Dómstólaleit

Þrotabú G ehf. höfðaði mál til heimtu eftirstöðva kaupsamnings vegna kaupa V á fasteign af G ehf. en V taldi að hún ætti hærri skaðabótakröfu til skuldajafnaðar vegna afhendingardráttar og galla á eigninni. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á gagnkröfu V að verulegu leyti og þrotabúi G ehf. gert að greiða henni 500.000 krónur auk nánar tiltekinna dráttarvaxta, gegn útgáfu afsals fyrir eigninni. Í dómi Landsréttar var rakið að með hinum áfrýjaða dómi hefðu skaðabætur samkvæmt gagnkröfu V verið að nokkru leyti ákvarðaðar að álitum. Utan lögmæltra tilvika væri beiting slíkrar aðferðar við ákvörðun bóta almennt bundin skilyrðum um að tjónþoli sýndi fram á tjón en að aðstæður væru þannig að fjárhæð þess yrði ekki sönnuð nákvæmlega og tjónþoli gert það sem í hans valdi stæði til að tefla fram þeim sönnunargögnum sem hann mögulega gæti til að fullnægja sönnunarkröfum. Við mat á því hvaða kröfur yrðu gerðar til V um að leitast við að sýna fram á nákvæma fjárhæð tjóns síns taldi Landsréttur óhjákvæmilegt að horfa til þeirrar sérstöku stöðu sem uppi hefði verið, en legið hefði fyrir að seljandi fasteignarinnar hefði verið á leið í gjaldþrot og hann lýst því yfir að ekki yrði unnt að verða við kröfum um afslátt eða skaðabætur. Væri við þessar aðstæður ljóst að eini möguleiki V til að fá bætur vegna afhendingardráttar og þess sem hún taldi áfátt varðandi fasteignina hefði legið í þeirri fjárhæð sem hún átti eftir að greiða samkvæmt kaupsamningnum og frekari kostnaður við að staðreyna tjónið hefði gengið beint til skerðingar á þeirri fjárhæð. Að þessu gættu ásamt fyrirliggjandi gögnum taldi dómurinn að skilyrði væru til að dæma bætur að álitum en gæta yrði hófs við ákvörðun á þeirri fjárhæð. Einnig taldi Landsréttur engin efni til að telja að V hefði á grundvelli 48. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup glatað rétti til að bera fyrir sig þær vanefndir sem hún byggði á til varnar. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Í byrjun árs 2017 var gefið út byggingarleyfi til handa E, móður fyrirsvarsmanns O ehf., fyrir byggingu sumarhúss á lóð hennar í Kjósarhreppi. Með afsali 29. mars 2019 keypti O ehf. lóðina af E. Í ágúst 2017 hafði fyrirsvarsmaður O ehf. leitað til B um að hann tæki að sér byggingarstjórn vegna fyrirhugaðrar byggingar á lóðinni og sótti B í kjölfarið um lögboðna ábyrgðartryggingu byggingarstjóra hjá S hf. Hafist var handa við að reisa húsið á árinu 2020 en 12. febrúar 2023 varð tjón á húsinu vegna ofsaveðurs. Deildu aðilar um hvort B bæri skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri gagnvart O ehf. á því sem aflaga fór við bygginguna. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki yrði ráðið að B hefði haft frekari aðkomu að byggingu sumarhússins en að sækja um lögboðna ábyrgðartryggingu. Þannig hefði B hvorki undirritað yfirlýsingu um ábyrgð sína, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 13. gr. laga nr. 160/2010 um mannvirki né var gerður skriflegur samningur við hann um byggingarstjórn, sbr. 2. mgr. 27. gr. sömu laga. Þá lá ekkert fyrir um að B hefði verið skráður byggingarstjóri við bygginguna hjá byggingarfulltrúa eða verið í samskiptum við byggingarfulltrúa í kjölfar þess að yfirlýsingu um ábyrgðartryggingu byggingarstjóra var komið á framfæri við byggingarfulltrúa. Janframt kom B ekki á byggingarstað fyrr en hann var kallaður til eftir að sumarhúsið varð fyrir tjóni og var ókunnugt um að O ehf. hefði eignast húsið af fyrri eiganda, E. Þrátt fyrir að B hefði fallist á að taka að sér byggingarstjórn hússins og keypt lögboðna ábyrgðartryggingu í því skyni var talið að þau áform hefðu ekki gengið eftir auk þess sem skilyrðum sem byggingarleyfinu voru sett hefði aldrei verið fullnægt. Var niðurstaða Landsréttar sú að B hefði í raun ekki gegnt starfi byggingarstjóra við byggingu hússins og gæti því ekki borið skaðabótaábyrgð vegna tjóns á byggingunni. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu B og S hf. af kröfum O ehf.

Með dómi Hæstaréttar í janúar 2020 var fallist á með J að hann hefði eignast skaðabótakröfu á hendur hálfsystkinum sínum vegna ráðstöfunar á nánar tilgreindri landspildu. Systkinin voru aftur á móti sýknuð af kröfunni á grundvelli fyrningar. Mál þetta höfðaði J á hendur S og SGG lögstofu ehf. til heimtu skaðabóta fyrir það tjón sem hann varð fyrir vegna fyrningar kröfunnar. J byggði meðal annars á því að S hefði látið hjá líða að gagnstefna í máli sem hálfsystur hans höfðuðu gegn honum í janúar 2010, auk þess sem hann hélt því fram að S hefði fallið frá frávísunarkröfu í málinu án hans vitneskju og samþykkis. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt lögum um meðferð einkamála bæri að höfða gagnsök innan mánaðar frá þingfestingu aðalsakar. Þar sem S hefði fyrst komið að málinu að liðnum þeim fresti yrði hann þegar af þeirri ástæðu ekki talinn hafa sýnt af sér saknæmt athafnaleysi með því að höfða ekki gagnsök í því fyrir hönd J. Landsréttur taldi jafnframt að J hefði ekki sýnt fram á orsakatengsl milli þess að fallið var frá frávísunarkröfunni og þess tjóns sem hann varð fyrir þegar skaðabótakrafan fyrndist. Þá tók Landsréttur fram að J hefði haft fjögur ár til að rjúfa fyrningu kröfunnar en á því tímabili hefði S gætt hagsmuna J í rúma fimm mánuði eða allt þar til hann afturkallaði umboðs sitt til S. Frá því tímamarki hefði J enn haft tæp þrjú ár til að rjúfa fyrningu kröfunnar. Var það niðurstaða Landsréttar að J hefði ekki fært á það sönnur að S hefði á því tímabili sem hann gætti hagsmuna J sýnt af sér saknæma háttsemi sem leitt hefði til þessi að J höfðaði ekki mál um kröfuna fyrr en að liðnum fyrningarfresti hennar þannig að jafnframt mætti telja uppfyllt skilyrði skaðabótaréttar um orsakatengsl og sennilega afleiðingu. Staðfesti Landsréttur því niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu S og SGG lögstofu ehf. af kröfum J.

T ehf. krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu M vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir. Krafa T ehf. fyrir Landsrétti laut í fyrsta lagi að viðurkenningu skaðabótaskyldu vegna tjóns vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsókn á veitingastaðinn F, í öðru lagi vegna útgáfu fréttatilkynningar sem send var fjölmiðlum og í þriðja lagi vegna umfjöllunar starfsmanna M í kjölfar fréttatilkynningarinnar í fjölmiðlum í tengslum við F. Um b- og c-lið kröfugerðar T ehf. tók Landsréttur fram að í dómi héraðsdóms væri enga umfjöllun að finna um hvort T ehf. hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna útgáfu fréttatilkynningarinnar og síðari umfjöllunar starfsmanna á vegum M. Enda þótt unnt væri að skýra málatilbúnað T ehf. á þann veg að sú háttsemi sem félagið taldi leiða til bótaskyldu væri afmörkuð, skorti að mati Landsréttar að gerð væri grein fyrir því í stefnu hvaða tjón T ehf. hefði beðið vegna háttseminnar. Var grundvöllur umræddra liða kröfugerðar T ehf. talinn í slíku ósamræmi við fyrirmæli 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að ekki yrði hjá því komist að vísa þeim sjálfkrafa frá héraðsdómi. Um a-lið kröfugerðar T ehf. taldi Landsréttur að félagið hefði leitt nægar líkur að tjóni sínu vegna vettvangsheimsóknar M. Vísaði Landsréttur þá til þess að fulltrúar M hefðu haft uppi beinlínis rangar fullyrðingar um fjárhagsstöðu T ehf. við starfsfólk hans og lýst þeim skoðunum að starfsfólkið fengi ekki greidd laun næstu mánaðamót. Að mati réttarins var framganga fulltrúa M við eftirlitsheimsóknina hvorki í samræmi við né í málefnalegum tengslum við það hlutverk sem M er ætlað með slíkum heimsóknum samkvæmt ákvæðum laga nr. 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum. Þá var háttsemi þeirra talin stuðla að því að starfsfólk T ehf. hætti tafarlaust störfum á veitingastaðnum. Tók Landsréttur undir forsendur héraðsdóms um að M hafi mátt vera ljóst að framganga fulltrúa hans við heimsóknina gæti valdið tjóni og að skilyrði skaðabótaréttar um sennilega afleiðingu væru því uppfyllt. Var niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu skaðabótaskyldu M vegna tjóns T ehf. vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsóknina því staðfest.

Ágreiningur málsins laut að því hvort V hf. væri skylt á grundvelli húftryggingar sem Y ehf. keypti af honum og var í gildi þegar atvik urðu, að bæta tjón á beltagröfu sem varð þegar grafan fór í sjóinn 16. ágúst 2022. Í dómi Landsréttar kom fram að við það yrði miðað að grjótpúði sem grafan hefði staðið á hefði gefið sig með þeim afleiðingum að hún fór í sjóinn og eyðilagðist. Atburðinn mætti því rekja til slyss sem hefði orðið skyndilega og óvænt vegna utanaðkomandi atvika. Taldi Landsréttur, eins og atvikum háttaði, að það atvik er grafan lenti í sjónum þegar grjótundirstaðan gaf sig og skreið fram, félli undir vátryggingarskilmála V hf. um hrap. Ekki var talið að Y ehf. hefði átt þátt í því að tjónsatburður varð eða að hann hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína samkvæmt lögum nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga. Var V hf. því gert að greiða Y ehf. umkrafða fjárhæð að frádreginni eigin áhættu hans samkvæmt vátryggingarskírteini.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S hf. á hendur E hf. og V var vísað frá dómi. S hf. krafðist þess í málinu að viðurkennd yrði óskipt bótaábyrgð E hf. og V á tjóni sem hann hefði orðið fyrir vegna nánar tilgreindrar sáttar E hf. við Samkeppniseftirlitið. Í úrskurði Landsréttar var rakið að ekki yrði talið að S hf. hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni sem orsakast hefði af skaðabótaskyldum verknaði E hf. og V þannig að hann yrði talinn hafa lögvarða hagsmuni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfum sínum fyrir dómi. Þá gæti S hf., eins og málið lægi fyrir, ekki talist hafa gert grein fyrir því með fullnægjandi hætti hver tengsl atvika þess væru við ætlað tjón hans, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og einnig e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur um annað en málskostnað.

K og A höfðuðu mál og kröfðust annars vegar viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna fjárhagstjóns þeirra af nánar tilgreindri ákvörðun MAST um vörslusviptingu allra nautgripa af búi þeirra og framkvæmd vörslusviptingarinnar og missis þess hagnaðar sem þeir hefðu notið ef ekki hefði komið til vörslusviptingarinnar. Hins vegar kröfðust þeir að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna miska sem þeir hefðu hlotið vegna ákvörðunar MAST og framkvæmdar vörslusviptingarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væri fullnægt skilyrði til málshöfðunar á grundvelli 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá væri málatilbúnaður K og A verulega vanreifaður og í andstöðu við meginreglu einkamálaréttarfars um skýran og ljósan málatilbúnað og áskilnað e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Væri málatilbúnaður K og A því haldinn slíkum annmörkum í heild að óhjákvæmilegt væri að vísa kröfum þeirra frá héraðsdómi.

J höfðaði mál og krafðist viðurkenningar á rétti til skaðabóta úr hendi H vegna tjóns sem hlotist hefði af vanefndum á nánar tilgreindu samkomulagi um lénið geymsla.is. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði ekki ráðið hvernig ætluð vanefnd H á samkomulaginu hefði getað leitt til tjóns fyrir J. Var skilyrði til málshöfðunar á grundvelli 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála því ekki fullnægt. Var málinu þegar af þessari ástæðu vísað frá héraðsdómi án kröfu.

F ehf., J og I höfðuðu mál á hendur G og S ehf. vegna tjóns af völdum sandfoks frá bílaplani við íþróttamiðstöð í Grindavík á árunum 2012 til 2019. Krafðist F ehf. skaðabóta vegna tjóns á bifreiðum í eigu félagsins en J og K kröfðust skaðabóta vegna fasteignar þeirra auk miskabóta samkvæmt b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Með héraðsdómi var fallist á kröfur F ehf., J og I að hluta og greiddi S ehf. nánar tilgreinda fjárhæð til F ehf. á grundvelli dómsins. Voru engar kröfur gerðar á hendur S ehf. fyrir Landsrétti og átti félagið þar með ekki lengur aðild að málinu. Í niðurstöðu Landsréttar var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að með athafnaleysi við að bregðast við sandfoki af bílaplaninu hefði G sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi gagnvart F ehf., J og I. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að fjárkröfur F ehf. vegna annarra bifreiða en einnar væru fyrndar. Þar sem F ehf. hafði borist greiðsla til samræmis við niðurstöðu héraðsdóms og lækkað aðalkröfu sína sem henni nam taldist krafa hans þegar upp gerð og G sýknað af henni. Þá var G sýknað af viðurkenningarkröfu F ehf. á skaðabótaskyldu G, þar sem frekara tjón en fallist var á í héraðsdómi var ósannað. Aðalkrafa J og I var um skaðabætur vegna þrifa á fasteign þeirra sem byggði á matsgerð dómkvaddra manna um áætlaðan kostnað við þrif. Fyrir lá að J og I hefðu aldrei keypt þrif á því tímabili sem bóta var krafist fyrir og byggðu þau ekki á því að þrif sem þau sinntu sjálf hefðu haft fjárhagslegar afleiðingar. Var því ósannað að J og I hefðu orðið fyrir fjártjóni vegna sandfoks. Á hinn bóginn var rakið að óþægindi vegna þrifa, sem ekki hefðu fjárhagslegar afleiðingar, teldust til miska. Við úrlausn um miskabótakröfu J var vísað til þess að auknar kröfur séu gerðar til saknæmis svo að slíkar bætur verði dæmdar. Taldi Landsréttur ljóst að fulltrúar G hefðu gert sér grein fyrir sandfokinu um árabil og J og I ítrekað leitað úrbóta en fullnægjandi lausn ekki fengist fyrr en bílaplanið var loks malbikað í október 2019. Öll þessi ár hefði sandur og möl ítrekað fokið á fasteign J og I og enginn vafi væri á því að þetta hefði valdið þeim óþægindum og ama og haft áhrif á daglegt líf þeirra. Var því fallist á að háttsemi G væri þess eðlis að skilyrðum b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga væri fullnægt. Þá var því hafnað að krafan væri fyrnd. Var G því gert að greiða J og I hvoru um sig 500.000 krónur, en var að öðru leyti sýknað af kröfum F ehf., J og I.

H höfðaði mál gegn G, S hf., R ehf., HH ehf. og V hf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna meintra galla á sameign fjöleignarhúss. Sakarefni málsins laut að því hvort gallar hefðu verið á sameigninni og að hvaða marki G, S hf., R ehf., HH ehf. og V hf. gætu borið ábyrgð á tjóni sem yrði rakið til þeirra. Í dómi Landsréttar var rakið að frágangur á yfirborði bílageymslu og þaki hennar hefði ekki verið í samræmi við byggingarreglugerð nr. 112/2012 og að H hefði orðið fyrir tjóni vegna þessa. Taldi Landsréttur að R ehf. sem eigandi hússins og seljandi íbúða í húsinu og HH ehf. sem byggingaraðili og byggingarstjóri bæru skaðabótaábyrgð vegna tjóns H. Aftur á móti voru G sem annar hönnuða hússins og S hf. þar sem hönnuðurinn var með starfsábyrgðartryggingu sýknaðir af kröfum H þar sem ekki hafði verið sýnt fram á að G gæti borið sakarábyrgð á tjóni H. Með vísan til matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem ekki hafði verið hnekkt, var R ehf., HH ehf. og V hf., vegna starfsábyrgðartryggingar byggingarstjóra, gert að greiða nánar tilgreinda fjárhæð vegna frágangs á þaki og yfirborði bílageymslu. Þá var R ehf. jafnframt gert að greiða kostnað við úrbætur vegna galla á gólfi bílageymslu, niðurfalli af þaki og þakbrún.

H ehf. keypti fasteign af S ehf., byggingaraðila hennar, en lokagreiðslu samkvæmt kaupsamningi átti að inna af hendi við lokaúttekt. Lokagreiðslan var innt af hendi og afsal gefið út þótt lokaúttekt hefði þá ekki farið fram. S ehf. seldi fasteignina til KÍ sem gerði ýmsar athugasemdir við ástand hennar og hélt eftir hluta umsaminna kaupverðsgreiðslna. H ehf. höfðaði mál þetta til heimtu skaðabóta að fjárhæð 2.193.000 krónur vegna tjóns sem hann kvað fólgið í því að hann hefði ekki getað innheimt dráttarvexti vegna greiðsludráttar KÍ samkvæmt kaupsamningi við H ehf., vegna vanefnda S ehf. á útgáfu staðfestrar lokaúttektar sem og frágangi fasteignarinnar. Í dómi Landsréttar kom fram að H ehf. hefði ekki fært sönnur á tjón er svaraði til aðalkröfu hans. Þá lægi ekkert haldbært fyrir í málinu sem unnt væri að reisa ákvörðun um bætur að álitum á. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu S ehf.

A krafðist bóta úr innbústryggingu hjá S hf. vegna innbrots í íbúð hennar og taldi hún upp í tjónstilkynningu til S hf. í 20 liðum muni sem stolið hefði verið í innbrotinu. S hf. hafnaði bótaskyldu úr vátryggingunni og taldi A hafa af ásetningi veitt rangar og ófullnægjandi upplýsingar auk þess sem tjón hennar væri ósannað. Í dómi Landsréttar var fallist á það með héraðsdómi að ósannað væri að tjón A vegna innbrotsins næmi meiru en 204.109 krónum, sem svaraði til tveggja muna. Þá var einnig staðfest sú niðurstaða að S hefði ekki lánast sönnun um að 2. mgr. 47. gr. laga nr. 30/2004 ætti að leiða til þess að réttur A til bóta félli niður. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um að fallast á kröfu A að hluta, það er vegna tveggja muna, en að öðru leyti var sýknað af kröfunni.

Þrotabú S hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R með heimild í 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist þess að þeir yrði dæmdir óskipt til að greiða þrotabúi T hf. skaðabætur vegna tjóns sem þrotabú T hefði orðið fyrir í tengslum við tíu hlutafjárhækkanir í T hf. sem tilkynntar voru ríkisskattstjóra frá maí 2013 til febrúar 2015. Hafði R ritað nafn sitt í reit á eyðublaði fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra á níu þessara tilkynninga, en annar nafngreindur endurskoðandi hjá E ehf. á eina þeirra. M, einn af hluthöfum T hf., skráði sig fyrir hinu nýja hlutafé að langmestu leyti, eða samtals 1.751.966.273 hlutum. Laut málatilbúnaður þrotabús S hf. að því að í reynd hefði M ekkert greitt fyrir hina nýju hluti í T hf. og hefði R mátt vera ljóst að svo væri og því sýnt af sér saknæma vanrækslu þegar hann staðfesti að hlutaféð hefði verið greitt. Byggði þrotabú S ehf. á því að þessi vanræksla hafi gert M kleift að eignast hlutafé í T hf. án greiðslu. Þannig hafi vantað fjármuni í þrotabú T hf. sem með réttu hefðu átt að vera þar til að greiða kröfuhöfum félagsins. Með aðalkröfu sinni krafðist þrotabú S hf. greiðslu skaðabóta sem svöruðu til þeirra greiðslna sem M skráði sig fyrir við hlutafjárhækkanirnar en með varakröfu sinni krafðist þrotabúið skaðabóta að fjárhæð 47.146.179 krónur, annars vegar vegna þess að 42.101.840 krónur hafi vantað upp á greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014, hins vegar vegna þess að ýmsar lægri upphæðir hafi vantað upp á greiðslu annarra hlutafjárhækkana, samtals að fjárhæð 6.151.039 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að með áritunum sínum á umræddar tilkynningar til ríkisskattstjóra hafi E ehf. og R staðfest að allur hlutafjáraukinn hefði verið greiddur hverju sinni. Á það var fallist með E ehf. og R að greiðslur að fjárhæð samtals 1.747.674.708 krónur inn á bankareikninga T hf. hefðu ekki borið annað með sér en að vera fyrir hina umdeildu hlutafjárauka og að ekki væri efni til að virða E ehf. og R það til sakar þótt hluti af greiðslu hlutafjáraukans hverju sinni hafi borist inn á bankareikning félagsins nokkru eftir að E ehf. og R staðfestu greiðslurnar. E ehf. og R hefðu unnið fyrir fleiri félög sem tengdust undirbúningi að uppbyggingu og rekstri kísilverksmiðju í Helguvík en ekki lægi fyrir að E ehf. og R hefði verið kunnugt um eignarhald eða rekstur hollenska félagsins P sem þrotabú S hf. kvað hafa gegnt lykilhlutverki við hringferð fjármuna inn og út af innlendum og erlendum reikningum félaganna. Enn fremur var talið ósannað að E ehf. og R hefðu haft vitneskju um erlenda bankareikninga sem þar komu við sögu. Óljóst væri hvort reikningsyfirlit bankareikninga T hf., sem hlutaféð var greitt inn á, hafi legið frammi er E ehf. og R staðfestu greiðslurnar en þótt svo hafi verið yrði ekki ráðið af þeim yfirlitum sem lágu fyrir í málinu að E ehf. og R hefðu átt að veita því athygli að greiðslurnar væru sýndargreiðslur eins og þrotabú S hf. hélt fram. Var aðalkrafa þrotabús S hf. því ekki tekin til greina. Um varakröfu þrotabús S hf. tók Landsréttur fram að þegar hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að greiðslur inn á reikninga T hf. að fjárhæð 1.747.674.708 krónur væru vegna umræddra hlutafjárhækkana og stæðu þá út af samtals 48.183.093 krónur. Að frátalinni greiðslu að fjárhæð 42.101.840 krónur sem virtist vanta upp á fulla greiðslu hlutafjárhækkunar 12 júní 2014, stóðu eftir 6.081.253 krónur sem E ehf. og R byggðu á að væri kostnaður vegna þóknunar til H hf. Þrotabú S hf. hefði ekki brugðist við þessum málatilbúnaði með efnislegum rökum. Taldi Landsréttur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að þessi hluti varakröfu þrotabús S hf. gæti ekki komið til álita. Hvað varðar hlutafjárhækkunina 12. júní 2014 lagði Landsréttur til grundvallar að 42.101.840 krónur hefði vantað upp á fulla greiðslu þegar greiðsla hennar var staðfest 25. júní 2014. R var sýknaður af skaðabótakröfu þrotabús S hf. vegna þessarar hlutafjárhækkunar þar sem annar endurskoðandi hjá E ehf. hafði staðfest greiðslu þeirrar hækkunar. Landsréttur ályktaði að við þá vinnu hefði ekki verið hugað af nægilegri kostgæfni að því hvort hlutafjárhækkunin hefði verið að fullu greidd. Bótaskyldu E ehf. yrði þó ekki slegið fastri nema sýnt væri fram á að þrotabú T hf. hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar vanrækslu sem E ehf. bæri ábyrgð á. Krafa þrotabús S hf. væri skaðabótakrafa utan samninga og miðaði að því að gera tjónþola eins settan fjárhagslega og ef saknæm háttsemi tjónvalds hefði ekki komið til. Það kallaði á ályktun um hvað ætla mætti að orðið hefði ef endurskoðandinn hefði sýnt af sér þá kostgæfni sem ætlast hafi mátt til af honum er hann staðfesti greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014. Samkvæmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög mætti ætla að þá hefði staðfesting endurskoðandans borið með sér að enn vantaði 42.101.840 krónur upp á að hækkunin væri greidd. Við þær aðstæður hefði T hf. getað látið hjá líða að innheimta kröfuna og lækkað hlutaféð eða að það hefði gerst með atbeina hlutafélagaskrár í samræmi við 19. gr. laga nr. 2/1995. Miðað við þá framvindu væri hægt að líta svo á að hin saknæma háttsemi hafi stuðlað að því að hlutafé hluthafans hafi verið of hátt skráð. Ekki yrði séð að sú aðstaða hefði getað valdið T hf. tjóni. Hefði hluthafinn aftur á móti greitt þá fjármuni sem vantaði mætti ætla að fénu hefði verið varið með sama hætti og öðru fjármagni T hf. Ekki lægi fyrir annað en að þrotabú T hf. væri eignalaust en af því mætti álykta að fjárfestingar félagsins hefðu engu skilað fyrir það. Háttsemi endurskoðandans hefði engu getað breytt um þá framvindu. Í ljósi þessara atriða varð ekki séð að þrotabú S hf. hefði sýnt 2 fram á að hin saknæma háttsemi hefði valdið þrotabúi T hf. fjárhagstjóni þannig að það eigi skaðabótakröfu utan samninga á hendur E ehf. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu E ehf. og R.

V auglýsti á árinu 2019 útboð á stækkun Lækjarbotnavatnsveitu sem V rekur. Fjórir aðilar buðu í verkið, þar með talið S ehf. Lægstbjóðandi treysti sér ekki til að standa við boð sitt og var þá leitað til S ehf. sem átti næstlægsta boðið. V gekk ekki til samninga við S ehf. þar sem V taldi að S ehf. uppfyllti ekki skilyrði útboðsins. S ehf. höfðaði mál á hendur V og krafðist viðurkenningar á rétti S ehf. til skaðabóta úr hendi V vegna missis hagnaðar. V krafðist fyrir Landsrétti frávísunar frá héraðsdómi en til vara sýknu. S ehf. byggði aftur á móti á því að frávísunarkrafa V kæmist ekki að fyrir Landsrétti vegna framsetningar í áfrýjunarstefnu. Landsréttur taldi að þrátt fyrir að ekki hafi verið sérstaklega vísað til úrskurðar héraðsdóms, þar sem frávísunarkröfu V var hafnað, hafi verið augljóst að leitað var endurskoðunar á þeim úrskurði, þótt með réttu lagi hefði átt að tiltaka það sérstaklega í áfrýjunarstefnunni. Til stuðnings frávísunarkröfu sinni vísaði V bæði til þess að eitt frumskilyrða skaðabótaábyrgðar, tjón, væri ekki uppfyllt, og að S ehf. hafi ekki leitt nægar líkur að tjóni sínu eins og áskilið er í 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur hafnaði frávísunarkröfunni. Taldi rétturinn að í ljósi dómaframkvæmdar Hæstaréttar teldist lágmarksskilyrðum um að nægar líkur hefðu verið leiddar að tjóni fullnægt þannig að krafan væri tæk til efnisdóms en frekari athugun á því hvort frumskilyrðinu um tjón teldist mætt ætti undir efnishlið málsins. Þá er rakið í dómi Landsréttar að lagagrundvöllurinn, lög nr. 120/2016 og stjórnsýslulög, sem málsaðilar studdu málsástæður sínar við í héraði og héraðsdómur byggði á, væri ekki réttur. Við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti töldu málsaðilar þó að framangreint stæði því ekki í vegi að fært væri að leysa efnislega úr málinu og var á það fallist. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þegar V hafnaði S ehf. sem samningsaðila, hefði S ehf. ekki sýnt fram á með gögnum að hann uppfyllti kröfu útboðsins um lágmarks veltu, og því hefði V verið heimilt samkvæmt útboðsskilmálum að hafna S ehf. sem bjóðanda. Þá var ekki talið að V, sem hefði ítrekað og umfram skyldu gefið S ehf. kost á að skila inn frekari gögnum, hafi verið skylt að óska eftir enn frekari gögnum eða rannsaka málið nánar, samkvæmt ólögfestum reglum stjórnsýslu- og útboðsréttar, enda hafi það hvílt á S ehf. að sýna fram á að hann uppfyllti kröfur útboðsskilmálanna. S ehf. hefði ekki á annan hátt sýnt fram á saknæma háttsemi V er leitt gæti til þess að krafa hans um viðurkenningu á skaðabótaskyldu yrði tekin til greina. V var því sýknaður af kröfu S ehf. og S ehf. gert að greiða V málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.

Í málinu var deilt hvort miða ætti bætur vegna tafa á sölu fasteignar, sem varð vegna þess að hús var ranglega staðsett á lóð, við fjóra eða sex mánuði. Í dómi Landsréttar var rakið að S-L ehf. bæri sönnunarbyrði fyrir því tjóni sem hann krafðist bóta fyrir. Talið var að matsgerðin sem lá fyrir í málinu sannaði ekki tafir á sölu fasteignarinnar umfram fjóra mánuði og skipti því engu þótt T hf. og J hefðu ekki leitað yfirmats. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Á höfðaði mál gegn D ehf. til greiðslu skaðabóta. Kröfur hans byggðu á því að ráðningarsamningsákvæði um samkeppnistakmarkanir hafi verið saknæmt og ólögmætt sem og beiting D ehf. á ákvæðinu eftir starfslok hans. Í dómi Landsréttar voru störf Á fyrir D ehf. rakin. Á hafi gegnt lykilstöðu hjá D ehf., verið einn eigenda móðurfélags þess og gegnt þar stjórnunarstarfi. Þá hafi hann verið í beinu sambandi við viðskiptamenn félagsins og á honum hvílt rík trúnaðarskylda. Staða Á væri verulega önnur en almennra starfsmanna og takmarkanir á atvinnuþátttöku hans eftir starfslok hans hafi ekki einungis leitt af ráðningarsamningi hans heldur hafi sams konar ákvæði verið að finna í samkomulagi annarra eigenda móðurfélags D ehf. Hið umdeilda ráðningarsamningsákvæði hafi verið sett í því skyni að vernda ákveðna og lögmæta samkeppnishagsmuni og auk D ehf. hafi Á sjálfur, sem eigandi, haft ávinning af samkeppnistakmörkunum annarra eigenda og starfsmanna. Þegar litið væri heildstætt til allra atvika hefði Á ekki sýnt fram á að ákvæðið hafi verið víðtækara en nauðsynlegt var til að varna samkeppni né að atvinnufrelsi hans hafi verið skert með ósanngjörnum hætti. Auk þess var Á ekki talinn hafa uppfyllt lágmarksskilyrði til sönnunar á því að hann hafi orðið fyrir því tjóni sem kröfur hans miðuðu við, vegna þeirrar háttsemi sem bóta væri krafist fyrir. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu D ehf. af öllum kröfum Á.

E gerði lánssamning við FF hf., sem síðar var sameinaður D hf., en til tryggingar skuldinni setti E að handveði innistæðu á tilteknum bankareikningi sínum. Vanskil urðu á fyrsta gjalddaga lánsins. FF hf. innleysti síðar 26.769.898 krónur af handveðsetta bankareikningnum og ráðstafaði þeim inn á skuld einkahlutafélags í eigu E en E hafði gengist undir sjálfskuldarábyrgð á greiðslu á láni félagsins. Lánssamningur E við FF hf. var síðar framseldur til A hf. Í samkomulagi E og A hf. um fullnaðaruppgjör kom fram að bankinn hefði lækkað kröfu sína, um sömu fjárhæð og hafði verið innleyst af bankareikningi hans, af sanngirnisástæðum þar sem fjármunum af bankareikningi hans hefði verið ráðstafað til einkahlutafélagsins þrátt fyrir að greiðslan hefði réttilega átt að færast inn á lánssamning E samkvæmt veðsamningi. Í framhaldinu skoraði E á D hf. að skila sér umræddri fjárhæð auk vaxta en engin svör bárust frá D hf. Í málinu var deilt um hvort E komi að kröfu við slit D hf. sem nemur umræddum 26.769.898 krónum. E byggði á því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna heimildarlausrar ráðstöfunar D hf. á handveðinu inn á skuld þriðja aðila vegna óskylds lánssamnings. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að A hf. hefði lækkað kröfu sína á hendur E um 26.769.898 krónur og þannig hefði E notið innistæðunnar við uppgjör lánssamnings síns óháð eiginlegri ráðstöfun D hf. Var E ekki talinn hafa fært viðhlítandi rök fyrir því að hann hafi þrátt fyrir það orðið fyrir tjóni með því að hafa ekki jafnframt fengið innistæðuna í hendur við uppgjörið. Var úrskurður héraðsdóms um að hafna kröfu E því staðfestur.

K höfðaði mál gegn V hf. og H sf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna leka frá heitavatnslögn. Óumdeilt var að heitavatnslögnin sem málið laut að lak og H sf. skipti hluta hennar út af þeim sökum. Um orsakir lekans á lögninni lá hins vegar ekkert fyrir. Þar sem það stóð H sf. nær en K að upplýsa málsatvik að þessu leyti var H. sf. látið bera hallann af þeirri óvissu sem uppi var um ástæður þess að lögnin lak. Var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að H hf. bæri bótaábyrgð á því tjóni sem K varð fyrir vegna lekans og V hf. sem ábyrgðartryggjandi. Voru bætur dæmdar samkvæmt yfirmatsgerð að frátöldum tveimur verkliðum. Kröfu um bætur fyrir afleitt tjón var hins vegar hafnað vegna skorts á sönnun.

ST höfðaði mál á hendur SP og krafðist greiðslu skaðabóta úr hendi SP vegna tjóns sem ST varð fyrir við það að ryk barst inn í verslun ST og eyðilagði vörur sem þar voru til sölu. Óumdeilt var að ryk sem barst inn í verslun ST stafaði frá framkvæmdum á vegum SP. Lagt var til grundvallar að vanbúnaður hefði verið á rykvörnum og var sá vanbúnaður metinn SP til sakar. Fjárkrafa ST í málinu samanstóð af tveimur kröfuliðum, annars vegar vegna innkaupsverðs þeirra vara sem urðu óseljanlegar og hins vegar vegna þeirrar framlegðar sem hefði orðið af viðkomandi vörum. Fyrri kröfuliður ST var tekinn til greina að fullu, en ST þótti hafa fært sönnur á að umræddar vörur hefðu farið forgörðum og hvert innkaupsverð þeirra hefði verið. Hvað síðari kröfulið ST varðaði var ekki talið unnt að taka hann til greina að fullu, þar sem með því yrði tjón ST ofbætt. Hins vegar þótti ST hafa sýnt nægilega fram á að hann hefði orðið af hagnaði og aðhafst nægilega í því skyni að sýna fram á tjón sitt. Voru bætur vegna hagnaðarmissis því dæmdar að álitum.

J, M og S keyptu jörðina Hróðnýjarstaði í Dalabyggð af D og E. Í tengslum við kaupin var meðal annars samið um að J, M og S myndu greiða tiltekin útgjöld vegna heyskapar sumarið 2017. Í tengslum við uppgjör vegna afsals óskuðu J, M og S eftir tilteknum upplýsingum um útgjöld vegna heyskapar og í svari D og E kom meðal annars fram að tún Múlagrundar í Saurbæ hefðu gefið 480 heyrúllur. Reikningur vegna útgjalda við heyskap var greiddur samhliða uppgjöri vegna afsalsgerðar 19. október 2019. Í kjölfar greiðslu kom í ljós að 150 heyrúllur af þeim 480 sem tún Múlagrundar í Saurbæ hefðu gefið væru enn þar og neituðu D og E að verða við kröfu J, M og S um flutning þeirra til Hróðnýjarstaða. J, M og S kröfðust skaðabóta sem námu fjárhæð áætlaðs endurgjalds fyrir sambærilegar heyrúllur sem og flutningskostnaðar og studdu þá kröfu við mat dómkvadds matsmanns. Í málinu deildu aðilar um hvort D og E hafi borið skylda til að afhenda umræddar 150 heyrúllur að Hróðnýjarstöðum eða hvort þeim hafi verið heimilt að skilja þær eftir á túni Múlagrundar í Saurbæ J, M og S til ráðstöfunar. Óumdeilt var að samningur komst á um kaup á umræddum 150 heyrúllum en J, M og S höfðu hvorki rift kaupunum né krafist ógildingar á þeim. Í matsgerð kom fram að við skoðun matsmanns hafi allar heyrúllurnar verið til staðar að Múlagrund í Saurbæ og við aðalmeðferð málsins fyrir Landsrétti kom jafnframt fram að þær væru þar enn J, M og S til ráðstöfunar. Þá voru engin gögn lögð fram um að heyrúllurnar lægju undir skemmdum eða hefðu orðið fyrir tjóni. Af því leiddi að J, M og S höfðu ekki fært sönnur á tjón sem næmi verðmæti heyrúllanna og voru D og E þegar af þeirri ástæðu sýknuð af þeim hluta kröfugerðar J, M og S. Krafa J, M og S um skaðabætur fyrir flutningskostnað heyrúllanna var byggð á því að samkvæmt fyrri málslið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup hefði afhendingarstaður heyrúllanna átt að vera að Hróðnýjarstöðum sem óumdeilt væri að hefði verið atvinnustöð eða heimili D og E er kaupin áttu sér stað. Í dómi Landsréttar kom fram að þegar D og E upplýstu J, M og S um afrakstur heyskapar sumarsins 2017 hafi komið skýrt fram að tún annarrar jarðar í þeirra eigu, Múlagrundar í Saurbæ, hefðu gefið 480 heyrúllur. Var lagt til grundvallar að J, M og S hafi vitað að hey sem kynni að koma af túnum annarra jarða en Hróðnýjarstaða væri þar að finna en ekki að Hróðnýjarstöðum. Afhendingarstaður umræddra 150 heyrúlla var því talinn hafa verið að Múlagrund í Saurbæ en ekki að Hróðnýjarstöðum, sbr. síðari málslið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 50/2000. Voru J, M og S látnir bera hallann af sönnunarskorti um að samið hefði verið um að D og E ættu á sinn kostnað að annast flutning heyrúllanna að Hróðnýjarstöðum. Voru D og E því sýknuð af kröfum J, M og S.

Með ákvörðun 3. apríl 2012 í máli nr. 7/2012 komst Samkeppniseftirlitið að þeirri niðurstöðu að SM hefði brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og 54. gr. EES-samningsins með verðþrýstingi á farsímamarkaði frá 1. maí 2001 til ársloka 2007. Í ákvörðuninni var borið saman smásöluverð SM í innankerfissímtölum og gjald sem hann innheimti af keppinautum sínum fyrir lúkningu símtala sem hófust í símkerfum keppinauta en enduðu í farsímakerfi hans. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 22. ágúst 2012 í máli nr. 1/2012 var ákvörðun Samkeppniseftirlitsins staðfest um framangreind atriði. SN höfðaði mál á hendur SM til greiðslu skaðabóta fyrir tjón sem hefði hlotist af þeim ólögmæta verðþrýstingi sem lýst var í framangreindum úrlausnum. SM höfðaði gagnsök á hendur SN og byggði á því að ef fallist yrði á málatilbúnað SN ætti SM kröfu á hendur honum á nákvæmlega sama grunni. SN taldi að tjón hans næmi muninum á þeim lúkningargjöldum sem hann greiddi SM og 75% af smásöluverði SM í innankerfissímtölum. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að SN hefði að takmörkuðu leyti rökstutt hvernig framangreind aðferð endurspeglaði rauntjón hans af háttsemi SM. Dómkvaddir matsmenn hefðu tekið fram að aðferðin ein og sér væri ekki heppileg til að meta sjálft tapið af samkeppnislagabrotum. Með aðferðinni væri einungis horft til verðmismunar miðað við tiltekna og fasta hlutfallslækkun á smásöluverði allt tímabilið án þess að horft væri til annarra atriða. Var talið að sú matsgerð dómkvaddra manna sem SN aflaði þar sem ofgreiðsla hans var reiknuð samkvæmt framangreindri aðferð og sem SN reisti aðalkröfu sína á, yrði ekki talin færa sönnur á tjón SN. Þá var ekkert haldbært talið liggja fyrir í málinu sem unnt væri að reisa ákvörðun um bætur að álitum á. Landsréttur tók fram að aðalkrafa SM í gagnsök væri reist á sömu aðferðafræði og krafa SN í aðalsök og byggði á svari dómkvaddra matsmanna við samskonar spurningu og SN lagði fyrir þá. Var talið að það svar sannaði ekki að SM hefði orðið fyrir tjóni vegna þeirrar háttsemi SN sem hann taldi hafa brotið gegn samkeppnislögum. Þá var ekki talið að möguleiki væri á því að ákvarða bætur að álitum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu aðila af kröfum hvors annars.