H, sem starfað hafði sem flugumferðarstjóri hjá I ehf., nú A ehf., krafðist þess að viðurkennt yrði að A ehf. hefði verið óheimilt að binda enda á störf H hjá A ehf. á grundvelli tilgreinds ákvæðis í kjarasamningi Félags íslenskra flugumferðarstjóra við Samtök atvinnulífsins. Ágreiningslaust var að starfslok H komu til af því einu að hann varð 63 ára og jafnframt að starfslok H hefðu verið reist á nánar tilgreindu kjarasamningsákvæði. Í dómi Landsréttar var rakið að eftir að lögum og stjórnvaldsfyrirmælunum var breytt á árunum 2017 og 2018 voru starfsréttindi flugumferðarstjóra ekki lengur háð neinum aldurstakmörkunum. Taldi Landsréttur kjarasamningsákvæðið því ekki veita stoð fyrir því að binda enda á störf H hjá A ehf. þegar hann náði 63 ára aldri. Einnig taldi rétturinn að beiting A ehf. á ákvæðinu gagnvart H hefði brotið í bága við 7. og 8. gr. laga nr. 86/2018 um jafna meðferð á vinnumarkaði, enda skilyrðum til frávika samkvæmt 12. gr. laganna ekki fullnægt. Var viðurkenningarkrafa H því tekin til greina.
Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur J, vegna þriggja nánar tilgreindra greiðslna flugfélagsins W til J. Jafnframt var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á sömu greiðslum. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindum greiðslum yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslurnar fóru fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var hvorki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga J hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum, né háttsemi W verið svo ámælisverð, að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var J því sýknað af kröfum þrotabúsins. Hvað skaðabótakröfu á hendur stjórnendum W varðaði taldi Landsréttur að hinar umdeildu greiðslur hefðu farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslurnar voru inntar af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sömuleiðis sýknuð af kröfum þrotabúsins.
Í málinu var deilt um riftunar- og endurgreiðslukröfu þb. W hf. á hendur RRPF, vegna tilgreindrar greiðslu flugfélagsins flugfélagsins W til RRPF. Riftunarkrafa þrotabúsins byggðist á 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara á 141. gr. sömu laga. Landsréttur leit til þess að W var í fullum rekstri fram á síðasta dag, og að við mat á því hvort greiðslugeta W hefði skerst verulega með ofangreindri greiðslu yrði að horfa til lengra tímabils í rekstri W en þess augnabliks þegar greiðslan fór fram. Taldi Landsréttur, meðal annars með vísan til þeirra gagna og upplýsinga sem lágu fyrir um það fé sem var til ráðstöfunar á þeim tíma sem skipti máli, að þrotabúið hefði ekki sýnt fram á að greiðslugeta W hefði skerst verulega í skilningi 134. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. Landsréttur leit jafnframt til þess að vinna við fjárhagslega endurskipulagningu W hefði verið í gangi á þeim tíma sem greiðslurnar fóru fram, og að sú vinna var undir eftirliti Samgöngustofu. Var ekki talið að þrotabúið hefði sýnt fram á að framganga málsaðila hefði vikið svo frá eðlilegum viðskiptaháttum að uppfyllt teldist skilyrði 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. um ótilhlýðileika. Var RRPF því sýknað af kröfum þrotabúsins.
Í málinu var deilt um skaðabótakröfu þrotabúsins á hendur fyrrum forstjóra flugfélagsins W, S, og stjórnarmönnunum L, H og D, sem byggðist á tilgreindri greiðslu W til félagsins T, sem síðar varð SL. Með hinum áfrýjaða dómi hafði greiðslunni verið rift á grundvelli 141. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. og SL gert að endurgreiða þrotabúinu fjármunina. Voru stefndu S, L, H og D hins vegar sýknuð af skaðabótakröfu þrotabúsins. Eftir að SL áfrýjaði dóminum til Landsréttar greiddi félagið tilgreinda fjárhæð til þrotabúsins og féll frá áfrýjun á grundvelli sáttar við það. Fyrir Landsrétti byggði þrotabúið á því að um greiðslu inn á dómkröfuna hefði verið að ræða, og krafði S, L, H og D um eftirstöðvar hennar. Landsréttur taldi að hin umdeilda greiðsla hefði farið fram í raunhæfri viðleitni til að bjarga rekstri W. Því hefði ekki verið tilefni fyrir stjórnendurna til að fara fram á að bú þess yrði tekið til gjaldþrotaskipta áður en greiðslurnar voru inntar af hendi, og ekki sýnt fram á að þeir hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi. Voru S, L, H og D því sýknuð af kröfum þrotabúsins.
H höfðaði mál á hendur I og krafðist þess að viðurkennt yrði að I hefði verið óheimilt að binda enda á störf hans á grundvelli greinar 18.4.5 í nánar tilgreindum kjarasamningi. Byggði H á því að ákvæðið væri eftir tilteknar lagabreytingar andstætt lögum. Með héraðsdómi var I sýknað af dómkröfu H en Landsréttur komst að öndverðri niðurstöðu og féllst á viðurkenningarkröfu H. Reisti Landsréttur þá niðurstöðu einkum á því að ekki væri unnt að leggja þá merkingu í umrætt kjarasamningsákvæði að starfslok skyldu verða við tiltekinn aldur. I hélt því fram í greinargerð sinni til Hæstaréttar að hvorugur aðila hefði byggt á því að vafi léki á um túlkun greinar 18.4.5. Í dómi Hæstaréttar kom fram að málsástæðu um þá túlkun kjarasamningsákvæðisins sem lögð hefði verið til grundvallar í hinum áfrýjaða dómi sæi hvergi stað í skriflegum málflutningi aðila í héraði og fyrir Landsrétti. Hana hefði ekki heldur borið á góma við flutning málsins á þeim dómstigum. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og lagt fyrir Landsrétt að taka málið til löglegrar meðferðar að nýju.
H, sem starfað hafði sem flugumferðarstjóri hjá I ehf., krafðist þess að viðurkennt yrði að I ehf. hefði verið óheimilt að binda enda á störf H hjá I ehf. á grundvelli nánar tiltekins ákvæðis í kjarasamningi Félags íslenskra flugumferðarstjóra við Samtök atvinnulífsins. Ágreiningslaust var að starfslok H komu til af því einu að hann varð 63 ára og jafnframt að starfslok H hefðu verið reist á nánar tilgreindu kjarasamningsákvæði. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki væri unnt að leggja þá merkingu í umþrætt kjarasamningsákvæði að starfslok skyldu verða við tiltekinn aldur. Þvert á móti mælti það fyrir um að starfslok verði við réttindamissi flugumferðarstjóra. Ekki væri fjallað um réttindi til að starfa sem flugumferðarstjóri í kjarasamningnum en reglur um þau réttindi og takmörk þeirra hefðu aftur á móti verið í lögum nr. 60/1998 og stjórnvaldsfyrirmælum sem sett höfðu verið á grundvelli þeirra. Eftir að lögum og stjórnvaldsfyrirmælunum var breytt 2017 og 2018 voru starfsréttindi flugumferðarstjóra ekki háð neinum aldurstakmörkunum. Taldi Landsréttur kjarasamningsákvæðið því ekki veita stoð fyrir því að binda enda á störf H hjá I ehf. þegar hann náði 63 ára aldri. Var viðurkenningarkrafa H því tekin til greina.
Þrotabú flugfélagsins WOW air hf. höfðaði riftunarmál á hendur flugvélahreyflaleigusala félagsins vegna greiðslu sem WOW air hf. greiddi þeim aðila í aðdraganda gjaldþrots. Ekki var fallist á að skilyrði 134.gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt. Á hinn bóginn var talið að sýnt hefði verið fram á að félagið hafi verið ógjaldfært þegar greiðslan var innt af hendi, grandsemi móttakanda greiðslunnar um þá ógjaldfærni og að ótilhlýðilegt hefði verið að taka við greiðslunni. Var móttakanda greiðslunnar því gert að endurgreiða þrotabúi WOW air hf. greiðsluna með vöxtum og dráttarvöxtum. Málið var einnig höfðað á hendur forstjóra og eiganda WOW air hf. og stjórn félagsins til greiðslu skaðabóta. Var þar af hálfu þrotabúsins á því byggt að saknæmt og tjónsvaldandi hefði verið að greiða greiðsluna og að hafa ekki gefið félagið fyrr upp til gjaldþrotaskipta. Ekki var fallist á að í háttsemi stjórnar eða forstjóra fælist saknæm háttsemi. Í fyrsta lagi segir í 2. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991 að ef stjórn láti hjá líða að leita gjaldþrotaskipta á félagi þá beri þeir skaðabótaábyrgð gagnvart lánardrottnum félagsins. Ekki var fallist á að þrotabú slíks félags gæti þannig byggt kröfu um skaðabætur á nefndu lagaákvæði, enda hefði greiðslan ekki verið til hagsbóta fyrir stjórnarmennina persónulega. Þar sem erlendum tryggingarfélögum sem selt höfðu WOW air hf. stjórnendatryggingar, var stefnt til réttargæslu var litið svo á með vísan til 3. mgr. 19. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 að tjón teldist ekki bótaskylt nema það yrði rakið til ásetnings eða stórfellds gáleysis. Þessu til viðbótar var það mat dómsins að við sakarmat bæri að veita stjórninni nokkurt svigrúm í tilraunum sínum til að bjarga rekstri félagsins. Tæki þannig mælikvarði við mat á því hvort háttsemi stjórnar væri saknæm, mið af slíku svigrúmi. Þá var til þess litið að síðustu fimm mánuðina í rekstri félagsins voru stjórn og stjórnendur í viðræðum við fjárfesta og voru þær viðræður metnar trúverðugar. Var ekki fallist á að sá tími sem stjórn hafði svigrúm til að snúa rekstri félagsins við teldist hafa runnið sitt skeið á enda áður en umræddar greiðslur voru inntar af hendi.
Þrotabú flugfélagsins WOW air hf. höfðaði riftunarmál á hendur flugvélaleigusala félagsins vegna greiðslu sem WOW air hf. greiddi þeim aðila hálfu ári fyrir gjaldþrot. Ekki var fallist á að skilyrði 134.gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt og ekki var talið sýnt að félagið hafi verið ógjaldfært þegar greiðslan var innt af hendi en á þeim tíma var nýafstaðið skuldabréfaútboð WOW air hf. og fjármunir úr því útboði höfðu verið afhentir félaginu. Var því ekki heldur fallist á að skilyrði 141. gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt og riftun greiðslunnar hafnað. Málið var einnig höfðað á hendur forstjóra og eiganda WOW air hf. til greiðslu skaðabóta. Var þar af hálfu þrotabúsins á því byggt að saknæmt og tjónsvaldandi hefði verið að greiða greiðsluna og að hafa ekki gefið félagið fyrr upp til gjaldþrotaskipta. Ekki var fallist á að í háttsemi forstjóra fælist saknæm háttsemi enda félagið ekki ógjaldfært þegar greiðslan var innt af hendi og ósannað að það hafi orðið það vegna greiðslunnar.
Þrotabú flugfélagsins WOW air hf. höfðaði riftunarmál á hendur flugvélaleigusala félagsins vegna greiðslu sem WOW air hf. greiddi þeim aðila í aðdraganda gjaldþrots. Ekki var fallist á að skilyrði 134.gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt. Á hinn bóginn var talið að sýnt hefði verið fram á að félagið hafi verið ógjaldfært þegar greiðslan var innt af hendi, grandsemi móttakanda greiðslunnar um þá ógjaldfærni og að ótilhlýðilegt hefði verið að taka við greiðslunnni. Var móttakanda greiðslunnar því gert að endurgreiða þrotabúi WOW air hf. greiðsluna með vöxtum og dráttarvöxtum. Málið var einnig höfðað á hendur forstjóra og eiganda WOW air hf. og stjórn félagsins til greiðslu skaðabóta. Var þar af hálfu þrotabúsins á því byggt að saknæmt og tjónsvaldandi hefði verið að greiða greiðsluna og að hafa ekki gefið félagið fyrr upp til gjaldþrotaskipta. Ekki var fallist á að í háttsemi stjórnar eða forstjóra fælist saknæm háttsemi. Í fyrsta lagi segir í 2. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991 að ef stjórn láti hjá líða að leita gjaldþrotaskipta á félagi þá beri þeir skaðabótaábyrgð gagnvart lánadrottnum félagsins. Ekki var fallist á að þrotabú slíks félags gæti þannig byggt kröfu um skaðabætur á nefndu lagaákvæði, enda hefði greiðslan til Eurocontrol ekki verið til hagsbóta fyrir stjórnarmennina persónulega. Þar sem erlendum tryggingarfélögum sem selt höfðu WOW air hf. stjórnendatryggingar, var stefnt til réttargæslu var litið svo á með vísan til 3. mgr. 19. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 að tjón teldist ekki bótaskylt nema það yrði rakið til ásetnings eða stórfellds gáleysis. Þessu til viðbótar var það mat dómsins að við sakarmat bæri að veita stjórninni nokkurt svigrúm í tilraunum sínum til að bjarga rekstri félagsins. Tæki þannig mælikvarði við mat á því hvort háttsemi stjórnar væri saknæm, mið af slíku svigrúmi. Þá var til þess litið að síðustu fimm mánuðina í rekstri félagsins voru stjórn og stjórnendur í viðræðum við fjárfesta og voru þær viðræður metnar trúverðugar. Var ekki fallist á að sá tími sem stjórn hafði svigrúm til að snúa rekstri félagsins við teldist hafa runnið sitt skeið á enda áður en umrædd greiðsla var innt af hendi.
Þrotabú flugfélagsins WOW air hf. höfðaði riftunarmál á hendur flugvélaleigusala félagsins vegna greiðslu sem WOW air hf. greiddi þeim aðila í aðdraganda gjaldþrots. Ekki var fallist á að skilyrði 134.gr. laga nr. 21/1991 væru uppfyllt. Á hinn bóginn var talið að sýnt hefði verið fram á að félagið hafi verið ógjaldfært þegar greiðslan var innt af hendi, grandsemi móttakanda greiðslunnar um þá ógjaldfærni og að ótilhlýðilegt hefði verið að taka við greiðslunni. Var móttakanda greiðslunnar því gert að endurgreiða þrotabúi WOW air hf. greiðsluna með vöxtum og dráttarvöxtum. Málið var einnig höfðað á hendur forstjóra og eiganda WOW air hf. og stjórn félagsins til greiðslu skaðabóta. Var þar af hálfu þrotabúsins á því byggt að saknæmt og tjónsvaldandi hefði verið að greiða greiðsluna og að hafa ekki gefið félagið fyrr upp til gjaldþrotaskipta. Ekki var fallist á að í háttsemi stjórnar eða forstjóra fælist saknæm háttsemi. Í fyrsta lagi segir í 2. mgr. 64. gr. laga nr. 21/1991 að ef stjórn láti hjá líða að leita gjaldþrotaskipta á félagi þá beri þeir skaðabótaábyrgð gagnvart lánadrottnum félagsins. Ekki var fallist á að þrotabú slíks félags gæti þannig byggt kröfu um skaðabætur á nefndu lagaákvæði, enda hefði greiðslan ekki verið til hagsbóta fyrir stjórnarmennina persónulega. Þar sem erlendum tryggingarfélögum sem selt höfðu WOW air hf. stjórnendatryggingar var stefnt til réttargæslu var litið svo á með vísan til 3. mgr. 19. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 að tjón teldist ekki bótaskylt nema það yrði rakið til ásetnings eða stórfellds gáleysis. Þessu til viðbótar var það mat dómsins að við sakarmat bæri að veita stjórninni nokkurt svigrúm í tilraunum sínum til að bjarga rekstri félagsins. Tæki þannig mælikvarði við mat á því hvort háttsemi stjórnar væri saknæm, mið af slíku svigrúmi. Þá var til þess litið að síðustu fimm mánuðina í rekstri félagsins voru stjórn og stjórnendur í viðræðum við fjárfesta og voru þær viðræður metnar trúverðugar. Var ekki fallist á að sá tími sem stjórn hafði svigrúm til að snúa rekstri félagsins við teldist hafa runnið sitt skeið á enda áður en umrædd greiðsla var innt af hendi.
Deilt um áhrif niðurstöðu þýsks dómstóls á réttarsamband málsaðila og skyldu stefnda til að greiða stefnanda skuld vegna ógreiddra reikninga vegna þjónustu sem stefnandi veitti stefnda á nánar greindu tímabili. Fallist var á það með stefnda að viðurkenna yrði niðurstöðu úrskurðar dómstóls í Köln í Þýskalandi fyrir réttarsamband málsaðila án þess að nokkurar sérstakrar málsmeðferðar væri þörf samkvæmt ákvæðum Lúganósamningsins. Þá var einnig fallist á það með stefnda að honum hafi verið heimilt að grípa til þeirra úrræða að halda eftir greiðslu til stefnanda til að tryggja hagsmuni sína þar sem stefndi væri bundinn af niðurstöðu hins þýska dómstóls og gæti því ekki farið í bága við fyrirmæli hans án þess að eiga í hættu á að baka sér bótaábyrgð og eftir atvikum refsiábyrgð. Var stefndi sýknaður að svo stöddu af kröfu stefnanda.
I ohf. höfðaði skaðabótamál á hendur A og Í vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar. I ohf. hafði á grundvelli 1. mgr. 136 gr. þágildandi laga nr. 60/1998 um loftferðir aftrað för farþegaþotu A frá Keflavíkurflugvelli vegna gjaldfallinna krafna á hendur flugfélaginu W hf. sem var leigutaki þotunnar en bú þess hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. A krafðist innsetningar í þotuna sem héraðsdómur heimilaði og féllst ekki á frestun réttaráhrifa úrskurðar þar um. Var þotunni í framhaldinu flogið af landi brott. Bótakröfu sína á hendur A reisti I ohf. einkum á hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 en gagnvart Í byggði hann á sakarreglunni. A höfðaði gagnsök gegn I ohf. og byggði á því að sú framganga I ohf. að hindra brottför þotunnar frá Keflavíkurflugvelli á grundvelli fjárkrafna sem hann hefði ekki borið ábyrgð á hefði verið ólögmæt og saknæm og valdið sér tjóni. Hæstiréttur féllst ekki á það með I ohf. að A hefði undir rekstri aðfararmálsins ráðstafað sakarefni málsins með bindandi hætti enda yrði úrskurði í slíku máli ekki jafnað til dóms í einkamáli. Við mat á því hvort umdeild aðfarargerð fengi staðist taldi rétturinn að ríkar kröfur yrðu jafnan gerðar til lagaheimildar sem fæli í sér greiðsluþvingun, sérstaklega við aðstæður þar sem kröfur beindust að eiganda loftfars sem ekki hefði átt í kröfuréttarsambandi við rekstraraðila flugvallar. Lagareglan hefði verið ónákvæm og ókleift fyrir I ohf. að fullnusta í þotu A þá fjárkröfu sem W hf. hafði stofnað til gagnvart I ohf. enda hefði hann hvorki notið haldsréttar, handveðs eða annarra tryggingarréttinda í þotunni. Þá kæmu lögveðsréttindi sem bætt var í lög undir rekstri aðfararmálsins ekki til álita þegar af þeirri ástæðu að ekki hefði verið byggt á þeim af hálfu I ohf. Fallist var á að beiting stöðvunarheimildar á grundvelli 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 hefði þó verið lögmæt vegna þeirra gjalda sem stofnað hafði verið til sérstaklega vegna umrædds loftfars en eftir að A hafði innt þau af hendi 6. maí 2019 hefði I ohf. ekki getað sótt frekari heimild í greinina til að aftra áfram för þotunnar enda fengi slíkt ekki samræmst vernd eignarréttar A, sbr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð I ohf. á hendur A á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né Í á grundvelli sakarreglunnar og voru þau sýknuð af kröfum í aðalsök. Af niðurstöðum í aðalsök leiddi að stöðvunarheimild umræddrar 136. gr. laga nr. 60/1998 náði aðeins til þeirra gjalda sem stofnað hafði verið sérstaklega til vegna viðkomandi loftfars. I ohf. var auk þess virt til sakar að gera samkomulag við W hf. um tilhögun greiðslu og tryggingu allra gjaldfallinna krafna vegna allra loftfara á vegum flugfélagsins. Á tjóni sem af því leiddi bæri I ohf. ábyrgð og væri bótaskyldur gagnvart A vegna tjóns sem hann varð fyrir á tímabilinu frá 6. maí til 18. júlí 2019. Hins vegar var I ohf., í samræmi við niðurstöðu í aðalsök, sýknaður af kröfu um skaðabætur vegna þeirrar greiðslu sem hann innti af hendi 6. maí 2019. Að öðru leyti þótti skaðabótakrafa hans svo vanreifuð að henni var af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.
Deilt var um lögmæti starfslokaákvæðis í kjarasamningi Félags íslenskra flugumferðarstjóra og Samtaka atvinnulífsins vegna Isavia ohf. Var það niðurstaða dómsins að ákvæði kjarasamningsins um 63 ára aldursskilyrði væru ekki í andstöðu við lög.
Auður Lilja Davíðsdóttir, Ragnar Þór Jónsson, Bjarmi Þór Ragnarsson, Tómas Davíð Thomasson og Embla Marie Ragnarsdóttir (
Ómar R. Valdimarsson lögmaður)
gegn
Finnair Plc (
Gunnar Jónsson lögmaður)
Stefnendur höfðuðu mál gegn stefnda og kröfðust skaðabóta vegna seinkunar á flugi stefnda milli Svíþjóðar á Taílands. Fyrir lá að stefnendur keyptu flugferðina í gegnum vefsíðu og voru þá stödd hér á landi. Talið var að varnarþingsreglur heimiluðu ekki málshöfðun gegn stefnda hér á landi enda hefði stefndi ekki lögheimili, aðalskrifstofu eða útibú hér á landi, sbr. 1. mgr. 33. gr. Montreal-samningsins sem lögfestur var með lögum nr. 80/2022 um loftferðir skömmu áður en málið var höfðað. Málinu var því vísað frá dómi að kröfu stefnda.
Með hinum áfrýjaða dómi voru ALC og Í dæmdir bótaskyldir vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar þar sem héraðsdómari hefði með saknæmum hætti komist að efnislega rangri niðurstöðu í málinu. Í dómi Landsréttar var rakið að við mat á því hvort umrædd aðfarargerð næði fram að ganga reyndi efnislega á lögskýringu og túlkun heimildar 1. málsliðar 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda. Niðurstaða héraðsdómarans hefði byggt á þeim skilningi hans á ákvæðinu að heimilt væri að hamla för loftfars á meðan gjöld tengd viðkomandi loftfari væru ógreidd en ekki vegna annarra ógreiddra gjalda viðkomandi eiganda eða umráðamanns. Hefði hann því fallist á þá kröfu ALC að hann fengi farþegaþotuna afhenta með beinni aðfarargerð eftir að hann hafði greitt skuld WOW air hf. vegna hennar. Heimildin til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir fæli í sér lögheimilaða greiðsluþvingun og varðaði fyrst og fremst áfallin gjöld þess loftfars sem í hlut ætti en tæki samkvæmt orðanna hljóðan einnig til „annarrar starfsemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins.“ Orðalag ákvæðisins væri að þessu leyti mjög opið og víðtækt og takmarkaði ekki hvaða starfsemi eða gjöld gætu legið til grundvallar en lögskýringargögn veittu engar vísbendingar þar um. Þegar litið væri til þeirrar skerðingar á nýtingarrétti eiganda loftfarsins sem af stöðvun þess leiddi og þeirra fjárhagslegu hagsmuna sem í húfi væru af þeim sökum yrði að gera kröfu til þess að almennt væri fyrirsjáanlegt hvaða gjöld stöðvun loftfarsins væri ætlað að tryggja. Ákvæðið væri verulega íþyngjandi og við túlkun þess bæri að líta til eignarréttarákvæðis stjórnarskrárinnar. Yrði því að telja að við skýringu þess bæri að beita þrengjandi lögskýringu eins og héraðsdómarinn gerði í fyrrgreindum úrskurði. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð á hendur áfrýjanda ALC samkvæmt hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né á hendur áfrýjanda, íslenska ríkinu, á grundvelli almennu sakarreglunnar. Voru þeir því sýknaðir af kröfum I ohf. í aðalsök. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu I ohf. af kröfum ALC í gagnsök. Loks var málskostnaður látinn niður falla.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
BlueWest ehf, Friðgeiri Guðjónssyni, Gabriel Alexander Fest og Sigtryggi Leví Kristóferssyni (
Ásgeir Þór Árnason lögmaður)
RH ehf., nú BW ehf., FG, GAF og SLK voru gefin að sök brot gegn lögum nr. 60/2013 um náttúruvernd og auglýsingu nr. 161/2019 um staðfestingu á stjórnunar- og verndaráætlun friðlandsins á Hornströndum með því að hafa staðið fyrir, skipulagt og selt útsýnisflug með tveimur þyrlum um friðlandið og fyrir að hafa flogið þyrlunum og lent þeim þar án leyfis Umhverfisstofnunar. BW ehf., FG, GAF og SLK gengust við háttseminni en töldu sig ekki bera refsiábyrgð á henni. Í dómi Landsréttar var rakið að útsýnisflug með þyrlum yfir friðlandinu væri ekki leyfisskylt og kom því ekki til álita að refsa ákærðu fyrir það. Þá var rakið að Hornstrandir voru friðlýstar árið 1975 og með heimild í 2. mgr. 40. gr. laga nr. 60/2013 var ráðherra heimilt að fela Umhverfisstofnun að setja nánari reglur um umferðarrétt manna í stjórnunar- og verndaráætlun friðlandsins sem gert var með auglýsingu nr. 161/2019. Væri í 9. gr. reglna í auglýsingunni kveðið á um það með afdráttarlausum hætti að óheimilt sé að lenda þyrlum innan friðlandsins nema með leyfi Umhverfisstofnunar. Fallist var á að fyrrgreind regla, sem sett væri með stoð í 81. gr. laga nr. 60/2013, væri gild refsiheimild samkvæmt 1. mgr. 69. gr. stjórnarskrárinnar. Öðrum röksemdum ákærðu fyrir sýknu var einnig hafnað. BW ehf., FG, GAF og SLK voru því sakfelldir og var þeim gert að greiða sektir í ríkissjóð en FG, GAF og SLK skyldu ella sæta fangelsi í sex daga.
Stefndu dæmdir bótaskyldir vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrkurðar sem var rangur og byggður á röngum forsendum vegna saknæmra mistaka dómara málsins.
Stefndu dæmdur til greiðslu miskabóta samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga vegna andláts föður stefnanda sem fórst í flugslysi sem dæmt var að hefði átt sér stað með skaðabótaskyldum hætti.
Stefndi dæmdur til greiðslu miskabóta samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga vegna andláts föður stefnanda sem fórst í flugslysi sem dæmt var að hefði átt sér stað með skaðabótaskyldum hætti.
Stefndi dæmdur til greiðslu miskabóta samkvæmt 2. mgr. 26. gr. skaðabótalaga vegna andláts föður stefnanda sem fórst í flugslysi sem dæmt var að hefði átt sér stað með skaðabótaskyldum hætti. Kröfu um bætur fyrir missi framfæranda var vísað frá dómi vegna vanreifunar og galla í kröfugerð.
Ákæruvaldið (
Karl Ingi Vilbergsson lögreglustjóri)
gegn
X, Y, Z og Q (
Ásgeir Þór Árnason lögmaður)
Þyrluflugmenn og vinnuveitandi þeirra sýknaðir vegna lendingar tveggja þyrlna á lendingarstað flugvéla í Fljótavík í Hornstrandafriðlandi
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum A, LLC gegn S í gagnsök þar sem þess var krafist að S og I ohf. yrði gert að greiða A, LLC óskipt tilteknar fjárhæðir ásamt tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum. Í hinum kærða úrskurði, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var talið að verulega skorti á að málsgrundvöllur A, LLC væri í heild sinni nægilega skýr og væru þeir annmarkar svo verulegir að kæmi niður á möguleikum S til að halda uppi vörnum í málinu.
Máli stefnenda gegn stefnda var vísað frá dómi.
J og R voru gefin að sök brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og lögum nr. 60/1998 um loftferðir með því að hafa um borð í tiltekinni flugvél reynt að tálma því að lögreglumenn framfylgdu ákvörðun Útlendingastofnunar um endursendingu A frá Íslandi til Svíþjóðar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með J og R að háttsemi þeirra hefði verið refsilaus á grundvelli neyðarréttar og hjálpar í lífsháska, sbr. 13. gr. og 221. gr. almennra hegningarlaga. J og R byggðu einnig á stjórnarskrárbundnu tjáningar- og fundafrelsi sínu, sbr. 1. mgr. 73. gr. og 3. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar. Talið var að þau mótmæli sem fólust í háttsemi J og R teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar. Af því leiddi að réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði aðeins takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar. Talið var sannað að J og R hefðu með háttsemi sinni brotið gegn 2. mgr. 106. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga og 3. mgr. 42. gr., sbr. 141. gr. laga nr. 60/1998. Við mat á því hvort sakfelling J og R uppfyllti skilyrði 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar var rakið að sakfelling fyrir háttsemi J og R ætti sér ótvírætt stoð í lögum, það er í fyrrnefndum lagaákvæðum, auk þess sem þær takmarkanir sem í ákvæðunum fælust teldust vera í þágu lögmætra markmiða. Við mat á því hvort sakfelling uppfyllti það skilyrði að teljast nauðsynleg og samrýmast lýðræðishefðum yrði að líta til þess að J og R hefði ekki verið bannað að mótmæla endursendingu A með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu að gera það í flugvélinni með þeim hætti sem þær gerðu. Var því talið að sakfelling uppfyllti öll skilyrði 73. gr., sbr. og 74. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn yrði í ljósi stjórnarskrárákvæðanna að líta sérstaklega til þess við ákvörðun um refsingu að fyrir J og R hafi vakað að standa vörð um líf og heilsu A, sem þær álitu í hættu, og það hafi þær gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla þótt þær hafi í þessu tilviki gengið lengra en heimilt var. Að þessu virtu, því að J og R hefðu ekki hlotið refsingu áður, að verulegur dráttur hefði orðið á málinu og að því hefði verið hafnað að heimfæra háttsemi þeirra undir þau ákvæði í ákæru sem þyngstri refsingu vörðuðu var talið rétt að fresta ákvörðun refsingar J og R skilorðsbundið í tvö ár.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að lífeyrisréttindi B kæmu til skipta sem hjúskapareign við fjárslit þeirra. Í úrskurði Landsréttar var fallist á að hluti af séreignarsparnaði B sem heimild væri til úttektar á, í samræmi við VIII. ákvæði til bráðabirgða með lögum nr. 129/1997, sbr. lög nr. 25/2020, hefði endurkaupsvirði samkvæmt kröfu maka í samræmi við 2. tölulið. 1. mgr. 102. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 og skyldi koma til skipta við fjárslitin. Að öðru leyti var niðurstaða héraðsdóms staðfest.
Stefnandi var farþegi í flugvél þegar eldur kviknaði í farþegarými út frá rafsígarettu nokkuð fyrir aftan sæti stefnanda og slökkti starfsfólk eldinn þar með vatni. Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu úr slysatryggingu hjá stefnda vegna andlegra afleiðinga atburðarins fyrir sig. Stefndi var sýknaður þar sem ekki var talið að stefnandi hefði orðið fyrir slysi í skilningi vátryggingarsamnings aðila.
Stefnandi átti rétt á bótum úr hendi stefnda vegna aflýsingar flugs og var höfuðstóll kröfunnar greiddur sama dag og málið var þingfest. Aðila greindi á um hvort krafan skyldi bera vexti og dráttarvexti. Fallist var á að um væri að ræða skaðabótakröfu sem bæri vexti í samræmi við 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sem og að krafan skyldi bera dráttarvexti frá því að mánuður var liðinn frá því að kröfubréf var sent, sbr. 9. gr. laganna. Stefnda var gert að greiða aðalkröfu stefnanda með þeim hætti sem hún var endanlega sett fram að virtri greiðslu stefnda.
K höfðaði mál á hendur F ehf. og krafðist greiðslu kjarasamningsbundinna veikindalauna í 13 mánuði úr hendi F ehf. og viðurkenningar á því að hann skyldi njóta almennra frímiðaréttinda hjá F ehf. í tíu ár. Landsréttur vísaði til þess að K hefði verið í tímabundnu leyfi frá störfum F ehf. en að störfum hjá N þegar hann veiktist alvarlega svo að leiddi til missis starfsréttinda hans. Þá hafi K fengið óskert veikindalaun í 13 mánuði frá N. Því taldi Landsréttur að veikindaréttindi K gagnvart F ehf. hefðu ekki orðið virk á ný enda hafi legið fyrir að K myndi ekki geta komið aftur til starfa þar sem hann hefði misst starfsréttindi sín. Það sama ætti við um starfskjör K að öðru leyti, svo sem frímiðaréttindi.
ALC krafðist þess að sér yrði heimilað að fá loftfar tekið með beinni aðfarargerð úr vörslum I ohf. og afhent sér. Með úrskurði héraðsdóms var krafa ALC tekin til greina og kveðið á um að málskot frestaði ekki aðfarargerðinni. Í úrskurði Landsréttar, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að ALC hefði þegar fengið umráð loftfarsins. Var því talið að I ohf. hefði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá hnekkt niðurstöðu héraðsdóms og málinu því vísað frá Landsrétti.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu ALC um að því yrði heimilað að fá tilgreinda farþegaþotu tekna úr umráðum sóknaraðila með beinni aðfarargerð og kveðið á um að málskot til Landsréttar frestaði ekki aðfarargerðinni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að varnaraðili hefði fengið umráð farþegaþotu sinnar hinn 18. júlí síðastliðinn og sóknaraðili hefði því ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá hnekkt niðurstöðu hins kærða úrskurðar. Þegar af þeirri ástæðu þótti ekki tilefni til að fjalla um þá niðurstöðu héraðsdóms að málskot fresti ekki réttaráhrifum úrskurðarins. Málinu var vísað því frá Landsrétti að öðru leyti en hvað varðaði ágreining um málskostnað í héraði.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu ALC um að því yrði heimilað að fá tilgreinda farþegaþotu tekna með beinni aðfarargerð úr vörslum I ohf. og afhenta sér. Í úrskurði Landsréttar var ekki fallist á aðalkröfu ALC um frávísun málsins frá Landsrétti með vísan til forsendna í dómi Hæstaréttar í máli nr. 29/2019 og þar sem að þeir hagsmunir sem innsetningarbeiðnin varðaði svöruðu til lágmarks áfrýjunarfjárhæðar samkvæmt 1. mgr., sbr. 3. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 3. málslið 4. mgr. 84. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Þegar af þeirri ástæðu að fyrir Landsrétti krafðist ALC til vara staðfestingar á úrskurði héraðsdóms, sem fæli í sér samþykki á þeim þætti dómkröfu I ohf., sem laut að staðfestingu á niðurstöðu héraðsdóms um að synja ALC um heimild til aðfarargerðar, var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um annað en málskostnað. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ekki væri með því tekin afstaða til þess hvort forsendur hins kærða úrskurðar um önnur atriði en lytu að niðurstöðu úrskurðarins stæðust.
Kærður var úrskurður Landsréttar en með honum var staðfestur úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu ALC um að því yrði heimilað að fá tilgreint loftfar tekið með beinni aðfarargerð úr vörslum I ohf. og afhent sér. I ohf. hafði fyrir Landsrétti krafist þess að úrskurður héraðsdóms yrði staðfestur um annað en málskostnað en ALC hafði aðallega krafist þess að málinu yrði vísað þaðan frá dómi og til vara staðfestingar úrskurðarins. Í hinum kærða úrskurði hafnaði Landsréttur aðalkröfu ALC en tók að því búnu til endurskoðunar forsendur úrskurðar héraðsdóms sem var svo staðfestur að niðurstöðu til. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ef ALC hefði jafnframt kært úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti til Landsréttar og krafist þess að breytt yrði niðurstöðu hans hefði orðið að taka úrlausn héraðsdóms um einstakar málsástæður aðilanna til endurskoðunar eftir þeirri meginreglu sem fælist í 1. mgr. 98. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að samþykki málsaðili dómkröfur sem gagnaðili beinir að honum verði ekki í dómsúrlausn tekin afstaða til málsástæðna að baki viðkomandi kröfu eða hluta hennar heldur verði niðurstaða reist á samþykki einu og sér. Í skilningi fyrrefnds ákvæðis fólst í varakröfu ALC fyrir Landsrétti samþykki á þeim þætti í dómkröfum I ohf. sem laut að staðfestingu úrskurðar héraðsdóms um að synja ALC um heimild til aðfaragerðar. Hefði því Landsrétti borið að verða við kröfu I ohf. og staðfesta niðurstöðu úrskurðarins um þetta atriði án þess að taka á nokkurn hátt afstöðu til röksemda fyrir henni og leysa einvörðungu úr ágreiningi aðilanna um málskostnað. Var því talið að með hinum kærða úrskurði hefði í verulegum atriðum verið vikið frá réttri meðferð málsins og því óhjákvæmilegt án kröfu að ómerkja úrskurðinn og vísa málinu á ný til Landsréttar til löglegrar meðferðar.
Stefnandi krafði flytjanda farmskjala vegna stórrar sendingar á makríl, um bætur vegna verulegs tjóns sem hann taldi sig hafði orðið fyrir vegna saknæmrar háttsemi starfsmanna stefnda í Gana, þar sem skjölin voru afhent röngum aðila. Sýkna.
Ógilt var ákvörðun stefnda S og úrskurður ráðuneytis sem staðfesti hana um bætur til handa meðstefndu A og B vegna seinkunar á flugi stefnanda W. S var jafnframt gert að greiða W málskostnað.
E og Á kröfðust skaðabóta úr hendi W hf. þar sem seinkun hefði orðið á brottför flugs þeirra. Talið var að seinkun flugsins mætti rekja til erfiðra aðstæðna og veðurs í Keflavík um morguninn umræddan dag sem hefði orsakað keðjuáhrif seinkana. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ákvæði 106. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir fæli í sér sakarlíkindareglu. Flytjandi bæri ábyrgð á tjóni, sem yrði af völdum tafa í flutningi, nema hann gæti sannað að allt, sem sanngjarnt gæti talist, hefði verið gert til að koma í veg fyrir að svo yrði eða að ógerlegt hefði verið að koma í veg fyrir slíkt. Fallist var á með W hf. að ekki yrði gerð sú krafa til félagsins við þær aðstæður sem uppi voru í málinu að það gerði ráðstafanir og leigði sérstaka flugvél til að fljúga með farþega og farangur umrætt sinn. Var W hf. því sýknað af kröfu E og Á.
Ágreiningur um veikindalaunarétt o.fl.
Við flutning vöru hingað til lands frá Bandaríkjunum var stefndi talinn hafa gengt hlutverki flutningsmiðlunar. Hann var hins vegar ekki talinn hafa uppfyllt skyldur sínar sem slíkur þar eð hann sá ekki til þess að þeir milliliðir sem hann leitaði til tryggðu að eigandi vörunnar gæti sótt rétt sinn á hendur tjónvaldi yrði tjón á þeirri vöru sem stefndi tók að sér að koma til landsins.
Stefndi dæmdur til greiðslu bóta vegna tafa á flugi.
Ekki fallist á kröfu um ógildingu ákvörðunar ríkislögreglustjóra að veita stefnanda neikvæða umsögn vegna umsóknar hans um aðgangskort að haftasvæði flugverndar. Ákvörðunin talin byggja á ákvæði reglugerðar, sem eigi sér fullnægjandi lagastoð og ekki hafi skort á mat stjórnvalda á skilyrðum neikvæðrar umsagnar.
Í málinu krafðist R þess að Í væri að lögum skylt samkvæmt skjali, sem innanríkisráðherra og R undirrituðu árið 2013, að efna þær skuldbindingar sem þar greindi, annars vegar með því að loka NA/SV flugbraut á Reykjavíkurflugvelli og hins vegar með því að endurskoða skipulagsreglur fyrir flugvöllinn til samræmis við lokun flugbrautarinnar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar efni skjalsins væri túlkað væri hafið yfir skynsamlegan vafa að með því hefði innanríkisráðherra gengið undir þá skuldbindingu að tilkynna um lokun flugbrautarinnar samtímis því að nýtt deiliskipulag fyrir flugvallarsvæðið yrði auglýst og að þá skyldi jafnframt endurskoða gildandi skipulagsreglur fyrir flugvöllinn til samræmis. Atvik í aðdraganda að gerð skjalsins og atvik sem síðar urðu renndu enn frekari stoðum undir þennan skilning. Yrði ekki dregin önnur ályktun en sú að stjórnvaldsákvörðun um lokun flugbrautarinnar hefði þegar verið tekin, svo og um að skipulagsreglur fyrir Reykjavíkurflugvöll skyldu endurskoðaðar og að skuldbindingar þær sem um ræddi lytu að því við hvaða aðstæður þessar ákvarðanir yrðu framkvæmdar. Ekki var fallist á með Í að yfirlýsingar þær sem í skjalinu greindi, sem og aðrar yfirlýsingar ráðherra um sama efni, hefðu verið bundnar fyrirvörum sem ekki hefðu komið til framkvæmda eða stæðu því í vegi að unnt væri að loka flugbrautinni. Þá var með hliðsjón af ákvæðum 13., 14. og 15. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 1. og 4. gr. laga nr. 115/2011 um Stjórnarráð Íslands, og að virtum ákvæðum forsetaúrskurðar nr. 71/2013 um skiptingu stjórnarmálefna milli ráðuneyta í Stjórnarráði Íslands hafnað mótbárum Í um að innanríkisráðherra hefði ekki verið bær til þess takast á hendur þær skuldbindingar sem R krafðist efnda á í málinu. Talið var við úrlausn um kröfu R skipti máli að hún væri sveitarfélag sem samkvæmt 78. gr. stjórnarskrárinnar skyldi sjálft ráða málefnum sínum eftir því sem lög ákvæðu. R hefði því forræði á þeim málefnum sem samkomulagið varðaði af sinni hálfu, auk þess sem hún hefði efnt þær skyldur sem á henni hefði hvílt og unnt hefði verið að efna til þessa. Talið var að krafa R um að Í væri skylt að loka flugbrautinni lyti að því að efna einstaka afmarkaða samningsskuldbindingu sem hefði verið vanefnd. Stæðu hvorki 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála né 2. og 60. gr. stjórnarskrárinnar því í vegi að unnt væri að dæma að efni til slíka kröfu. Var Í því gert skylt að loka NA/SV flugbraut Reykjavíkurflugvallar innan 16 vikna frá dómsuppkvaðningu að viðlagðri greiðslu dagsekta til R að fjárhæð 1.000.000 króna. Á hinn bóginn var ekki fallist á kröfu R um að Í væri skylt að endurskoða skipulagsreglur fyrir flugvöllinn til samræmis við lokun flugbrautarinnar, enda væri það ekki á færi dómstóla, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991, að kveða á um skyldu stjórnvalds til þess að setja almenn stjórnsýslufyrirmæli og enn síður hvers efnis þau skyldu vera. Var þessum kröfulið því vísað frá héraðsdómi.
Kærumál. Frávísunarúrskurður staðfestur. Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli J gegn Í var vísað frá dómi. Krafðist J viðurkenningar á því að Í hefði bakað sér skaðabótaskyldu með því að hafa ekki samþykkt tilnefningu flugfélagsins E á honum í stöðu yfirmanns þjálfunar áhafna samkvæmt ráðningarsamningi hans við flugfélagið. Með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var talið að J hefði hvorki leitt nægilegar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni né hver tengsl þess væru við atvik máls, eins og áskilið væri samkvæmt 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Máli vísað frá dómi.
Talið var að innanríkisráðherra hefði skuldbundið sig gagnvart sveitarfélaginu R til þess að loka flugbraut á flugvelli innan marka sveitarfélagsins. Var því fallist á kröfu R um að flugbrautinni yrði lokað og ráðherra gert að breyta skipulagi flugvallarins til samræmis við það.
Skaðabótamál
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Ógilding stjórnarathafnar.
S ehf. fékk greiddar bætur úr farmtryggingu hjá V hf. á grundvelli tjóns af völdum þess að kjötvara, sem J hf. flutti til landsins fyrir S ehf. á grundvelli flutningssamnings, var ekki geymd í kæligeymslu við komu hennar til landsins. V hf. höfðaði mál á hendur J hf. og krafðist greiðslu á grundvelli 1. mgr. 22. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna þeirra bóta sem hann hefði innt af hendi til S ehf. vegna skemmda á kjötvörunni meðan hún var í vörslum J hf. V ehf. byggði á hlutlægri ábyrgðarreglu 1. mgr. 105. gr. loftferðalaga nr. 60/1998, en talið var sú regla kæmi ekki til álita við úrlausn málsins þar sem óumdeilt var að tjónið hefði ekki átt sér stað við loftflutning. V hf. reisti kröfu sína einnig á því að tekja mætti tjónið til rangrar og ófullnægjandi geymslu í vöruhúsi J hf. umrætt sinn og því bæri J hf. skaðabótaábyrgð á tjóninu gagnvart V hf. eftir almennum reglum skaðabótaréttar og sérreglum um skyldur og ábyrgð geymslumanns. Talið var að J hf. hefði samkvæmt flutningssamningnum verið skylt að haga flutningi og geymslu kjötvörunnar þannig að hún yrði ekki fyrir skemmdum af völdum starfsmanna hans og að við meðferð vörunnar hafi J hf. fyrst og fremst borið að fara eftir því sem fram kom á farmbréfi. Ekki var talið að lýsing vörunnar í farmbréfi hefði verið nægileg til þess að J hf. hefði mátt gera sér ljóst að geyma yrði vöruna í kæli. Þá lægi ekki fyrir að hlutaðeigandi vörubretti hefði verið merkt þannig að varan sem á þeim væri skyldi sett í kæligeymslu. Loks var talið ósannað að meðferð J hf. á matvælunum hefði, að þessu gættu, falið í sér brot á lögum nr. 93/1995 um matvæli eða reglum settum samkvæmt þeim. Var J hf. því sýknað af kröfu V hf.
Á, sem I ohf. hafði vísað úr starfsþjálfun til flugumferðarstjóra, höfðaði mál á hendur I ohf. til heimtu skaðabóta vegna tjóns af völdum brottrekstursins og miskabóta vegna þess hvernig staðið hefði verið að honum. Talið var að ákvæði stjórnsýslulaga nr. 37/1993 giltu um töku ákvarðana I ohf. um rétt eða skyldu manna innan hlutaðeigandi verksviðs. Þá var talið að Á hefði ekki staðist þær prófkröfur sem gerðar voru til árangurs í verklegum æfingum á námstímanum samkvæmt þeirri þjálfunaráætlun sem um nám hans gilti og að það úrræði að vísa Á úr námi af þeirri ástæðu hefði átt sér stoð í lögum. Í ljósi þeirra skilmála er giltu um námið og ástæðna sem lágu til grundvallar námslokum Á voru ekki talin skilyrði til að dæma honum bætur fyrir fjártjón. Á hinn bóginn var lagt til grundvallar að vegna þess hvernig staðið hefði verið að brottvísun Á úr náminu hefði hann orðið fyrir miska sem veitti honum rétt til bóta samkvæmt 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og voru þær ákveðnar 600.000 krónur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Á á hendur X var vísað frá dómi. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að í kæru Á segði það eitt um ástæður, sem kæran væri reist á, að vísað væri til sjónarmiða Á sem reifuð væru í hinum kærða úrskurði. Taldi dómurinn, með vísan til 2. mgr. 193. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, að ófullnægjandi væri að láta við það sitja að vísa til þess sem fram hefði komið við meðferð málsins í héraði fyrir uppkvaðningu úrskurðarins. Þá var ekki talið að hægt væri að bæta úr þeim annmarka á kærunni með því að skila greinargerð til Hæstaréttar sem hefði að geyma röksemdir Á fyrir kröfu hans. Samkvæmt þessu var málinu vísað frá Hæstarétti.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli W ehf. á hendur S, I ohf. og I ehf. þar sem gerð var krafa um að tveir úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrðu felldir úr gildi. W ehf. hafði beint erindi til S og kvartað yfir fyrirkomulagi I ohf. við úthlutun afgreiðslutíma á Keflavíkurflugvelli vegna flugs til Bandaríkjanna árið 2014. Lauk S málsmeðferð vegna kvörtunarinnar með ákvörðun þar sem tilgreindum fyrirmælum var beint til I ohf. þess efnis að W ehf. yrði gert kleift að hefja flug til Bandaríkjanna í samkeppni við aðra flugrekendur. I ohf. og I ehf. skutu hvor fyrir sitt leyti þeirri ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem felldi ákvörðunina úr gildi með fyrrgreindum úrskurðum sínum. Höfðaði W ehf. þá mál þetta til að fá úrskurðunum hnekkt. Í dómi Hæstaréttar 16. júní 2014 í máli nr. 353/2014 var leyst úr því hvort vísa bæri málinu frá dómi sökum þess að W ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn þess. Kom fram í niðurstöðu dómsins í því máli að kæra W ehf. hefði meðal annars verið reist á því að fengi hann úthlutað afgreiðslutímum á Keflavíkurflugvelli sumarið 2014 gæti það skapað honum rétt til úthlutunar á næsta ári þar á eftir á grundvelli svokallaðrar hefðareglu. Að því gefnu var fallist á með W ehf. að hann hefði enn af því lögvarða hagsmuni að fá úr því skorið hvort úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála hefðu verið reistir á réttum lagagrundvelli. Í niðurstöðu Hæstaréttar í þessu máli kom hins vegar fram að aðstæður væru breyttar frá því að fyrrgreindur dómur gekk að því leyti að það tímabil sem úthlutun afgreiðslutímanna hefði tekið til væri liðið. Einnig lægi fyrir að W ehf. hefði fengið úthlutað afgreiðslutímum á tímabilinu 29. mars til 23. október 2015 vegna flugs til Bandaríkjanna. Aftur á móti lægi ekkert fyrir um það í málinu að W ehf. hefði við þá úthlutun byggt á því að hann ætti rétt á afgreiðslutímum á grundvelli hefðareglu og enn síður að ekki hefði verið tekið viðhlítandi tillit til hennar við úthlutunina. Af því gættu hefði W ehf. ekki leitt í ljós að hann hefði enn lögvarða hagsmuni af að fá leyst úr kröfu sinni sem lyti að úthlutun vegna ársins 2014. Samkvæmt þessu var staðfest sú niðurstaða hins kærða úrskurðar að vísa málinu frá dómi. Fundið var að því að í hinum kærða úrskurði voru teknir upp í heild sinni úr stefnu og greinargerðum umfjöllun um þær málsástæður sem byggt var á.