Dómstólaleit

Mæðginin A og B festu kaup á fasteign árið 2011 og var eignarhlutur A í fasteigninni samkvæmt kaupsamningi 60% og B 40% en óumdeilt var að fjárframlag B hefði numið 86,9% af kaupverði hennar. B, sem býr við þroskaskerðingu, krafðist þess að viðurkennt yrði að eignarhlutur hans í fasteigninni yrði í samræmi við fjárframlag hans við kaupin og var krafan studd þeim rökum að sökum þroskaskerðingar hefði hann ekki haft skilning á skiptingu eignarhlutfalla samkvæmt kaupsamningi og hann því aldrei samþykkt hana. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á viðurkenningarkröfuna, auk fjárkröfu B sem ekki tengdist fasteignakaupunum með beinum hætti, og var fyrir Landsrétti eingöngu til skoðunar viðurkenningarkrafan. Í dómi Landsréttar kom fram að viðurkenningarkrafa B einskorðaðist við innbyrðis lögskipti þeirra og fælist í málatilbúnaði B að skipting á eignarhlutdeild aðila í fasteigninni yrði breytt til samræmis við hlut hvors þeirra í kaupverði eignarinnar. Taldi Landsréttur ekkert fram komið sem stæði því í vegi að kröfugerð B hlyti efnislega úrlausn dómstóla. Við mat á því hvort grundvöllur væri fyrir því að skráningu eignarhlutfalla yrði breytt vísaði Landsréttur meðal annars til þess að fasteignakaupin hefðu að mestu verið fjármögnuð af B og greiddi hann rekstrarkostnað af eigninni. Þá hefði B ekki burði til að gera sér grein fyrir því hvað fólst í ákvæði kaupsamningsins um eignarhlutföll og yrði að ganga út frá því að A hefði verið það ljóst. Hefði sú skýring sem A teldi liggja að baki skráningu eignarhlutfalla samkvæmt kaupsamning í reynd ráðið för hefði henni borið að sjá til þess að staðið yrði að málum með þeim hætti að hagsmunum B yrði gætt í hvívetna og lögum samkvæmt. Féllst Landsréttur því á viðurkenningarkröfu B, með vísan til 36. gr. laga nr. 7/1936, og staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms að viðurkennt yrði að eignarhlutdeild B í fasteigninni væri 86,9% og A 13,1%.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli F á hendur Í og A var vísað frá dómi. Málið höfðaði F til ógildingar á ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um útgáfu meistarabréfs í pípulögnum til handa A. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, var komist að þeirri niðurstöðu að F hefði borið að beina dómkröfum sínum að sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu sem tekið hefði umrædda ákvörðun en ákvörðunin hefði ekki sætt endurskoðun á æðra stjórnsýslustigi. Krefðist Í frávísunar málsins á þessum grunni og yrði að fallast á hana af framangreindum sökum en stjórnvaldsákvörðuninni yrði ekki hnekkt fyrir dómi nema viðeigandi stjórnvald hefði aðild að úrlausn dómsmálsins. Þá var ekki fallist á með F að það hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómkröfunnar. Var kröfum F því vísað frá dómi.

L kærði úrskurð héraðsdóms þar sem felld var úr gildi ákvörðun hans um að X bæri að halda sig innan marka höfuðborgarsvæðisins og sæta tilkynningarskyldu með nánar tilgreindum hætti. Þar sem ákvörðunin var samkvæmt efni sínu fallin úr gildi áður en L kærði úrskurð héraðsdóms taldi Landsréttur hann ekki hafa lögvarða hagsmuni af því að leyst yrði úr kæru hans. Var málinu því vísað frá Landsrétti.

Málið varðaði kröfu A um að felld yrði úr gildi synjun ríkissaksóknara á afhendingu nánar tilgreindra muna sem höfðu verið gerðir upptækir með dómi Hæstaréttar í sakamáli á hendur syni A. Í úrskurði Landsréttar var litið til þess að munir sem væru gerðir upptækir væru eign ríkissjóðs nema annað væri sérstaklega tekið fram í lögum, og talið vanreifað af hálfu A hvernig ríkissaksóknari gæti farið með fyrirsvar fyrir ríkissjóð í tengslum við kröfu um afhendingu munanna eða afhent þá. Yrði ekki séð að A gæti fengið verðmætin afhent yrðu kröfur hans teknar til greina og væri með dómi því ekki leyst úr þeim réttindum sem málsókninni væri ætlað að tryggja. Var því talið að A hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991, og hinn kærði úrskurður um frávísun málsins staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um nauðungarvistun A á sjúkrahúsi í allt að 21 sólarhring yrði felld úr gildi. Málinu var vísað frá Landsrétti þar sem A hafði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfu sinni.

Í málinu var deilt um gildi bindandi álits Skattsins frá 8. maí 2023 um tollflokkun vörunnar Festino IQF Mozzarella Pizza Mix. Reisti D ógildingarkröfu sína á því að hið bindandi álit væri efnislega rangt og að fyrir hendi væru annmarkar á meðferð málsins á stjórnsýslustigi, er lytu meðal annars að meintu vanhæfi tollgæslustjóra, sem væru þess eðlis að ógilda bæri álitið. Í byggði meðal annars á því að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á grundvelli 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála en krafa D hefði í skilningi lagaákvæðisins verið dæmd að efni til í landsréttarmálinu nr. 462/2021. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir lægi niðurstaða íslenskra dómstóla sem lyti að tollflokkun þeirrar vöru sem um ræddi í málinu. Taldi Landsréttur að það eitt að í málinu reyndi á aðra stjórnvaldsákvörðun en leyst hefði verið úr í fyrra máli aðila gæti ekki leitt til þess að D bæri réttur til að fá leyst úr efnisþætti ógildingarkröfu sinnar. Að öðru leyti teldist ekkert fram komið sem réttlætt gæti að D leitaði að nýju dómsúrlausnar um að hið bindandi álit Skattsins væri rangt að efni til. Af því leiddi að ekki kæmu heldur til skoðunar málsástæður um málsmeðferð Skattsins við veitingu hins bindandi álits, enda fæli álitið ekki annað í sér en tilvísun til þess fordæmis er skapaði hin bindandi neikvæðu áhrif. Hvað varðaði vanhæfi tollgæslustjóra vegna tölvupóstsamskipta við hagsmunaaðila kvað Landsréttur til þess að líta að í hinu fyrra dómsmáli hefði D byggt á nátengdum málsástæðum um brot á réttmætisreglu og þrýsting hagsmunaaðila. Hefði þeim málsástæðum verið hafnað með framangreindum dómi Landsréttar og þær ekki taldar gefa tilefni til endurupptöku í úrskurði Endurupptökudóms. Þá væri til þess að líta að jafnvel þótt lagt yrði til grundvallar að dómstólum bæri að taka afstöðu til téðs tölvupósts nú væri rétt að staðfesta niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um það efni en vísa málinu frá við svo búið. Vísaði Landsréttur því málinu frá héraðsdómi.

Málið varðaði kröfu B o.fl., félagsmanna í K, um ógildingu samnings K við E ehf. Í úrskurði Landsréttar var rakið að starfsemi K félli undir lög nr. 110/2021 um félög til almannaheilla, en í 17. gr. þeirra laga væri félagsmönnum tryggður tiltekinn réttur til málshöfðunar, þar á meðal um ákvarðanir sem rýrðu sérstaka hagsmuni sem félagsmaður ætti samkvæmt samþykktum félagsins eða sem raskaði jafnræði félagsmanna. Ljóst þótti að efni samningsins kynni að skipta miklu fyrir rekstur og starfsemi kirkjunnar og þar með réttindi og réttarstöðu almennra félagsmanna hennar, sem höfðu í samræmi við samþykktir kirkjunnar staðið að miklu leyti undir rekstri hennar. Óumdeilt var að almennir félagsmenn höfðu ekki verið upplýstir um að til stæði að gera umþrættan samning við E ehf. og hann undirritaður án kynningar eða umræðu innan félagsins. Með því kváðust B o.fl. hafa verið sviptir rétti sem almennir félagsmenn til að koma að ákvörðunartöku í félaginu um efni sem varðaði hagsmuni þeirra. Þá hefði jafnræði félagsmanna verið raskað. Með vísan til framangreinds teldust sóknaraðilar hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins. Var úrskurður héraðsdóms um hið gagnstæða því felldur úr gildi og lagt fyrir hann að taka málið til efnislegrar meðferðar.

T ehf. krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu M vegna tjóns sem félagið taldi sig hafa orðið fyrir. Krafa T ehf. fyrir Landsrétti laut í fyrsta lagi að viðurkenningu skaðabótaskyldu vegna tjóns vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsókn á veitingastaðinn F, í öðru lagi vegna útgáfu fréttatilkynningar sem send var fjölmiðlum og í þriðja lagi vegna umfjöllunar starfsmanna M í kjölfar fréttatilkynningarinnar í fjölmiðlum í tengslum við F. Um b- og c-lið kröfugerðar T ehf. tók Landsréttur fram að í dómi héraðsdóms væri enga umfjöllun að finna um hvort T ehf. hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna útgáfu fréttatilkynningarinnar og síðari umfjöllunar starfsmanna á vegum M. Enda þótt unnt væri að skýra málatilbúnað T ehf. á þann veg að sú háttsemi sem félagið taldi leiða til bótaskyldu væri afmörkuð, skorti að mati Landsréttar að gerð væri grein fyrir því í stefnu hvaða tjón T ehf. hefði beðið vegna háttseminnar. Var grundvöllur umræddra liða kröfugerðar T ehf. talinn í slíku ósamræmi við fyrirmæli 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að ekki yrði hjá því komist að vísa þeim sjálfkrafa frá héraðsdómi. Um a-lið kröfugerðar T ehf. taldi Landsréttur að félagið hefði leitt nægar líkur að tjóni sínu vegna vettvangsheimsóknar M. Vísaði Landsréttur þá til þess að fulltrúar M hefðu haft uppi beinlínis rangar fullyrðingar um fjárhagsstöðu T ehf. við starfsfólk hans og lýst þeim skoðunum að starfsfólkið fengi ekki greidd laun næstu mánaðamót. Að mati réttarins var framganga fulltrúa M við eftirlitsheimsóknina hvorki í samræmi við né í málefnalegum tengslum við það hlutverk sem M er ætlað með slíkum heimsóknum samkvæmt ákvæðum laga nr. 42/2010 um vinnustaðaskírteini og eftirlit á vinnustöðum. Þá var háttsemi þeirra talin stuðla að því að starfsfólk T ehf. hætti tafarlaust störfum á veitingastaðnum. Tók Landsréttur undir forsendur héraðsdóms um að M hafi mátt vera ljóst að framganga fulltrúa hans við heimsóknina gæti valdið tjóni og að skilyrði skaðabótaréttar um sennilega afleiðingu væru því uppfyllt. Var niðurstaða héraðsdóms um viðurkenningu skaðabótaskyldu M vegna tjóns T ehf. vegna háttsemi starfsmanna M við vettvangsheimsóknina því staðfest.

A höfðaði mál á hendur B og krafðist aðallega viðurkenningar á skaðabótaskyldu B vegna fjármuna sem A varð af við það að B veitti A ekki með viðhlítandi hætti upplýsingar um eignarhluti hennar í félaginu C og kauprétt hennar vegna hluta í sama félagi við fjárskipti aðila við hjúskaparslit. Til vara krafðist A viðurkenningar á því að hlutafé B í félaginu og kaupréttur hennar vegna hluta í sama félagi, sem B átti við gerð fjárskiptasamnings aðila, hafi ekki fallið undir fjárskiptasamninginn og að helmingur eignanna hefði átt að koma í hlut A. Með úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að aðalkrafa A þætti nægjanlega ákveðin og ljós til að uppfylla áskilnað d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Jafnframt var talið að A hefði með málatilbúnaði sínum og framlögðum gögnum leitt nægar líkur að því að hann kynni að hafa orðið fyrir tjóni og gert grein fyrir tengslum þess við þá ólögmætu háttsemi sem hann byggði á að hefði valdið sér tjóni. Um varakröfu A vísaði Landsréttur til þess að hún fæli í reynd í sér málsástæður fyrir aðalkröfunni. Með vísan til 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 var varakröfu A því vísað frá héraðsdómi en að öðru leyti var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli VB og VH á hendur Í, A ehf. og L var vísað frá dómi. Málið höfðuðu VB og VH á hendur Í, A ehf. og L til ógildingar á nánar tilgreindum úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála og þeirri ákvörðun Matvælastofnunar að endurnýja rekstrarleyfi A ehf. fyrir sjókvíaeldi á laxi í Patreksfirði og Tálknafirði með nánar tilgreindum skilyrðum. Landsréttur féllst ekki á það með héraðsdómi að VB og VH hefðu ekki lögvarða hagsmuni af málinu. Með úrskurði Landsréttar var kröfu VB og VH á hendur Í vísað frá þar sem röngum aðila hefði verið stefnt til fyrirsvars fyrir það. Þar með væri enginn til varnar í málinu sem ábyrgð bæri á hinni umdeildu ákvörðun er VB og VH krefðust ógildingar á. Af því leiddi að staðfesta bæri hinn kærða úrskurð.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni B ehf. um endurupptöku máls sem lokið hafði með ákvörðun héraðsdóms þar sem mælt var fyrir um að skyldu B ehf. til að veita S umráð tiltekinna flugvélaskjala yrði fullnægt með beinni aðfarargerð. Skilyrði endurupptöku samkvæmt 1. mgr. 137. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála voru talin uppfyllt og B ehf. talinn hafa lögvarða hagsmuni af úrlausn málsins.

Kært var ákvæði í dómi héraðsdóms þar sem aðalkröfu S samkvæmt kröfulið A í stefnu, um að viðurkennt yrði með dómi að ógilt væri samkomulag S við R vegna fyrirhugaðrar uppbyggingar og breyttrar nýtingar á nánar tiltekinni lóð, var vísað frá dómi. Var það gert á þeim grundvelli að ógilding alls samkomulags aðila myndi óneitanlega hafa áhrif á útgefið byggingarleyfi og lóðarleigusamning enda væru efni samkomulagsins í heild forsenda fyrir gerð þeirra. S hefði því ekki lögvarða hagsmuni af ógildi samkomulagsins í heild og krafan talin fara samkvæmt efni sínu gegn 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur taldi að S hefði gert grein fyrir því með skýrum hætti á hvaða grundvelli hann byggði aðalkröfu sína og að ljóst væri að ef fallist yrði á kröfu hans myndi sú úrlausn hafa áhrif á stöðu aðila að lögum. Í þeirri úrlausn yrði á hinn bóginn ekki tekin afstaða til þess hvort byggingarleyfi og lóðarleigusamningur skyldu felld úr gildi eða nánar hvernig uppgjöri á réttindum og skyldum aðila samkvæmt ógildum samningi skyldi háttað. Í ljósi framangreinds yrði að telja að krafa sóknaraðila endurspeglaði ágreining milli aðila um gildi fyrrgreinds samkomulags og að úrlausn þar um myndi hafa áhrif á stöðu þeirra. Efnismeðferð kröfunnar myndi þannig fela í sér úrlausn sakarefnis sem hefði raunhæft gildi fyrir S. Kröfu hans yrði því ekki vísað frá á þeim grunni að hann hefði ekki lögvarða hagsmuni af úrlausn hennar. Samkvæmt því var hið kærða ákvæði í héraðsdómi fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið að því leyti til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B ehf. á hendur A var vísað frá dómi. Málið höfðaði B ehf. og krafðist viðurkenningar á því að hann ætti nánar tilgreind lóðarréttindi til lóðar á Akureyri, sem og viðurkenningar á því að byggingarleyfi sem honum hafi verið veitt hefði verið án takmarkana, óuppsegjanlegt og ótímabundið. Í úrskurði Landsréttar kom fram að B ehf. ræki atvinnustarfsemi á þeirri lóð sem kröfur hans tækju til og hefði hann lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um hvert væri inntak þessara réttinda. Með kröfugerð sinni leitaði B ehf. úrlausnar dómstóla um inntak þess réttar sem hann teldi að honum hefði þegar verið veittur og stæði 2. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 því ekki í vegi að unnt væri að fella efnisdóm á fyrri kröfu B ehf. Andmæli A við báðum kröfum B ehf. sneru í reynd að efni málsins. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli I ehf. gegn I ohf. og IA ehf. var vísað frá dómi. Málið hafði I ehf. höfðað til viðurkenningar á óskiptri skaðabótaábyrgð I ohf. og IA ehf. á nánar tilgreindu tjóni sem I ehf. kvaðst hafa orðið fyrir. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að möguleikum I ohf. og IA ehf. til að taka til varna í málinu hefði ekki verið áfátt. Var málatilbúnaður I ohf. því talinn uppfylla áskilnað e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Einnig var málatilbúnaður I ehf. talinn uppfylla skilyrði 2. mgr. 25. gr. sömu laga um lögvarða hagsmuni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Þ höfðaði mál gegn GM og M og krafðist þess annars vegar að viðurkennt yrði að GM væri óheimilt að nota undir starfsemi sína tiltekinn veg að fasteigninni L2 og hins vegar að M væri óheimilt að ráðast í framkvæmdir á veginum að því leyti sem vegurinn liggur í landi L1. Með hinum kærða úrskurði var máli Þ vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að tilgangur málsóknar Þ væri að koma í veg fyrir að vegurinn væri notaður sem aðkoma fyrir starfsemi GM. Varðandi fyrri hluta kröfugerðar Þ sagði að vegurinn væri akvegur sem væri opinn almenningi og því ekki einkavegur GM. Þá yrði ekki talið að GM hefði starfsemi á veginum sem ráðið gæti umferð þar. Niðurstaða um kröfu Þ myndi því hvorki fela í sér að ráðið yrði til lykta ágreiningi málsins né hefði hún raunhæft gildi um réttarstöðu hans. Var krafan því ekki talin fullnægja skilyrðum 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun hennar staðfest. Um seinni hluta kröfugerðar Þ kom síðan fram að skilja yrði hana svo að Þ vildi meina M með öllu að ráðast í nokkrar framkvæmdir á veginum. Landsréttur benti á að í kæru Þ kæmi fram að með málsókninni væri ekki verið að leitast eftir að koma í veg fyrir að nánar greindir aðilar kæmust þar um. Svo þessir aðilar gætu farið um veginn mætti ætla að þörf yrði á viðhaldi. Ef fallist yrði á kröfuna kæmi það í veg fyrir að M, sem bæri ábyrgð á veghaldi vegarins samkvæmt 12. gr. vegalaga nr. 80/2007, gæti sinnt skyldum sínum til viðhalds. Var málatilbúnaður Þ að þessu leyti talinn vera á reiki og samræmast ekki kröfum d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Þá var einnig vísað til þess að krafa Þ væri í andstöðu við vilja sameigenda að jörðinni L2. Að virtum reglum um óskipta sameign og samaðild, hefði Þ verið rétt að stefna sameigendum sínum til að þola dóm um kröfuna. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun seinni hluta kröfu Þ því einnig staðfest.

I höfðaði mál á hendur M og C til ógildingar á nánar tilteknum ákvæðum úrskurðar úrskurðarnefndar um upplýsingamál þar sem nefndin hafði komist að þeirri niðurstöðu að I bæri að afhenda M nánar tiltekin gögn sem meðal annars vörðuðu C. Með hinum kærða úrskurði var máli I vísað frá dómi á þeim grundvelli að aðild C til varnar væri vanreifuð. I bar því meðal annars við að nauðsynlegt væri að C ætti aðild að dómsmálinu enda gæti niðurstaða þess haft áhrif á hagsmuni félagsins. Ekki skipti máli hvort I freistaði þess að fá í lið með sér til sóknar aðila sem hefði lögvarða hagsmuni af niðurstöðu málsins eða stefndi honum til varnar. Með hliðsjón af sjónarmiðum I og að teknu tilliti til efnis hins umdeilda úrskurðar, sem öðrum þræði laut að því hvort umrædd gögn um C skyldu undanskilin upplýsingarétti almennings samkvæmt 9. gr. upplýsingalaga nr. 140/2012, féllst Landsréttur á að C ætti lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn dómstóla um gildi úrskurðarins. Þótt C hefði ekki átt formlega aðild að stjórnsýslumálinu fyrir úrskurðarnefndinni þóttu þeir hagsmunir vera þess eðlis að félagið hefði sjálft getað, með vísan til 60. og 70. gr. stjórnarskrárinnar, leitað úrlausnar dómstóla um gildi úrskurðarins að því leyti. Þá taldi Landsréttur að aðild C að málinu hefði verið nægjanlega útskýrð í stefnu og að hún færi þannig ekki í bága við 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hún hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli ábyrgðartryggingar ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort ökumaður bifreiðarinnar, sem A var farþegi í, hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og þannig glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

A höfðaði mál á hendur S og krafðist viðurkenningar á fullri og óskertri bótaskyldu S á grundvelli slysatryggingar ökumanns og eiganda ökutækis, vegna afleiðinga fyrir A eftir umferðarslys í janúar 2020. Deildu aðilar aðallega um hvort A hefði af ásetningi ekið á ljósastaur umrætt sinn þannig að bótaskylda S félli niður og að sama skapi hvort A hefði veitt rangar eða ófullnægjandi upplýsingar um afleiðingar slyssins og því glatað rétti til bóta. Með dómi héraðsdóms var hvorki talið að S hefði fært sönnur á að árekstrinum hefði verið valdið af ásetningi né axlað þá sönnunarbyrði sem félagið bæri um að skilyrði væru til að fella niður greiðslur til A vegna brota á upplýsingaskyldu. Féllst héraðsdómur því á kröfu A. Fyrir Landsrétti krafðist S aðallega ómerkingar dóms héraðsdóms þar sem dómurinn, sem ekki var skipaður sérfróðum meðdómanda, hefði í forsendum sínum litið til læknisfræðilegra gagna og framburðar sjúkraþjálfara fyrir héraðsdómi hvað varðaði sönnun þess að A hefði orðið fyrir tjóni við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem A nýtti heimild 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að höfða mál til viðurkenningar á skaðabótaskyldu S og í ljósi þess að ekki var deilt um læknisfræðileg álitaefni eða umfang tjónsins, hefði ekki verið þörf á sérfróðum meðdómsmanni. Voru því ekki talin efni til að ómerkja dóm héraðsdóms. Enn fremur taldi Landsréttur að A hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni við áreksturinn og að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. um lögvarða hagsmuni væru uppfyllt. Að því gættu og með skírskotun til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur.

H höfðaði mál gegn R og krafðist þess aðallega að viðurkenndur yrði með dómi afnota- og umráðaréttur félagsins að nánar tilgreindum bifreiðastæðum. Á fundi skipulags- og samgönguráðs R 25. september 2019 hafði verið samþykkt að heimila öllum sem hefðu starfsleyfi til leigubifreiðaaksturs að leggja í bifreiðastæðum sem H hafði fram að því haft til afnota, að frátöldum stæðum í einkaeign. Með hinum kærða dómi var kröfu H um viðurkenningu á afnota- og umráðarétti að bifreiðastæðunum auk varakröfum félagsins um viðurkenningu á bótaábyrgð og bótaskyldu R vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í kröfugerð H væri ekki afmarkað á neinn hátt til hvers kyns afnota- eða umráðaréttar hún ætti að ná. Slíkt hefði þó verið óhjákvæmilegt þar sem óumdeilt væri að H myndi áfram njóta afnotaréttar af bifreiðastæðunum, að frátöldum stæðum sem voru við Laugarveg að Hlemmi. Var ekki talið að kröfugerð H væri til þess fallin að leiða ágreining málsaðila til lykta þótt á hana yrði fallist. Hvað varðaði stæðin við Laugaveg að Hlemmi tók Landsréttur fram að kröfugerð H tæki ekki mið af tilfærslu bifreiðastæða sem leiddu af breyttu deiliskipulagi sem ekki hefði verið hnekkt. Hefði framangreint óhjákvæmilega í för með sér að H hefði ekki lögvarða hagsmuni af viðurkenningardómi um þennan hluta aðalkröfu. Var niðurstaða hins kærða dóms um frávísun staðfest.

Sóknaraðili krafðist þess að viðurkenndur yrði eignarréttur hans að nánar tilteknum fasteignum með tilheyrandi lóðum og umferðarrétti. Með dómi Landsréttar í máli nr. 476/2022 hafði sambærilegri kröfu hans verið vísað frá héraðsdómi á grundvelli 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur taldi hið sama eiga við og áður og með vísan til þess sem greindi í fyrrgreindum dómi Landsréttar var aðalkröfu sóknaraðila vísað frá héraðsdómi. Varakröfu sóknaraðila var einnig vísað frá dómi á þeim grundvelli að hún samrýmdist ekki fyrirmælum d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 enda yrði hún að vera um tiltekna fjárhæð. Hinn kærði úrskurður um frávísun málsins var því staðfestur.

OR höfðaði mál gegn E og R og krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála þar sem felld var úr gildi ákvörðun skipulagsfulltrúa R um að hafna kröfu E um að stöðva framkvæmdir við Árbæjarlón á grundvelli 53. gr. skipulagslaga nr. 123/2010. Með dómi héraðsdóms var úrskurðurinn ógiltur. Fyrir Landsrétti krafðist E þess að dómi héraðsdóms yrði hrundið og að úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála yrði staðfestur. Áfrýjaði E málinu eingöngu gagnvart OR. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að R hefði átt aðild að þeim stjórnvaldsúrskurði sem E krefðist að yrði staðfestur. Af því leiddi að R hefði verulegra, einstaklegra og lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn málsins. Hefði E borið að gæta þess við áfrýjun málsins að R ætti áfram aðild að málinu fyrir Landsrétti. Þar sem þess var ekki gætt var málinu vísað frá Landsrétti án kröfu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn F ehf., E og FL ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 45/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við F ehf., E og FL ehf. með þeim hætti að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 45/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn A ehf., E og F ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 44/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við A ehf., E og F ehf. þannig vaxið að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 44/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur AL var vísað frá dómi. Málið höfðaði A og krafðist viðurkenningar á því að hún ætti rétt sem bréferfingi til hlutdeildar í innstæðu í séreignarlífeyrissparnaði í eigu hins látna sem var í vörslum AL. Í úrskurði Landsréttar var talið að kröfugerð og málatilbúnaður A væru í samræmi við kröfur d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og að hún hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfur sínar. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum N og H gegn S og L var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust N og H þess að ógilt yrði nánar tilgreint framkvæmdaleyfi og tilgreindur úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Í hinum kærða úrskurði kom fram að N og H hefðu ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af fyrri kröfunni og varðandi seinni kröfuna hefðu þeir ekki haldið því fram að ágallar hefðu verið á málsmeðferð eða úrskurðinum þannig að ógildingu varðaði. Með úrskurði Landsréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans. Jafnframt var vísað sjálfkrafa frá Landsrétti kröfu N og H um að rétturinn leitaði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins „um túlkun á þeim atriðum málsins sem varða skýringu samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. 3. gr., sbr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið“, enda væri krafan bæði óskýr og vanreifuð.

S höfðaði mál á hendur R ohf. og krafðist viðurkenningar á því að eðli samningssambands hennar við R ohf. og forvera hans hefði verið launþegasamband klætt í búning verksamnings. Í dómi Landsréttar kom fram að af gögnum málsins yrði á engan hátt ráðið hvernig tilhögun á vinnu- eða verktakasambandi málsaðila hefði leitt til tjóns fyrir S eða í hverju möguleg fjárkrafa hennar yrði fólgin. S hefði hagað kröfugerð sinni með þeim hætti að enda þótt hún yrði tekin til greina fæli sú niðurstaða ekki í sér að ráðið væri til lykta ágreiningi um þau réttindi sem S teldi sig njóta og ljóst að eftir sem áður yrði deilt um inntak þeirra. Fullnægði þessi málatilbúnaður því ekki áskilnaði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um ákveðna kröfugerð. Var málinu því þegar af þeirri ástæðu vísað frá dómi án kröfu.

V krafðist þess að felldir yrðu úr gildi nánar tilgreindir hlutar þriggja úrskurða matsnefndar eignarnámsbóta og að staðfest yrði að honum bæri ekki að greiða H, E, Á og A bætur vegna þeirra. Í úrskurði Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að undirliggjandi fjárkrafa V á hendur A að baki aðalkröfu V hefði verið fallin niður fyrir fyrningu þegar málið var höfðað. Með hinum kærða úrskurði hefði málinu á hendur H, E og Á verið vísað frá vegna vanreifunar. Fram kom að þegar umrædd kröfugerð V væri lesin í heild yrði ekki talið að framsetning hennar í stefnu væri svo torskilin og óskýr að hún færi í bága við ákvæði d- og e- liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Ekkert annað væri komið fram í málinu sem leiddi til þess að vísa bæri því frá dómi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur hvað varðar A en felldur úr gildi hvað varðaði H, E og Á.

S hf. höfðaði mál gegn SE til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli 1/2021 þar sem kæru S hf. var vísað frá áfrýjunarnefndinni. Kæra S hf. til nefndarinnar sneri að ákvörðun SE sem fólst í gerð sáttar SE og E hf. en með sáttinni skuldbatt E hf. sig meðal annars til þess að hætta viðskiptalegu sambandi við S hf., væri það til staðar. Með hinum áfrýjaða dómi var úrskurður áfrýjunarnefndarinnar felldur úr gildi. Í dómi Landsréttar kom fram að aðilar að samráðsmáli sem til rannsóknar væri og ekki hefðu viðurkennt brot, eins og átti við um S hf., gætu ekki talist aðilar að sátt málsaðila sem viðurkennt hefði brot. Ætti það bæði við um þau skilyrði sem viðkomandi aðili undirgengist með sáttinni og greiðslu sektar. Aðild að stjórnsýslumáli er varðaði ólögmætt samráð sem væri lokið gagnvart einum aðila gæti ekki sjálfkrafa leitt til aðildar annarra málsaðila að þeirri úrlausn, enda beindust þau málalok að þeim sem gengist undir sáttina. Landsréttur vísaði til þess að við rannsókn SE á ætluðum brotum S hf. hefði félagið átt þess kost að koma að sínum sjónarmiðum, meðal annars varðandi skuldbindingar E hf. samkvæmt sátt E hf. við SE og áhrif sáttarinnar á hagsmuni S hf. Var S hf. því ekki talið hafa sýnt fram á að félagið hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um hvaða skuldbindingu E hf. gekkst undir gagnvart SE með sátt þeirra á milli. S hf. var því ekki talið njóta kæruaðildar fyrir áfrýjunarnefnd samkeppnismála vegna þeirrar ákvörðunar SE sem fólst í gerð sáttarinnar. Var SE því sýknað af kröfum S hf.