið umrædda samninga framselda, því kröfu á hendur honum á grundvelli þeirra. Þá var bent á að S hefði með áritun sinni á kortumsókn sem handhafi svonefnds aukakorts og athugasemdalausri notkun þess undirgengist skilmála um kortið og ætti G hf. því einnig á grundvelli þeirra kröfu á hendur S um greiðslu eftirstöðva kaupverðs umræddra kaupsamninga. Ekki var fallist á að kröfur G hf. væru fyrndar. Þá var ekki talið skipta neinu fyrir úrlausn málsins að S hefði verið úrskurðaður gjaldþrota árið 1992, að kröfunum hefði að hálfu G hf. verið fyrst beint að eiginkonu S eða að G hf. hefði ekki neytt heimildar í samningunum til að rifta þeim. Var því fallist á kröfur G hf.

X var dæmdur í sex mánaða fangelsi vegna brots á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en með hliðsjón af persónulegum högum hans og atvikum öllum þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna að fullu.

PE krafði PGR um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er til ryskinga kom með aðilum á veitingahúsi. Hafði PGR verið sakfelldur vegna þessa í opinberu máli. Talið var að PGR bæri fébótaábyrgð á því tjóni sem hann olli PE með saknæmri háttsemi sinni umrætt sinn. Með vísan til þess að PE hefði átt upptök að því að líkamlegu ofbeldi var beitt í samskiptum aðila var talið rétt að hann bæri tjón sitt að 1/3 hluta sjálfur. Í málinu lágu fyrir tvær mismunandi matsgerðir um örorku PE, annars vegar frá einum lækni og hins vegar örorkunefnd. Munur á niðurstöðu matsgerðanna var rakinn til þess að í þeirri síðarnefndu væri tekið tillit til taugasálfræðilegra veikleika og sálfræðilegra vandamála PE sem talin væru stafa af höfuðáverka er hann hlaut af völdum PGR. Með vísan til þess að ekki væri í ljós leitt að þeir taugasálfræðilegu erfiðleikar sem PE virtist haldinn yrðu raktir til höfuðhöggs sem PGR veitti honum var matsgerð læknisins lögð til grundvallar. Var PGR gert að greiða PE 7.262.178 krónur að frádreginni þeirri greiðslu sem hann fékk greiddar samkvæmt lögum nr. 69/1995 um greiðslu ríkissjóðs á bótum til þolenda afbrota.

B krafði E um greiðslu samkvæmt samningi aðila um kaup á fasteign í eigu þess fyrrnefnda. Aðila greindi á um hvort E hefði greitt tiltekinn hluta af umsaminni útborgun kaupanda. Í kvittun sem B gaf út við móttöku greiðslunnar var áritun, sem E samþykkti, þess efnis að um væri að ræða endurgreiðslu skyndiláns. Talið var að E hefði ekki tekist að sanna að greiðslan varðaði kaupverð eignarinnar þrátt fyrir þessa áritun. Þá hélt E því fram að hún ætti skuldajafnaðarkröfur á hendur B vegna vanskila á lánum, fasteignagjöldum og greiðslum í hússjóð. Tekið var fram að samkvæmt skilmálum á bakhlið kaupsamningsins skyldi miða uppgjör aðila við afhendingardag eignarinnar meðal annars vegna yfirtekinna lána, greiðslu fasteignagjalda og greiðslna í hússjóð. Væru engin rök til annars en að miða uppgjör aðila við umsaminn afhendingardag. Með vísan til þess að óumdeilt væri að skuldajafnaðarkröfur E vörðuðu allar útgjöld sem féllu á íbúðina eftir umsaminn afhendingardag var þeim hafnað. Var því fallist á kröfu B.

B, J og H kröfðu A ehf., verktaka, og F, sveitarfélag, um skaðabætur vegna tjóns á fasteignum þeirra af völdum sprenginga við byggingu varnargarða gegn snjóflóðum. Í málinu lágu fyrir undir- og yfirmatsgerðir vegna reksturs málsins. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að af þessum matsgerðum yrði dregin sú ályktun að vera kynni, að sprungutjón á húsum B, J og H yrði að minnsta kost að hluta rakið til umræddra sprenginga. Þá væri samkvæmt sömu gögnum ekki loku fyrir það skotið, að slíkt tjón ætti rót sína að rekja til þess að ekki hefði verið staðið að sprengingunum á þann hátt sem mælt er fyrir um í IV. kafla vopnalaga nr. 16/1998 og reglugerð nr. 684/1999 um sprengiefni. Væri ljóst af niðurstöðu yfirmatsmanna að sönnun um að hér hefði réttilega verið staðið að verki hefði mátt tryggja með því að færa jafnóðum og varðveita skýrslur um allar sprengingar við verkið. Þetta hefði verktakinn A ehf. hins vegar látið farast fyrir og varð hann því að bera hallann af skorti á sönnun í málinu um framkvæmd og afleiðingar sprenginganna. Var niðurstaða héraðsdóms um bótaskyldu A ehf. því staðfest. Þá var talið að sérstök verkskylda hefði hvílt á sveitarfélaginu F um að hafa stöðugt eftirlit með því að réttilega hefði verið staðið að sprengingunum í því skyni að geta gripið inn í ef misbrestur yrði þar á. Með því að F sinnti ekki þessari skyldu, þegar á verkið leið, var fallist á að F bæri skaðabótaábyrgð á tjóninu. Þar sem erfiðleikar á að meta tjónsfjárhæðir áttu rót sína að rekja til atvika sem vörðuð A ehf. og F þótti heimilt að dæma skaðabætur að álitum á þann hátt sem gert var í héraðsdómi. Var héraðsdómur því staðfestur að öðru leyti en varðaði upphafsdag dráttarvaxta af tildæmdum bótafjárhæðum.

I var gert að greiða L hf. tiltekna fjárhæð óskipt með S ehf. samkvæmt ábyrgðaryfirlýsingu þar sem I ábyrgðist skuldbindingar S ehf.

H starfaði sem launþegi hjá L við sölu auglýsinga frá árinu 2000, en í nóvember 2002 gerðu aðilar verksamning um sama viðfangsefni, sem gilda átti í tólf mánuði. Vegna ólögmætrar riftunar á samningnum í janúar 2003 var L gert að greiða H þá lágmarksfjárhæð sem honum hafði verið tryggð mánaðarlega í verklaun til loka gildistíma samningsins. Þá var kröfu L um skuldajöfnuð hafnað. Var talið að L hafi borið að hafa gagnkröfuna uppi til uppgjörs þegar ráðningarsambandi aðilanna lauk við gerð verksamningsins, þar sem þær úttektir sem L reisti kröfuna á höfðu allar verið gerðar á þeim tíma sem H var launþegi hjá L.