Dómstólaleit

P krafði KH ehf. um greiðslu vangoldinna launa á tímabilinu frá og með nóvember 2011 til og með júlí 2012. Hafði F ehf., sem síðar fékk heitið KH ehf., keypt allan rekstur K ehf. í apríl 2012. Talið var að réttindi og skyldur K ehf. samkvæmt ráðningarsambandi P við félagið hefðu færst yfir til KH ehf. á framsalsdegi, þar á meðal vanefndir félagsins á skyldum sínum gagnvart honum fyrir aðilaskiptin, sbr. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Þá var ekki talið að KH ehf. hefði fært haldbær rök fyrir því að P hefði unnið að því í lok starfstíma síns hjá K ehf. að koma á samkeppni við félagið og þar með fyrirgert rétti sínum til að gerast starfsmaður KH ehf. Loks var talið sannað að um hefði samist milli hans og K ehf. að hann fengi greidda tvo tíma dag í fasta yfirvinnu, auk unninnar yfirvinnu. Á hinn bóginn hefði hann hvorki sýnt fram á að hann ætti rétt á launum í uppsagnarfresti í maí, júní og júlí 2012 né að samið hefði verið um að hann skyldi fá greiddan ökutækjastyrk frá félaginu. Var KH ehf. gert að greiða P nánar tilgreinda fjárhæð.

M krafði KH ehf. um greiðslu vangoldinna launa á tímabilinu frá og með júní 2011 til og með júlí 2012. Hafði F ehf., sem síðar fékk heitið KH ehf., keypt allan rekstur K ehf. í apríl 2012. Talið var að réttindi og skyldur K ehf. samkvæmt ráðningarsambandi M við félagið hefðu færst yfir til KH ehf. á framsalsdegi, þar á meðal vanefndir félagsins á skyldum sínum gagnvart henni fyrir aðilaskiptin, sbr. 1. mgr. 3. gr. laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Þá var ekki talið að KH ehf. hefði fært haldbær rök fyrir því að M hefði unnið að því í lok starfstíma síns hjá K ehf. að koma á samkeppni við félagið og þar með fyrirgert rétti sínum til að gerast starfsmaður KH ehf. Loks var talið sannað að um hefði samist milli hennar og K ehf. að hún fengi greidda tvo tíma dag í fasta yfirvinnu, auk unninnar yfirvinnu. Á hinn bóginn hefði hún hvorki sýnt fram á að hún ætti rétt á launum í uppsagnarfresti í maí, júní og júlí 2012 né að samið hefði verið um að hún skyldi fá greidda dagpeninga og ökutækjastyrk frá félaginu. Var KH ehf. gert að greiða M nánar tilgreinda fjárhæð.

G ehf. tók lán að jafnvirði 500 milljón íslenskra króna hjá V hf. Á forsíðu lánssamningsins kom fram að lánið væri í erlendum gjaldmiðlum og/eða óverðtryggðum íslenskum krónum og í útborgunarbeiðni greindi að myntsamsetning lánsins væri í erlendum myntum í ákveðnum hlutföllum. Ári síðar gerðu aðilarnir tvo lánssamninga sem skyldi ráðstafað til uppgreiðslu eldra lánsins. Þau lán voru síðar framseld V ehf., sem gerði við G ehf. samning í evrum um endurfjármögnun lánanna. G ehf. taldi sig hafa ofgreitt af upphaflega lánssamningnum vegna ólögmætrar gengistryggingar og krafðist viðurkenningar á því að eftirstöðvar þess samnings, sem komið hefði í stað eldri samninga, hefðu lækkað til samræmis við það. Talið var að þar sem fé í íslenskum krónum hefði skipt um hendur þegar G ehf. fékk upphaflega lánið hefði það verið í íslenskum krónum með ólögmætri gengisbindingu. Höfuðstóll lánsins hefði síðan tekið mið af gengislækkun krónunnar við endurfjármögnunina. Talið var að G ehf. gæti haft þessa mótbáru uppi gagnvart V hf. og var fallist á kröfu félagsins.

A setti M hf. að handveði innstæðu sína á nánar tilgreindum reikningi hjá bankanum. Með yfirlýsingu nokkru síðar veitti A bankanum jafnframt veð í almennum kröfum sem A átti á hendur R vegna tveggja verksamninga í tengslum við fasteignir R. Var R og tilkynnt um veðsetninguna sama dag og tekið fram að greiðslur samkvæmt verksamningunum skyldu lagðar inn á fyrrgreindan bankareikning. Ágreiningur reis um efndir verksamninganna og rituðu A og R undir samkomulag um lokauppgjör þar sem fram kom að R greiddi 50.150.000 krónur inn á reikning A hjá Í hf. M hf. höfðaði í kjölfarið mál gegn R og krafðist, á grundvelli fyrrgreindrar veðsetningar, greiðslu á 28.281.218 krónum, sem nam yfirdrætti á reikningi A hjá M hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að R hafi borið að standa skil á greiðslum vegna uppgjörsins við A í samræmi við fyrrnefnda tilkynningu um veðsetningu og hafi ekki getað losnað undan efndaskyldu með því að greiða beint til A. Var krafa M hf. því tekin til greina.

B o.fl., sem voru meðal þeirra sem veitt höfðu S ehf. lán, höfðuðu mál á hendur L hf. til heimtu skaðabóta vegna ætlaðra vanefnda á skuldbindingum samkvæmt yfirlýsingum sem LÍ hf. gaf, um að ekki kæmi til útborgunar veðsala S ehf. af nánar tilgreindum bankareikningum, sem voru veðsettir B o.fl., nema að fengnum skriflegum fyrirmælum C, en sá síðastgreindi var í fyrirsvari fyrir lánveitendur. Báru B o.fl. því við að L hf. hefði yfirtekið þessar skuldbindingar vegna ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins 9. október 2008 um að honum bæri að yfirtaka skuldbindingar í útibúum LÍ hf. á Íslandi vegna innlána frá fjármálafyrirtækjum og öðrum viðskiptavinum. Héldu B o.fl. því fram að L hf. hefði brotið gegn þeim skuldbindingum sem hann þannig hefði undirgengist með þeim afleiðingum að tryggingarréttindi B o.fl. hefðu ónýst. B o.fl. töldu að þeir hefðu ella getað fullnustað fjárkröfur sínar á hendur S ehf. á grundvelli 4. mgr. 116. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og þannig fengið innstæðurnar greiddar upp í kröfur sínar. Fyrir lá að við gjaldþrotaskipti S ehf. hafði verið lýst kröfum, meðal annars af hálfu B o.fl., vegna þeirra skuldbindinga, sem fyrrgreindra yfirlýsingar stóðu í tengslum við, en við það tilefni var ekki gerð krafa um viðurkenningu handveðréttar sem stofnað hafði verið til í innstæðum á áðurgreindum bankareikningum. Síðar var útkljáð með dómum Hæstaréttar að veðréttur í innstæðum á reikningunum væri fallinn niður vegna vanlýsingar svo og að ekki hefði stofnast skaðabótakrafa á hendur þrotabúi S ehf. vegna ráðstafana skiptastjóra þessu tengdu. Í dómi Hæstaréttar var rakið að meðferð og skráning hinna tilgreindu bankareikninga hjá LÍ hf. hafi ekki borið það með sér að þeir væru veðsettir og þeir hafi ekki verið læstir fyrir úttektum veðsala 9. október 2008. Í dómi Hæstaréttar kemur fram að að því leyti sem meðferð starfsmanna LÍ hf. á áðurgreindum bankareikningum hefði farið í bága við yfirlýstar skuldbindingar LÍ hf., meðal annars gagnvart B o.fl., kynni hún að hafa bakað LÍ hf. skaðabótaskyldu vegna tjóns, sem af því hefði leitt fyrir B o.fl. Þar sem skaðabótaskylda hefði ekki verið meðal þeirra skuldbindinga sem fluttust yfir til L hf. með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins í október 2008 var á hinn bóginn talið að L hf. yrði ekki krafinn um skaðabætur vegna ætlaðrar saknæmrar og ólögmætrar háttsemi starfsmanna LÍ hf. Var L hf. því sýknaður af kröfu B o.fl.

T höfðaði mál gegn bankanum L hf. og krafðist greiðslu fjárhæðar sem T taldi sig hafa ofgreitt forvera bankans vegna skuldabréfs er hafði að geyma ákvæði um bindingu höfuðstóls við gengi erlendra gjaldmiðla og taldist ólögmætt samkvæmt lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. T gerði skuldabréfið upp gagnvart forvera L hf. meðal annars með því að taka yfirdráttarlán en síðar ráðstafaði Fjármálaeftirlitið kröfuréttindum forvera L hf. vegna yfirdráttarlánsins til L hf. Ekki var fallist á með T að réttindum og skyldum forvera L hf. samkvæmt skuldabréfinu hefði verið ráðstafað til L hf. með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins, enda hafði lögskiptum vegna skuldabréfsins þá verið lokið. Þá var hvorki talið að skyldur forvera L hf. til að endurgreiða ofgreiðslur vegna lána hefðu verið fluttar yfir til L hf. með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins né að þær hefðu sérstaklega verið framseldar til bankans. Á hinn bóginn þótti ósanngjarnt að bera yfirdráttarlánið fyrir sig að því marki sem það var of hátt vegna hinnar ólögmætu gengistryggingar og var samkomulagi um yfirdráttarlánið því vikið til hliðar á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Þá var talið að samkvæmt almennum reglum um aðilaskipti að kröfuréttindum öðlaðist L hf. ekki rýmri rétt á hendur T með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins en forveri hans hefði notið. Því hefði T haldið öllum mótbárum gegn kröfunni. Var fallist á kröfu T er nam mismun fjárhæðarinnar sem hann greiddi forvera L hf. og stöðu lánsins á þeim degi miðað við að það hefði borið vexti samkvæmt 4. gr., sbr. 3. gr. laga nr. 38/2001.

M höfðaði mál á hendur L hf. vegna ráðstöfunar bankans á tiltekinni fjárhæð af reikningi hennar inn á greiðslu skuldar félagsins V hf. Krafðist M aðallega endurgreiðslu fjárhæðarinnar og byggði á því að L hf. hefði aldrei öðlast veðrétt í innstæðu á bankareikningnum. Til vara krafðist M þess að felld yrði úr gildi ábyrgð hennar samkvæmt handveðsyfirlýsingu og endurgreiðslu áðurnefndrar fjárhæðar. Við aðalmeðferð málsins í héraði hafði M m.a. uppi nýja kröfu til þrautavara um að L hf. yrði gert að greiða sér aðra lægri fjárhæð og byggði á því að henni hafi einungis borið að standa skil á sérgreindum hluta veðréttinda vegna afleiðuviðskipta. Fyrir Hæstarétti féll M svo frá aðalkröfu sinni í héraði. Taldi Hæstiréttur varakröfu hennar fyrir dóminum, sem verið hafði þrautavarakrafa hennar í héraði, hafa verið reista á öðrum atvikum en aðalkrafa hennar í héraði. Krafan væri því ekki studd sömu málsástæðum og upphaflega krafan og rúmaðist því ekki innan hennar. Fyrir Hæstarétti lýsti L hf. því yfir að samþykkt hafi verið af hans hálfu við meðferð málsins í héraði að sú krafa, sem fyrir Hæstarétti var höfð uppi sem varakrafa, kæmist að í málinu. Hæstiréttur taldi að héraðsdómara því hafa borið að fjalla um kröfuna en hennar hafi einungis verið getið í upphafi hins áfrýjaða dóms. Yrði af þessum sökum að ómerkja dóminn og vísa málinu heim í hérað til málflutnings og dómsálagningar á ný.

LÍ hf. gekkst á grundvelli ábyrgðaryfirlýsingar í ábyrgð gagnvart F hf. vegna leigusamnings þess við ÁF ehf. um verslunarhúsnæði. Í málinu krafðist R VII ehf. greiðslu á grundvelli ábyrgðaryfirlýsingarinnar úr hendi L hf. sem komið hafði í stað LÍ hf. Byggði R VII ehf. á því að það hefði öðlast rétt ábyrgðarþega við skiptingu félaga í samræmi við 133. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög og 107. gr. a. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög. L hf. taldi reglur Alþjóðaverslunarráðsins um bankaábyrgð, sem vísað væri til í skilmálum ábyrgðaryfirlýsingarinnar, koma í veg fyrir að R VII ehf. gæti krafist greiðslu úr hendi L hf. þar sem ábyrgðin gengi ekki á milli aðila, hvorki með framsali né öðrum hætti. Í Hæstarétti var fallist á með héraðsdómi að með skiptingu félaga hafi aðild að leigusamningnum færst frá F hf. til R VII ehf. Þá var talið að skýra yrði ákvæði fyrrnefndra reglna á þann hátt að ábyrgðarþegi fyrirgerði því aðeins rétti sínum sem kröfuhafi gagnvart ábyrgðarveitanda að hann framseldi kröfuna til annars aðila, en ekki ef aðilaskipti yrðu að henni með þeim hætti sem um ræddi í málinu. Var því ábyrgð L hf. ekki talin hafa fallið niður þótt aðild að leigusamningunum hafi færst frá F hf. til R VII hf. á grundvelli laga nr. 2/1995 og 138/1994. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um greiðsluskyldu L hf.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að Sí hf. væri réttur kröfuhafi samkvæmt nánar tilgreindum kröfulýsingum á kröfuskrá við slitameðferð G hf.

H höfðaði mál gegn bankanum L hf. og krafðist greiðslu vegna svonefndrar bakábyrgðar sem forveri L hf. hafði undirgengist gagnvart H vegna ábyrgðar þess síðarnefnda á greiðslum B hf. til leigusala húsnæðis þar sem B hf. rak verslun. Með ákvörðun Fjármálaeftirlitsins hafði forveri L hf. verið tekinn til slitameðferðar og tiltekin réttindi og skyldur færðar yfir í L hf. Laut ágreiningur aðila að því hvort L hf. bæri hina umdeildu bakábyrgð þótt Fjármálaeftirlitið hefði tekið ákvörðun um að réttindi og skyldur forvera L hf. vegna ábyrgðarinnar ættu ekki að færast yfir til L hf. Hæstiréttur féllst á kröfu H. Vísað var til þess að L hf. hafði lýst því yfir eftir að ákvörðun Fjármálaeftirlitsins var tekin að bankinn hefði tekið yfir réttindi og skyldur samkvæmt bakábyrgðinni, L hf. hefði síðar haft milligöngu um greiðslu þóknunar til H vegna ábyrgðarinnar og að L hf. hefði ekki fyrr en nokkru síðar hreyft því gagnvart H að skuldbinding vegna ábyrgðarinnar hvíldi ekki á sér vegna ákvörðunar Fjármálaeftirlitsins.

Á starfsmaður og einn eigandi R ehf. hóf sumarið 1997 að hanna tölvuforrit í tengslum við afgreiðslutæki sem E hf. flutti inn. Hann réðst svo til starfa hjá E hf. í desember 1997. Hugbúnaðardeildir E hf. og H. hf. sameinuðust 1. maí 2002 og varð Á þá starfsmaður síðarnefnda fyrirtækisins en lét af störfum þar 2003 eða 2004. Á og H hf. gerðu samstarfssamning 2004 sem gilti í stuttan tíma og var markmið hans að tryggja aðgengi og aðkomu Á að áframhaldandi þróun forritsins. Í málinu byggði R ehf. á því að það hefði eignast höfundarrétt að forritinu og ætti rétt til hlutdeildar í tekjum L hf., síðar S ehf., af hugbúnaðarkerfi sem byggði á forritinu. Hæstiréttur taldi að Á hefði í raun framselt E hf. höfundarrétt að frumgerð forritsins þegar hann réði sig til starfa hjá fyrirtækinu, a.m.k. að því marki að það gæti nýtt réttinn til að þróa forritið áfram og markaðssetja það í sína þágu. Þrátt fyrir ákvæði laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög og samþykktir R ehf. var talið að leggja yrði til grundvallar að aðrir stjórnendur og eigendur R ehf. hafi álitið að Á hafi í raun haft heimild til að ráðstafa rétti félagsins yfir forritinu á þann hátt sem hann gerði. Þegar við bættist að R ehf. gætti ekki réttar síns um margra ára skeið yrði litið svo á að það væri skuldbundið af framsali Á til E hf. á höfundarrétti að frumgerð tölvuforritsins. Þar sem réttur S ehf. yfir forritinu væri leiddur af því framsali var staðfestur hinn áfrýjaði dómur um sýknu S ehf.

Starfsfólki Jökuls ehf. á Raufarhöfn var tilkynnt í lok maímánaðar 2003, að fyrirhuguð væri gagnger endurskipulagning á starfsemi fyrirtækisins. Breyta ætti framleiðslunni þannig að unninn yrði léttsaltaður þorskur í stað lausfrystra flakabita og blokkarvinnslu. Stöðugildum yrði fækkað úr rúmlega 50 í um 20 og nauðsynlegar breytingar gerðar á húsakynnum og vélakosti. Þegar var hafist handa við framkvæmd þessara breytinga. Í júní 2003 var öllu starfsfólkinu, þ. á m. G, sagt upp störfum hjá Jökli ehf. Um sumarið tók G.P.G. við verkefninu og breyttust framangreind áform ekki að neinu verulegu leyti við það. G.P.G. leigði allar húseignir Jökuls ehf. sem notaðar höfðu verið við fiskvinnsluna og þau tæki sem nýta mátti, auk þess sem Jökull ehf. kostaði að hluta nauðsynlegar breytingar á tækjakosti. Um 20 fyrrverandi starfsmenn Jökuls ehf. voru ráðnir til starfa hjá G.P.G, þ. á m. G sem framleiðslustjóri. G fékk greidd lægri laun en áður og þegar honum var sagt upp störfum í júlí 2004 fékk hann einungis eins mánaðar uppsagnarfrest. G taldi að G.P.G. hefði verið þetta óheimilt þar sem G.P.G. væri bundið af ákvæðum laga nr. 72/2002, um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Í niðurstöðu héraðsdóms, sem staðfest var í Hæstarétti, kemur fram að um aðilaskipti sé að ræða í skilningi laga nr. 72/2002 ef fyrirtæki heldur „einkennum sínum“. Þegar atvik málsins voru skoðuð í ljósi meginmarkmiðs laganna um verndun launamanna við þær aðstæður þegar nýir vinnuveitendur taka við atvinnustarfsemi og viðmiðanna við túlkun á hugtakinu „aðilaskipti“, var talið að aðilaskipti í skilningi laganna hefðu átt sér stað. Hafi G.P.G. því borið á grundvelli laganna að virða þau launakjör og starfsréttindi sem G hafði áunnið sér.

S var sagt upp hjá félaginu A 31. mars 2003 með þriggja mánaða uppsagnarfresti. Undir lok uppsagnarfrestsins féllst S á að vera áfram í hálfu starfi og sinnti eftir það sömu störfum og áður við smábáta- og farmtryggingar, og var starfstöð hans sú sama. A greiddi laun S fyrir júlímánuð 2003, en T fyrir ágúst og september, en náin tengsl voru milli félaganna. S var síðan sagt upp í lok september 2003. Þegar framangreint var virt, ásamt framburði S og forsvarsmanna T, þótti í ljós leitt að S hafi verið endurráðinn í hálft starf hjá A 1. júlí 2003, og sú ráðning hafi verið ótímabundin. S hafi því samkvæmt kjarasamningi notið áunnins þriggja mánaða uppsagnarfrests hjá A eftir endurráðninguna. S reisti kröfur sínar á hendur T á því að aðilaskipti hafi orðið að rekstrinum 1. ágúst 2003 í skilningi laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Mjög hafði dregið úr umfangi starfsemi A er S fluttist á launaskrá T. Fyrir lá að starfsemi tengd þeim tryggingum sem eftir stóðu fluttist í heild yfir til T, sem og þjónusta við alla þáverandi viðskiptavini A. Þegar þessi atvik voru metin í heild var talið að þegar T yfirtók umrætt verk hafi orðið aðilaskipti að efnahagslegri einingu sem hafi haldið einkennum sínum í merkingu laga nr. 72/2002. Samkvæmt því átti S rétt á þriggja mánaða uppsagnarfresti hjá T og voru kröfur hans teknar til greina.

K réði sig til starfa sem framkvæmdastjóri hjá Í ehf. með ráðningarsamningi árið 2001. F keypti síðan hluta af starfsemi Í ehf. með kaupsamningi í febrúar 2004. Vegna þessara viðskipta reis ágreiningur um réttarstöðu K. K reisti kröfur sína á hendur F á því að öll réttindi og allar skyldur samkvæmt ráðningarsamningi sínum hefðu færst yfir til F. Slíkt leiddi beint af ákvæðum framangreinds kaupsamnings en ella af ákvæðum laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. F taldi hins vegar að ekkert ráðningarsamband hefði stofnast milli aðila. Þegar ákvæði kaupsamningsins voru skoðuð í ljósi viðmiðana laga nr. 72/2002, Evróputilskipunar um sama efni og athugasemda með frumvarpi til laganna, var talið ótvírætt að með kaupsamningnum hafi orðið aðilaskipti að rekstrinum í merkingu laganna. Þá skyldi K njóta réttarstöðu starfsmanns við aðilaskiptin. Var kröfu F um sýknu því hafnað. Af meginreglu laga nr. 72/2002 var talið leiða, að ráðningarkjör samkvæmt ráðningarsamningi flyttust til framsalshafa við aðilaskiptin. Var F því talinn bundinn af ákvæðum ráðningarsamnings K við Í ehf., þar á meðal ákvæði um uppsagnarfrest. Einnig var fallist á með K að bifreiðahlunnindi hans samkvæmt ráðningarsamningi væru hluti af ráðningarkjörum hans, auk þess sem orlofsréttindi hans hefðu flust til F við aðilaskiptin. Var varakröfu F um lækkun á kröfu því einnig hafnað.

Í málinu var óumdeilt að með kaupsamningi 31. desember 2003, er fyrirtækið DR keypti vörulager, ýmsar aðrar eignir og viðskiptavild fyrirtækisins D, hafi orðið aðilaskipti í skilningi laga nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum. Deilt var um hvort H hefði réttarstöðu starfsmanns samkvæmt lögunum og ætti þess vegna rétt á vangoldnum launum úr hendi DR. H hafði starfað hjá D allt frá 1986 og í fullu starfi frá árinu 1994, en hann átti hlut í því fyrirtæki, a.m.k. eftir 2. mars 2003. Í janúar 2004 vann H svipuð störf og áður, en honum var sagt upp hjá D í lok þess mánaðar. Af gögnum málsins varð ekki annað ráðið en störf hans í þeim mánuði hafi verið í þágu DR, en ekki D. Var H talinn hafa réttarstöðu starfsmanns í skilningi laga nr. 72/2002 og var eignarhlutdeild hans í D ekki talið breyta þeirri niðurstöðu. Voru H dæmd laun úr hendi DR fyrir janúarmánuð 2004, sem og laun í uppsagnarfresti. Ekki var talið að DR gæti byggt rétt á því, að H hafi ekki sinnt áskorun hans um upplýsingar yfir laun eða aðrar greiðslur í uppsagnarfresti.

B krafði F ehf. um vangoldin laun blaðamannsins G vegna starfa hans hjá Fréttablaðinu. Hafði blaðamaðurinn starfað hjá blaðinu þegar útgefandi þess var Fréttablaðið ehf. og gert við það ráðningarsamning. Það félag rataði hins vegar í mikla rekstrarerfiðleika og voru laun ekki greidd. F ehf. festi kaup á rekstri blaðsins, nafni, aðstöðu, vélum, tækjum og fleira. Samkvæmt kaupsamningnum tók F ehf. ekki að sér ábyrgð á ógreiddum launum annarra starfsmanna Fréttablaðsins en blaðburðarfólks. Hélt B því fram að F ehf. væri samkvæmt lögum nr. 72/2002 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum ábyrgt fyrir ógreiddum launum G, þrátt fyrir gagnstætt ákvæði kaupsamningsins, bæði fyrir gerð samningsins og eftir hann, fram til þess að hann gerði ráðningarsamning við F ehf. Í dómi Hæstaréttar þótti, með vísan til tilgangs kaupanna og þess að flestir starfsmannanna héldu áfram störfum, fullljóst að um aðilaskipti í skilningi laga nr. 72/2002 hefði verið að ræða. Tekið var fram að ákvæði laganna fjölluðu um réttarstöðu starfsmanna en ekki um skuldir framseljanda og leiddu til þess að starfsmenn ynnu hjá framsalshafa eftir aðilaskiptin á sömu kjörum og áður. Var talið að réttur B til ógreiddra launa G fyrir aðilaskiptin yrði því ekki byggður á lögum nr. 72/2002. Hins vegar hefði F ehf. borið að virða ráðningarsamning hans við Fréttablaðið ehf. frá því kaupsamningur var gerður og fram til þess að við G var gerður nýr ráðningarsamningur.

B, sem starfaði hjá H hf. meðal annars við löndun úr fiskiskipum félagsins, var sagt upp störfum eftir að D ehf. var falið að annast alla löndun fyrir H hf. B vann hjá H hf. út uppsagnarfrest, en hóf síðan störf hjá D ehf. Skömmu síðar varð B fyrir vinnuslysi við löndunarstörf á vegum D ehf. og var óvinnufær af þeim sökum. Nokkru eftir að B tók aftur til starfa hjá D ehf. var honum sagt upp störfum. Talið var að ákvæði laga nr. 77/1993 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum hafi ekki tekið til þeirra breytinga sem urðu á starfsemi H hf. í kjölfar þess að D ehf. var falið að sjá um löndun úr skipum félagsins. Eftir almennum reglum var B hins vegar talinn eiga rétt til launa í forföllum vegna veikinda eða slyss og til uppsagnarfrests við starfslok. Var D ehf. gert að greiða B það sem á vantaði í þessum efnum.

Með samningi við ES ehf. yfirtók EH ehf. jörðina H og skuldbindingar fyrrnefnda félagsins varðandi jörðina. K, sem áður hafði keypt spildu úr H, höfðaði mál á hendur EH ehf. til viðurkenningar á því að kaupsamningurinn væri skuldbindandi fyrir það félag. Með hliðsjón af framburði fyrirsvarsmanns EH ehf. fyrir dómi var lagt til grundvallar að við gerð samkomulagsins milli EH ehf. og ES ehf. hafi allir eigendur og fyrirsvarsmenn EH ehf. bæði vitað um tilvist kaupsamningsins við K og mátt vita um efni þeirra réttinda sem samningurinn laut að. Samkvæmt þessu og með vísan til forsendna héraðsdóms að öðru leyti var staðfest sú niðurstaða, að samningur K og ES ehf. væri skuldbindandi gagnvart EH ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A ehf. á hendur Í var vísað frá héraðsdómi. Krafðist Í þess aðallega að málið yrði fellt niður en A ehf. að lagt yrði fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar. Tekið var fram að þar sem málinu hefði verið lokið í héraði án þess að efnisdómur hefði verið felldur á það gæti Í ekki haft lögvarða hagsmuni af því að fá niðurstöðu hins kærða úrskurðar breytt á þann veg að málið yrði frekar fellt niður í héraði en að því yrði vísað þaðan frá dómi. Gæti aðalkrafa Í því ekki komið til álita nema niðurstöðu héraðsdómara um frávísun málsins yrði hrundið. Fallist var á það með héraðsdómara að undir rekstri málsins hefðu slíkir annmarkar komið upp á reifun þess af hendi A ehf. og málatilbúnaði hans að óhjákvæmilegt hefði verið að vísa því frá dómi. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest.

Í ehf. höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu í nóvember árið 2002, en bú félagsins hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta í janúar 2001. Var málinu vísað frá héraðsdómi á þeirri forsendu að það var rekið af aðila, sem ekki var til þess bær. Ö, sem hafði lýst kröfu á hendur þrotabúi Í ehf., kærði úrskurðinn til Hæstaréttar. Talið var að ekki yrði bætt úr þessum annmarka á málinu með því að Ö gengi inn í það með kæru til Hæstaréttar. Samkvæmt því yrði að vísa því frá Hæstarétti.

Deilt var um hvort yfirtaka A hf. á farmiðasölu og pakkaafgreiðslu, sem K ehf. hafði annast fyrir það samkvæmt sérstökum samningi þar um, hefði falið í sér aðilaskipti í skilningi þágildandi laga nr. 77/1993 um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum og hvort því hafi á þeim grundvelli borið að greiða R, fyrrum starfsmanni K ehf., þriggja mánaða laun á uppsagnarfresti. Tekið var fram að þjónusta sú sem A hf. tók að sér hefði verið afmarkaður þáttur í rekstri K ehf. Hún hefði ekki verið innt af hendi af starfsmönnum, sem sinntu henni eingöngu, heldur hefði hún verið samofin veitingarekstri þess. Gat þessi þjónusta því ekki talist hafa verið efnahagsleg eining, sem haldið hefði sérkennum sínum þegar A hf. tók sjálft við henni vegna vanskila viðsemjanda síns og sinnti henni á sama stað, en hún var óhjákvæmilegur þáttur í starfsemi þess sjálfs. Með vísan til orðalags laga nr. 77/1993 og athugasemda í greinargerð með frumvarpi til þeirra yrði því að telja að uppsögn A hf. á samningum við K ehf. og yfirtaka hans á þjónustunni hefði ekki falið í sér aðilaskipti í skilningi laganna. A hf. tók því ekki við ráðningarsamningi R við K ehf. og hélt hún ekki rétti til þriggja mánaða uppsagnarfrests hjá honum. Var A hf. því sýknað af kröfu R.

Kærumál. Gjaldþrotaskipti. Aðilaskipti. Kærufrestur. Kæruheimild. Frávísun máls frá Hæstarétti. Úrskurður héraðsdóms um gildi nauðungarsölu varð ekki kærður í nafni F ehf., þar sem bú félagsins hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta nokkru áður en kæra í þess nafni barst héraðsdómi. Þá hafði ekki verið sýnt fram á að fyrrum stjórnarformaður eða framkvæmdastjóri félagsins gætu notið réttar samkvæmt 130. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. til að taka við rekstri málsins. Var kærufrestur auk þess liðinn þegar tilkynning þeirra barst héraðsdómi. Var málinu samkvæmt þessu vísað frá Hæstarétti.

Sumarið 2000 samdi R um afnot af tilteknum fasteignum V fram til 31. desember 2000. Var samkomulag um leigu eignanna meðal gagna málsins en skjalið var óundirritað. Skyldi leigugjaldið nema tiltekinni fjárhæð fyrir allt tímabilið. Í lok desember 2000 keypti E umrædd mannvirki V ásamt tilheyrandi leigulóðarréttindum og yfirtók alla formlega og óformlega leigu- og afnotasamninga sem gerðir höfðu verið um fasteignirnar. Hélt R áfram nýtingu eignanna eftir áramótin 2001 en deilt var um hvort náðst hefði samkomulag um fjárhæð leigu eða leigutíma. Talið var hafið yfir allan vafa að komist hafi á leigusamningur milli V og R um leigu á umræddum fasteignum fram til ársloka 2000 og að sá samningur teldist skriflegur í skilningi 4. gr. húsaleigulaga en því hafði verið mótmælt af hálfu E. Varð ekki ráðið af skýrslum forsvarsmanna aðila fyrir héraðsdómi að þær viðræður sem áttu sér stað um gerð nýs leigusamnings milli aðila fram á fyrstu mánuði ársins 2001 hafi leitt til samkomulags um fjárhæð leigu eða leigutíma. Var talið, með vísan til 59. gr. húsaleigulaga, að með kröfu R í bréfi til E í apríl 2001 hafi leigusamningurinn framlengst ótímabundið en ekki var talið sannað að E hafi beint áskorun til R um að rýma húsnæðið. Meðal gagna málsins var útreikningur sem framkvæmdastjóri R sendi E í október 2001, þar sem var að finna ýmsar forsendur fyrir beitingu eldri samningsákvæða við ákvörðun leigugjaldsins fyrir fyrstu tíu mánuði ársins 2001, sem kröfur E lutu að. Á grundvelli þessara forsendna taldi R sig hafa greitt leigugjaldið að fullu. Í málatilbúnaði E þótti hins vegar skorta á að lagðar væru fram forsendur af hans hálfu varðandi álitaefni um ákvörðun leigu fyrir þetta tímabil á grundvelli eldri samnings. Hafði honum því ekki tekist að sýna fram á að í greiðslum R hafi ekki falist full skil á leigunni. Var R sýknað af kröfum E í málinu.