Ekki var fallist á að stefnandi ætti skaðbótakröfu á hendur stefnda, vátryggingafélagi byggingarstjóra, vegna ágalla á múrverki fasteignar og skorts á lögbundnu eftirliti þar sem krafan væri fyrnd auk þess sem að ekki var talið að byggingarstjóri gæti borið ábyrgð á verkum verktakans eins og atvikum var háttað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum A vegna ákvörðunar sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu við fyrirtöku á nánar tilgreindri aðfarargerð. Í úrskurði Landsréttar kom fram að aðfararbeiðni O hefði verið tekin fyrir hjá sýslumanninum 28. janúar 2025. A hafi þá greitt kröfu O og með því afstýrt að fjárnám yrði gert. Samkvæmt því kom ekki til þess að aðfarargerð yrði lokið, sem væri skilyrði þess að krefjast mætti úrlausnar héraðsdómara um aðfarargerð, sbr. 1. mgr. 92. gr. laga nr. 90/1989. Með vísan til þessa var hinn kærði úrskurður staðfestur.
STLC Europe Twenty Five Leasing Limited (
Erlendur Gíslason lögmaður)
gegn
þrotabúi Bláfugls ehf (enginn)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni B ehf. um endurupptöku máls sem lokið hafði með ákvörðun héraðsdóms þar sem mælt var fyrir um að skyldu B ehf. til að veita S umráð tiltekinna flugvélaskjala yrði fullnægt með beinni aðfarargerð. Skilyrði endurupptöku samkvæmt 1. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála voru talin uppfyllt og B ehf. talinn hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um að aðfarargerð til afhendingar nánar tilgreindra gagna skyldi fara fram gagnvart I. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að aðfararheimildin væri úrskurður úrskurðarnefndar um upplýsingamál 10. október 2024. Þá lægi fyrir að I hefði höfðað einkamál gegn M og þriðja aðila, sem þingfest hefði verið 15. nóvember sama ár, og krafist meðal annars ógildingar á því ákvæði í fyrrgreindum úrskurði sem aðfararbeiðni M byggði á. Samkvæmt 4. mgr. 94. gr. laga nr. 91/1991 hefði þingfesting máls fyrir dómi um tilteknar kröfur í för með sér litis pendens áhrif. Við mat á því hvort ákvæðið leiddi til þess að hafna bæri beiðni M um aðför yrði að horfa til þess að I höfðaði einkamálið og þingfesti áður en aðfararbeiðnin var tekin fyrir á dómþingi. Yrði fallist á kröfu M um afhendingu gagna hefði I ekki lengur lögvarða hagsmuni af fyrrgreindri dómkröfu sinni í einkamálinu. Gagnkrafa I í aðfararmálinu um að beiðni M um aðför yrði hafnað byggði á sömu málsástæðum og krafa hans um ógildingu 5. töluliðar úrskurðarorðs í úrskurði úrskurðarnefndarinnar og væri sakarefnið í málunum tveimur hið sama. Samkvæmt framangreindu féllst Landsréttur á með I að einkamál það sem hann hafði höfðað gegn M hefði litis pendens áhrif í aðfararmálinu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og beiðni varnaraðila um aðför hafnað.
Mál þetta varðar uppgjör á verksamningi milli aðila, en lokareikningur vegna verksins var gefinn út í apríl 2023. Af gögnum málsins má ráða að stefndi hafi átti í viðvarandi greiðsluerfiðleikum sem hafi leitt til þess að stefnandi veitti ítrekað greiðslufresti. Skriflegt samkomulag komst hins vegar ekki á fyrr en stefnandi hafði sent innheimtuviðvörun í janúar 2024. Það samkomulag vanefndi stefndi og var samið um uppgjör að nýju, án þess að fjárhæðir væru nákvæmlega tilgreindar. Stefnandi sendi stefnda drög að stefnu þar sem stefnukrafan var sundurliðuð. Stefndi gerði engar athugasemdir við forsendur útreikninga stefnanda að öðru leyti en því að ekki væri að öllu leyti tekið tillit til innborgana. Stefndi greiddi síðan eftirstöðar án dráttarvaxta og kostnaðar að teknu tilliti til innborgana. Fallist var á að stefnandi hefði geta krafist íslenskra dráttarvaxta af upphæðinni og því hafnað að útgáfa stefnunnar hefði verið þarflaus. Var stefnda gert að greiða stefnukröfuna auk dráttarvaxta og málskostnað. Sama dag og málið var dómtekið var bú stefnda tekið til gjaldþrotaskipta og var málið endurupptekið þar sem þrotabúið tók við aðildinni.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um endursendingu fjárnámsbeiðni, þar sem ekki var fallist á að rafræn birting greiðsluáskorunar uppfyllti skilyrði 2. mgr. 7. gr. aðfararlaga. Ekki var fallist á að tilkynning sóknaraðila sem send var með rafrænni gagnasendingarþjónustu teldist vera ábyrgðarbréf, enda væri þjónustuveitandinn ekki póstrekandi í skilningi laga um póstþjónustu. Þá var ekki fallist á að lagabreytingar sem gerðar hafa verið í átt að aukinni rafrænni stjórnsýslu skyldu leiða til þess að greiðsluáskorun sóknaraðili teldist birt í skilningi aðfararlaga, enda hafi þeim ekki verið breytt að þessu leyti og stefnubirtingar, líkt og ákvæðið vísar til, sérstaklega undanskilið í framangreindum lagabreytingum. Loks var ekki fallist á að beita mætti lögjöfnun um tilvikið, enda væri það ekki ólögmælt.
Máli vísað frá dómi.
H krafðist þess að þrjár aðfarargerðir sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem fram fóru 10. október 2023 og lauk með árangurslausu fjárnámi yrðu felldar úr gildi. Krafa H var einkum reist á því að boðun til aðfarargerðanna hefði ekki farið fram með þeim hætti sem áskilið er í 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989 um aðför og að ekki hefði verið fylgt ákvæði 16. gr. laganna um varnarþing. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var lagt til grundvallar að boðun með rekjanlegu bréfi Póstsins uppfyllti skilyrði 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989. Fallist var á að þrátt fyrir að H ætti lögheimili erlendis hefði mátt beina aðfararbeiðnum til embættis sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu þar sem rökstudd ástæða væri til að ætla að H hittist fyrir í umdæminu, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 16. gr. laga nr. 90/1989. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfum H.
H ehf. krafðist þess að aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem fram fór 13. mars 2024 yrði ógilt. Krafa H ehf. var reist á því að greiðsluáskorun B vegna skuldar H ehf. hefði ekki verið birt í samræmi við fyrirmæli 2. mgr. 7. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 3. mgr. 85. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Samkvæmt birtingarvottorði stefnuvotts var greiðsluáskorunin birt fyrir maka stefnuvottsins á lögheimili fyrirsvarsmanns H ehf. Í úrskurði Landsréttar var ekki fallist á að tengsl þess sem birt var fyrir og stefnuvottsins leiddu til þess að birtingin teldist ólögmæt. Þá lá ekkert fyrir um að stefnuvottur hefði ekki sinnt fyrirmælum a- liðar 3. mgr. 85. gr. laga nr. 91/1991 um forgangsröð viðtakenda. Samkvæmt því var talið að birting greiðsluáskorunarinnar hefði fullnægt skilyrðum 2. mgr. 7. gr. laga nr. 90/1989 og 3. mgr. 85. gr. laga nr. 91/1991. Var því staðfest ákvæði hins kærða úrskurðar um staðfestingu aðfarargerðarinnar.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu þriggja aðfarargerða sem lauk með því að árangurslaust fjárnám var gert hjá honum að kröfu varnaraðila. Talið var að sá háttur sem hafður var á birtingu boðana til fjárnámsgerðanna með svokölluðum rekjanlegum bréfum fullnægði skilyrði 2. mgr. 21. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Þá var sýslumanni talið hafa verið heimilt að taka aðfararbeiðnirnar fyrir í umdæmi sínu á grundvelli 1. tl. 1. mgr. 16. gr. sömu laga þótt varnaraðili ætti lögheimili erlendis.
Ágreiningur um gildi fjárnáms.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu tveggja aðfarargerða.
A kærði úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu F hf. um að A yrði með beinni aðfarargerð borinn út úr nánar tilgreindri fasteign. Málinu var vísað frá Landsrétti á þeim grundvelli að A hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að hinn kærði úrskurður kæmi til endurskoðunar þar sem útburðargerðin hefði þegar farið fram.
I ohf. höfðaði skaðabótamál á hendur A og Í vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar. I ohf. hafði á grundvelli 1. mgr. 136 gr. þágildandi laga nr. 60/1998 um loftferðir aftrað för farþegaþotu A frá Keflavíkurflugvelli vegna gjaldfallinna krafna á hendur flugfélaginu W hf. sem var leigutaki þotunnar en bú þess hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. A krafðist innsetningar í þotuna sem héraðsdómur heimilaði og féllst ekki á frestun réttaráhrifa úrskurðar þar um. Var þotunni í framhaldinu flogið af landi brott. Bótakröfu sína á hendur A reisti I ohf. einkum á hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 en gagnvart Í byggði hann á sakarreglunni. A höfðaði gagnsök gegn I ohf. og byggði á því að sú framganga I ohf. að hindra brottför þotunnar frá Keflavíkurflugvelli á grundvelli fjárkrafna sem hann hefði ekki borið ábyrgð á hefði verið ólögmæt og saknæm og valdið sér tjóni. Hæstiréttur féllst ekki á það með I ohf. að A hefði undir rekstri aðfararmálsins ráðstafað sakarefni málsins með bindandi hætti enda yrði úrskurði í slíku máli ekki jafnað til dóms í einkamáli. Við mat á því hvort umdeild aðfarargerð fengi staðist taldi rétturinn að ríkar kröfur yrðu jafnan gerðar til lagaheimildar sem fæli í sér greiðsluþvingun, sérstaklega við aðstæður þar sem kröfur beindust að eiganda loftfars sem ekki hefði átt í kröfuréttarsambandi við rekstraraðila flugvallar. Lagareglan hefði verið ónákvæm og ókleift fyrir I ohf. að fullnusta í þotu A þá fjárkröfu sem W hf. hafði stofnað til gagnvart I ohf. enda hefði hann hvorki notið haldsréttar, handveðs eða annarra tryggingarréttinda í þotunni. Þá kæmu lögveðsréttindi sem bætt var í lög undir rekstri aðfararmálsins ekki til álita þegar af þeirri ástæðu að ekki hefði verið byggt á þeim af hálfu I ohf. Fallist var á að beiting stöðvunarheimildar á grundvelli 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 hefði þó verið lögmæt vegna þeirra gjalda sem stofnað hafði verið til sérstaklega vegna umrædds loftfars en eftir að A hafði innt þau af hendi 6. maí 2019 hefði I ohf. ekki getað sótt frekari heimild í greinina til að aftra áfram för þotunnar enda fengi slíkt ekki samræmst vernd eignarréttar A, sbr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð I ohf. á hendur A á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né Í á grundvelli sakarreglunnar og voru þau sýknuð af kröfum í aðalsök. Af niðurstöðum í aðalsök leiddi að stöðvunarheimild umræddrar 136. gr. laga nr. 60/1998 náði aðeins til þeirra gjalda sem stofnað hafði verið sérstaklega til vegna viðkomandi loftfars. I ohf. var auk þess virt til sakar að gera samkomulag við W hf. um tilhögun greiðslu og tryggingu allra gjaldfallinna krafna vegna allra loftfara á vegum flugfélagsins. Á tjóni sem af því leiddi bæri I ohf. ábyrgð og væri bótaskyldur gagnvart A vegna tjóns sem hann varð fyrir á tímabilinu frá 6. maí til 18. júlí 2019. Hins vegar var I ohf., í samræmi við niðurstöðu í aðalsök, sýknaður af kröfu um skaðabætur vegna þeirrar greiðslu sem hann innti af hendi 6. maí 2019. Að öðru leyti þótti skaðabótakrafa hans svo vanreifuð að henni var af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var fjárnám sem S gerði í eignarhlut A í fasteign til tryggingar kröfu um vangreidd opinber gjöld B, fyrrum eiginmanns A, vegna gjaldáranna 2011-2013 á grundvelli lögbundinnar ábyrgðar maka samkvæmt 1. mgr. 116. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en hjónabandi A og B lauk með skilnaði árið 2013. Í málinu lá fyrir að opinber gjöld B vegna gjaldáranna 2011-2017 hefðu verið endurákvörðuð í kjölfar skattrannsóknar og var fjármunum sem gert var fjárnám í hjá B sjálfum ráðstafað á þann hátt að ekkert var greitt inn á skattskuld hans vegna gjaldáranna 2011 og 2012 og eingöngu að hluta vegna gjaldársins 2013. Í úrskurði Landsréttar var fallist á með A að ekki hefði verið tekin afstaða til málsástæðu A sem laut að því að framangreind ráðstöfun S á greiðslum B hefði ekki fylgt fyrirmælum 2. gr. reglna nr. 797/2016 um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs flutnings og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.
G ehf. kærði til Landsréttar úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu V um að G ehf. yrði með beinni aðfarargerð borið út úr nánar tilgreindri fasteign. Málinu var vísað frá Landsrétti á þeim grundvelli að G ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að hinn kærði úrskurður kæmi til endurskoðunar þar sem útburðargerðin hefði þegar farið fram.
Ákæruvaldið (
Kristmundur Stefán Einarsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Ingi Freyr Ágústsson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir brot í nánu sambandi. Hann játaði brot sitt skýlaust. Ákærði var dæmdur í 3 mánaða skilorðsbundið fangelsi en að auki var skilorð bundið sérskilyrðum.
Með hinum áfrýjaða dómi voru ALC og Í dæmdir bótaskyldir vegna innsetningar í loftfar sem fór fram á grundvelli dómsúrskurðar þar sem héraðsdómari hefði með saknæmum hætti komist að efnislega rangri niðurstöðu í málinu. Í dómi Landsréttar var rakið að við mat á því hvort umrædd aðfarargerð næði fram að ganga reyndi efnislega á lögskýringu og túlkun heimildar 1. málsliðar 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda. Niðurstaða héraðsdómarans hefði byggt á þeim skilningi hans á ákvæðinu að heimilt væri að hamla för loftfars á meðan gjöld tengd viðkomandi loftfari væru ógreidd en ekki vegna annarra ógreiddra gjalda viðkomandi eiganda eða umráðamanns. Hefði hann því fallist á þá kröfu ALC að hann fengi farþegaþotuna afhenta með beinni aðfarargerð eftir að hann hafði greitt skuld WOW air hf. vegna hennar. Heimildin til að aftra för loftfars af flugvelli vegna ógreiddra gjalda samkvæmt 1. málslið 1. mgr. 136. gr. laga nr. 60/1998 um loftferðir fæli í sér lögheimilaða greiðsluþvingun og varðaði fyrst og fremst áfallin gjöld þess loftfars sem í hlut ætti en tæki samkvæmt orðanna hljóðan einnig til „annarrar starfsemi hlutaðeigandi eiganda eða umráðanda loftfarsins.“ Orðalag ákvæðisins væri að þessu leyti mjög opið og víðtækt og takmarkaði ekki hvaða starfsemi eða gjöld gætu legið til grundvallar en lögskýringargögn veittu engar vísbendingar þar um. Þegar litið væri til þeirrar skerðingar á nýtingarrétti eiganda loftfarsins sem af stöðvun þess leiddi og þeirra fjárhagslegu hagsmuna sem í húfi væru af þeim sökum yrði að gera kröfu til þess að almennt væri fyrirsjáanlegt hvaða gjöld stöðvun loftfarsins væri ætlað að tryggja. Ákvæðið væri verulega íþyngjandi og við túlkun þess bæri að líta til eignarréttarákvæðis stjórnarskrárinnar. Yrði því að telja að við skýringu þess bæri að beita þrengjandi lögskýringu eins og héraðsdómarinn gerði í fyrrgreindum úrskurði. Kæmi því hvorki til álita í málinu bótaábyrgð á hendur áfrýjanda ALC samkvæmt hlutlægri bótareglu 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 né á hendur áfrýjanda, íslenska ríkinu, á grundvelli almennu sakarreglunnar. Voru þeir því sýknaðir af kröfum I ohf. í aðalsök. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu I ohf. af kröfum ALC í gagnsök. Loks var málskostnaður látinn niður falla.
Stefnandi sem hafði verið í framhaldsnámi í Danmörku og fullu starfi þar, var barnshafandi þegar hún fluttist til Íslands og hóf störf þar. Við ákvörðun greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði var einungis miðað við heildarlaun sem hún fékk greidd á innlendum vinnumarkaði, og krafðist stefnandi ógildingar á ákvörðuninni og úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála. Leitað var ráðgefandi álits EFTA dómstólsins sem taldi að miða ætti fjárhæð bóta sem hefði aflað tekna í öðru EES-ríki á því tímabili sem miðað sé við samkvæmt landslögum, við tekjur launþega með sambærilega starfsreynslu og hæfi og sem gegni sviðuðu starfi í því EES-ríki þar sem sótt er um bætur. Þrátt fyrir ákvæði 3. gr. laga nr. 2/1993 um að skýra skuli lög og reglur, að svo miklu leyti sem við á, til samræmis við EES-samninginn var ekki talið að ákvæði gæti leitt til þess að litið yrði framhjá skýrum orðum íslenskra laga. Var kröfu stefnanda því hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa R um að fá afhenta eða gerða sér aðgengilega úr hendi E með beinni aðfarargerð skrá í vörslum E með kennitölum allra atkvæðisbærra félagsmanna hans sem töldust á kjörskrá á tilgreindum tíma og hefðu atkvæðisrétt í atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu R, sem lögð var fram í kjaradeilu E og SA. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt ráða mætti af ákvæðum laga nr. 80/1938 um stéttarfélög og vinnudeilur að R væri ótvírætt heimilt að eiga frumkvæði að því að efna til atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu og gefa fyrirmæli um framkvæmd hennar, yrði hvergi af þeim ráðið að aðila vinnudeilu væri skylt að afhenda honum kjörskrá sína áður en til slíkrar atkvæðagreiðslu kæmi eða veita honum aðgang að henni. Af lögskýringargögnum yrði skýrlega ráðið að ekki hafi verið samstaða milli aðila vinnumarkaðarins um hvort rétt væri að veita R umráð yfir kjörskrá aðila vinnudeilu í aðdraganda atkvæðagreiðslu um miðlunartillögu. Þá bentu lögskýringargögn jafnframt eindregið til þess að vilji löggjafans hefði ekki staðið til þess að hann fengi slíkan aðgang þar sem tillaga þess efnis hefði verið felld út úr frumvarpi til eldri laga nr. 33/1978 um sáttastörf í vinnudeilum. Hafi breytingartillaga þess efnis samkvæmt lögskýringargögnum miðað að því að „draga úr valdi eða stöðu sáttasemjara“. Þá fæli atkvæðagreiðsla um miðlunartillögu sem lögð hefði verið fram á grundvelli 1. mgr. 27. gr. laga nr. 80/1938 í sér inngrip í samningsrétt stéttarfélaga og atvinnurekenda sem nyti verndar 1. málsliðar 1. mgr. 74. gr., sbr. 2. mgr. 75. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944, og 2. mgr. 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Af því leiddi óhjákvæmilega að ákvæðum laga nr. 80/1938 yrði ekki ljáð rýmri merking en fælist í bókstaflegum skilningi þeirra. Samkvæmt því yrði ekki fallist á að fyrir lægi að R ætti lögbundið tilkall til umráða yfir kjörskrá E eða eftir atvikum aðgangs að henni, svo sem áskilið væri svo bein aðfarargerð gæti farið fram á grundvelli 73. gr. laga nr. 90/1989 um aðför, sbr. 78. gr. sömu laga. Var kröfu R því hafnað.
S kærði úrskurð héraðsdóms þar sem felld var úr gildi fjárnámsgerð sem Sýslumaðurinn á höfuðborgarsvæðinu gerði hjá A að kröfu S í mars 2022. Byggði A á því að honum hefði verið heimilt á grundvelli reglna nr. 797/2016 um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda að gefa fyrirmæli um með hvaða hætti eignum hans, sem áður höfðu verið kyrrsettar, skyldi ráðstafað til greiðslu á ætlaðri skattkröfu á hendur honum en fjárnámsgerðin hefði verið í andstöðu við þessi fyrirmæli hans. Í úrskurði Landsréttar kom fram að reglur nr. 797/2016 tækju samkvæmt efni sínu til ráðstöfunar greiðslna sem inntar væru af hendi til lúkningar þeirra opinberu gjalda sem þar væru tilgreind. Reglurnar mæltu á hinn bóginn ekki fyrir um forgangsröð skattkrafna þegar innheimtumaður krefðist tryggingar- ráðstafana, svo sem kyrrsetningar eða fjárnáms, í eignum skuldara til tryggingar greiðslu opinberra gjalda. Hefðu reglurnar því ekki þýðingu fyrir úrlausn málsins. Á S hvíldi sú skylda að annast innheimtu skatta og gjalda en af því hlutverki leiddi að S bæri að haga innheimtu sinni með þeim hætti að hún skilaði sem mestum árangri að gættum meginreglum stjórnsýsluréttarins. Hefði S því verið rétt að haga innheimtu sinni með þeim hætti sem greindi í málinu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og fallist á kröfu S um staðfestingu fjárnámsgerðarinnar.
Fjárnámsgerð felld úr gildi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var aðfarargerð sýslumannsins á Norðurlandi vestra sem lauk með því að gert var fjárnám í tilgreindu skipi G ehf. fyrir kröfu T. Málinu var vísað frá Landsrétti þar sem krafa sóknaraðila náði ekki áfrýjunarfjárhæð samkvæmt 1., 2. og 3. mgr. 152. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en sóknaraðili hafði ekki óskað eftir kæruleyfi samkvæmt 4. mgr. sömu greinar, sbr. 4. mgr. 150. gr. laganna.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að stöðva fjárnámsgerð hjá A og að lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu M um ógildingu ákvörðunar sýslumanns um að stöðva fjárnámsgerð hjá A og að lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa K hf. um að nánar tilgreindir prentarar yrðu teknir úr vörslum L með beinni aðfarargerð.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G ehf. um gildi aðfarargerðar var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför skyldi í úrskurði héraðsdómara kveðið á um staðfestingu eða ógildingu aðfarargerðar eða um breytingu hennar, samkvæmt því sem við ætti hverju sinni. Héraðsdómara hefði því í úrskurði sínum borið að mæla fyrir um staðfestingu eða ógildingu hinnar umdeildu aðfarargerðar en ekki vísa málinu frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.
A krafði B ehf. og Í um skaða- og miskabætur vegna þinglýsingar og tilrauna til fullnustugerða á grundvelli veðskuldabréfs sem var útgefið til handhafa og undirritað af C samkvæmt umboði frá A. Krafa A um bætur fyrir fjártjón var í fyrsta lagi byggð á því að Í bæri skaðabótaábyrgð vegna mistaka sem þinglýsingarstjóri hefði gert með því að þinglýsa veðskuldabréfi á fasteign A. Þá var krafa A um bætur í öðru lagi byggð á því að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns A þar sem skilyrði nauðungarsölu á hinni veðsettu fasteign hans hefðu ekki verið uppfyllt. Í þriðja lagi taldi A að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns sem A hefði orðið fyrir vegna árangurslauss fjárnáms sem var gert hjá honum án þess að skilyrði fyrir því hefðu verið uppfyllt en það hafi síðar leitt til þess að B ehf. hafi krafist þess fyrir dómi að bú A yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Landsréttar kom fram að við málsmeðferð sýslumanns hefði verið brotið með ýmsum hætti gegn ákvæðum þinglýsingalaga nr. 39/1978, laga nr. 90/1989 um aðför og laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Var það niðurstaða réttarins að Í bæri eftir almennum reglum skaðabótaábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega hefði hlotist af því að veðskuldabréfinu var ranglega þinglýst á fasteign A. Þá bæri Í með sama hætti skaðabótaábyrgð vegna þess að framhaldsuppboð á eigninni var auglýst að ósekju. Í bæri aftur á móti ekki ábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega kynni að hafa hlotist af aðfarargerðinni sem framkvæmd var á grundvelli veðskuldabréfsins. B ehf. var sýknað af kröfum A um bætur vegna fjártjóns vegna þinglýsingarinnar og þess að hafa krafist nauðungarsölu á fasteign A. Landsréttur taldi B ehf. aftur á móti bera hlutlæga ábyrgð á því fjártjóni sem hlaust af aðfarargerð sem síðar var leitt í ljós að skilyrði skorti til, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989. Taldi Landsréttur að A ætti rétt til bóta úr hendi Í vegna kostnaðar við rekstur dómsmáls gegn B ehf. vegna þinglýsingarinnar en ekki vegna kostnaðar sem rakinn yrði til samskipta lögmanns A við embætti sýslumanns. Þóttu bætur úr hendi Í hæfilega ákveðnar 1.100.000 krónur. Þá var B ehf. á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 gert að greiða A 350.000 krónur í bætur vegna kostnaðar hans af erindisrekstri fyrir sýslumanni vegna aðfarargerðarinnar. B ehf. og Í voru hins vegar sýknuð af kröfu A um miskabætur.
D ehf. kærði til Landsréttar úrskurð héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu F ehf. um að D ehf. yrði með beinni aðfarargerð borið út úr nánar tilgreindri fasteign. Málinu var vísað frá Landsrétti á þeim grundvelli að D ehf. hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að hinn kærði úrskurður kæmi til endurskoðunar þar sem útburðargerðin hefði þegar farið fram.
H ehf. krafðist þess að fram færi bein aðfarargerð til að fá I ehf. til að afhenda sér afrit af eða veita sér aðgang að „öllum gögnum og skjölum til staðfestingar á því að Allrahanda GL ehf. og Hópbílar hf. hafi greitt gjöld vegna afnota af svonefndum nær- og fjærstæðum við Flugstöð Leifs Eiríkssonar að fullu frá 1. mars 2018 til 1. apríl 2020, þ.m.t. reikninga, greiðslukvittanir og innheimtubréf“. Með kröfunni freistaði H ehf. þess að afla gagna til að leggja fram í öðru dómsmáli sem H ehf. hafði höfðað á hendur I ohf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að reglur réttarfarslaga girtu ekki fyrir að aðili gæti nýtt sér rétt til öflunar gagna eða upplýsinga á grundvelli upplýsingalaga nr. 140/2012 enda mæltu þau fyrir um sjálfstæðan rétt almennings að gögnum sem lægju fyrir hjá stjórnvöldum eða öðrum sem lögin tækju til og vörðuðu tiltekið mál. Á hinn bóginn var ekki talið að lagaskilyrði stæðu til að með beinni aðfarargerð eftir 78. gr. laga nr. 90/1989 um aðför o.fl. færi fram athugun á gögnum I ohf., hvort sem er skjallegum eða rafrænum, til að ganga úr skugga um hvort þar fyndust gögn sem hefðu að geyma þær upplýsingar sem H ehf. leitaði eftir. Var kröfu H ehf. þegar af þeirri ástæðu hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem B var heimilað að fá nánar tilgreindan hund tekinn úr umráðum A með beinni aðfarargerð. Í úrskurði Landsréttar kom fram að á þeim tíma sem málið hefði verið kært til Landsréttar hefði áfrýjunarfjárhæð numið tiltekinni fjárhæð og A hefði ekki sýnt fram á hagsmunir hennar af málinu svöruðu til hærri fjárhæðar. Brysti því heimild til kæru í málinu og var málinu vísað sjálfkrafa frá Landsrétti.
K, eigandi jarðarinnar H, krafðist þess að S og J yrðu bornir út af jörðinni en þeir tóku yfir ábúðarsamning föður þeirra frá árinu 1977. Í úrskurði Landsréttar kom fram að með hliðsjón af samhenginu milli eldra byggingarbréfs, sem faðir S og J hafði sagt upp, og samnings S og J um tímabundna yfirtöku réttinda samkvæmt byggingarbréfinu til eins árs, yrði ekki fallist á þau rök S og J að um hefði verið að ræða nýjan ábúðarsamning sem hefði, vegna ákvæðis 5. gr. ábúðarlaga nr. 80/2004 um ábúð til fimm ára hið skemmsta og andstætt skýrum eignarheimildum K, tryggt þeim fullan umráðarétt yfir jörðinni til fimm ára eins og þeir héldu fram. Af gögnum málsins var ráðið að K hefði, eftir að umsömdum leigutíma lauk, ítrekað áréttað við S og J að umsömdum leigutíma væri lokið. Var því fallist á með K að S og J gætu ekki leitt umráðarétt sinn yfir jörðinni af samningi þeirra frá 8. júní 2017 og að S og J hefði mátt vera ljóst af samskiptum við K eftir að leigutíma lauk að vera þeirra á jörðinni væri í óþökk K hvað sem liði ágreiningi þeirra að öðru leyti. Að öllu samanlögðu var ekki talið, á grundvelli þeirra sönnunargagna sem lágu fyrir í málinu, að varhugavert væri að gerðin næði fram að ganga. Var krafa K því tekin til greina.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem synjað var um aðför samkvæmt aðfararbeiðni H ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H ehf. freistaði þess í þessu máli að afla gagna til framlagningar og sönnunarfærslu í dómsmáli sem hann hafði höfðað á hendur I ohf. Í því ljósi yrði að telja að það færi í bága við meginreglur réttarfars að taka kröfu hans til greina. H ehf. bæri að fara eftir þeim gagnaöflunarreglum sem lög nr. 91/1991 um meðferð einkamála gerðu ráð fyrir og það væri í höndum þess dómara sem færi með það mál að taka afstöðu til þess hvort umrædd gögn kynnu að hafa þýðingu við úrlausn þess máls og hvernig með ætti að fara yrðu þau ekki lögð fram. Þar sem málið væri ekki rekið fyrir dóminum á réttum lagagrundvelli brysti lagaskilyrði til að verða við kröfu H ehf. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Jóhann Friðrik Haraldsson og Bryndís Haraldsdóttir (
Óskar Sigurðsson lögmaður)
gegn
Mikael Smára Mikaelssyni, Rosemary Lea Jones, Mikael Marlies Karlssyni og Barböru Belle Nelson (
Saga Ýrr Jónsdóttir lögmaður)
J og B kröfðust þess að felldar yrðu úr gildi samþykktir byggingarfulltrúa Reykjavíkur þar sem veitt var byggingarleyfi fyrir viðbyggingu við einbýlishús sem M o.fl. áttu í óskiptri sameign, auk þess sem þau kröfðust ógildingar byggingarleyfis sem gefið var út á grundvelli samþykktanna. Reistu J og B kröfuna aðallega á því að byggingarleyfið hefði verið í andstöðu við gildandi deiliskipulag sem kvæði á um að óheimilt væri að hafa fleiri en eina íbúð í hverju húsi. Í dómi Hæstaréttar kom fram að hvorki í skipulagslögum né öðrum réttarheimildum um fasteignir væri að finna fyrirmæli um hvenær fleiri en ein íbúð teldist óhjákvæmilega vera í húsi eða haldbærar vísbendingar um að hlutlægt mat á innra skipulagi og öðrum eiginleikum húss samkvæmt aðaluppdráttum ætti að ráða við mat á því hvort hús teldist einbýlishús. Þvert á móti væru eigendur fasteigna frjálsir að því að ákveða, innan þeirra marka sem réttarheimildir á sviði skipulags- og mannvirkjamála, um brunavarnir, hollustuhætti og mengunarvarnir svo og skipulagsskilmálar kvæðu á um, hvernig innra skipulagi fasteigna þeirra væri háttað. Jafnframt lægi fyrir að hús M o.fl., eftir að byggt hafði verið við það, væri skráð í fasteignaskrá Þjóðskrár Íslands sem einbýlishús í óskiptri sameign þeirra og að ekki hefði verið óskað eftir breytingu á þeirri skipan. M o.fl. voru sýknuð af kröfum J og B.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem fram fór í nánar tilgreindri fasteign A að beiðni Í hf.
S hf. krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að stöðva nánar tiltekna aðfarargerð og að gerðinni yrði fram haldið. Ágreiningur aðila var sprottinn af dómi Landsréttar 20. desember 2019 í máli nr. 934/2018 þar sem A hf. var dæmdur til að greiða S hf. nánar tilgreindar skaðabætur vegna brota forvera A hf. gegn samkeppnislögum. Áður en S hf. höfðaði áðurgreint dómsmál á árinu 2011 hafði forveri A hf. fengið með úrskurði 1. júlí 2009 heimild til að leita nauðasamnings samkvæmt lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var nauðasamningurinn staðfestur með úrskurði 28. ágúst sama ár. Að gegnum fyrrgreindum dómi Landsréttar efndi A hf. tildæmda skaðabótakröfu S hf. með framsali hlutabréfa í E hf. í samræmi við ákvæði nauðasamningsins. S hf. krafðist hins vegar fjárnáms hjá A hf. til tryggingar greiðslu vaxta og dráttarvaxta af tildæmdri bótafjárhæð. Hélt S hf. því fram að vaxtakrafan hefði stofnast 4. október 2009 eða eftir að úrskurður gekk um heimild forvera A hf. til að leita nauðasamnings og því tæki nauðasamningurinn ekki til hennar. Laut ágreiningur aðila að því hvort nauðasamningurinn tæki til vaxtakröfunnar og ef svo væri að hvaða leyti hann hefði áhrif á efndir hennar. Ekki var fallist á að S hf. ætti kröfu á hendur A hf. um greiðslu vaxta samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Á hinn bóginn féllu dráttarvextir á samningskröfur eftir almennum reglum ef vanefndir yrðu á honum. Líta yrði svo á að 30 daga frestur til efnda samkvæmt nauðasamningnum hefði byrjað að líða þegar endanlegur dómur í máli aðila var kveðinn upp í Landsrétti 20. desember 2019. Ekki yrði hins vegar krafist dráttarvaxta af kröfu um annað en peningagreiðslu, sbr. 1. mgr. 1. gr. laga nr. 38/2001. Með nauðasamningnum hefði kröfu S hf. verið breytt í hlutafé og hefðu efndir kröfunnar verið fólgnar í afhendingu hlutafjárins 20. febrúar 2020. Gæti S hf. ekki leitað skaðabóta vegna ætlaðs afhendingardráttar A hf. með því að krefjast dráttarvaxta af andvirði þess sem hann teldi A hf. ekki hafa staðið réttilega skil á. Loks þóttu engin rök hníga til þess að eftir að efndafresti samkvæmt nauðasamningi lauk hafi stofnast sjálfstæð krafa S hf. til handa um vexti og dráttarvexti af tilgreindu andvirði sem nauðasamningurinn tæki ekki til og lyti því ekki réttaráhrifum hans. Þvert á móti leiddi nauðasamningur til þess samkvæmt 3. mgr. 28. gr., sbr. 114. gr., laga nr. 21/1991 að kröfur um vexti, sem féllu til eftir að heimild hefði verið veitt til að leita nauðasamnings, félli niður. Var kröfu S hf. því hafnað.
Kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi aðfarargerðir sýslumanns var hafnað
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu L hf. um að vinnuvélar og eftirvagn yrðu tekin með beinni aðfarargerð úr vörslum I ehf. og afhent L hf. Í málinu hafði L hf. lýst yfir riftun á fjármögnunarleigusamningi aðila um munina og krafist þess í kjölfarið að sér yrðu fengin umráð þeirra með vísan til 1. mgr. 78. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti hafði I ehf. uppi kröfu um að úrskurður héraðsdóms yrði ómerktur sökum þess að héraðsdómarann hefði brostið hæfi til að fara með málið vegna þess að hann hefði áður sem lögmaður gætt hagsmuna L hf. og þess lögaðila sem L hf. leiddi rétt sinn til hinna umþrættu muna frá. Að því er þá kröfu I ehf. varðaði vísaði rétturinn til þess að ótvírætt væri að héraðsdómarinn hefði ekki gætt réttar L hf. varðandi sakarefnið eða veitt L hf. ólögskyldar leiðbeiningar um það, þannig að hann væri vanhæfur samkvæmt b-lið 1. mgr. 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá yrði ekki talið að það sem fyrir lægi um fyrri störf héraðsdómarans leiddi til þess að fyrir hendi væru atvik eða aðstæður sem fallnar væru til þess að draga óhlutdrægni hans með réttu í efa, sbr. g- lið 1. mgr. 5. gr. sömu laga. Að því er kröfu L hf. um beina aðfarargerð varðaði skírskotaði Landsréttur meðal annars til þess að ekkert sem I ehf. hefði fært fram í málinu fengi breytt því að fyrirliggjandi gögn væru skýr og ótvíræð um að L hf. væri eigandi nefndra muna. Sem slíkur ætti hann rétt á að fá umráð þeirra enda væri ósannað að samið hefði verið um að I ehf. myndi eignast þá eða að sú skuld sem L hf. byggði riftun sína á væri að fullu greidd. Skipti í því sambandi ekki máli hvernig lögskiptum aðila væri að öðru leyti háttað. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Mál varðandi ágreining um afgreiðslu sýslumanns á beiðni gerðarþola um endurupptöku kyrrsetningar- og löggeymslugerðar vísað frá dómi.
Kröfu sóknaraðila um ógildingu kröfuábyrgða var vísað frá dómi af sjálfsdáðum. Þá var hafnað kröfu sóknaraðila um að fella úr gildi aðfarargerð sýslumanns sem lauk með árangurslausu fjárnámi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem lauk með því að gert var fjárnám að ábendingu M í tilgreindri fasteign hans fyrir kröfu G. Krafðist G þess að aðfarargerðinni yrði breytt þannig að fram færi árangurslaust fjárnám hjá M. Landsréttur tók fram að G hefði þegar í aðfararbeiðni lýst þeirri afstöðu sinni að sýslumaður ætti að virða fasteignina. Við þessa afstöðu væri G bundin og krafa hennar um að sérfróður aðili yrði fenginn til að virða eignina væri of seint fram komin. Þá hefði G ekki leitt í ljós að mat sýslumanns hefði verið ófullnægjandi. Lagði Landsréttur til grundvallar að verðmæti fasteignarinnar væri nægilegt til fullrar tryggingar á kröfu G. Voru því ekki skilyrði til þess að fjárnáminu yrði lokið án árangurs. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var árangurslaus aðfarargerð sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu sem fram fór hjá A að beiðni L.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu árangurslausrar aðfarargerðar.
Hafnað var kröfu sóknaraðila um ógildingu árangurslausrar aðfarargerðar.
Fallist á kröfu sóknaraðila um að ógilda ákvörðun sýslumanns um að ljúka aðfararmáli með árangurslausu fjárnámi.
G krafðist úrlausnar héraðsdóms um fjárnámsgerð og undir rekstri málsins lagði M fram yfirmatsbeiðni til þess að meta nauðungarsöluvirði þeirrar fasteignar sem var andlag fjárnámsins. G krafðist þess að yfirmatsbeiðni M yrði synjað en með úrskurði héraðsdóms var þeirri kröfu G hafnað. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í málum sem rekin væru eftir 15. kafla laga nr. 90/1989 um aðför skyldu vitnaleiðslur og mats- og skoðunargerðir að jafnaði ekki fara fram, sbr. 94. gr. og 1. mgr. 90. gr. laganna. Hins vegar lægi fyrir í málinu að vikið hefði verið frá framangreindri meginreglu með því að dómkvaddir voru tveir matsmenn að beiðni G. Í ljósi þess væri aðilum málsins mismunað ef M yrði synjað um heimild til þess að afla yfirmats, en G var ekki talin hafa leitt að því líkur að slíkar tafir myndu leiða af yfirmati að það bryti gegn meginreglu einkamálaréttarfars um hraða málsmeðferð. Var því fallist á beiðni M um dómkvaðningu yfirmatsmanna.
Fallist var á kröfu sóknaraðila um að aðfarargerð, sem fram fór að kröfu varnaraðila, yrði breytt með dómsúrskurði á þann veg að fjárhæð kröfunnar yrði lækkuð.
A krafðist þess að ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um að synja beiðni hans um beina aðfarargerð yrði felld úr gildi og lagt yrði fyrir sýslumann að halda gerðinni áfram. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að sýslumanni hefði verið rétt að stöðva aðfarargerðina, þar sem kominn væri fram slíkur vafi um hvaða réttindi A teldi sig eiga að lögum sem hann krefðist að fullnægt yrði, sbr. 2. mgr. 27. gr. laga nr. 90/1989 um aðför. Var kröfu A því hafnað.
M krafðist þess að G yrði með beinni aðfarargerð borin út úr nánar tiltekinni fasteign. Með úrskurði héraðsdóms var krafa M tekin til greina. Í úrskurði Landsréttar, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að útburðargerðin hefði þegar farið fram. Var því talið að G hefði ekki lögvarða hagsmuni af því að hinn kærði úrskurður kæmi til endurskoðunar og málinu vísað frá Landsrétti.
Krafist var niðurfellingar á aðfarargerð sýslumanns á þeim grundvelli einkum að krafan sem málið varðaði og veðréttur fyrir kröfunni þar með, hefði fallið niður fyrir samruna réttar og skyldu, og fyrir lægi endanleg dómsúrlausn um að sú staða væri uppi. Ekki var fallist á sjónarmið sóknaraðila og aðfarargerð sýslumanns staðfest.