H ehf. höfðaði mál á hendur B ehf. og krafðist þess að fá viðurkennt að ekkert atkvæði fylgdi jörðinni Hvarfsdal í Dalasýslu sem er í eigu B ehf., í Veiðifélagi Búðardalsár, en óumdeilt var að jörðinni fylgdi veiðiréttur í Búðardalsá. Í dómi Landsréttar var þróun löggjafar um veiðirétt jarða og atkvæðisrétt í veiðifélögum rakin. Um atkvæðisrétt í veiðifélögum er í gildandi lögum fjallað í 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006 um lax- og silungsveiði. Þar kemur fram að eitt atkvæði í veiðifélagi fylgi hverri jörð sem á veiðirétt. Með jörð sé átt við jarðir sem fullnægi skilyrðum til að teljast lögbýli við gildistöku eldri jarðalaga nr. 65/1976. Þegar lögbýlisskilyrðið var fyrst tekið upp með lögum 53/1957 um lax- og silungsveiði var tilgangur þess ekki að svipta menn atkvæðisrétti í veiðifélögum sem þeir áttu þegar fyrir, heldur koma í veg fyrir að jörðum yrði skipt upp og eigendur gætu þannig aukið atkvæðisrétt sinn. Í lögunum nr. 53/1957 var síðan mælt sérstaklega fyrir um atkvæðisrétt eigenda eyðijarða. Þrátt fyrir að jörðin Hvarfsdalur hafi verið í eyði síðan árið 1938 hefur jörðinni fylgt atkvæðisréttur í veiðifélaginu frá stofnun þess árið 1973. Eyðijörðum hefur frá öndverðu verið veittur atkvæðisréttur í veiðifélögum og í lögum hefur sérstaklega verið mælt fyrir um atkvæðisrétt þeirra síðan árið 1957 að undanskildum árunum 2006-2009 en ákvæði um eyðijarðir var sérstaklega bætt inn í lög 61/2006, árið 2009 þar sem ætlunin hefði ekki verið að breyta atkvæðisrétti eyðijarða í veiðifélögum með lögum 61/2006. Með vísan til umfjöllunar um tilgreinda löggjöf, 72. gr. stjórnarskrárinnar um friðhelgi eignaréttar, meðalhófs og þess að atkvæðis- réttur í veiðifélagi verður ekki skertur afturvirkt, var talið óhjákvæmilegt að skýra inntak 1. mgr. 40. gr. laga nr. 61/2006, þannig að jörðin Hvarfsdalur, sem á veiðirétt í Búðardalsá, fari með atkvæðisrétt í veiðifélagi árinnar. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.
Sakfellt fyrir kynferðisbrot og hótun. Sýknað af broti í opinberu starfi.
G var sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa annars vegar staðið skil á efnislega röngu skattframtali fyrir einkahlutafélagið FO gjaldárið 2010, vegna rekstrarársins 2009, með því að eignfæra ranglega í bókhaldi félagsins greiðslur á sölureikningum vegna framkvæmda við ótengda fasteign, sem varanlegar endurbætur tveggja tilgreindra fasteigna í eigu félagsins og jafnframt gjaldfæra óheimilar fyrningar af þessum offærðu eignfærslum í bókhaldi og skattframtali félagsins, en hins vegar með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum fyrir einkahlutafélagið FÁ gjaldárin 2011 og 2012, vegna rekstraráranna 2010 og 2011, með því að gjaldfæra óheimilar fyrningar af hinum offærðu eignum í skattframtali félagsins fyrra árið og vantelja söluhagnað í skattframtölum bæði árin vegna sölu á fasteignunum. Einnig var G sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn lögum um bókhald og 2. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa með tilgreindum hætti rangfært bókhald og ársreikning FO ehf. rekstrarárið 2009 og einnig fyrir að færa í bókhaldið tilgreinda sölureikninga sem hafði verið breytt. Loks var G sakfelldur fyrir peningaþvætti samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar G var litið til 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga en ásetningur G hefði verið einbeittur og brotin staðið yfir í þrjú ár. Á hinn bóginn var litið til þess að G hefði játað brot sín og að skattskuldir félaganna hefðu verið greiddar að fullu ásamt álagi, auk þess sem litið var til þess langa tíma sem rannsókn málsins hafði tekið. Var refsing G ákveðin fangelsi í þrjá mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var honum gert að greiða 12.300.000 króna sekt í ríkissjóð innan fjögurra vikna frá uppsögu dómsins en sæta ella fangelsi í sjö mánuði.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Júlíusi Vífli Ingvarssyni (
Hörður Felix Harðarson lögmaður)
J var ákærður fyrir peningaþvætti samkvæmt 1., sbr. 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á árunum 2010 til 2014 geymt ávinning af skattalagabrotum inni á erlendum bankareikningi í sínu nafni og ráðstafað þeim fjármunum á árinu 2014 inn á annan erlendan bankareikning sem var í eigu vörslusjóðs sem skráður var í Panama og J var rétthafi að. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í málinu væru uppfylltar þær kröfur um sönnun frumbrots og ávinnings sem væru gerðar í peningaþvættismálum. Óumdeilt var að skattalagabrot J voru fyrnd og að ávinningur brotanna féll til fyrir þann tíma er sjálfsþvætti var gert refsivert með lögum nr. 149/2009. Í dóminum var rakið að sú háttsemi J sem lýst væri í ákæru hefði staðið yfir þegar sjálfsþvætti var gert refsivert 1. janúar 2010 og þar til J ráðstafaði ávinningnum inn á annan bankareikning 2014. Kæmi því ekki til álita að 1. mgr. 2. gr. almennra hegningarlaga og 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar, um bann við afturvirkri beitingu refsilaga, kæmi í veg fyrir að verknaður J teldist refsiverður. Með vísan til forsögu 264. gr. almennra hegningarlaga, tilgangs ákvæðisins og þeirra hagsmuna sem því væri ætlað að vernda var talið að brot gegn því sem fælu í sér ástandsbrot fyrndust ekki fyrr en ástandinu lyki, sbr. 1. mgr. 82. gr. laganna. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sakfellingu J var því staðfest. Refsing J var ákveðin fangelsi í sex mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
Peningaþvætti. Fyrning. Afturvirkni laga. Skilorð (
Hörður Felix Harðarson lögmaður)
J var sakfelldur fyrir peningaþvætti samkvæmt 1. og 2. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa á árunum 2010 til 2014 geymt ávinning af skattalagabroti inni á erlendum bankareikningi í sínu nafni og ráðstafað þeim fjármunum á árinu 2014 inn á nýjan bankareikning sem var í eigu vörslusjóðs sem J var rétthafi að. Í dómi Landsréttar kom fram að hafið væri yfir vafa að sá hluti þeirra fjármuna sem hefðu verið inni á umræddum bankareikningum og ákært væri fyrir hefði verið ólögmætur ávinningur af skattalagabroti J samkvæmt 262. gr. almennra hegningarlaga og það hefði ekki þýðingu að frumbrotið sem ávinningurinn stafaði frá hefði verið fyrnt þegar rannsókn málsins hófs. Þá var ekki fallist á varnir J um að brot hans gegn 264. gr. almennra hegningarlaga hefði ekki verið refsivert sökum þess að sjálfsþvætti samkvæmt 2. mgr. ákvæðisins hefði ekki verið refsivert samkvæmt lögum á þeim tíma þegar ávinningurinn féll til eða að brotið hefði verið fyrnt þegar ákæra var gefin út í málinu. Var refsing J ákveðin fangelsi í 10 mánuði en fullnustu refsingarinnar var frestað skilorðsbundið í tvö ár.
L höfðaði mál gegn A til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfi sem B gaf út árið 1992 og A hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Með úrskurði héraðsdóms var bú B tekið til gjaldþrotaskipta árið 2017 og féll lánið þá allt í gjalddaga. L beindi kröfu að A sem ábyrgðarmanni lánsins en eftirstöðvar þess námu þá 1.210.380 krónum. Byggði A á því að forsenda fyrir sjálfskuldarábyrgð hans hefði brostið vegna breytinga á fyrningarreglum gjaldþrotaskiptalaga með lögum nr. 142/2010, enda hafi með þeim verið breytt þeirri meginreglu íslensks kröfuréttar, sem gilt hafi þegar hann tókst á hendur ábyrgð lánsins, að ábyrgðarmaður sem leysti til sín skuld ætti óskoraðan kröfurétt á hendur skuldara. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði mátt gera ráð fyrir að löggjöf gæti tekið breytingum er varðaði samningssviðið á lánstíma. Hefði A ekki sýnt fram á að með umræddum lagabreytingum hefði orðið forsendubrestur þannig að áhrif hefði á ábyrgðarskuldbindingu hans. Þá var ekki heldur fallist á að ósanngjarnt yrði talið af L eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera fyrir sig loforð hans um sjálfskuldarábyrgð. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
L höfðaði mál gegn A til heimtu skuldar samkvæmt 22 skuldabréfum sem B gaf út á árunum 1987-1992 og A hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Skuldabréfin voru sameinuð í eitt árið 1995 þegar endurgreiðslur lánsins skyldu hefjast. Með úrskurði héraðsdóms var bú B tekið til gjaldþrotaskipta árið 2017 og féll lánið þá allt í gjalddaga. L beindi kröfu að A sem ábyrgðarmanni lánsins en eftirstöðvar þess námu þá 13.195.267 krónum. Byggði A á því að forsenda fyrir sjálfskuldarábyrgð hans hefði brostið vegna breytinga á fyrningarreglum gjaldþrotaskiptalaga með lögum nr. 142/2010, enda hafi með þeim verið breytt þeirri meginreglu íslensks kröfuréttar, sem gilt hafi þegar hann tókst á hendur ábyrgð lánanna, að ábyrgðarmaður sem leysti til sín skuld ætti óskoraðan kröfurétt á hendur skuldara. Í dómi Landsréttar kom fram að A hefði mátt gera ráð fyrir að löggjöf gæti tekið breytingum er varðaði samningssviðið á lánstíma, en lánin voru til 40 ára. Hefði A ekki sýnt fram á að með umræddum lagabreytingum hefði orðið forsendubrestur þannig að áhrif hefði á ábyrgðarskuldbindingu hans. Þá var ekki heldur fallist á að ósanngjarnt yrði talið af L eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera fyrir sig loforð hans um sjálfskuldarábyrgð. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
I höfðaði mál á hendur L og krafðist þess að verða sýknuð af kröfu L um endurgreiðslu þriggja lána, samtals að fjárhæð 1.444.918 krónur, sem I var sjálfskuldarábyrgðaraðili að og tekin voru á árunum 1990-1992 í gildistíð laga nr. 72/1982 um námslán og námsstyrki. Fyrir lá að endurgreiðsla lánanna átti að hefjast þremur árum eftir námslok lántakanda, sem skráð voru 3. ágúst 1994. Árið 1992 tóku gildi lög nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna og kvað 18. gr. laganna á um að skuldari samkvæmt lögunum, sem væri jafnframt að endurgreiða námslán samkvæmt lögum nr. 71/1982 eða eldri lögum, skyldi fyrst endurgreiða að fullu lán sem tekin væru samkvæmt nýju lögunum. Byggði I á því að þágildandi ákvæði 18. gr. laga nr. 21/1992 væri óskuldbindandi fyrir ábyrgðarmenn án samþykkis þeirra, enda bryti ákvæðið gegn þeirri grundvallarreglu fjármunaréttarins að greiðslum frá skuldara skyldi fyrst ráðstafa til elstu skuldar, auk þess sem um væri að ræða afturvirka íhlutun löggjafans sem hefði íþyngjandi áhrif á stjórnarskrárvarin eignarréttindi I. Í dómi Landsréttar kom fram að með vísan til dóma Hæstaréttar í málum nr. 385/2017, 492/2017 og 622/2011 yrði talið að þótt þágildandi 18. gr. laga nr. 21/1992 raskaði friðhelgi eignaréttar ábyrgðarmanns yrði beiting hennar ekki í andstöðu við 72. gr. stjórnarskrárinnar svo lengi sem meðalhófs væri gætt. Þá var talið að ákvæði 18. gr. laganna hefði ekki sett I í slíka óvissu eða raskað kröfuréttarsambandi hennar við L með svo íþyngjandi hætti að í bága fari við 72. gr. stjórnarskrár. Með hliðsjón af framangreindu var dómurinn staðfestur.
Í málinu krafðist S 41.776 króna sem dregnar höfðu verið af ellilífeyri hennar í janúar og febrúar 2017 vegna greiðslna sem hún naut úr skyldubundnum atvinnutengdum lífeyrissjóði. Með lögum nr. 116/2016, sem tóku gildi 1. janúar 2017, voru gerðar breytingar á lögum nr. 100/2007 um almannatryggingar og eldri bótaflokkar ellilífeyrisþega samkvæmt þeim lögum, ellilífeyrir og tekjutrygging, sameinaðir undir því fyrrnefnda. Fyrir gildistöku laga nr. 116/2016 var tekjutryggingarhluti lífeyrisgreiðslna S skertur vegna greiðslna sem hún naut úr skyldubundnum atvinnutengdum lífeyrissjóði. Eftir lagabreytinguna var ekki heimilt að skerða ellilífeyri vegna slíkra tekna. Með lögum nr. 9/2017, sem tóku gildi 1. mars 2017, voru þær breytingar gerðar á lögum nr. 100/2007 að greiðslur til ellilífeyrisþega úr skyldubundnum lífeyrissjóðum skyldu teljast til tekna þeirra. Af því leiddi að lögin gerðu nú ráð fyrir að ellilífeyrisgreiðslur yrðu skertar vegna slíkra greiðslna, eins og verið hafði við útreikning á rétti ellilífeyrisþega til tekjutryggingar fyrir gildistöku laga nr. 116/2016. Skyldu lögin gilda afturvirkt um þá sem öðlast hefðu rétt til ellilífeyris 1. janúar 2017 og síðar. Byggði T á því í málinu að við setningu laga nr. 116/2016 hefðu átt sér stað augljós mistök sem löggjafinn hafi haft heimild til að leiðrétta með afturvirkum hætti. Í dómi Landsréttar kom fram að eftir gildistöku laga nr. 116/2016 hefði S átt kröfu til að fá ellilífeyri greiddan án skerðingar vegna greiðslna frá skyldubundnum atvinnutengdum lífeyrissjóðum, allt fram til þess er lög nr. 9/2017 tóku gildi. Þessi kröfuréttindi S nytu verndar 72. gr. stjórnarskrárinnar og þar sem þau hefðu verið gjaldfallin við gildistöku laga nr. 9/2017 yrðu þau ekki skert með afturvirkri og íþyngjandi löggjöf. Var því fallist á kröfu S.
L höfðaði mál gegn GA til heimtu skuldar samkvæmt átta skuldabréfum sem GR gaf út á árunum 1988 til 1989 og GA hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Námslok GR voru árið 1991 og við þau voru lánin sameinuð í eitt lán. Árið 1993 hóf GR nám að nýju og gaf hann þá út annað skuldabréf til L. Höfðu lög nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna þá leyst af hólmi eldri lög nr. 72/1982 um námslán og námsstyrki. Í lögum nr. 21/1992 var mælt svo fyrir um að stæði lántaki í skuld við L vegna námslána sem tekin hefðu verið eftir reglum þeirra laga og einnig í skuld vegna námslána sem tekin höfðu verið eftir reglum eldri laga nr. 72/1982 skyldi skuldin sem lyti ákvæðum laga nr. 21/1992 fyrst endurgreidd að fullu og greiðsla af eldri skuldinni frestast þar til það hefði verið gert. L kvað að innheimta krafna samkvæmt skuldabréfinu frá 1993 hefði lokið án árangurs og í framhaldi af því hefði skuld samkvæmt eldra skuldabréfinu verið tekin aftur til innheimtu á árinu 2013. Ekkert fékkst hins vegar greitt af skuldinni og höfðað L því á árinu 2014 mál til heimtu skuldarinnar á hendur GA óskipt með GR og öðrum nafngreindum ábyrgðarmanni en málið var fellt niður. Höfðaði L síðan mál þetta á árinu 2016. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fyrirmæli 18. gr. laga nr. 21/1992 tækju eingöngu mið af tilvikum þar sem skuld við L vegna námsláns eftir ákvæðum laga nr. 21/1992 fengist greidd að fullu en hvergi væri nokkuð sagt um afdrif eldri skuldar ef viðleitni til innheimtu þeirri yngri bæri ekki árangur og enn síður hvað þyrfti nánar að koma til svo að unnt væri að slá föstu að yngri skuldin fengist ekki greidd. Ófært væri að L gæti gagnvart ábyrgðarmanni á skuld sem stofnað var til í tíð laga nr. 72/1982 haft í þeirri aðstöðu sjálfdæmi um hvenær sá tími gæti talist vera kominn að hefja mætti innheimtu á henni vegna árangurslausrar innheimtu á yngri skuld. Yrði því að leggja til grundvallar að L hefði borið að gera það þegar eftirstöðvar kröfu hans á hendur GR samkvæmt skuldabréfinu frá 1993 voru allar gjaldfallnar vegna vanskila á greiðslu afborgunar á gjalddaga á árinu 2009. Þegar L höfðaði fyrrgreint mál á árinu 2014 hefði verið liðinn fjögra ára fyrningartími kröfu hans á hendur GA samkvæmt 3. tölulið 3. gr. þágildandi laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Var GA því sýknuð af kröfu L.
L höfðaði mál gegn M til heimtu skuldar samkvæmt níu skuldabréfum sem H gaf út á árunum 1986 til 1989 og M hafði gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Námslok H voru árið 1989 og við þau voru lánin sameinuð í eitt lán. Árið 1994 hóf H nám að nýju og gaf hún þá út skuldabréf til L sem M gekkst einnig í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Höfðu lög nr. 21/1992 um Lánasjóð íslenskra námsmanna þá leyst af hólmi eldri lög nr. 72/1982 um námslán og námsstyrki. Í lögum nr. 21/1992 var mælt svo fyrir um að stæði lántaki í skuld við L vegna námslána sem tekin hefðu verið eftir reglum þeirra laga og einnig í skuld vegna námslána sem tekin höfðu verið eftir reglum eldri laga nr. 72/1982 skyldi skuldin sem lyti ákvæðum laga nr. 21/1992 fyrst endurgreidd að fullu og greiðsla af eldri skuldinni frestast þar til það hefði verið gert. L kvaðst hafa hætt tilraunum til innheimtu á skuld samkvæmt skuldabréfinu frá 1994 og í framhaldi af því hefði skuld samkvæmt eldra skuldabréfinu verið tekin aftur til innheimtu á árinu 2012. Ekkert fékkst hins vegar greitt af skuldinni og höfðað L því á árinu 2013 mál til heimtu hennar á hendur H og M en því var vísað frá héraðsdómi. Höfðaði L síðan mál þetta á hendur M á árinu 2016. Í dómi Hæstaréttar kom fram að fyrirmæli 18. gr. laga nr. 21/1992 tækju eingöngu mið af tilvikum þar sem skuld við L vegna námsláns eftir ákvæðum laga nr. 21/1992 fengist greidd að fullu en hvergi væri nokkuð sagt um afdrif eldri skuldar ef viðleitni til innheimtu þeirri yngri bæri ekki árangur og enn síður hvað þyrfti nánar að koma til svo að unnt væri að slá föstu að yngri skuldin fengist ekki greidd. Ófært væri að L gæti gagnvart ábyrgðarmanni á skuld sem stofnað var til í tíð laga nr. 72/1982 haft í þeirri aðstöðu sjálfdæmi um hvenær sá tími gæti talist vera kominn að hefja mætti innheimtu á henni vegna árangurslausrar innheimtu á yngri skuld. Yrði því að leggja til grundvallar að L hefði borið að gera það þegar eftirstöðvar kröfu hans á hendur H samkvæmt skuldabréfinu frá 1994 voru allar gjaldfallnar vegna vanskila á greiðslu afborgunar á gjalddaga á árinu 2002. Þegar L höfðaði fyrrgreint mál á hendur M árið 2013 hefði löngu verið liðinn fjögra ára fyrningartími kröfu hans á hendur henni samkvæmt 3. tölulið 3. gr. þágildandi laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda. Var M því sýknuð af kröfu L.
Sýknað af fjárkröfu. Afturvirk lagasetning sem skerti ellilífeyri almannatrygginga á tveggja mánaða tímabili ekki talin brjóta gegn stjórnarskrá.
Í málinu var deilt um rétt F ehf. til afhendingar á rafmagni í gegnum búnað í eigu B ehf. á grundvelli samnings sem fyrirrennari félaganna hafði gert við Landsvirkjun árið 1993, en L hf. hafði síðar tekið við skyldum Landsvirkjunar samkvæmt samningnum. Eftir lagabreytingar á árinu 2004 uppfyllti F ehf. ekki lengur skilyrði til að vera viðskiptavinur L hf. Með ákvörðun O 24. febrúar 2010 var L hf. því gert að láta af raforkuafhendingu til F ehf. og var sú ákvörðun staðfest með úrskurði úrskurðarnefndar raforkumála. Gerðu B ehf. og F ehf. aðallega kröfu um að úrskurðurinn yrði felldur úr gildi en til vara kröfðust félögin viðurkenningar á því að F ehf. ætti rétt á afhendingu á raforku í samræmi við samninginn. Var á því byggt af hálfu félaganna að lagabreytingarnar yrðu ekki látnar taka til samningssambands þeirra við L hf., sem stofnað hefði verið til fyrir gildistöku laganna. Í dómi sínum tók Hæstiréttur fram að sé ekki í lögum kveðið á um lagaskil gildi sú meginregla að nýjum lögum verði beitt um lögskipti sem undir þau falla þótt til þeirra hafi verið stofnað fyrir gildistöku laganna, enda ráðist réttarstaða manna af lögum eins og þau eru hverju sinni. Benti Hæstiréttur á að B ehf. og F ehf. hefðu ekki sýnt fram á að lagasetningin hefði ekki stuðst við haldbær rök eða viðurkennd löggjafarsjónarmið, auk þess sem félögin hefðu ekki getað treyst því að réttindin sem þeim voru tryggð með samningnum myndu haldast óbreytt til framtíðar. Væri samkvæmt því ekki hægt að fallast á að fyrrgreindar lagabreytingar hefðu falið í sér íþyngjandi afturvirka lagasetningu sem færi í bága við stjórnarskrárvarin réttindi félaganna. Voru L hf. og O því sýknuð af kröfum þeirra.
Talið var að aðferð við innheimtu námslána sem var ákveðin í lögum um lánasjóðinn, gæti ekki skert réttindi ábyrgðarmanns sem gekkst í ábyrgð fyrir gildistöku viðkomandi ákvæðis. Var enda hvergi getið um stöðu ábyrgðarmanna undir þessum kringumstæðum í lögum eða lögskýringargögnum.
Breyting á skipulagi og álagning gatnagerðargjalda talin lögmæt
Lagabreyting sem stytti bótatímabil atvinnuleysisbóta fól í sér afturvirka skerðingu á stjórnarskrárvörðum réttindum og var því virt að vettugi.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfu stefnanda um ógildingu stjórnvaldsákvörðunar.
Leyst var úr ágreiningi um túlkun og stjórnskipunarlegt gildi lagabreytingar sem girti fyrir heimild hlutafélags í slitameðferð til þess að vera samskattað með dótturfélögum.
Óvissar tekjur. Skatthlutfall fjármagnstekna. Stjórnarskrá. Stefndi, íslenska ríkið var sýknað af öllum kröfum stefnanda.
Fallist var á kröfu þrotabús um riftun á ráðstöfun þrotamanns á tveimur bifreiðum með vísan til 2. mgr. 131. gr., sbr. 194. gr. laga nr. 21/1991. Fjárkröfu stefnanda var hins vegar vísað frá dómi vegna vanreifunar.
Stefndi dæmdur til að endurgreiða stefnanda gjald til umboðsmanns skuldara.
Ágreiningur aðila laut að því með hvaða hætti endurútreikna skyldi lán samkvæmt bílasamningi og við hvaða tímamark ætti að styðjast þegar vextir af láninu væru endurútreiknaðir. Var aðalkröfu stefnanda um greiðslu vísað frá dómi án kröfu vegna vanreifunar. Fallist var á forsendurnar að baki aðalkröfu stefnanda og að samningurinn yrði ekki endurútreiknaður aftur í tímann. Var krafa stefnanda um lækkun á eftirstöðvum samningsins því tekin til greina.
Stefndi, íslenska ríkið, sýknað af bótakröfu stefnanda vegna ætlaðs tjóns stefnanda við fall Glitnis haustið 2008.
Ágreiningur var um afturvirkni laga nr. 151/2010 um endurrútreikning á gengistryggðu láni þar sem skuldaraskipti höfðu orðið á greiðslutímabilinu. Talið var að fyrirmæli 7. mgr. 1. gr. laga nr. 151/2010 um að endurútreikningur skyldi miðaður við þá dagsetningu sem skuldaraskiptin fóru fram, skertu ekki stjórnarskrárbundin eignarétt nýs skuldara, né sviptu hann þeim réttindum og skyldum sem fylgdu veðskuldabréfinu við yfirtöku þess. Var krafa sóknaraðila um að endurútreikningur gagnvart varnaraðila yrði miðaður við yfirtökudag veðskuldabréfsins, tekin til greina.
Fallist á kröfu stefnanda um ómerkingu ummæla sem birtust í helgarblaði DV en þau voru talin fela í sér ærumeiðandi aðdróttun í hans garð. Stefndi, blaðamaður er ritaði greinina, var dæmdur til að greiða stefnanda skaðabætur.
Krafa hollenska Seðlabankans (De Nederlansche Bank N.V.), sem lýst var sem innstæðu á grundvelli framsala á kröfum innstæðueigenda Icesave reikninga í Hollandi, var viðurkennd sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991, ásamt dráttarvöxtum, við slitameðferð Landsbanka Íslands hf. Ekki var fallist á að ákvæði 6. gr. laga nr. 125/2008 (neyðarlög) um forgang innstæðna, sbr. nú 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002, bryti í bága við ákvæði stjórnarskrár eða mannréttindasáttmála Evrópu.
Arrowgrass,
Distressed Opportunities Fund Limited,
Arrowgrass,
Master Fund Ltd,
Arrowgrass,
Special Situations S.a.r.l,
CIG,
& Co,
Conseq,
Invest plc,
Conseq,
Investment Management AS,
CVI,
GVF Master S.a.r.l,
Fondo,
Latinoamericano de Reservas,
GLG,
European Distressed Fund,
GLG,
Market Neutral Fund,
ING,
Life Insurance and Annuity,
ING,
USA Annuity and Life Insurance Co,
LMN,
Finance Ltd,
Lyxor/Third,
Point Fund Limited,
Monumental,
Life Insurance Company,
National,
Bank of Egypt Limited,
Ohio,
National Life Assurance Corporation,
PHL,
Variable Insurance Company,
Phoenix,
Life Insurance Company,
Reliastar,
Life Insurance Company,
Security,
Life of Denver Insurance,
Sun,
Life Assurance Company of Canada,
Third,
Point Partners LP,
Third,
Point Offshore Master Fund LP,
Third,
Point Partners Qualified LP,
Third,
Point Ultra Master Fund LP,
Värde,
Fund LP,
Värde,
Fund V-B LP,
Värde,
Fund VI-A LP,
Värde,
Fund VII-B LP,
The,
Värde Fund VIII LP,
The,
Värde Fund IX LP/The Värde Fund IX-A LP,
Värde,
Investment Partners LP,
Värde,
Investment Partners Master LP,
WGZ,
Bank Luxembourg SA,
Bayerische,
Landesbank,
Bremer,
Landesbank,
Commerzbank,
AG,
Commerzbank,
International S.A,
Erste,
Europäische Phandbrief- und Kommunalkreditbank AG,
Eurohypo,
Aktiegesellschaft,
DekaBank,
Deutsche Girozentrale,
DekaBank,
Deutsche Girozentrale Luxembourg S.A,
Deutsche,
Postbank International S.A,
Düsseldorfer,
Hypothekenbank AG,
DZ,
BANK AG Deutsche Zentral Genossenschaftsbank,
Landesbank,
Baden-Württemberg,
LBBW,
Luxembourg SA,
Landesbank,
Berlin AG,
Deutsche,
Postbank AG,
Deutsche,
Hypothekenbank AG,
KfW,
Bankengruppe,
Raiffeisen,
Zentralbank Österreich AG,
Österreichische,
Volksbanken AG,
Sparkasse,
Oberhessen,
Taunus-Sparkasse,
Sparkasse,
Phorzheim Calw,
Sparkasse-Jena-Saale-Holzland,
Sparkasse,
Hannover,
Nassauische,
Sparkasse Anstalt des öffentlichen Rechts,
Sparkasse,
zu Lübeck AG,
Kreissparkasse,
Peine,
Die,
Sparkasse Bremen AG,
Sparkasse,
Oder-Spree,
Vereinigte,
Sparkassen im Landkreis Weilheim,
Caixa,
Geral de Depositos,
The,
Royal Bank of Scotland plc,
ABN AMRO Bank NV,
London Branch,
Skiki,
ehf,
Blomstri,
ehf,
Íslenska,
útflutningsmiðstöðin hf,
Rakel,
Óttarsdóttir (
Ragnar Aðalsteinsson hrl),
Óttar (
Kári Hólmar Ragnarsson hdl),
Yngvason (
Óttar Yngvason hrl),
Deutsche Bank Trust Company Americas (
Eyvindur Sveinn Sólnes hrl) og
Landsbanki Guernsey Ltd (
Jóhannes Eiríksson hdl)
gegn
The Financial Services og Compensation Scheme Ltd. (
Baldvin Björn Haraldsson hdl) og
Landsbanka og Íslands hf. (
Herdís Hallmarsdóttir hrl)
Krafa breska tryggingarsjóðsins (The Financial Services Compensation Scheme Ltd.), sem lýst var sem innstæðu á grundvelli framsala á kröfum innstæðueigenda Icesave reikninga í Bretlandi, var viðurkennd sem forgangskrafa samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991, ásamt dráttarvöxtum, við slitameðferð Landsbanka Íslands hf. Ekki var fallist á að ákvæði 6. gr. laga nr. 125/2008 (neyðarlög) um forgang innstæðna, sbr. nú 3. mgr. 102. gr. laga nr. 161/2002, bryti í bága við ákvæði stjórnarskrár eða mannréttindasáttmála Evrópu.
Viðurkennt að svokallað heildsöluinnlán hollensks sveitarfélags nyti forgangs samkvæmt 112. laga nr. 21/1991 við slitameðferð Landsbanka Íslands hf. M.a. deilt um hugtakið innstæða og gildi neyðarlaganna svokölluðu
des öffentlichen Rechts og Sparkasse zu Lübeck AG og Kreissparkasse Peine og Die Sparkasse Bremen AG og Sparkasse Oder-Spree og Vereinigte Sparkassen im Landkreis Weilheim og Caixa Geral de Depositos og The Royal Bank of Scotland plc. og ABN AMRO Bank NV og London Branch (
Kári Hólmar Ragnarsson hdl),
Rakel Óttarsdóttir og Óttar Magnús G. Yngvason og Blomstra ehf. og Skiki ehf. og Íslenska útflutningsmiðstöðin hf. (
Óttar Yngvason hrl),
Deutsche Bank Trust Company Americas (
Eyvindur Sólnes hrl) og
Landsbanki Guernsey Ltd. (
Jóhannes Eiríksson hdl)
gegn
Landsbanka Íslands hf. (
Herdís Hallmarsdóttir hrl) og
Gemeente Alphen aan den Rijn (
Baldvin Björn Haraldsson hdl)
Viðurkennt að svonefnt heildsöluinnlán hollensks sveitarfélags teldist innstæða og nyti forgangs samkvæmt 112. gr. laga nr. 21/1991 við slitameðferð Landsbanka Íslands hf. M.a deilt um hugtakið innstæðu og gildi neyðarlaganna svokölluðu.
Dæmt að ákvæðum 3. mgr. 9. gr., sbr. 12. gr. laga um ábyrgðarmenn yrði ekki beitt um kröfu stefnanda á hendur stefndu þar sem um kröfuréttindi væri að ræða sem nytu verndar eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrárinnar og óheimilt væri að skerða þau án bóta með afturvirkri og íþyngjandi löggjöf.
Dæmt að ákvæðum 3. mgr. 9. gr., sbr. 12. gr. laga um ábyrgðarmenn yrði ekki beitt um kröfu stefnanda á hendur stefndu þar sem um kröfuréttindi væri að ræða sem nytu verndar eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrárinnar og óheimilt væri að skerða þau án bóta með afturvirkri og íþyngjandi löggjöf.
H var sakfelldur fyrir að aka bifreið undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Með 18. gr. laga nr. 66/2006 sem tók gildi 23. júní 2006 var ákvæðum 102. gr. umferðarlaga breytt. Kveður 6. mgr. ákvæðisins nú á um að stjórnandi vélknúins ökutækis sem brotið hefur gegn 45. eða 45. gr. a, skuli sviptur ökurétti eigi skemur en tvö ár brjóti hann á ný gegn þessum ákvæðum. Talið var að skilyrði og áhrif ítrekunar samkvæmt ákvæðinu væru skýr og að efni þess hefði verið bæði aðgengilegt og fyrirsjáanlegt. Í ljósi þess að umrætt brot var framið eftir gildistöku framangreindra laga var ekki talið að ákvæðinu hefði verið beitt með afturvirkum hætti og því ekki fallist á að beiting ákvæðisins um brot ákærða færi í bága við 7. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Við ákvörðun refsingar var litið til þess hversu lítið magn mældist af tetrahýdrókannabínóli í blóði H og þótti refsing hans hæfilega ákveðin 100.000 króna sekt. Þar sem H hafði árið 2006 gengist undir sektargerð vegna ölvunaraksturs var hann sviptur ökurétti í 2 ár frá uppkvaðningu dómsins að telja. Til frádráttar kom þriggja mánaða svipting ökuréttar sem H hafði þegar sætt samkvæmt héraðsdómi.
Deilt var um olíugjald sem stefnanda var gert að greiða af olíubirgðum sem hann átti er lög um olíugjald og kílómetragjöld tóku gildi 1. júlí 2005, er þungaskattskerfið var fellt niður. Stefndi var sýknaður af fjárkröfum stefnanda.
Þann 19. desember 2000 var í Hæstarétti kveðinn upp dómur í málinu nr. 125/2000, sem höfðað hafði verið af Ö til viðurkenningar á því að T hefði verið óheimilt að skerða tekjutryggingu öryrkja í hjúskap vegna tekna maka. Varð niðurstaðan sú að þetta hefði T verið óheimilt á árunun 1994 til 1998 þar sem skerðingin byggðist á fyrirmælum reglugerðar, sem ekki hafði lagastoð. Eftir breytingu þá, sem gerð var á almannatryggingalögum með lögum nr. 149/1998, var heimild til framangreindrar skerðingar ákveðin í 5. mgr. 17. gr. laganna. Taldist sú skerðing meiri en svo að hún tryggði öryrkjum þau lágmarksréttindi, sem fælust í 1. mgr. 76. gr. stjórnarskrárinnar, þannig að þeir fengju notið þeirra mannréttinda, sem 65. gr. hennar mælti þeim. Í kjölfar dómsins voru sett lög nr. 3/2001 um breytingu á almannatryggingalögum. Samkvæmt lögunum var örorkulífeyrisþegum, sem sætt höfðu skerðingu, greidd full tekjutrygging árin 1997 og 1998, en tekjutrygging vegna áranna 1999 og 2000 var skert með nýjum hætti. Ekkert var greitt vegna áranna 1994 til 1996 þar sem kröfur örorkulífeyrisþega vegna þeirra ára voru taldar fyrndar. IG krafðist þess í málinu að fá greiddar óskertar örorkubætur fyrir árin 1994 til 1996 og 1999 til 2000. Fallist var á það með héraðsdómara að kröfur IG vegna fyrrnefnda tímabilsins væru fyrndar, enda nægði lögsókn í viðurkenningarmáli Ö, eins og það var úr garði gert, ekki til að rjúfa fyrningu einstaklega ákveðinnar kröfu, sem reist væri á niðurstöðu dóms í því máli. Varðandi síðara tímabilið var talið að eftir uppsögu dóms í fyrra málinu hefðu örorkulífeyrisþegar átt kröfu til þess að fá greidda óskerta tekjutryggingu, þar sem skerðingarreglu 5. mgr. 17. gr. almannatryggingalaga varð ekki beitt. Þessi kröfuréttindi þeirra nytu verndar eignarréttarákvæðis 72. gr. stjórnarskrárinnar og yrðu ekki skert með afturvirkri og íþyngjandi löggjöf. Nýrri skerðingarreglu samkvæmt lögum nr. 3/2001 yrði því heldur ekki beitt um greiðslu tekjutryggingar örorkulífeyrisþega á árunum 1999 og 2000. Var þannig fallist á kröfu IG um greiðslu á óskertum örorkulífeyri vegna þessara ára.