H svf. höfðaði mál þetta og krafðist meðal annars ógildingar á ákvörðun R um að honum bæri að fjarlægja merkingar á tilgreindum bifreiðastæðum en að öðrum kosti greiða kostnað vegna þessa, sem og ógildingar á úrskurði samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins þar sem hafnað var kröfu um að framangreind ákvörðun yrði felld úr gildi. Þá krafðist H svf. ógildingar á ákvörðun R um að H svf. væri skylt að deila stæðunum með „öðrum starfandi leigubílstjórum í Reykjavík“. Héraðsdómur féllst ekki á málsástæður H svf., sem byggðu meðal annars á kaupsamningi frá 1969, hefð og reglum stjórnsýsluréttar. Í dómi Landsréttar kom fram að H svf. bæri sönnunarbyrði fyrir því að hann hefði fyrir hefð áunnið sér rétt til afnota af stæðunum, sem kæmi í veg fyrir að R gæti gert honum að fjarlægja merkingar og heimilað öðrum að nota þau ásamt H svf.. Væri málatilbúnaður H svf. að þessu leyti mjög almenns eðlis og ófullnægjandi um stóran hluta þeirra stæða sem ákvarðanirnar hefðu tekið til. Þá yrði H svf. ekki talinn hafa getað vænst þess að afnot hans að stæðunum, sem R hefði átt og verið háð samþykki, leyfum og skilyrðum hans, tryggðu H svf. eignarréttindi er kæmu í veg fyrir að R gæti gert þær breytingar á fyrirkomulagi stæðanna sem um væri deilt. Þá var rakið að við mat á því hvort ákvarðanir R hefðu samrýmst reglum stjórnsýsluréttar væri til þess að líta að þær hefðu ekki falið í sér að H svf. hefði verið sviptur afnotum stæðanna. H svf. hefði enn afnot af þeim, með öðrum, og hefði að sama skapi fengið afnot af stæðum sem aðrar bifreiðastöðvar hefðu áður haft samsvarandi leyfi fyrir. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu R af kröfum H svf.
S og Ó kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi S og Ó væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
E og G kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi E og G væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
R o.fl. kröfðust þess að felld yrði úr gildi ákvörðum umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra þar sem L var heimilað eignarnám til ótímabundinna afnota á landi þeirra vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2, og að í því skyni yrði nánar tiltekinni kvöð þinglýst á jörðina. Hæstiréttur rakti að í framhaldi af dómum réttarins í málum frá 2016, þar sem felldar voru úr gildi samskonar ákvarðanir ráðherra um eignarnám, hefði L unnið nýja skýrslu um mat á umhverfisáhrifum og borið saman sex valkosti vegna lagningar línunnar, meðal annars þann að leggja jarðstreng. Hæstiréttur féllst ekki á að við meðferð umsóknar L um heimild til eignarnáms eða með ákvörðun sinni þar um hefði ráðherra litið fram hjá áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum framkvæmdarinnar eða tekið ónógt tillit til niðurstöðu stofnunarinnar. Þá hafnaði rétturinn sjónarmiðum um að nánar tilgreind viðmið sem fram kæmu í þingsályktun um stefnu stjórnvalda um lagningu raflína væru í andstöðu við lög eða þýðingarlaus fyrir úrlausn málsins. Bent var á þann annmarka við undirbúning málsins að ekki hefði með tölulegum samanburði verið leitast við að leggja mat á og bera saman rekstrarkostnað á líftíma loftlínu annars vegar og jarðstrengs hins vegar. Rétturinn taldi þetta þó ekki verulegan annmarka, einkum þar sem í matsskýrslu umhverfisáhrifa mátti finna umfjöllun um þau atriði sem máli skiptu við mat á rekstrarkostnaði og áhættuþáttum á líftíma loftlínu og jarðstrengs. Var því talið að L hefði með fullnægjandi hætti lagt hlutlægan grunn að vali sínu á fyrirhugaðri útfærslu Suðurnesjalínu 2 og þar með umsókn sinni um heimild til eignarnáms. Var því þar af leiðandi hafnað að skort hefði á rannsókn málsins við töku ákvörðunar um eignarnám. Loks var ekki fallist á að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með lagningu jarðstrengs, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að var stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Hefði því verið fullnægt skilyrðum 23. gr. raforkulaga og 72. gr. stjórnarskrárinnar um að eignarnám í landi R o.fl. væri nauðsynlegt. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
Eydís Lára Franzdóttir, Guðni Kjartan Franzson, dánarbú Sigríðar Sólrúnar Jónsdóttur, Ólafur Þór Jónsson, Reykjaprent ehf., Jón Gestur Ólafsson, Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (
Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður)
gegn
Sveitarfélaginu Vogum (
Ívar Pálsson lögmaður) og
Landsneti hf (
Þórður Bogason lögmaður)
E o.fl. kröfðust þess að fellt yrði úr gildi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið V gaf út til L vegna lagningar 220 kV háspennulínu, svonefndrar Suðurnesjalínu 2. Hæstiréttur rakti að útgáfa hins umdeilda framkvæmdaleyfis hefði grundvallast á ítarlegri gagnaöflun sem meðal annars hefði farið fram í tilefni og framhaldi af dómum Hæstaréttar á árunum 2016 og 2017 vegna fyrri áætlana um Suðurnesjalínu 2. Andstætt því sem hefði átt við í þeim málum bæru gögn málsins, einkum ný skýrsla L um mat á umhverfisáhrifum, með sér að fyrirtækið hefði við undirbúning framkvæmda látið fara fram sérstaka athugun á þeim möguleika að leggja jarðstreng, hvar slíkur strengur gæti legið og hver yrðu umhverfisáhrif hans. Hæstiréttur tók undir efnislega niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála um að annmarkar á áliti Skipulagsstofnunar um mat á umhverfisáhrifum vegna skýrslunnar hefðu gefið V tilefni til umfjöllunar um hvort og að hvaða leyti munur á neikvæðum umhverfisáhrifum loftlínu samanborið við jarðstreng væri verulegur eða óverulegur. Ekki var fallist á að V hefði tekið ónógt tillit til athugasemda Skipulagsstofnunar um neikvæð umhverfisáhrif þeirrar framkvæmdar sem L sótti um leyfi fyrir. Þvert á móti bæri rökstuðningur V með sér, svo og öll meðferð málsins, að tekin hefði verið afstaða til álits stofnunarinnar og það lagt til grundvallar í samræmi við ákvæði 2. mgr. 13. gr. þágildandi laga um mat á umhverfisáhrifum og 2. mgr. 14. gr. skipulagslaga. Ekki var tekið undir málsástæður E o.fl. um að samkomulag L og V um lagningu hluta Suðurnesjalínu 1 í jörð eða tilvísun til þess í rökstuðningi V fyrir framkvæmdaleyfi L hefði falið í sér ómálefnalegan grundvöll fyrir útgáfu framkvæmdaleyfisins. Loks var því hafnað að unnt hefði verið með öðrum vægari úrræðum, svo sem með jarðstreng, að ná með viðunandi hætti því markmiði sem að væri stefnt með fyrirhugaðri framkvæmd. Samkvæmt þessu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.
Ekki var fallist á ógildi úrskurðar kærunefndar jafnréttismála í máli fatlaðs umsækjanda um starf. Ekki var talið að sýnt væri fram á að matsforsendur væru ómálefnalegar eða að jafnræðis hafi ekki verið gætt. Þar sem stefnandi hafði ekki verið einn þeirra umsækjenda sem valinn var til starfsviðtals úr hópi heildarumsækjenda var ekki talið að stefnandi hefði hlotið starfið eða verið valinn til viðtals þó svo að annar þeirra sem starf hlaut hafi skilað umsókn of seint og því hafi ekki mátt taka þá umsókn til efnislegrar meðferðar. Með því hafi aðeins öðrum þeim sem boðið var í starfsviðtal verið mismunað en ekki stefnanda. Þó svo að rökstuðningi kærunefndar um þetta atriði væri áfátt þá væri um formágalla að ræða sem ekki væri verulegur og nægði ekki til ógildingar úrskurðar kærunefndar.
Deilt var um gildi tveggja nánar tilgreindra úrskurða kærunefndar útlendingamála. Með þeim fyrri synjaði Útlendingastofnun A, B, C og D meðal annars um alþjóðlega vernd en í þeim síðari var kröfu um endurupptöku málsins hafnað. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var með vísan til forsendna í Landsrétti var ekki fallist á að fyrri úrskurðinn væri haldinn neinum slíkum annmörkum að efni til eða formi að ógildingu hans varðaði. Þá var ekki fallist á að síðari úrskurðurinn hefði verið haldinn annmarka. Var Í því sýkn af öllum kröfum A, B, C og D.
<p>E, sem gegndi starfi framkvæmdastjóra Fjölmiðlanefndar, höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á rétti sínum til rökstuðnings fyrir ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra um laun hennar og til aðgangs að skriflegum gögnum er ákvörðunina vörðuðu. Ákvörðun ráðherra var tekin á grundvelli 39. gr. a laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfmanna ríkisins sem kvað á um að ráðherra tæki ákvörðun um laun forstöðumanna ríkisstofnana í samræmi við grunnmat starfanna. Laut ágreiningur aðila að því hvort ákvörðunin teldist stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslulaga nr. 37/1993 eða almenn stjórnvaldsfyrirmæli. Hæstiréttur vísaði til þess að þótt viðmið að baki grunnmati hefðu að geyma nokkur einkenni almennra stjórnvaldsfyrirmæla væri orðalag 39. gr. a laga nr. 70/1996 ekki einhlítt. Í greininni kæmi fram að ákvörðun samkvæmt henni yrði ekki skotið til annars stjórnvalds. Um það væri gefin sú skýring í lögskýringargögnum að reglan væri með þessum hætti sökum þess að um væri að ræða endanlega ákvörðun á stjórnsýslustigi. Var fallist á með áfrýjanda að slíkt ákvæði væri óþarft og í andstöðu við annað í greininni væri ákvörðun um laun forstöðumanns samkvæmt henni almenn stjórnvaldsfyrirmæli en ekki stjórnvaldsákvörðun. Þá kom fram í dómi Hæstaréttar að réttur embættismanns sem gegndi starfi forstöðumanns til launa fyrir störf sín væri reistur á 1. mgr. 9. gr. laga nr. 70/1996 og ákvörðun um laun hans beindist því að lögbundnum réttindum þess einstaklings sem gegndi starfinu hverju sinni. Ætti hann því hagsmuni af því að eiga aðild samkvæmt ákvæðum stjórnsýslulaga að ákvörðun um þau réttindi og skyldur er lytu að launakjörum hans. Slíkri aðild þyrfti að fylgja réttur viðkomandi til aðgangs að gögnum um ákvörðunina og til að koma að athugasemdum áður en rökstudd ákvörðun um hagsmuni hans yrði tekin. Var því fallist á að ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra væri stjórnvaldsákvörðun og viðurkenndur réttur áfrýjanda til rökstuðnings um þá ákvörðun og aðgang að skriflegum gögnum er hana vörðuðu.</p>
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir yfirskattanefndar og skattrannsóknarstjóra um að útgefnir sölureikningar á hendur stefnanda sem um var deilt í málinu uppfylltu ekki skilyrði frádráttar rekstrargjalda samkvæmt 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og væru ekki tækir sem grundvöllur innskattsfrádráttar samkvæmt 3. mgr. 15. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt.
Hafnað var kröfu stefnanda, sem er EES-borgari, um ógildingu á úrskurði kærunefndar útlendingamála sem staðfesti ákvörðun Útlendingastofnunar þess efnis að honum væri vísað úr landi og skyldi sæta endurkomubanni í tíu ár. Meðferð málsins hjá stjórnvöldum var í samræmi við ákvæði útlendingalaga og stjórnsýslulaga og braut ákvörðunin ekki í bága við mannréttindi stefnanda.
Kært var ákvæði í dómi héraðsdóms, en með því var kröfum S um að ógiltar yrðu nánar tilgreindar ákvarðanir R vísað frá dómi, enda væru ákvarðanirnar orðnar hluti af úrskurðum úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála þar sem þær sættu endurskoðun. Með úrskurðunum nefndarinnar var kröfu S um ógildingu ákvarðananna hafnað. Í úrskurði Landsréttar kom fram að efnislega hefði falist í úrskurðunum staðfesting á ákvörðunum R með því að kröfum S um ógildingu hefði verið hafnað. Lægi því fyrir endanleg úrlausn æðra stjórnvalds um umrædd álitamál. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var niðurstaða hans um frávísun á kröfum S staðfest.
A og dóttir hennar, B, höfðuðu mál gegn Í til ógildingar á úrskurði kærunefndar útlendingamála þar sem staðfestar voru ákvarðanir Útlendingastofnunar þess efnis að taka ekki til efnismeðferðar umsóknir A og B um alþjóðlega vernd hér á landi og vísa þeim á brott frá landinu með endurkomubanni. Með hinum áfrýjaða dómi voru kröfur A og B teknar til greina. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt þágildandi 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga hafi verið skylt að taka umsókn um alþjóðlega vernd hér á landi til efnismeðferðar við þær aðstæður sem ákvæðið lýsti þótt umsækjandi nyti alþjóðlegrar verndar annars staðar. Þá hafi ákvæðið lagt þá skyldu á kærunefnd útlendingamála og Útlendingastofnun að leggja mat á aðstæður hvers umsækjanda með tilliti til þess hvort þær væru sérstakar og hvort ástæða væri til að ætla að aðbúnaður í því ríki, þar sem honum hafi verið veitt alþjóðleg vernd, teldist fullnægjandi til að mæta sérstökum þörfum hans að því leyti. Af úrskurði kærunefndar útlendingamála yrði helst ráðið að litið hafi verið svo á að tilgreind lýsing A á aðstæðum hennar hefði í raun ekki haft þýðingu í ljósi þess að hún gæti reitt sig á þá vernd sem hún hefði aðgang að í því ríki þar sem henni hafði verið veitt alþjóðleg vernd. Það fengi enn fremur stoð í því sem fram hefði komið af hálfu Í fyrir Landsrétti að ekki hefði verið lagt mat á trúverðugleika frásagnar A. Taldi rétturinn að framangreind forsenda í úrskurði kærunefndarinnar væri ótæk. Samkvæmt 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 hafi Útlendingastofnun og kærunefnd útlendingamála borið að sjá til þess að málið væri nægilega upplýst áður en ákvörðun var tekin. Í því hafi meðal annars falist skylda til að afla og kynna sér gögn sem gætu haft þýðingu við mat á trúðverðugleika frásagnar A af aðstæðum hennar. Í því sambandi hafi almennar upplýsingar getað skipt máli. Þá hafi legið fyrir kærunefnd gögn á erlendri tungu sem lögð hafi verið fram af hálfu A en liggi ekki fyrir dómstólum í íslenskri þýðingu. Væri því óljóst hvort stjórnvöld hefðu kynnt sér efni þessara gagna til að geta metið að hvaða leyti þau gætu stutt málatilbúnað A. Vegna framangreindra annmarka á rannsókn málsins var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
B höfðaði mál á hendur V og Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála, þar sem staðfest var ákvörðun Fæðingarorlofssjóðs um að synja umsókn B um greiðslur úr sjóðnum. B krafðist þess jafnframt að viðurkennt yrði með dómi að hann ætti rétt til greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði. Byggði B á því að hann hefði sem starfsmaður Eftirlitsstofnunar EFTA átt rétt á fæðingarorlofi á grundvelli samnings sem eftirlitsstofnunin gerði við belgíska ríkið 22. desember 1994. Sá samningur hefði öðlast lagagildi í Belgíu án sérstakrar innleiðingar í landsrétt ríkisins og þar með hefði verið fullnægt áskilnaði 2. mgr. 21. gr. laga nr. 144/2020 um fæðingar- og foreldraorlof um að B hafi átt rétt á fæðingarorlofi samkvæmt lögum hlutaðeigandi ríkis. Með dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að framangreindur samningur veitti B ekki þann rétt sem hann byggði á í málinu heldur byggði réttur hans til fæðingarorlofs á starfsreglum Eftirlitsstofnunar EFTA. Jafnvel þótt fallist yrði á að samningurinn hefði lagagildi þá hefði áfrýjandi ekki sýnt fram á að hann hefði átt „rétt samkvæmt lögum hlutaðeigandi ríkis um fæðingarorlof“ í skilningi 2. mgr. 21. gr. laga nr. 144/2020. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða að B ætti ekki rétt til fæðingarorlofs samkvæmt lögum nr. 144/2020. Þá var jafnframt ekki fallist á að reglur stjórnsýsluréttar hafi verið brotnar við meðferð málsins. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að sýkna V og Í af kröfum B.
Stefnandi krafðist ógildingar ákvarðana stefnda um stöðvun byggingarframkvæmda annars vegar og niðurfellingu byggingarleyfis hins vegar. Þá krafðist hann ógildingar tveggja úrskurða úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála þar sem fyrrgreindar ákvarðanir voru staðfestar. Loka krafðist hann þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda stefnda vegna fyrrgreindra ákvarðana auk þess sem hann krafðist miskabóta úr hendi stefnda vegna meðferðar máls hans hjá stefnda. Í dómi héraðsdóms var komist að þeirri niðurstöðu að byggingarfulltrúa stefnda hefði verið heimilt að stöðva framkvæmdir og fella byggingarleyfi stefnanda úr gildi þar sem viðkomandi mannvirki fór yfir hámarkshæð samkvæmt deiliskipulagi og lóðarblaði fyrir svæðið. Þá var talið að dráttur á meðferð máls stefnanda hefði átt sér eðlilegar skýringar og m.a. helgast af því að stefnandi sjálfur leitaði til fyrrgreindar úrskurðarnefndar, umboðsmanns Alþingis o.fl. Þar sem stefndi var ekki talin hafa brotið gegn ákvæðum laga nr. 160/2010 um mannvirki eða stjórnsýslulaga nr. 37/1993 var kröfum um viðurkenningu á skaðabótaskyldu sömuleiðis hafnað svo og kröfu um miskabætur.
Stefnendur kröfðust þess að ógiltur yrði með dómi úrskurður kærunefndar útlendingamála um að vísa frá umsóknum vegna fjölskyldusameiningar. Jafnframt var þess krafist að sá hluti ákvörðunar Útlendingastofnunar sem laut að því að brottvísa stefnendum frá Íslandi og ákveða þeim endurkomubann í tvö ár yrði ógiltur. Ekki þótti ástæða til þess að vísa málinu frá þótt kröfum í málinu hefði ekki jafnframt verið bein að Útlendingastofnun. Þá var fallist á að maki eins þeirra sem ákvörðunin beindist að gæti ekki talist aðili að málinu og var stefndi sýknaður af kröfum hans á grundvelli aðildarskorts. Stefndi var sýknaður með vísan til þess að kærunefnd hefði byggt niðurstöðu sína á lögum sem voru sett með stjórnskipulega réttum hætti og brutu ekki í bága við stjórnarskrá. Þá var ekki litið svo á að umræddar ákvarðanir hefðu verið haldnar slíkum annmörkum að efni eða formi að leiða ætti til ógildingar.
V höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess að ógilt yrði ákvörðun ríkisskattstjóra um synjun á endurgreiðslu virðisaukaskatts samkvæmt 3. mgr. 43. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt, sbr. 2. gr. reglugerðar nr. 288/1995 um endurgreiðslu virðisaukaskatts til erlendra fyrirtækja. V byggði meðal annars á því að öll skilyrði endurgreiðslu virðisaukaskatts hefðu verið uppfyllt og að niðurstaða ríkisskattstjóra um skráningarskyldu V á virðisaukaskattsskrá væri röng. Þá byggði V einnig á því að vikið hefði verið frá áralangri túlkun og framkvæmd ríkisskattstjóra um skráningarskyldu erlendra ferðaskrifstofa. Í dómi Hæstaréttar var rakið að fyrir lægi að V hefði selt ferðaþjónustu til afhendingar hér á landi sem ekki væri undanþegin skattskyldusviði laganna. Yrði því að telja að honum hefði borið skylda til að innheimta virðisaukaskatt og standa skil á honum í ríkissjóð eins og kveðið væri á um í 1. tölulið 1. mgr. 3. gr. laga nr. 50/1988. Bar V því að skrá sig á virðisaukaskattsskrá, sbr. 1. mgr. 5. gr. laganna, enda ekki undanþeginn skattskyldu samkvæmt 4. gr. þeirra. Að þessu gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var fallist á niðurstöðu ríkisskattstjóra um skatt- og skráningarskyldu V. Af þessu leiddi að skilyrðum fyrrgreindra laga og reglugerðar til endurgreiðslu virðisaukaskatts væri ekki fullnægt. Þá taldi Hæstiréttur ekki unnt að líta svo á að þegar V lagði fram beiðnir sínar um endurgreiðslu virðisaukaskatts hefði það verið orðin föst og alkunn framkvæmd skattyfirvalda að erlendum ferðaskrifstofum bæri ekki að skrá sig á virðisaukaskattsskrá vegna sölu þeirra á þjónustu sem innt væri af hendi til neytenda hér á landi. Öðrum málsástæðum V var jafnframt hafnað og hinn áfrýjaði dómur um sýknu Í staðfestur.
Í ehf. höfðaði mál til ógildingar á ákvörðun P frá 23. nóvember 2021 um að vinnsla persónuupplýsinga Í ehf. og L í aðdraganda rannsóknar sem samþykkt var af vísindasiðanefnd 7. apríl 2020 hefði ekki samrýmst lögum nr. 90/2018 um persónuvernd og vinnslu persónuupplýsinga og persónuverndarreglugerðinni. Hæstiréttur taldi að þrátt fyrir víðtækt eftirlitshlutverk og valdheimildir P, gæti frumkvæðiseftirlit stofnunarinnar ekki náð til þess að P endurmæti í reynd hvað teldist vísindarannsókn á heilbrigðissviði, hvort slík rannsókn teldist hafin eða eftir atvikum hvort gagna hefði verið aflað í þágu slíkrar rannsóknar. Það mat færi vísindasiðanefnd með samkvæmt lögum nr. 44/2014. Þá var það einnig niðurstaða Hæstaréttar að P hefði brotið gegn rannsóknarskyldu sinni við meðferð málsins og byggt niðurstöðu sína á misræmi gagna, með þeim afleiðingum að Í ehf. og L báru halla af. Var fallist á kröfu Í ehf. um að ógilda ákvörðun P 23. nóvember 2021.
Ágreiningur um heimild sveitarfélags til afturköllunar lóðarréttinda.
Ágreiningur málsaðila laut að lögmæti innheimtu H á farþegagjaldi samkvæmt 2. tölul. 2. mgr. 17. gr. hafnalaga nr. 61/2003 af G ehf. frá 2016 til 2023 og hvort grundvöllur gjaldtökunnar hefði verið í samræmi við ákvæði laganna og reglur um innheimtu þjónustugjalda. Landsréttur vísaði til þess að fjárhæð gjaldsins hefði í fyrstu byggst á samkomulagi stefnda við þriðja aðila sem kvað á um að gjaldið skyldi ákvarðast í tilteknu hlutfalli við tekjur viðkomandi vegna hvalaskoðunar. Taldi Landsréttur að slík tilhögun hefði ekki átt sér stoð í lögum og hefði stangast á við meginreglur laga um töku þjónustugjalda, þar sem krafist væri samhengis milli gjaldtöku og veittrar þjónustu. H bar því við að síðar hefði fjárhæð gjaldtöku af G ehf. tekið mið af því að umfang tengt hvalaskoðun næmi tilgreindu hlutfalli af heildarrekstrarkostnaði hafnarinnar. Landsréttur vísaði til þess að í hafnalögum væri í engu vikið að því að heimilt væri að haga gjaldtöku með þeim hætti. Þvert á móti væri þar miðað við að hvert gjald stæði undir tilteknum kostnaðarliðum sem lýst væri í 17. gr. laganna. Hefði H ekki rennt nægum stoðum undir málatilbúnað sinn um að gjaldtakan hefði á þessum tíma samrýmst ákvæðinu. Að þeirri niðurstöðu fenginni taldi Landsréttur að taka bæri til greina endurgreiðslukröfu áfrýjanda. Taldi Landsréttur að krafa áfrýjanda hefði ekki verið fyrnd, enda hefði áfrýjandi haft hluta hennar uppi sem skuldajafnaðarkröfu í fyrra dómsmáli milli aðila, og höfðað mál þetta innan sex mánaða frá því að því máli lyktaði, og hinn hluti kröfunnar hefði einnig verið ófyrndur þegar mál þetta var höfðað. Var aðalkrafa áfrýjanda því tekin til greina og aðalstefnda gert að greiða honum málskostnað í héraði og fyrir Landsrétti.
Sýknað var af kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar kærunefndar útlendingamála er varðaði endurtekna umsókn stefnanda á grundvelli 1. mgr. 35. gr. a laga nr. 80/2016.
L ehf. krafðist skaðabóta úr hendi Í vegna ákvörðunar Minjastofnunar Íslands 8. janúar 2019 um að skyndifriða þann hluta Víkurkirkjugarðs, sem var innan byggingarreits L ehf. á Landsímareit í miðbæ Reykjavíkur. Deildu aðilar um það hvort ákvörðunin hefði verið háð annmarka er leiddi til bótaábyrgðar og hvort L ehf. hefði orðið fyrir tjóni vegna hennar. Í dómi Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að heimild 1. mgr. 20. gr. laga nr. 80/2012 um menningarminjar yrði ekki beitt til að friða stað, sem þegar nyti lögbundinnar friðunar, til að hindra að framkvæmdir, sem heimilaðar hefðu verið innan hins friðaða svæðis, rýrðu gildi menningarminja utan þess. Til þess að ná slíkum markmiðum hefði Minjastofnun getað beitt öðru nánar tilgreindu úrræði samkvæmt sömu lögum. Féllst Landsréttur því á að ekki hefði staðið lagaheimild til skyndifriðunar þess hluta hins forna kirkjugarðs, sem var innan byggingarreits L ehf. og að með þeirri ákvörðun hefði verið brotið gegn meðalhófsreglu 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Taldi rétturinn að skilyrði bótaábyrgðar á grundvelli sakarreglunnar um ólögmæti og saknæmi væru uppfyllt. Með vísan til matsgerðar dómkvaddra matsmanna var lagt til grundvallar að L ehf. hafi vegna skyndifriðunarinnar orðið af töpuðum leigugreiðslum í [...] daga og að sú fjárhæð næmi 19.726.024 krónum. Ekki var á það fallist að L ehf. hefði sýnt af sér eigin sök er leiddi til niðurfellingar eða takmörkunar á bótaábyrgð Í. Var Í því gert að greiða L ehf. 19.726.024 krónur ásamt tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum.
Stefndi, Íslenska ríkið, var sýknað af kröfum stefnenda um ógildingu á úrskurði Kærunefndar Útlendingamála, sem staðfesti ákvarðanir Útlendingastofnunar um synjun um alþjóðlega vernd og dvalarleyfi af mannúðarástæðum í málum stefnenda. Var ekki fallist á málsástæður stefnenda um að borið hafi að veita þeim slíka alþjóðlega vernd eða dvalarleyfi að lögum eins og á stóð eða að málsmeðferð hafi verið þannig áfátt að varðaði ógildingu.
A krafðist þess að ógilt yrði ákvörðun ríkislögmanns um að hafna bótaskyldu Í, á grundvelli kjarasamningsákvæðis um bótaábyrgð, vegna líkamstjóns sem A varð fyrir í starfi sínu en til vara að bótaskylda Í yrði viðurkennd. Í dómi Landsréttar var rakið að embætti ríkislögmanns hefði tilkynnt ákvörðunina í umboði fjármála- og efnahagsráðuneytisins, samkvæmt ákvæðum laga um ríkislögmann og umræddum kjarasamningi. Hefði bótakröfunni verið synjað á grundvelli reglna vinnuréttar en ekki stjórnsýsluréttar og eftir fyrirmælum ráðuneytisins. Gæti bréf ríkislögmanns því ekki talist stjórnvaldsákvörðun í skilningi stjórnsýslulaga. Um varakröfu A kom fram að þegar deilt sé um túlkun kjarasamningsákvæða sem aðilar vinnumarkaðarins hafa samið um liggi beinast við að skýra ákvæðin samkvæmt orðanna hljóðan. Þá væri í málinu ekkert fram komið um að C hafi, þegar hann olli A líkamstjóni, borið enga eða takmarkaða bóta- eða refsiábyrgð. Hefði A ekki fært sönnur að því að skilyrði bótaskyldu samkvæmt ákvæðinu væru uppfyllt. Þá yrði að líta til þess að C hefði með dómi Héraðsdóms verið gert að sæta fullri refsi- og bótaábyrgð vegna árásarinnar á A. Loks var ekki fallist á að skilyrði bótaskyldu væri uppfyllt þar sem C hefði síðar verið dæmdur til fangelsisrefsingar. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í af kröfum A.
B höfðaði mál gegn A og krafðist skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar úr starfi hjá A í kjölfar áminningar, auk endurgreiðslu afdreginna launa. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvörðun um áminningu og síðar uppsögn starfsmanns væru matskenndar stjórnvaldsákvarðanir og yrði að játa þeim sem þær tækju nokkurt svigrúm við matið og sættu slíkar ákvarðanir ekki öðrum takmörkunum en leiddi af lögum og grunnreglum stjórnsýsluréttar. Taldi Landsréttur að skilyrði fyrir veitingu áminningar hefðu verið uppfyllt. Þá lægi fyrir að B hefði, eftir að hafa verið veitt áminning vegna ólögmætra forfalla, verið fjarverandi í að minnsta kosti tólf skipti á tilgreindu tímabili án lögmætrar ástæðu að mati A. Landsréttur taldi ekki að A hefði brotið gegn rannsóknarskyldu sinni eða andmælarétti B. Sýnt hefði verið fram á það með fullnægjandi hætti að málefnalegar ástæður hefðu legið að baki uppsögn B og að skilyrði fyrir uppsögn hans hafi verið uppfyllt. Af gögnum málsins yrði jafnframt ráðið að grundvöllur áminningar og síðar uppsagnar hafi verið almennur vandi en ekki einstök tilvik. Þá var ekki fallist á að A hefði brotið gegn ákvæðum reglugerðar nr. 1009/2015 í tengslum við uppsögn B eða meðferð máls hans að öðru leyti né heldur að þýðingu hefði að A hafi ekki sérstaklega borið niðurstöðu innviðaráðuneytis undir dóm. Var A sýknað af kröfum B.
Íslenska ríkið (
Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) og
Landsvirkjun (
Guðjón Ármannsson lögmaður)
gegn
Brynhildi Briem, Hannesi Þór Sigurðssyni, Jóni Benjamín Jónssyni, Kristjönu Ragnarsdóttur, Erni Inga Ingvarssyni, Ólafi Arnari Jónssyni, Úlfhéðni Sigurmundssyni, Þóru Þórarinsdóttur og Ölhóli ehf (
Sif Konráðsdóttir lögmaður)
B o.fl. höfðuðu mál á hendur Í og L til ógildingar á þremur ákvörðunum stjórnvalda sem lutu að Hvammsvirkjun sem L hugðist reisa í neðri hluta Þjórsár. Ákvarðanirnar sem málið laut að voru leyfi Fiskistofu 14. júlí 2022 vegna framkvæmdanna, ákvörðun Umhverfisstofnunar 9. apríl 2024 um heimild til breytingar á vatnshlotinu Þjórsá 1 vegna virkjunarinnar og virkjunarleyfi Orkustofnunar 12. september sama ár. Með héraðsdómi voru ákvarðanir Umhverfisstofnunar og Orkustofnunar ógildar en hafnað var kröfu B o.fl. um ógildingu leyfis Fiskistofnunar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að Umhverfisstofnun hefði veitt L heimild á grundvelli þágildandi a-liðar 1. mgr. 18. gr. laga nr. 36/2011 um stjórn vatnamála til að breyta Vatnshlotinu Þjórsá 1 vegna byggingar virkjunarinnar. Samkvæmt greininni gat Umhverfisstofnun heimilað breytingu á vatnshloti sem hefði í för með sér að ekki væri hægt að ná fram umhverfismarkmiðum samkvæmt 11. gr. laganna þegar um væri að ræða breytingar, svo sem vegna mengunar eða í tengslum við loftslagsbreytingar, á vatnsgæðum, vistfræðilegum, vatnsformfræðilegum eða efna- og eðlisefnafræðilegum eiginleikum yfirborðsvatnshlots eða á hæð grunnvatnshlots. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að þágildandi a-liður 1. mgr. 18. gr. laga nr. 36/2011 yrði, í ljósi lögskýringargagna og meðferðar frumvarps til laganna á Alþingi, skýrður þannig að girt hefði verið fyrir að vatnshloti yrði breytt vegna áhrifa af framkvæmdum við að reisa vatnsaflsvirkjun. Gæti hvorki innri né ytri samræmisskýring leitt til annarrar niðurstöðu en yrði ráðin beint af orðalagi lagaákvæðisins. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ógilda ákvörðun Umhverfisstofnunar 9. apríl 2024. Þá var niðurstaða héraðsdóms um ógildingu virkjunarleyfis Orkustofnunar 12. september 2024 staðfest enda það lögum samkvæmt reist á því að heimild fengist til breytingar á vatnshlotinu. Með ógildingu á leyfi til breytingar á vatnshlotinu hefði grundvöllur virkjunarleyfisins þannig brostið. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna ógildingu leyfis Fiskistofu 14. júlí 2022. Ekki voru taldir slíkir annmarkar á leyfinu að leitt gæti til ógildingar þess. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
A höfðaði mál gegn B og Í og krafðist þess að úrskurður kærunefndar jafnréttismála í máli nr. 13/2020 yrði felldur úr gildi. Jafnframt krafðist hann miskabóta úr hendi Í og viðurkenningar á skaðabótaskyldu þess vegna ákvörðunar B um að synja umsókn hans um starf sérfræðings við stofnunina. A taldi úrskurð kærunefndar jafnréttismála rangan og ólögmætan og að kærunefndin hefði brotið gegn fyrirmælum laga nr. 10/2008 um jafna stöðu og jafnan rétt kvenna og karla með þeirri niðurstöðu sinni að konan sem ráðin var hefði staðið honum framar. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki sýnt fram á að B hefði haft ómálefnaleg sjónarmið að leiðarljósi við ráðningu í starfið og hann því ekki sýnt fram á að val á milli umsækjenda hefði skýrst af kyni þeirra. Þá þótti kærunefnd jafnréttismála ekki hafa lagt ómálefnaleg sjónarmið til grundvallar niðurstöðu sinni eða hafa brotið gegn málsmeðferðarreglum stjórnsýsluréttar við málsmeðferðina. Var A því hvorki talinn hafa fært sönnur á að ákvörðun B hefði verið haldin verulegum annmörkum né að annarmarkar hefðu verið á efnislegri niðurstöðu eða málsmeðferð kærunefndar jafnréttismála. Var því ekki fallist á kröfu A um að úrskurður nefndarinnar yrði felldur úr gildi. Leiddi framangreind niðurstaða til þess að A var ekki talin hafa fært sönnur á að B og Í hefðu valdið honum tjóni með ólögmætum hætti þannig að bótaábyrgð varði. Var því miska- og skaðabótakröfum A hafnað og B og Í sýknuð af kröfum hans í málinu.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar lögmanna.
Hafnað var kröfu stefnanda um að ógiltur yrði með dómi úrskurður Kærunefndar útlendingamála þar sem synjað var umsókn stefnanda um alþjóðlega vernd á Íslandi, ásamt því að honum var þá einnig synjað um dvalarleyfi á grunni 74. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga og vísað frá landinu.
Stefndi var sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda þar sem að ósannað þótti að meta bæri það starfsmanni stefnda til gáleysis, eins og á stóð, að hann hafði aftengt rakanema til þess að unnt væri að dæla díselolíu á eldsneytisstöð stefnanda. En auk þess þá taldi dómurinn jafnframt að helstu orsakir þess tjóns sem stefnandi varð síðan fyrir eftir að barki rofnaði og olía lak út væri einkum að rekja til þess að engin stöðug þjónusta var tryggð við stöðina af hálfu stefnanda.
A höfðaði mál á hendur Í og krafðist skaðabóta vegna ólögmætrar uppsagnar úr starfi hjá B í kjölfar áminningar. Landsréttur lagði til grundvallar að það væri matskennd ákvörðun að veita starfsmanni áminningu. Óumdeilt væri að frammistaða A í því verkefni sem hefði verið tilefni áminningarinnar hefði verið ófullnægjandi, líkt og hann hefði viðurkennt í andmælabréfi sínu. Fullyrðingar um ófullnægjandi frammistöðu í því verkefni sem vísað hefði verið til í aðdraganda uppsagnarinnar hefðu jafnframt verið studdar gögnum. Taldi Landsréttur því ekki efni til að telja ákvarðanir forstjóra B ólögmætar eða að þær hefðu byggst á ómálefnalegum sjónarmiðum. Þá taldi Landsréttur ekki brotið gegn andmælarétti A. Í þeim efnum var meðal annars vísað til þess að ekkert lægi fyrir um það að A hefði þarfnast frekari gagna til að gæta andmælaréttar síns en auk þess yrði ekki annað ráðið af andmælabréfum A en að honum hefði verið fullkunnugt um atvik og tilefni hinna fyrirhuguðu ákvarðana. Loks taldi Landsréttur annað það sem A hefði fært fram í málinu ekki geta orðið til þess að kröfur hans yrðu teknar til greina. Hinn áfrýjaði dómur um sýknu Í af kröfum A var því staðfestur.
A höfðaði mál á hendur Í og krafðist bæði skaða- og miskabóta. Var krafan byggð á því að A hefði orðið fyrir tjóni sökum hnökra sem hann taldi vera á málsmeðferð sýslumanns þegar hann leysti úr kröfu A um að ákveðin yrði umgengni A við barn sitt. Taldi A að sýslumanni hafi borið að ákveða inntak umgengni A við barnið en það hafi hann ekki gert og þar með brotið gegn rétti A og barnsins. Með dómi héraðsdóms var Í sýknað af kröfum A. Komst héraðsdómur að þeirri niðurstöðu að málsmeðferð sýslumanns í aðdraganda úrskurðar um umgengni hafi verið málefnaleg og í samræmi við reglur barnalaga nr. 76/2003 og stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Ekki hafi verið um saknæma eða ólögmæta háttsemi að ræða og skilyrði skaðabótaréttar því ekki fyrir hendi. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að barn A hafi skilmerkilega lýst þeirri afstöðu að það vildi umgangast A og njóta samveru við hann en þó ekki að umgengni yrði ákveðin með þeim hætti sem A óskaði eftir. Leit rétturinn til þess að barn A hafi verið á þrettánda ári þegar það lýsti afstöðu sinni og því yrði að játa sýslumanni ákveðið svigrúm við mat á því hvort rétt væri að ákveða umgengni í samræmi við óskir A eða hafna þeim. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna uppsagnar í starfi hjá B. A byggði á því að uppsögnin hafi verið klædd í búning niðurlagningar á starfi en markmiðið hafi í raun verið að losna við A. Í byggði á því að ástæða uppsagnarinnar hafi verið skipulagsbreytingar í rekstri stofnunarinnar sem hafi grundvallast á áralangri stefnumótunarvinnu í samráði við utanaðkomandi sérfræðinga. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að B hafi við uppsögn A farið að lögum og uppsögnin hafi verið reist á málefnalegum sjónarmiðum og verið réttmæt og í samræmi við góða stjórnsýsluhætti. Ákvörðunin um uppsögn hafi hvorki tengst starfshæfni A né persónu né í henni falist ólögmæt meingerð af hálfu B gegn æru eða persónu A í skilningi b- liðar 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993. Í dómi Landsréttar var rakið að mat sem rektor hafði framkvæmt á hæfni A til að gegna hinu nýja starfi fengi engu breytt um niðurstöðu málsins. Óumdeilt væri að A uppfyllti ekki þær menntunar- og hæfnikröfur sem gerðar væru til hins nýja starfs. Mat rektors, virt í heild sinni, yrði heldur ekki talið bera með sér nokkra óánægju eða óvild í garð A sem styddi málsástæðu hans um að markmið þeirra breytinga sem um ræddi, sem voru hluti af víðtækari breytingu á skipulagi B og áttu sér talsverðan aðdraganda, hafi verið að losna við A úr starfi. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur sýknu Í af kröfum A.
Stefndi, íslenska ríkið, sýknað af skaðabótakröfu stefnanda. Stefnandi krafðist bóta vegna tjóns sem hann kvaðst hafa orðið fyrir vegna ólögmætrar málsmeðferðar stjórnvalds á afgreiðslu umsóknar hans um byggðakvóta.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfum stefnenda um að felldur yrði úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála. Í málinu reyndi m.a. á málsástæður um réttmætar væntingar og breytta stjórnsýsluframkvæmd.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfum stefnenda um að felldur yrði úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála, sem og úrskurður nefndarinnar um synjun endurtekinnar umsóknar þeirra um alþjóðlega vernd. Í málinu reyndi m.a. á málsástæður um réttmætar væntingar og breytta stjórnsýsluframkvæmd.
Íslenska ríkið var sýknað af kröfu stefnenda um að felldur yrði úr gildi úrskurður kærunefndar útlendingamála. Í málinu reyndi m.a. á málsástæður um réttmætar væntingar og breytta stjórnsýsluframkvæmd.
E höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningar á rétti hennar til rökstuðnings fyrir ákvörðun fjármála- og efnahagsráðherra um laun hennar, ásamt aðgangs að skriflegum gögnum er vörðuðu ákvörðunina og miskabóta. Ákvörðun ráðherra byggðist á lögum nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins sem kváðu á um að ráðherra tæki ákvörðun um laun forstöðumanna ríkisstofnanna í samræmi við grunnmat starfanna. E gegndi starfi framkvæmdarstjóra fjölmiðlanefndar og tók ráðherra ákvörðun um laun hennar með ákvörðun birtri 4. september 2019. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að ákvörðun ráðherra væri stjórnvaldsákvörðun. Var réttur E til rökstuðnings og réttur hennar til aðgangs að tilgreindum gögnum því viðurkenndur en kröfu E um miskabætur hafnað. Í dómi Landsréttar kom fram að fyrirkomulag laga nr. 70/1996 um ákvarðanir ráðherra um laun forstöðumanna ríkisstofnana beri með sér svipmót heimilda til handa ráðherra að setja almenn fyrirmæli á grundvelli lagaheimildar fremur en að líta beri á þær sem stjórnvaldsákvarðanir. Vísað var til þess að ákvarðanir ráðherra um laun byggjast á grunnmati sem lög nr. 70/1996 gera ráð fyrir að byggt sé á hlutlægum viðmiðum og óháð því hvaða kostum sá kann að vera búinn sem gegnir starfi viðkomandi forstöðumanns hverju sinni. Þá sé tilgreindum ákvæðum laga nr. 70/1996 ætlað að tryggja forstöðumönnum ríkistofnana stöðu sem ætlað er að koma í stað samningaréttar um launakjör þeirra og að ákvarðanirnar séu teknar í samræmi við óskráðar meginreglur um vandaða stjórnsýsluhætti, fremur en að ákvæðunum sé ætlað að stuðla að því að ákvarðanir um laun forstöðumannanna séu stjórnvaldsákvarðanir sem veiti hverjum og einum forstöðumanni rétt til að teljast aðili máls á grundvelli stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Aðkoma forstöðumanna að endurskoðun grunnmats starfa þeirra breyti þar engu um enda lúti aðkoma þeirra að því að koma á framfæri upplýsingum um eðli og umfang starfsins sem þýðingu hafi við ákvörðun launa fyrir það. Var ákvörðun ráðherra um laun E því ekki talin stjórnvaldsákvörðun í skilningi 1. máls. 2. mgr. 1. gr. laga nr. 37/1993 og Í sýknað af kröfum E.
Íslenska ríkið sýknað af þeirri kröfu að fella skyldi úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála
Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.
Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.
Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var Í því sýknað af kröfu A.
Deilt var um gildi nánar tilgreinds úrskurðar kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og Í sýknað af kröfu A.
Deilt var um gildi tveggja nánar tilgreindra úrskurða kærunefndar útlendingamála þar sem kröfu A um að endurupptaka mál hans var hafnað. Í dómi Landsréttar var fallist á með Í að A bæri sjálfur ábyrgð á þeim töfum sem orðið hefðu á fullnustu þeirrar skyldu hans að yfirgefa landið. A hefði engin haldbær rök fært fram fyrir því að brotið hefði verið gegn málsmeðferðarreglum laga nr. 80/2016 um útlendinga, rannsóknarreglu, andmælarétti eða öðrum reglum stjórnsýsluréttar. Þá hefði hann ekki fært fram haldbær rök fyrir því að ákvörðun Útlendingastofnunar sem staðfest hefði verið með úrskurði kærunefndar útlendingamála hefði byggst á ófullnægjandi eða röngum upplýsingum um málsatvik eða að atvik hefðu breyst svo verulega að skilyrði hefði staðið til þess að endurupptaka mál hans á grundvelli 24. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var því lagt til grundvallar að síðara skilyrði 2. málsliðar 2. mgr. 36. gr. laga nr. 80/2016 væri ekki uppfyllt þannig að skylt hefði verið að taka umsókn A um alþjóðlega vernd til efnismeðferðar. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og Í sýknað af kröfu A.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist ógildingar á áminningu sem skólastjóri framhaldsskólans B veitti honum í kjölfar fundar þar sem komið hafði til harðra orðaskipta á milli A og stjórnenda skólans. Áminningin var veitt A vegna ósæmilegrar framkomu hans í garð samstarfsfólks á fundinum sem ekki þótti samrýmast starfi hans sem kennari við skólann. Í hinum áfrýjaða dómi var tekið fram að A hefði ekki verið áminntur fyrir að gagnrýna skólastjórnendur heldur fyrir það hvernig hann kom gagnrýni sinni á framfæri á fundinum. Því hefði ekki verið brotið gegn tjáningarfrelsi A. Þá var ekki talið að málsmeðferð við veitingu áminningarinnar hefði verið ábótavant. Í hinum áfrýjaða dómi var fallist á að framkoma A á fundinum hefði verið með þeim hætti sem lýst væri í 14. og 21. gr. laga nr. 70/1996 um réttindi og skyldur starfsmanna ríkisins þannig að réttlætt hefði áminningu hans. Var Í sýknað af kröfum A. Í dómi Landsréttar kom fram að þótt framganga skólastjórnenda á fundinum kynni að hafa verið hvöss og þeir svarað gagnrýni A á ákveðinn og beinskeyttan hátt breytti það ekki því að framkoma A hefði verið ósæmileg í garð samstarfsfólks og ósamrýmanleg starfi hans sem kennara við skólann. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans um sýknu Í af ógildingar- og miskabótakröfu A staðfest.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist bóta vegna tjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir vegna háttsemi tollgæsluyfirvalda gagnvart henni. Tollgæslustjóri hafði synjað A um undanþágu frá greiðslu aðflutningsgjalda en yfirskattanefnd fellt úrskurð hans úr gildi. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að svo að ákvörðun verði talin saknæm vegna rangrar lagatúlkunar nægi almennt ekki að æðra sett stjórnvald hafi komist að niðurstöðu um að hún hafi verið röng heldur verði að áskilja að ákvörðunin teljist ekki hafa verið réttlætanleg eða verjanleg, það er að við töku hennar hafi verið vikið þannig frá almennt viðurkenndri réttarheimildafræði, hinni lagalegu aðferð, að saknæmt teljist. Þótt óumdeilt væri að lagatúlkun tollgæslustjóra hefði ekki verið rétt yrði ekki talið að úrlausnir stofnunarinnar, þar sem vísað hefði verið til gildandi laga- og reglugerðarákvæða og lögskýringargagna og komist að rökstuddri niðurstöðu, hefðu falið í sér slíkt frávik frá viðurkenndum sjónarmiðum um beitingu hinnar lagalegu aðferðar eða viðmiðum um háttsemi starfsmanna stjórnsýslunnar að úrlausnirnar yrðu metnar þeim starfsmönnum sem að þeim stóðu eða Í til sakar. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í af kröfum A.
B ehf. og G ehf. höfðuðu mál á hendur M og R ohf. og kröfðust viðurkenningar á skaðabótaábyrgð þeirra vegna tjóns sem BE ehf. taldi sig hafa orðið fyrir vegna undirbúnings, ummæla og umfjöllunar í sjónvarpsþættinum Kastljósi sem sýndur var á sjónvarpsrás R ohf. þar sem fjallað var um aðbúnað og velferð hæna í varphúsum fyrirtækisins og eftirlit M. Jafnframt var deilt um hlut starfsmanna M við undirbúning þáttarins, efni viðtala við starfsmenn hennar um málefni BE ehf. sem og um framsetningu R ohf. og ummæli fréttamanna. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að sýkna M og R ohf. af aðalkröfu B ehf. og G ehf. um óskipta bótaábyrgð. Varðandi varakröfu á hendur M á grundvelli afhendingar gagna taldi Hæstiréttur umfjöllun stofnunarinnar og athugasemdir við starfsemi BE ehf. ótvírætt teljast vera gögn sem hefðu haft að geyma upplýsingar sem átt hefðu erindi til almennings og Matvælastofnun verið skylt að afhenda á grundvelli 1. mgr. 5. gr. upplýsingalaga. Hæstiréttur taldi að samrýmst hefði góðri stjórnsýsluframkvæmd að óska eftir afstöðu fyrirtækisins samkvæmt 2. mgr. 17. gr. upplýsingalaga en hins vegar yrði ekki séð að slík álitsumleitan hefði nokkru breytt um skyldu til afhendingar gagnanna. Var því ekki fallist á að afhending gagnanna hefði verið til þess fallin að valda félaginu tjóni með ólögmætum og saknæmum hætti. Þá var ekki fallist á að M væri bótaskyld vegna ætlaðs liðsinnis starfsmanna stofnunarinnar við gerð sjónvarpsþáttarins. Ekki var talið að afhending gagna á grundvelli upplýsingalaga og samskipti því tengd hefðu jafngilt liðsinni við gerð þáttarins né viðtöl starfsmanna M um starfsemina og fyrirkomulag eftirlits með BE ehf. Loks var ekki fallist á að ummæli starfsmanna M í sjónvarpsþættinum hefðu leitt til bótaskyldu stofnunarinnar vegna þess tjóns sem BE ehf. urðu fyrir vegna viðbragða birgja, smásala og neytenda við fréttaflutningi af málefnum þess. Varðandi varakröfu á hendur R ohf. taldi Hæstiréttur ekki hafa verið sýnt fram á að í ummælum fréttamanna hefði verið farið rangt með staðreyndir eða að umfjöllunin hefði verið röng að öðru leyti. Taldi Hæstiréttur fréttamenn R ohf. því hafa verið í góðri trú um sannleiksgildi ummæla sinna og hafa notið frelsis til að setja þau fram með þeim hætti sem gert var í sjónvarpsþættinum. Voru M og R ohf. því sýknuð af kröfum B ehf. og G ehf.
Málsaðilar deildu um þá afstöðu Þ og Í að H og A væri óheimilt að bera þrjú kenninöfn, tvö ættarnöfn móður auk þess að kenna sig við föður. Í dómi Landsréttar var fallist á það með Þ og Í að samkvæmt 1. og 2. málslið 2. mgr. 8. gr. laga nr. 45/1996 um mannanöfn sé óheimilt að bera fleiri en tvö kenninöfn. Lög nr. 45/1996 hefðu það að meginmarkmiði að vernda íslenska tungu og nafnahefð og samkvæmt lögskýringargögnum eigi það sérstaklega við um hinn íslenska kenninafnasið. Fyrir lægi í málinu að fyrra ættarnafn móður hefði verið skráð sem millinafn H og A í þjóðskrá. Þau bæru því tvö ættarnöfn móður auk þess að vera kennd við föður eins og heimilt sé samkvæmt lögunum. Var því ekki talið að ákvarðanir Þ og Í sem málið varðaði hafi falið í sér slíka takmörkun á réttindum H og A að bryti í bága við 1. mgr. 71. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 8. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Jafnvel þótt svo yrði talið vera byggðist slík takmörkun á skýrri lagaheimild og ekki litið svo á að með ákvæðum laganna væri gengið lengra en nauðsynlegt væri til að ná fram fyrrgreindu markmiði. Var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Þ og Í af kröfum H og A.
Hafnað var bótakröfu manns sem sagt hafði verið upp starfi hjá opinberri stofnun í tengslum við skipulagsbreytingar.
A og T deildu um hvort A ætti rétt á endurhæfingarlífeyri samkvæmt 7. gr. laga nr. 99/2007 um félagslega aðstoð fyrir tilgreint tímabil. Hafði synjun T verið reist á því að A hefði ekki verið í virkri endurhæfingu á þeim tíma. Í dómi Landsréttar voru meðal annars rakin skilyrði 7. gr. laganna og tekið fram að hvorki í lögum né lögskýringar- gögnum væri skilgreint hvað endurhæfing í skilningi ákvæðisins fæli í sér. Þó yrði að ætla að greint væri á milli almennrar læknismeðferðar og annarrar skipulagðrar meðferðar sem hefði það gagngert að leiðarljósi að auka líkur á því að þeir sem glímdu við afleiðingar sjúkdóma og slysa gætu haldið áfram atvinnuþátttöku að endurhæfingu lokinni. Í ljósi gagna málsins þótti eðlilegt að T drægi þá ályktun að endurhæfing í skilningi 7. gr. laganna hefði ekki verið hafin á umræddum tíma. Loks var hafnað röksemdum A um að málsmeðferð T hafi farið í bága við rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga og að T hefði veitt ófullnægjandi leiðbeiningar samkvæmt 7. gr. sömu laga þannig að fella bæri ákvarðanir T úr gildi. Að því gættu var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu T.
B höfðaði mál gegn A og krafðist skaðabóta á þeim grundvelli að starfsmenn A hefðu valdið honum miska og fjárhagslegu tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti. Fyrir lá að starfsmaður A hafði haft milligöngu um framlagningu lögreglukæru fyrir hönd C, sem þá var orðin 25 ára. Í dómi Landsréttar kom fram að í barnaverndarlögum hafi ekki verið að finna sérstaka heimild fyrir barnaverndaryfirvöld til að kæra ætluð brot gegn þeim sem ekki væru börn í skilningi laganna. Á hinn bóginn lægi fyrir að C hefði ekki treyst sér til að kæra málið til lögreglu og því fengið aðstoð starfsmanns A til þess. Líta yrði svo á að með sendingu kærunnar hafi starfsmaður A komið erindi C í réttan farveg hjá réttum yfirvöldum. Ekki væri unnt að líta svo á að sú háttsemi gæti talist ólögmæt meingerð gegn B í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og yrði bótakröfum á þeim grundvelli hafnað. B krafðist einnig bóta vegna málsmeðferðar A eftir að héraðssaksóknari felldi niður sakamál á hendur honum. Byggði B á því að A hefði hafnað kröfum hans um afsökunarbeiðni og afhendingu á afritum gagna málsins og eyðingu þeirra, sem og um að rétta hlut B með greiðslu miskabóta. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að ekki hefði verið stofnað sérstakt barnaverndarmál hjá A í tengslum við ætlað brot B og B ekki verið aðili að slíku máli hjá A. Samkvæmt 1. mgr. 45 .gr. barnaverndarlaga væri réttur til upplýsinga og aðgangur að gögnum barnaverndarmáls bundinn við aðila þess. Þá hefði B ekki fært fram haldbær rök eða skýringar til stuðnings því að málsmeðferðin hefði valdið honum ólögmætri meingerð í skilningi b-liðar 1. mgr. 26. gr. laga nr. 50/1993. Ekki var fallist á að málsmeðferð A yrði talin fela í sér ólögmæta og saknæma háttsemi. Í því ljósi var ekki talið að rök stæðu til þess að taka til greina fjárkröfu B vegna kostnaðar af aðkomu lögmanns hans við að fylgja kröfum hans eftir sem og lögmannsþjónustu í tengslum við erindi hans hjá stjórnvöldum og Umboðs- manni Alþingis. Var öllum málsástæðum B hafnað og fallist á sýknukröfu A.