Dómstólaleit

Með hinum áfrýjaða dómi voru J og G ehf., félag í eigu J, dæmd til að greiða fyrir afnot af húsnæði að Á sem V, sjóður í rekstri K hf., hafði eignast á nauðungaruppboði. Byggði J einkum á því að með honum og V hefði komist á samningur um kaup hans á húsnæðinu gegn 75% láni frá V. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt gögnum málsins yrði ekki talið að með J og V hafi komist á samningur um kaup J eða félaga á hans vegum á húsnæðinu í kjölfar nauðungarsölunnar. Þá kom fram að með dómi Landsréttar í máli nr. 857/2024 hefði því verið slegið föstu að V væri eigandi geymslueininga í húsnæðinu. J hafi verið margsaga um eignarhald og rekstur félaga sinna í geymsluhúsnæðinu og ekki orðið við áskorun um að leggja fram gögn til að upplýsa um rekstur og starfsemi félaga í því. Með vísan til meginreglu 1. mgr. 68. gr. laga nr. 91/1991 yrði aðgerðarleysi J að þessu leyti skýrt á þann hátt sem væri K hagfelldastur. Yrði litið svo á að J hafi, sem eigandi og stjórnandi félaganna, persónulega notið ávinnings af starfseminni. Að því gættu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem viðurkennt var gildi nauðungarsölu sýslumanns á fasteign A og B. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að sóknaraðilar byggðu á því að fyrirliggjandi samskipti í málinu bæru með sér að bindandi samkomulag hefði komist á um uppgjör krafna og því hafi krafa F, sem fór fram á nauðungarsöluna, ekki verið gjaldfallin. Landsréttur benti á að nefnd samskipti breyttu engu um að veðskuldabréfið sem lá til grundvallar nauðungarsölunni hafi verið gjaldfallið og í vanskilum. Samkvæmt því og með því að hvorki undirbúningi nauðungarsölunnar né framkvæmd hennar var áfátt var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Ágreiningur málsaðila átti rót sína að rekja til þess er K, sem fyrirsvarsmaður félagsins R ehf., setti átta fasteignarhluta sína að veði, í tengslum við lántöku R ehf., með útgáfu þriggja veðskuldabréfa á árunum 2016 og 2017. Eftir að vanskil urðu á greiðslu afborgana af veðskuldabréfunum voru fjórir hinna veðsettu eignarhluta seldir nauðungarsölu. Í framhaldinu krafðist F hf. greiðslu eftirstöðva skulda samkvæmt tveimur skuldabréfanna. Í málinu krafðist K þess að eftirstöðvar skuldanna yrðu felldar niður með vísan til þess að markaðsverð hinna seldu eigna hefði verið hærra en söluverð þeirra við nauðungarsölu, sbr. 57. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í hinum áfrýjaða dómi var talið sannað með vísan til niðurstaðna matsgerðar dómkvaddra yfirmatsmanna að markaðsvirði hinna seldu eignarhluta hefði verið 37.500.000 krónum hærra en söluandvirði þeirra við nauðungarsölu, og skuld stefnda færð niður sem því nam. Í dómi Landsréttar var fallist á þessar forsendur hins áfrýjaða dóms en litið til þess að F hf. hefði fengið samtals 2.000.000 króna úthlutað til sín upp í veðkröfur samkvæmt viðbótarfrumvarpi sýslumanns, sem ekki hefði verið litið til í niðurstöðum hins áfrýjaða dóms. Var krafa K um niðurfærslu krafna því lækkuð samkvæmt því um 2.000.000, og fallist á niðurfærslu krafna um samtals 35.500.000 krónur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu B ehf. um að felld yrði úr gildi nauðungarsala sýslumanns á tilgreindri fasteign. Þótti B ehf. hafa sýnt fram á að slíkur vafi hefði verið um réttindi A ehf. á grundvelli veðskuldabréfs sem nauðungarsalan byggði á, að varhugavert hefði verið að láta nauðungarsölu ná fram að ganga á grundvelli bréfsins. Forsenda þess að gerðin næði fram að ganga var að tilgreint umboð væri gilt en fyrir lágu upplýsingar um heilabilun umboðsgjafa sem greind var á grunni slagæðarsjúkdóms í maí 2020 og var hann sviptur fjárræði tæplega ári eftir hann skrifaði undir umboðið. Þá lá fyrir að tilgreindur aðili hefði verið kærður til lögreglunnar fyrir að beita nauðung við undirritun veðskuldabréfsins. Framkomnar upplýsingar um heilsufar og þar með hæfi fyrirsvaramanns B ehf. og atvik að baki nauðungarsöluheimildinni í veðskuldabréfinu gerðu það að verkum að sýslumanni bar að stöðva nauðungarsöluna eftir beiðni B ehf.. Landsréttur staðfesti því niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að fella úr gildi nauðungarsölu sýslumanns á fasteigninni.

F höfðaði mál gegn M til greiðslu fjögurra reikninga vegna húsaleigu vegna ætlaðrar notkunar M á húsnæði sem F hafði keypt á nauðungarsölu. Byggði F á því að M hefði nýtt eignina eftir að F hefði öðlast rétt til umráða hennar á tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að samkvæmt 55. gr. laga nr. 90/1991 njóti kaupandi réttar til umráða yfir eign frá því að boð hans í selda eign er samþykkt. Af þeim gögnum sem lægju fyrir í málinu yrði ekki fullyrt að F hefði aðhafst neitt til að ná umráðum húsnæðisins fyrr en í marsmánuði 2023 er hann gaf út alla fjóra reikningana fyrir húsaleigunni, sendi út innheimtubréf og áskorun um rýmingu húsnæðisins. Þá væri, og gegn eindreginni neitun M á því að hún hafi nýtt húsnæðið eftir nauðungarsölu þess, ekki talið að fyrir lægju fullnægjandi sönnur fyrir því að hún hafi notað húsnæðið í eigin þágu eða fyrirtækja hennar og eiginmanns á því tímabili sem F krafði um húsaleigu. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu M af kröfum F staðfest.

Deilt var um hvort 91 geymslueiningar teldust til fylgifjár fasteignarinnar Á sem VV eignaðist með afsali í kjölfar nauðungarsölu sem fram fór hjá sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu og hvort þær teldust þannig hafa orðið eign VV við útgáfu afsalsins. J byggði á því að hann hefði áður en nauðungarsalan fór fram eignast geymslueiningarnar á grundvelli afsals M ehf. til sín. Í dómi Landsréttar kom fram að ekkert lægi fyrir um að M ehf. hefði eignast umræddar geymslueiningar með löggerningi. Þá hefði J samkvæmt gögnum málsins gefið ýmsar yfirlýsingar um eignarhald á umræddum geymslueiningum sem samræmdust ekki málatilbúnaði hans fyrir Landsrétti. Yrði ekki ráðið af gögnum málsins að J hefði í reynd verið eigandi að geymslueiningunum, hvorki þegar nauðungarsalan fór fram né þegar gefið var út afsal til VV. Var því fallist á að geymslueiningunum hefði í kjölfar nauðungarsölunnar verið afsalað VV sem fylgifé fasteignarinnar Á.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að endursenda beiðni A hf. um nauðungarsölu á 24 lóðum að V og lagt fyrir sýslumann að taka beiðni um nauðungarsölu fyrir. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í beiðni A hf. um nauðungarsölu hafi M einn verið tilgreindur sem gerðarþoli en í sviga fyrir neðan hafi verið tilgreint dánarbú Þ. Samkvæmt því var lagt til grundvallar að beiðninni hefði ekki jafnframt verið beint að dánarbúi Þ sem gerðarþola. Var héraðsdómara því ekki rétt að tilgreina dánarbúið til varnar ásamt M og bar aðeins að leysa úr því hvort nauðungarsölubeiðninni hefði verið réttilega beint að M sem gerðarþola í skilningi laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Þau fasteignaréttindi sem A hf. leitaði nauðungarsölu á vegna skulda Þ voru eign dánarbús hans samkvæmt þinglýstum heimildum. Samkvæmt því og 2. mgr. 2. gr. laga nr. 90/1991 var ekki rétt að tilgreina M í nauðungarsölubeiðninni sem gerðarþola. Af þeim sökum taldi Landsréttur að sýslumanninum hefði borið að endursenda A hf. beiðnina eins og hann gerði. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og kröfu A hf. hafnað.

G skaut til héraðsdóms ákvörðun sýslumanns um að fram skyldi fara nauðungarsala á fasteign hennar. Í úrskurði Landsréttar voru meðal annars rakin skilyrði 22. gr. laga nr. 90/1991 um heimild til að leita dómsúrlausnar vegna ákvörðunar sýslumanns um framkvæmd nauðungarsölu. Kom fram að heimild 22. gr. laganna sé að meginreglu aðeins veitt gerðarbeiðendum en aðrir geti nýtt sér heimildina með samþykki gerðarbeiðenda, hvort sem um gerðarþola er að ræða, rétthafa í eign eða þriðja mann. Óumdeilt væri G hafði ekki fengið heimild E til þess. Brast G því heimild til að krefjast þess að nauðungarsalan yrði stöðvuð, en auk þess skorti hana lögvarða hagsmuni af úrlausn þeirrar kröfu, enda var nauðungarsalan afstaðin. Þá kom fram að ef líta mætti á erindi G til héraðsdóms sem tilkynningu samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 90/1991 þá fullnægði tilkynningin ekki kröfum um skýrleika í framsetningu kröfugerðar og málsástæðna. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun.

A krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna mistaka starfsmanna Í við skilmálabreytingu þriggja fasteignaveðlána sem A tók hjá Í og tryggð voru með veði í fasteign A. A taldi sig hafa orðið fyrir tjóni sem stafaði annars vegar af því að fasteign A var seld nauðungarsölu og hins vegar af því að honum hafi verið neitað um greiðsluskjól. Í dómi Landsréttar var meðal annars rakið að A aflaði yfirmatsgerðar til sönnunar á tjóni sem hann taldi sig hafa orðið fyrir þegar fasteign hans var seld nauðungarsölu. Samkvæmt þeirri matsgerð töldu yfirmatsmenn að markaðsvirði fasteignarinnar við nauðungarsölu hefði numið rúmum 25 milljónum króna og að eftirstöðvar lána sem á fasteigninni hvíldu hefðu verið hærri en sem því nam. Var hvorugum þessara atriða hnekkt af A og var því staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að A hefði ekki sýnt fram á að hann hafi orðið fyrir fjárhagslegu tjóni við nauðungarsölu fasteignarinnar. Þá komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að orsakir þess að A átti ekki kost á því úrræði sem fælist í greiðsluaðlögun á grundvelli laga nr. 101/2010 lægju ekki hjá Í við skilmálabreytingu lána A 2. mars 2009 heldur hjá A sjálfum. A hefði hvorki lagt fyrir fé meðan hann var í greiðsluskjóli né reyndi hann eftir getu að standa við skuldbindingar sínar eftir að hann kom úr því greiðsluskjóli svo sem honum bar. Þá var heldur ekki fallist á að ástæður þess að A hafi ekki staðið til boða greiðsluerfiðleikaaðstoð af hálfu Í, hafi verið að rekja til mistaka Í við skilmálabreytingu lána A 2. mars 2009, heldur hefði ástæðan fyrst og fremst verið sú að greiðsluvandi A var ekki tímabundinn. Hefði A ekki leitt líkur að því að skort hafi á viðeigandi ráðgjöf Í til handa A eða að Í hefði að öðru leyti sýnt af sér aðra saknæma háttsemi þannig að bótaskyldu varði. Var því staðfestur hinn áfrýjaði dómur að það yrði ekki rakið til Í að fasteign A hafi verið seld nauðungarsölu eða að honum hafi verið synjað um greiðsluaðlögun eða önnur greiðsluerfiðleikaúrræði.

A höfðaði mál gegn TR þar sem hún krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna fjártjóns sem A varð fyrir er heimili hennar var selt nauðungarsölu auk miskabóta. A hafði sótt um endurhæfingarlífeyri, tekjutryggingu, uppbót vegna framfærslu og tengdar greiðslur hjá TR á árinu 2016. Með bréfi árið 2017 tilkynnti TR að greiðslur til A á árinu 2016 hefðu verið endurreiknaðar og að um ofgreiðslu til A hefði verið að ræða. Byggði krafan á því að A hefði verið með erlendar tekjur sem ekki hefðu legið fyrir þegar greiðslur til hennar fóru fram. Þar sem A greiddi ekki kröfuna var gert fjárnám í tveimur eignum áfrýjanda, annars vegar heimili hennar og hins vegar sumarbústaðalóð í hennar eigu. Heimili A var síðan selt nauðungarsölu árið 2019. Í dómi Landsréttar kom fram að við endurútreikning á bótarétti A hafi TR tekið mið af því að samkvæmt upplýsingum úr skattframtali A 2017 hefði hún haft aðrar tekjur sem ekki lágu áður fyrir. Ráðið yrði að starfsmenn TR hefðu fylgt viðeigandi reglum við endurútreikning á bótarétti A en þrátt fyrir það lægi fyrir að endurkrafa TR hafi verið reiknuð of há vegna takmarkaðra upplýsinga sem TR hafði um tekjur A. Þegar litið væri til ákvæða þágildandi laga nr. 100/2007 um almannatryggingar var talið að A hefði mátt vita að henni bar að eiga frumkvæði að því að tilkynna TR um launatekjur sem hún fékk erlendis frá. Gat hún af þeim sökum ekki gert ráð fyrir að fá greiddar óskertar bætur frá TR. Var því miðað við að TR hefði á grundvelli almennra reglna kröfuréttar verið heimilt að krefja A um endurgreiðslu ofgreidds endurhæfingarlífeyris og bóta sem honum tengdust. Þrátt fyrir það lá fyrir að hjá TR hefði almennt verið fylgt því verklagi við innheimtu krafna vegna ofgreiðslu lífeyris að kalla sérstaklega eftir upplýsingum um eðli tekna, lægju upplýsingar um það ekki fyrir hjá stofnuninni, en þetta hefði ekki verið gert í tilviki A. Í ljósi vanrækslu TR hefði stofnunin ekki gætt að leiðbeiningar- og rannsóknarskyldu sem á henni hvíldi. Ennfremur hefði TR ekki gætt jafnræðis með þessari framkvæmd. Auk þess var litið svo á að TR hefði brotið gegn meðalhófsreglu stjórnsýslulaga með því að leggja ekki fullnægjandi mat á nauðsyn þess að krefjast nauðungarsölu á heimili áfrýjanda en fyrir lá að nauðungarsölu hafði aldrei verið beitt vegna krafna TR og var því sérstaklega brýnt að stofnunin vandaði undirbúning við ákvarðanatöku um hvort forsendur væru til að setja kröfuna í slíkt innheimtuferli. Þá lá ekki fyrir hvort TR hefði metið sérstaklega hvort unnt hefði verið að ná fram fullnustu kröfunnar með nauðungarsölu á sumarbústaðlóð A fremur en heimili hennar. Var því fallist á með A að TR hafi sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við innheimtu endurkröfunnar og krafa hennar um viðurkenningu á bótaskyldu TR tekin til greina.

B skaut til héraðsdóms ákvörðun sýslumanns um að fram skyldi fara nauðungarsala á fasteign sem var í óskiptri sameign hennar og H. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, voru meðal annars rakin skilyrði 2. mgr. 8. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. Með vísan til atvika og gagna málsins var talið að fasteignin hafi verið í sameign aðila og varnaraðila, sem sameigenda að eigninni, verið heimilt að krefjast uppboðs til slita á sameigninni. Þá var H talin hafa fært fram nægjanlega sönnun fyrir því að fasteigninni yrði ekki skipt án þess að þeirri skiptingu fylgdi verulegur kostnaður. Fyrirmæli annarra laga eða samnings aðila þóttu ekki standa því í vegi að krafa varnaraðila um nauðungarsölu eignarinnar næði fram að ganga. Var því hafnað kröfu B þess efnis að nauðungarsölu sýslumanns á fasteigninni yrði felld úr gildi.

Þrotabú A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu þess um breytingu á frumvarpi sýslumanns til úthlutunar söluverðs fasteignar í eigu A. Krafðist þrotabúið þess að frumvarpinu yrði breytt á þá leið að ekkert kæmi í hlut B vegna nánar tilgreinds skuldabréfs sem A hafði gefið út og tveggja tryggingarbréfa sem þinglýst hafði verið á fasteignina og B var handhafi að. Krafan var á því reist að um málamyndagerning hefði verið að ræða. Í úrskurði Landsréttar sem staðfesti niðurstöðu héraðsdóms kom fram að málsgögn bæru með sér að A hefði iðulega verið í fjárhagsvandræðum og B hefði ítrekað greitt skuldir A, auk þess sem löggiltur endurskoðandi sem útbjó umrædd skjöl staðfesti að þau hefðu verið gefin út vegna skulda A við B. Þá vísaði Landsréttur til þess að skjölin hefðu verið gefin út rúmum þremur árum fyrir gjaldþrot A. Var fallist á það með B að raunveruleg krafa væri að baki skuldabréfinu og að því og tryggingarbréfunum hefði verið ætlað að hafa áhrif samkvæmt efni sínu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli K á hendur F. hf. um úthlutun söluverðs við nauðungarsölu var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar var rakið að K hefði ekki sent málsgögn til héraðsdóms fyrr en tæpum þremur mánuðum eftir að gögnin stóðu honum til afhendingar. Þá hafi verið liðinn sá frestur sem K hafði til sendingar þeirra og því hafi skilyrðum 73. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu til að bera málið undir héraðsdóm ekki verið fullnægt. Þegar af þeirri ástæðu var staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun á öðrum kröfum K en þeim sem lutu að viðbótarfrumvörpum sýslumanns. Mótmæli K vegna viðbótarfrumvarpanna beindust að því að F hf. fengi úthlutað til sín tryggingafé sem Á ehf. hafði greitt, svo sem sýslumaður ákvað. Fyrir dómi krafðist K þess hins vegar að tryggingaféð yrði greitt til sín. Í úrskurði Landsréttar var meðal annars rakið að ákvörðun sýslumanns um að hafna mótmælum K hefði ekki falið í sér afstöðu til slíkra krafna, enda hafi þær fyrst komið fram í beiðni K um úrlausn héraðsdóms. Var þeim því einnig vísað frá dómi, sbr. 2. mgr. 75. gr. laga nr. 90/1991, og hinn kærði úrskurður staðfestur.

A höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaábyrgð Í vegna ólögmætrar nauðungarsölu á fasteign hennar. Þá krafðist A miskabóta úr hendi Í vegna nauðungarsölunnar og jafnframt að felldar yrðu niður eftirstöðvar þriggja lána sem hvílt höfðu á fasteigninni. Í dómi Landsréttar kom fram að greiðsluáskorun sú sem birt hefði verið A og nauðungarsölubeiðnin hefðu uppfyllt skilyrði 9. gr. og 1. mgr. 11. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og samkvæmt því hefðu verið uppfyllt þau skilyrði 1. mgr. 13. gr. sömu laga að nauðungarsölubeiðnin hefði verið í lögmætu formi og að réttilega hefði verið staðið að áskorun til gerðarþola. Ekki var talið að augljósir efnislegir annmarkar hefðu verið á rétti Í til að krefjast nauðungarsölu með því að hærri kröfufjárhæð hefði verið tilgreind í nauðungarsölubeiðni en í greiðsluáskorun enda var óumdeilt í málinu að A hefði í raun verið í vanskilum við Í. Þá var ekki talið að A hefði sætt óréttmætri mismunun af hálfu Í miðað við aðra sem hefðu verið í sambærilegri stöðu eða að Í hefði brotið gegn friðhelgi einkalífs og eignarrétti A með því að neyta lög- og samningsbundinna heimilda til innheimtuaðgerða. Samkvæmt því hefði A ekki sannað að starfsmenn Í hefðu sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi í tengslum við undirbúning og framkvæmd nauðungarsölu á fasteign hennar og var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfum A.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu B og L um að fella úr gildi ákvörðun sýslumanns um að synja kröfu þeirra um nauðungarsölu á óskiptu sameignarlandi aðila sem er vegstæði er liggur milli tveggja jarða sem eru annars vegar í eigu B og L og hins vegar í eigu M og Ó. Í úrskurði Landsréttar kom fram að aðila greindi á um eignarhald vegstæðisins. Léki þannig vafi á því hvort nauðungarsölubeiðnin lyti að ráðstöfun sameignar málsaðila, sbr. frumskilyrði 2. mgr. 8. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Jafnframt væri ljóst að vegstæðinu yrði ekki skipt út úr landi aðila án samþykkis skipulagsyfirvalda. Af þeim sökum stæðu fyrirmæli skipulags- og jarðalaga því í vegi að krafa B og L um nauðungarsölu á vegstæðinu næði fram að ganga í samræmi við fyrrnefnt ákvæði. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest.

A krafði B ehf. og Í um skaða- og miskabætur vegna þinglýsingar og tilrauna til fullnustugerða á grundvelli veðskuldabréfs sem var útgefið til handhafa og undirritað af C samkvæmt umboði frá A. Krafa A um bætur fyrir fjártjón var í fyrsta lagi byggð á því að Í bæri skaðabótaábyrgð vegna mistaka sem þinglýsingarstjóri hefði gert með því að þinglýsa veðskuldabréfi á fasteign A. Þá var krafa A um bætur í öðru lagi byggð á því að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns A þar sem skilyrði nauðungarsölu á hinni veðsettu fasteign hans hefðu ekki verið uppfyllt. Í þriðja lagi taldi A að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns sem A hefði orðið fyrir vegna árangurslauss fjárnáms sem var gert hjá honum án þess að skilyrði fyrir því hefðu verið uppfyllt en það hafi síðar leitt til þess að B ehf. hafi krafist þess fyrir dómi að bú A yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Landsréttar kom fram að við málsmeðferð sýslumanns hefði verið brotið með ýmsum hætti gegn ákvæðum þinglýsingalaga nr. 39/1978, laga nr. 90/1989 um aðför og laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Var það niðurstaða réttarins að Í bæri eftir almennum reglum skaðabótaábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega hefði hlotist af því að veðskuldabréfinu var ranglega þinglýst á fasteign A. Þá bæri Í með sama hætti skaðabótaábyrgð vegna þess að framhaldsuppboð á eigninni var auglýst að ósekju. Í bæri aftur á móti ekki ábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega kynni að hafa hlotist af aðfarargerðinni sem framkvæmd var á grundvelli veðskuldabréfsins. B ehf. var sýknað af kröfum A um bætur vegna fjártjóns vegna þinglýsingarinnar og þess að hafa krafist nauðungarsölu á fasteign A. Landsréttur taldi B ehf. aftur á móti bera hlutlæga ábyrgð á því fjártjóni sem hlaust af aðfarargerð sem síðar var leitt í ljós að skilyrði skorti til, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989. Taldi Landsréttur að A ætti rétt til bóta úr hendi Í vegna kostnaðar við rekstur dómsmáls gegn B ehf. vegna þinglýsingarinnar en ekki vegna kostnaðar sem rakinn yrði til samskipta lögmanns A við embætti sýslumanns. Þóttu bætur úr hendi Í hæfilega ákveðnar 1.100.000 krónur. Þá var B ehf. á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 gert að greiða A 350.000 krónur í bætur vegna kostnaðar hans af erindisrekstri fyrir sýslumanni vegna aðfarargerðarinnar. B ehf. og Í voru hins vegar sýknuð af kröfu A um miskabætur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem felld var úr gildi ákvörðun sýslumanns um endursendingu nauðungarsölubeiðni V á grundvelli 2. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og lagt fyrir sýslumann að taka nauðungarsölubeiðni V til greina. Með beiðninni fór V fram á nauðungarsölu til slita á sameign hans og M á tilgreindu sumarhúsi ásamt tveimur geymslum. V byggði á því að engin lóðaréttindi fylgdu og að málsaðilar ættu sumarhúsið og geymslurnar að jöfnu í óskiptri sameign. Í úrskurði Landsréttar kom fram að hið umdeilda sumarhús og geymslur fylgdu landinu í þinglýsingabók og þinglýstir eigendur væru sex talsins. Af almennum reglum fjármunaréttar leiddi að sá sem héldi því fram að í þinglýstum eignarheimildum og opinberri skráningu eigna fælust ekki réttar upplýsingar bæri sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu. Að virtum gögnum málsins taldi dómurinn að V hefði ekki tekist að sanna þá fullyrðingu að þrátt fyrir þinglýstar eignarheimildir væru hann og M ein eigendur að hinu umdeilda sumarhúsi og geymslum. Þegar af þeirri ástæðu var talið að sýslumanni hefði verið rétt að endursenda nauðungarsölubeiðni V á grundvelli 2. mgr. 13. gr. laga nr. 90/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

O og þáverandi eigandi jarðarinnar H gerðu með sér samning á árinu 2008 um leigu á spildu úr landi jarðarinnar sem brunnsvæði fyrir vatnsveitu sem þjónar meðal annars Stykkishólmsbæ. L hf. eignaðist jörðina H á nauðungarsölu en seldi síðar B ehf. jörðina. Deildu málsaðilar um hvort réttindi samkvæmt leigusamningnum hefðu fallið niður við útgáfu afsals til L hf. vegna ákvæða 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í dómi Landsréttar kom fram að ótvírætt væri að samningurinn hefði verið gerður á grunni 1. mgr. 25. gr. og 1. mgr. 26. gr. vatnalaga nr. 15/1923 og líta yrði svo á að kvaðirnar sem þar væri kveðið á um leiddu beinlínis af lögum í skilningi 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991. Hefðu þær því ekki fallið niður við útgáfu afsals til L hf. Þá var litið svo á að B ehf. hefði verið grandsamur um samninginn en þegar af þeirri ástæðu hefði það ekki þýðingu fyrir úrslit málsins þótt samningnum hefði ekki verið þinglýst. Loks var ekki fallist á að samningurinn yrði ógiltur á grundvelli 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Var O sýknuð af kröfum B ehf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli þb. I ehf. á hendur S til heimtu endurgreiðslu á ætluðum ofgreiddum fasteignasköttum var vísað frá dómi. Málið var höfðað að gengnum úrskurði yfirfasteignamatsnefndar um að lækka bæri fasteignamat fasteignar sem áður var í eigu þb. I ehf. Landsréttur vísaði til þess að telja yrði málsóknina heimila og að engin lagaákvæði stæðu til þess að fyrst bæri að leita úrlausnar stjórnvalda um endurgreiðslukröfuna á grundvelli laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga. Þá var einnig hafnað þeim málatilbúnaði S fyrir frávísun málsins að í kjölfar nauðungarsölu fasteignarinnar hefðu kröfur verið greiddar út í samræmi við kröfulýsingar og því yrði að gera ráð fyrir að endanleg úthlutun hefði farið fram á grundvelli 2. mgr. 52. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Þb. I ehf. byggði á því að skylda til endurgreiðslu væri fyrir hendi óháð því með hvaða hætti greiðsla hefði farið fram og sneri ágreiningur aðila að þessu leyti að efnisþætti málsins. Þá var heldur ekki fallist á að leiða skyldi til frávísunar að frestir til að kæra umrædda álagningu fasteignaskatts væru liðnir. Þjóðskrá Íslands og yfirfasteignamatsnefnd hefðu tekið afstöðu til þessara sjónarmiða og endurupptaka verið ákveðin. Niðurstaða nefndarinnar sætti ekki endurskoðun í málinu. Loks var málatilbúnaði S um vanreifun málsins einnig hafnað. Gagnaöflun hefði ekki verið lýst lokið og ætti þb. I ehf. þess kost að afla frekari gagna og eftir atvikum matsgerðar til rökstuðnings kröfum sínum. Úrskurður héraðsdóms var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Þb. G ehf. höfðaði mál gegn G og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu G vegna tjóns sem hlaust af nauðungarsölu á jörðinni I. Undir rekstri málsins lést G og V tók þá við aðild að málinu í hans stað. Kröfur þb. G ehf. voru reistar á því að G hefði með saknæmum og ólögmætum hætti knúið fram nauðungarsölu á eigninni þrátt fyrir að veðskuldabréf með veði í henni hefðu ekki verið í vanskilum og þannig valdið G ehf. tjóni. Í dómi Landsréttar kom fram að þb. G ehf. hefði ekki lagt fram nein gögn sem sýndu fram á að félagið hefði greitt tilteknar afborganir veðskuldabréfsins á réttum tíma auk þess sem vísbendingar væru um það í málinu að svo hafi ekki verið. Þá hefði þb. G ehf. ekki sýnt fram á að það hefði greitt G meira inn á veðskuldabréfin en G hefði viðurkennt. G ehf. hefði verið bókhaldsskyldur aðili og því hefði þb. G ehf. verið í lófa lagið að leggja fram gögn og bankayfirlit sem sýndu frekari greiðslur til G. Samkvæmt því var þb. G ehf. ekki talið hafa sannað að veðskuldbréfin hafi verið í skilum þegar G krafðist nauðungarsölu á eigninni eða að þau hafi komist í skil með greiðslum eftir það tímamark. Var V því sýknuð af kröfu þb. G ehf.

Með dómi Hæstaréttar Íslands 3. mars 2016 í málinu nr. 418/2015 var Í hf. heimilað að gera fjárnám í fasteign í eigu H á grundvelli tryggingarbréfs með allsherjarveði tryggðu með 1. veðrétti í eigninni, til tryggingar skuld Ocean Direct ehf. við Í hf. Að svo búnu var fjárnám gert í eigninni að ósk Í hf. Í kjölfarið óskaði Í hf. eftir nauðungarsölu á eigninni og með beiðni þar um fylgdu ljósrit af tryggingarbréfinu og endurrit fjárnámsgerðarinnar. H mótmælti framgangi sölunnar en sýslumaður hafnaði mótmælunum og ákvað að gerðinni skyldi fram haldið. Við framhaldssölu á eigninni greiddi H kröfu Í hf. með fyrirvara. H höfðaði svo mál þetta til heimtu skaðabóta úr hendi Í hf. að fjárhæð 7.329.254 krónur og taldi tjón sitt til komið þar sem Í hf. hefði verið óheimilt að krefjast nauðungarsölu á fasteigninni á grundvelli uppboðsbeiðni „sem hafi verið ólögmæt, þar sem skilyrði hafi skort til og hún ekki réttilega fram sett“. Með því hefði Í hf. bakað H stórfellt tjón en hún hefði orðið að greiða þá fjárhæð fyrir Ocean Direct ehf. til að koma í veg fyrir nauðungarsölu eignarinnar. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að fyrrgreindur dómur Hæstaréttar Íslands hefði verið fullnægjandi heimild fyrir fjárnámi í fasteign H, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga um aðför nr. 90/1989, og hefði fjárnámið síðan veitt fullnægjandi heimild til nauðungarsölu á henni, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 6. gr. laga um nauðungarsölu nr. 90/1991. H hefði hins vegar greitt kröfu Í hf. áður en til nauðungarsölunnar hefði komið. Að framangreindu gættu gæti ónákvæmni í beiðnum Í hf. um nefndar fullnustugerðir eða annað sem H byggði á ekki leitt til þess að sýnt teldist að H hefði vegna saknæmrar og ólögmætrar háttsemi Í hf. greitt kröfu sem hún hefði ella ekki þurft að greiða. Var Í hf. því sýknað af skaðabótakröfu H.

V leitaði úrlausnar héraðsdóms um ágreining vegna úthlutunar á söluverði tiltekinnar fasteignar sem seld var nauðungarsölu. Málinu var vísað frá dómi og var sú niðurstaða ekki kærð til Landsréttar. V leitaði öðru sinni til héraðsdóms til úrlausnar um þetta ágreiningsefni og var mál þetta þingfest 9. desember 2019. Í XIII. kafla laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu er ekki heimild til að bera mál öðru sinni undir héraðsdóm eftir að upphaflegu máli um sama sakarefni hefur verið vísað frá dómi eða það fellt niður. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest og málinu vísað frá héraðsdómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um breytingu á frumvarpi sýslumanns til úthlutunar söluverðs fasteignar. Fasteignin var seld á nauðungarsölu til slita á sameign A og B. Í kjölfar sölunnar greindi A og B á um í hvaða hlutföllum bæri að úthluta söluandvirði eignarinnar. Í úrskurði Landsréttar var hafnað þeim málatilbúnaði A að ómerkja bæri úrskurð héraðsdóms. Landsréttur vísaði jafnframt til þess að A hefði ekki tekist sönnun um að þinglýstar eignarheimildir gæfu ranga mynd af eignarhaldi fasteignarinnar. Því stæðu engar heimildir til þess að söluverði eignarinnar yrði úthlutað út frá öðrum eignarhlutföllum en þeim sem mælt væri fyrir um í heimildarskjölum um hana. Þá yrði við úthlutun sýslumanns á söluverði eignarinnar og í máli sem rekið væri um hana eftir ákvæðum XIII. kafla laga um nauðungarsölu nr. 90/1991 ekki leyst úr ágreiningi sem lyti að fjárhagslegu uppgjöri á milli A og B. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.