Dómstólaleit

SK, BÞS, SBS og AX voru ákærðir fyrir skipulagða brotastarfsemi og stórfellt fíkniefnalagabrot, sbr. 173. gr. a og 175. gr. a almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa staðið saman að innflutningi á 5.733,60 g af metamfetamín kristöllum með 81% styrkleika í metamfetamínbasa sem samsvaraði 100% af amfetamínklóríði, ætluðu til söludreifingar hér á landi. Voru efnin falin í bifreið sem flutt var inn til landsins. Við komu til landsins voru efnin fjarlægð og gerviefni sett í þeirra stað áður en ákærðu var afhent bifreiðin. X var gefin að sök hlutdeild í tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots með því að hafa 24. október 2024 sótt bifreiðina ásamt SBS og BÞS, vitandi að fíkniefni væru í bifreiðinni, og þannig veitt þeim liðsinni með stuðningi og hvatningu. Þá var ERR sökuð um hlutdeild í tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots með því að hafa 25. október 2024 aðstoðað SK og AX við að fjarlægja fíkniefnin úr bifreiðinni. Voru ætluð brot X og ERR talin varða við 173. gr. a almennra hegningarlaga, sbr. 20. og 22. gr. sömu laga. Með dómi héraðsdóms voru SK, BÞS, SBS og AX sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot en sýknaðir af þeim hluta ákæru er laut að skipulagðri brotastarfsemi. Þá var ERR sakfelld samkvæmt ákæru en X var sýknaður af kröfum ákæruvaldsins. Fyrir Landsrétti voru SK, BÞS, SBS og AX allir sakfelldir fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot. Sömuleiðis var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ERR samkvæmt ákæru. Landsréttur féllst á það með héraðsdómi að ekki yrði talið að X hefði á nokkurn hátt átt þátt í því að brotið var framið, enda hafi það að stærstum hluta verið yfirstaðið þegar tilgreind samtöl áttu sér stað. Ekki væri hægt að ljá neitt í háttsemi eða orðum X slíkt vægi að það hafi styrkt áform BÞS og SBS. X hafi auk þess á þessum tíma verið umkomulaus, búið með samþykki BÞS og SBS í bifreið þeirra og ekki átt í önnur hús að venda. Yrði ekki gerð sú krafa að X við þær aðstæður yfirgæfi bifreiðina þótt hugsanlega hafi grunur vaknað með honum að í hinni innfluttu bifreið væru fíkniefni. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu X staðfest. Þá tók Landsréttur til skoðunar hvort háttsemi SK, BÞS, SBS og AX teldist vera skipulögð brotastarfsemi. Rétturinn taldi að ákæruvaldið hefði hvorki leitt sönnur, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að tilvist skipulagðra brotasamtaka í tilfelli ákærðu né að þeir hafi haft ásetning til að fremja brot sem lið í starfsemi skipulagðra brotasamtaka í skilningi 175. gr. a almennra hegningarlaga. Voru SK, BÞS, SBS og AX því sýknaðir af ákæru fyrir brot gegn því ákvæði. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að um var að ræða samverknað SK, BÞS, SBS og AX með verkskiptri aðild þar sem þáttur hvers og eins var mismikill. Þá var litið til þess að ásetningur þeirra og ERR hafi verið einbeittur. Enn fremur var litið til þess að um var að ræða mikið magn hættulegra fíkniefna og veruleg hætta á að þau færu í sölu og dreifingu til ótiltekins fjölda manna hér á landi. Við refsingu þeirra var því litið til 1., 3., 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga og einnig 2. mgr. 70. gr. sömu laga varðandi SK, BÞS, SBS og AX. Einnig var litið til sakaferils SK og BÞS við ákvörðun refsingar þeirra. Var SK gert að sæta fangelsi í átta ár, BÞS í fjögur ár, SBS í þrjú og hálft ár, AX í fimm og hálft ár og ERR skilorðsbundið í 10 mánuði. Loks voru fíkniefnin og tilgreindir munir gerð upptæk..

X var ákærður fyrir stórfellt brot í nánu sambandi gegn fyrrverandi sambýliskonu sinni og barnsmóður, A, með því að hafa endurtekið og á alvarlegan hátt ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með líkamlegu og kynferðislegu ofbeldi. Annars vegar var X gefin að sök kynferðisleg áreitni og húsbrot með því að hafa 13. október 2024 farið í heimildarleysi inn í hús og síðan svefnherbergi A og áreitt hana með tilgreindum hætti og eftir það neitað að yfirgefa heimilið, þrátt fyrir ítrekaðar beiðnir A þess efnis. Hins vegar um tilraun til manndráps með því að hafa þremur dögum síðar veist að A með tilgreindum hætti með þeim afleiðingum að hún hætti að geta andað og meðvitund hennar skertist og hún hlaut tilgreinda áverka. Einnig var X ákærður fyrir líkamsárás gegn B sem olli honum tilgreindum áverkum. Loks var X gefið að sök vopnalagabrot með því að hafa haft í fórum sínum á heimili sínu 14 skotvopn, auk fjölda skotfæra, án þess að hafa gilt skotvopnaleyfi, án þess að skotvopnin væru skráð á hann og án þess að tryggja viðeigandi geymslu þeirra. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var því hafnað að X hafi verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum eða geðrænu ástandi hans þannig háttað að refsing gæti ekki borið árangur, sbr. 15. og 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var X gert að sæta fangelsi í sex ár, auk þess sem honum var gert að greiða A skaða- og miskabætur og sæta upptöku á fyrrgreindum skotvopnum og skotfærum. Með dómi Landsréttar var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að beinn ásetningur X hafi staðið til þess að svipta A lífi 16. október 2024. Staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X og ákvað refsingu hans fangelsi í sjö ár en til frádráttar skyldi koma vist hans í gæsluvarðhaldi og á sjúkrastofnun. Niðurstaða héraðsdóms um skaða- og miskabætur til handa A og um upptöku skotvopna og skotfæra var loks staðfest.

X var gefið að sök manndráp og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa svipt sambýliskonu sína, A, lífi með margþættu nánar tilgreindu ofbeldi sem hafi valdið tilgreindum áverkum sem upp voru taldir í sex töluliðum, með þeim afleiðingum að A lést af völdum nánar tilgreinds áverka. Þá var X í II. kafla ákæru gefið að sök brot í nánu sambandi með því að hafa fyrr sama ár beitt A ofbeldi með þeim afleiðingum að hún hlaut nánar tilgreinda áverka. Með dómi héraðsdóms var X fundinn sekur um þá háttsemi sem lýst var í ákæru og að hafa valdið þeim áverkum sem þar greindi, að undanskildum þeim sem lýst var í 5. tölulið í I. kafla ákæru. Háttsemi X í I. kafla var talin varða við 1., sbr. 2. mgr., 218. gr. b og 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 en í II. kafla við 1. mgr. 218. gr. b sömu laga. Fyrir Landsrétti krafðist ákæruvaldið þess að X yrði sakfelldur í samræmi við ákæru og refsing hans þyngd en X krafðist sýknu. Í dómi Landsréttar var tekið undir það með héraðsdómi að framburður X væri ruglingslegur og ekki á honum byggjandi. Taldi rétturinn að þó ekki lægi fyrir hvernig X hafi veitt A þann áverka sem dró hana til dauða, þá yrði ekki vefengt með skynsamlegum rökum að X hefði veitt A þá áverka sem leiddu til andláts hennar. Taldi rétturinn að áverkar A hefðu hlotist af krafti sem X hafi beitt gagnvart kviði, höfði, hálsi, bringu, brjóstkassa og útlimum með þeim afleiðingum sem lýst var í 1. til 6. tölulið 1. kafla ákæru og þóttu engin efni til að undanskilja þá áverka sem greindi í 5. tölulið. Rétturinn miðaði við að atlaga X hefði beinst að sérstaklega viðkvæmum svæðum líkamans og verið ofsafengin. Var lagt til grundvallar að X hafi ekki getað dulist að bani gæti hlotist af atlögunni. Var hann því sakfelldur fyrir manndráp og stórfellt brot í nánu sambandi. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sakfellingu X fyrir þá háttsemi sem tilgreind var í II. kafla ákæru og heimfærslu háttseminnar til refsiákvæða. Niðurstaða yfirmatsmanna, sem dómkvaddir voru eftir uppkvaðningu héraðsdóms, var á þá leið að X hefði á verknaðartíma ekki verið haldinn neinum þeim sjúkdómum sem taldir séu upp í 15. gr. almennra hegningarlaga sem hefðu gert hann alls ófæran um að stjórna gerðum sínum. Þá töldu yfirmatsmenn 16. gr. almennra hegningarlaga ekki eiga við. Að þessu virtu var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sakfellingu X. Við ákvörðun refsingar X var litið til 1., 2., 3. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga. Var refsing X ákveðin fangelsi í 16 ár að frádregnu gæsluvarðhaldi sem hann hafði sætt. Þá var X gert að greiða einkaréttarkröfuhafanum B skaða- og miskabætur og einkaréttarkröfuhafanum C miskabætur.

X var sakfelld fyrir manndráp, tilraun til manndráps og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa svipt yngri son sinn lífi með nánar tilgreindum hætti og gert tilraun til hins sama gagnvart eldri syni sínum, en bæði brotin voru framin á heimili ákærðu. Ákærða X játaði brot sín skýlaust en krafðist sýknu á grundvelli sakhæfisskorts, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara að henni yrði ekki gerð refsing og byggði á því að refsing myndi ekki bera árangur, sbr. 16. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði 15. gr. almennra hegningarlaga geymdi undantekningu frá því þeirri meginreglu að mönnum skyldi refsað fyrir afbrot sín og það leiddi ekki til sakhæfisskorts þótt sá, sem framið hefði refsiverðan verknað, væri haldinn ranghugmyndum af völdum geðsjúkdóms nema hann hefði alls ekki verið fær um að stjórna gerðum sínum er hann vann verkið. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, sem byggði niðurstöðu sína meðal annars á matsgerðum þriggja geðlækna, sem allir töldu að X hefði verið fær um að stjórna gerðum sínum á verknaðarstundu, var X talin sakhæf. Þá var niðurstaða héraðsdóms um að refsing myndi bera árangur einnig staðfest með vísan til forsendna hans, en hún byggði meðal annars á áðurgreindum matsgerðum, sem matsmenn staðfestu í viðbótarskýrslum fyrir Landsrétti. Jafnframt var refsing, sem X var gerð í hinum áfrýjaða dómi, 18 ára fangelsi, staðfest. Loks var X dæmd til að greiða B 5.000.000 króna í miskabætur og C 3.000.000 króna.

E var gefin að sök tilraun til manndráps með því að hafa stungið A með hníf í vinstri öxl og hægri síðu, með þeim afleiðingum að A hlaut opið sár á vinstri öxl, opið sár hliðlægt framanvert á brjóstkassa hægra megin og loft- og blóðbrjóst. Var háttsemin í ákæru talin varða við 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. E neitaði sök og bar að mestu fyrir sig minnisleysi. Kröfu sína um sýknu reisti E meðal annars á sjónarmiðum um neyðarvörn. Héraðsdómur féllst ekki á með E að skilyrði neyðarvarnar væru uppfyllt og lagði framburð A um atburðarrásina, sem jafnframt fékk stoð í öðrum gögnum málsins, til grundvallar. Taldi dómurinn þannig sannað að E hefði veist að A með þeim hætti sem greindi í ákæru og hafið yfir skynsamlegan vafa að hann hefði beitt hnífnum sem hann bar á sér í umrætt sinn og fannst síðar á heimili hans. Þá taldi héraðsdómur að E hefði verið sakhæfur á verknaðarstundu og að geðrænu ástandi hans væri ekki svo háttað að refsing gæti ekki borið árangur, sbr. 15. og 16. gr. almennra hegningarlaga. E var gert að sæta sex ára fangelsi en til frádráttar refsingu hans kom óslitið gæsluvarðahald frá 20. janúar 2024. Þá var E jafnframt gert að sæta upptöku á hníf og greiða A nánar tiltekna fjárhæð. Með vísan til forsendna var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um niðurstöðu hans um sakhæfi E, sakfellingu og heimfærslu til refsiákvæða. Þá taldi Landsréttur 1. mgr. 16. gr. almennra hegningarlaga ekki standa því í vegi að E yrði gerð refsing í málinu. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að langt væri um liðið frá því að E hefði síðast verið gerð refsing og höfðu fyrri brot hans því ekki teljandi áhrif í þeim efnum. Að öllu virtu og í ljósi dómaframkvæmdar var refsing E ákveðin fangelsi í fimm ár en til frádráttar henni kom óslitið gæsluvarðhald. Ákvæði hins áfrýjaða dóms um upptöku var jafnframt staðfest. Þá var hinn áfrýjaði dómur staðfestur með vísan til forsendna um miskabætur til A og bætur vegna sjúkrakostnaðar en bætur fyrir munatjón, sem héraðsdómur hafði ákveðið að álitum, hækkaðar.

X var með tveimur ákærum gefin að sök eignaspjöll í fjögur skipti, þrjú þjófnaðarbrot og ein líkamsárás á eins árs tímabili, frá mars 2021 til mars 2022. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir eignaspjöll í tvö skipti, þrjú þjófnaðarbrot og líkamsárás en einum lið ákæru 28. mars 2023 fyrir eignaspjöll var vísað frá dómi. Þá var X sýknaður af einum lið ákæru 12. september 2023 fyrir eignaspjöll. X var með vísan til niðurstöðu matsgerðar dómkvadds matsmanns ekki talinn ósakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Var refsing X ákveðin fangelsi í þrjá mánuði auk þess sem honum var gert að greiða A tilgreindar bætur fyrir líkamsárás. Með dómi Landsréttar var staðfest sakfelling X samkvæmt þeim ákæruliðum sem hann var fundinn sekur um í héraði. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti voru að beiðni X dómkvaddir tveir yfirmatsmenn til að meta sakhæfi hans. Með vísan til matsgerðar og yfirmatsgerðar var X ekki talinn ósakhæfur en í samræmi við niðurstöðu yfirmatsgerðar var talið nægilega sýnt fram á að refsing myndi ekki bera árangur. Var X því ekki gerð refsing í málinu með vísan til 16. gr. almennra hegningarlaga. Með vísan til samhljóða álits dómkvadds matsmanns og yfirmatsmanna um að X nyti nú besta búsetufyrirkomulags og meðferðar sem honum stæðu til boða þótti ekki tilefni til að kveða á um sérstakar ráðstafanir til að varna því að háski yrði að honum, sbr. 62. og 63. gr. almennra hegningarlaga. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um bætur til handa A.

X var ákærður fyrir nauðgun samkvæmt 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa stungið fingrum ítrekað í leggöng A og sleikt kynfæri hennar án samþykkis hennar er hún lá sofandi í sófa og gat ekki spornað við verknaðnum sökum ölvunar og svefndrunga. Var X sakfelldur samkvæmt ákæru í héraði og gert að sæta fangelsi í 18 mánuði. X bar því við að A hefði verið samþykk kynmökunum í upphafi og haft frumkvæði að þeim, en síðan sofnað. Þegar X hefði orðið þess var hefði hann hætt. Vitnið B, sem sofnað hafði í sófanum við hlið ákærða og brotaþola og vaknað við einhver hljóð skömmu síðar bar um að hafa þá séð X hafa kynmök við brotaþola með áðurgreindum hætti án þess að brotaþoli bærði á sér. Hann hefði skömmu síðar stöðvað háttsemi ákærða og þá séð þannig að ekki fór á milli mála að brotaþoli var sofandi en hún hefði ekki vaknað fyrr en seint daginn eftir. Fyrir lá framburður A og vitna um að A hefði verið mjög ölvuð umrædda nótt. Með vísan til þess og trúverðugs framburðar B, sem einnig var í samræmi við framburð A, þótti sannað að ákærði hefði haft í frammi þá háttsemi sem í ákæru greinir. Þá þóttu samskipti X og A á samskiptamiðlum eftir atvikið og orðaskipti B og X meðan á verknaði X stóð bera með sér að ákærði gerði sér grein fyrir að brotaþoli var ekki meðvituð um það sem fram fór. Fyrir Landsrétti voru dómkvaddir tveir sérfróðir matsmenn til að meta sakhæfi X og hvort refsing myndi bera árangur. Var það niðurstaða þeirra að X hefði verið fær um að stjórna gerðum sínum er hann braut gegn A og því sakhæfur. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sakfellingu X. Hvað síðara matsatriðið varðaði töldu matsmenn að vegna víðtækra skerðinga ákærða myndi refsing í hans tilviki ekki bera árangur. Með hliðsjón af þeirri niðurstöðu og því að leitt hefði verið í ljós með framlagðri matsgerð að ákærði væri haldinn margháttuðum skerðingum og að almennum skilningi hans og vitsmunalegri getu væri mjög ábótavant þótti rétt að gera X ekki refsing í málinu. Honum var á hinn bóginn gert að greiða A miskabætur.

Með tveimur dómum héraðsdóms var MJ sakfelldur fyrir umferðarlagabrot, nokkur brot gegn valdstjórninni, að gabba lögreglu, tvær líkamsárásir og tilraun til manndráps samkvæmt samtals fjórum ákærum. MJ skaut báðum dómunum til Landsréttar og voru málin þar sameinuð. Með dómi Landsréttar var niðurstaða beggja héraðsdómanna um sakfellingu MJ staðfest. Ákvæði 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 voru ekki talin standa því í vegi að MJ yrði gerð refsing í málinu. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot MJ væru ófyrirleitin og margítrekuð. Með vísan til þessa og að teknu tilliti til 3. mgr. 106. gr. og 1. mgr. 218. gr. c, sbr. 71. gr. almennra hegningarlaga, og 1., 2., 3., 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga, var MJ gert að sæta fangelsi í átta ár en gæsluvarðhald sem hann hafði sætt skyldi dragast frá refsingunni. Þá var MJ gert að greiða brotaþolunum A og B tilgreindar miskabætur og að sæta upptöku á hnífsblaði með tilheyrandi svörtu handfangi.

X var sakfelldur fyrir kynferðisbrot gegn A með því að hafa tvívegis beitt hana ólögmætri nauðung og nýtt sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart A til að hafa við hana samræði, en A er með þroskahömlun og gat ekki skilið þýðingu verknaðarins. Var háttsemin heimfærð til 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. X var á hinn bóginn sýknaður af einum ákærulið, kynferðisbroti gagnvart A, vegna sönnunar- skorts. Þá hafði ákærði verið sýknaður af einu slíku broti gegn A í héraði og undi ákæruvaldið þeirri niðurstöðu. Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu X fyrir misneytingu gagnvart A, sbr. 253. gr. sömu laga, var staðfest en X hafði fengið A til að taka reiðufé út úr hraðbanka og afhenda sér. Niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða vegna tveggja kynferðisbrota gagnvart B var einnig staðfest. Annars vegar var um að ræða blygðunarsemisbrot, sbr. 209. gr. sömu laga, með því að ákærði hafði beitt B blekkingum í gegnum samskiptamiðil um hver hann væri og hvers eðlis samband þeirra væri í þeim tilgangi að eiga í kynferðislegum samskiptum við hana og fá hana til að senda sér kynferðislegar myndir af sér sjálfri. Hins vegar var um að ræða nauðgun með því að beita B ólögmætri nauðung, blekkingum og nýta sér andlega fötlun hennar til þess að fá hana til nánar tilgreindra athafna. Var háttsemin heimfærð til 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Auk þess var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu ákærða vegna brots gegn 233. gr. sömu laga með því að hóta B að birta opinberlega kynferðislegar myndir sem hún hafði sent honum í trúnaði. Loks var X með dómi Landsréttar sýknaður af þremur kynferðisbrotum gagnvart brotaþolanum C en þar af hafði ákæruvaldið fallið frá refsikröfu vegna eins við aðalmeðferð málsins í Landsrétti. Staðfest var sú niðurstaða héraðsdóms að ákvæði 15. og 16. gr. laga nr. 19/1940 þættu ekki standa því í vegi að X yrði gerð refsing. Við ákvörðun refsingar var til þess vísað að X hafði verið sakfelldur fyrir alvarleg kynferðisbrot gagnvart brotaþolum, sem byggju við fatlanir og væga þroskahömlun. Á hinn bóginn var litið til þess að verulegur dráttur hefði orðið á meðferð málsins. Að teknu tilliti til 1., 2., 6. og 7. tölulið 1. mgr. 70., 77. og 78. gr. sömu laga var refsing X ákveðin fangelsi í fjögur ár. Þá var X gert að greiða A og B miskabætur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu X um að dómkvaddur yrði matsmaður til að leggja mat á hvort X væri sakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og hvort ætla mætti að refsing gæti borið árangur, sbr. 16. gr. sömu laga.

N var ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa komið aftan að A og slegið hann ítrekað með klaufhamri og jarðhaka í höfuð og líkama, meðal annars með þeim afleiðingum að hann þríhöfuðkúpu- og rifbeinsbrotnaði. Þá var N gefin að sök tilraun til manndráps, en til vara sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa í framangreint sinn komið aftan að B og slegið hann með klaufhamri í höfuð þannig að hann hlaut skurð aftan við eyra. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans staðfest um að N hafi slegið A þremur höggum í höfuð með klaufhamri og einu höggi með jarðhaka í líkamann. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um þá áverka sem hlutust af atlögunni, að því frátöldu að gögn málsins þóttu ekki bera ótvírætt með sér að A hafi hlotið brot á rifbeinum. Var N því sýknaður af sakargiftum að því leyti. Með vísan til vættis vitna og gagna málsins var ráðið að hending ein hafi ráðið því að lífshættulega áverka leiddi ekki af atlögunni gegn A. N hafi ekki getað dulist að mannbani gæti hlotist af verknaðinum en hann látið sér það í léttu rúmi liggja. Var hann því talinn hafa gerst sekur um tilraun til manndráps, sbr. 211. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest um að sannað væri að N hafi veist að B svo sem lýst var í ákæru og með þeim afleiðingum sem þar greindi og var sú háttsemi heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar N var litið til 1., 3., 5. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 76. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga, en í ljósi verknaðarins og huglægrar afstöðu N á verknaðarstundu var ekki talið unnt að hafa hliðsjón af 2. mgr. 20. gr. laganna við ákvörðun refsingar. Var refsing hans ákveðin fangelsi í fimm ár og sex mánuði. Þá var N gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna og B miskabætur að fjárhæð 800.000 krónur.

X var ákærður fyrir líkamsárás, hótanir og barnaverndarlagabrot með því að hafa tekið dreng hálstaki, lyft honum upp á hálsinum og hótað að skaða hann. Er það atvik varð sem leiddi til ákæru sætti X öryggisgæslu á grundvelli 62. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Farið var með málið samkvæmt 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og var það niðurstaða héraðsdóms að X hefði framið það brot sem honum var gefið að sök í ákæru en að hann hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum á verknaðarstundu. Var ákærði sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins en fallist á varakröfu þess um að mæla fyrir um vistun hans á viðeigandi hæli. Báðir aðilar undu niðurstöðu héraðsdóms að þessu leyti en ákærði krafðist fyrir Landsrétti endurskoðunar á ákvæði dómsins um inntak þeirrar öryggisgæslu sem hann skyldi sæta. Taldi Landsréttur að ekkert hefði komið fram í málinu sem breytti því mati héraðsdóms að nauðsynlegt væri vegna réttaröryggis að X sætti áfram öryggisgæslu. Á hinn bóginn yrði venju samkvæmt að færa ákvörðun um inntak hennar fyrst um sinn í hendur fullnustuyfirvalda. Væru því ekki efni til að mæla fyrir um þá tilhögun fyrir dómi í máli þessu. Var X því gert að sæta áfram öryggisgæslu á grundvelli 62. gr. almennra hegningarlaga. Þá var X gert að greiða A 700.000 kr. í miskabætur.

K var sakfelldur fyrir brot gegn 1., sbr. 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa á jarðhæð íbúðarhúss þar sem hann bjó kveikt á brauðrist sem staðsett var frammi á gangi við eldhúsið og lagt viskastykki yfir hana áður en hann gekk út úr húsnæðinu, en með athæfi sínu olli K eldsvoða sem hafði í för með sér að íbúar á efri hæð húsnæðisins voru í bersýnilegum lífsháska, auk þess sem augljós hætta var á yfirgripsmiklu eignatjóni annarra. Fyrir Landsrétti var fallist á beiðni um dómkvaðningu tveggja yfirmatsmanna. Var niðurstaða þeirra sú að K hefði verið sakhæfur í skilningi 15. gr. almennra hegningarlaga á verknaðarstundu og að refsing gæti borið árangur í skilningi 16. gr. sömu laga. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að K hefði 23. október 2019 verið dæmdur til að sæta fangelsi í þrjá mánuði, þar af 30 daga skilorðsbundið í tvö ár. Tekinn var upp skilorðshluti þess dóms og refsing ákveðin í einu lagi með vísan til 60., sbr. 77. gr. almennra hegningarlaga. Var K gert að sæta fangelsi í tvö ár og þrjá mánuði.

Ákærða var gefið að sök að hafa brotið gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við A án hennar samþykkis og notfært sér að hún gat ekki spornað við verknaðinum sökum áhrifa fíkniefna, lyfja og svefndrunga. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að með hliðsjón af geðrannsókn geðlæknis, vottorði sálfræðings sem og öðrum gögnum málsins, hafi ákærði á verknaðarstundu brotsins verið sakhæfur í skilningi 15. gr. laga nr. 19/1940. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir héraðsdómi hafi ákærði borið á þann veg að samræði hans við A hafi verið með samþykki hennar. Við skýrslutöku hjá lögreglu hafi hann á hinn bóginn skýrt svo frá að A hafi sofnað þegar hann var að byrja að hafa við hana samræði og verið sofandi meðan á því stóð. Fengi sá framburður hans jafnframt stoð í upptöku af samtali hans og A sem lá fyrir á meðal gagna málsins. Fallist var á það mat héraðsdóms að ákærði hafi ekki gefið trúverðuga skýringu á breyttum framburði sínum að þessu leyti og þótti mega taka tillit til framburðar hans hjá lögreglu við sakarmat í málinu, sbr. 1. og 2. mgr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brots hans til refsiákvæðis. Með hliðsjón af fyrirliggjandi gögnum um geðhagi ákærða sem og vætti geðlæknis og sálfræðings í héraði og fyrir Landsrétti stæði ákvæði 1. mgr. 16. gr. laga nr. 19/1940 ekki í vegi þess að ákærða yrði gerð refsing í málinu. Að því gættu var refsing hans ákveðin fangelsi í tvö ár og sex mánuði og hann dæmdur til að greiða brotaþola miskabætur. Þá þótti rétt að neyta heimildar 1. mgr. 57. gr. laga nr. 19/1940 til að skilorðsbinda fullnustu refsingarinnar í fimm ár frá uppsögu dómsins og að ákærði skyldi á þeim tíma sæta sérstöku eftirliti og umsjón og neyta ekki ávana- og fíkniefna, sbr. 1. og 3. tölulið 3. mgr. 57. gr. sömu laga og 1. mgr. 83. gr. laga nr. 15/2016 um fullnustu refsinga.

X var ákærður fyrir brennu, manndráp og tilraun til manndráps með því að hafa kveikt eld á gólfi í herbergi sínu á annarri hæð að Bræðraborgarstíg 1 og á tveimur stöðum á gólfi í sameiginlegu rými á sömu hæð og valdið þannig eldsvoða sem hafði í för með sér almannahættu en 13 manns voru í húsinu þegar X kveikti eldinn. X var jafnframt ákærður fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa skömmu eftir framangreint atvik, utandyra við rússneska sendiráðið slegið tvo lögreglumenn sem þar voru við skyldustörf með gúmmímottu með þeim afleiðingum að annar hlaut roða og mar á hægri framhandlegg en hinn fékk roða á vinstra kinnbein. Með dómi héraðsdóms var talið sannað að X hefði gerst sekur um þá háttsemi sem honum var gefin að sök. Var X sýknaður af refsikröfu ákæruvaldsins þar sem dómurinn taldi engum vafa undirorpið að ástand hans hefði á þeim tíma sem um ræddi verið þannig að hann hefði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum, sbr. 15. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Taldi héraðsdómur að nauðsynlegt væri vegna réttaröryggis að X sætti öryggisgæslu á viðeigandi stofnun og gengist á þeim tíma undir viðeigandi meðferð vegna veikinda sinna. Þá var X dæmdur til greiðslu skaða- og miskabóta. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að sannað væri að X hefði framið þau brot sem ákært var fyrir. Ákæruvaldið undi niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að ekki skyldi refsa X. Í dómi Landsréttar kom fram að vegna geðræns ástands síns hefði ákærði verið alls ófær um að stjórna gerðum sínum 25. júní 2020 þegar hann framdi umrædd brot. Með vísan til niðurstöðu þriggja matsgerða í málinu, skýrslu matsmanna fyrir dómi og framburðar geðlæknis fyrir Landsrétti yrði að leggja til grundvallar að X væri með geðhvörf og gæti enn valdið sér og öðrum hættu væri hann í örlyndisástandi. Þá virtist hann ekki vera til viðræðu um nauðsynlega læknismeðferð. Í þessu ljósi og með hliðsjón af alvarleika þeirrar háttsemi sem X gerðist sekur um voru ekki efni til þess að sú öryggisgæsla sem honum hafði verið ákveðin í hinum áfrýjaða dómi yrði að svo komnu máli felld niður. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að X skyldi sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun á grundvelli heimildar í 62. gr. almennra hegningarlaga. Þá voru brotaþolum og einkaréttarkröfuhöfum dæmdar miskabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni, gripdeild og umferðar- og lögreglulagabrot. X bar því við að fella bæri niður refsingu með vísan til 1. mgr. 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 þar sem refsing yrði ekki talin bera árangur. Í dómi Landsréttar voru ekki talin uppfyllt skilyrði til þess að refsing X yrði látin niður falla á grundvelli þessa ákvæðis. Við ákvörðun refsingar var aftur á móti litið til 75. gr. almennra hegningarlaga vegna geðræns ástands X á verknaðarstundu. Við ákvörðun refsingar var einnig skírskotað til álits matsmanns um að refsing yrði X mjög þungbær vegna veikinda hans og þarfar hans fyrir viðeigandi læknismeðferð og meðhöndlun á sjúkrahúsi. Af þeim sökum var refsing hans ákveðin fangelsi í fjóra mánuði en fullnustu hennar frestað skilorðsbundið í tvö ár. Auk þess skyldi hann sæta sérstöku eftirliti og umsjón á skilorðstímanum samkvæmt 1. tölulið 3. mgr. 57. gr. almennra hegningarlaga. Loks var hann sviptur ökurétti ævilangt.

Þ var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps samkvæmt 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa veist að A með hníf sem var með 16,5 cm löngu blaði, og ítrekað gert tilraun til að stinga hana í höfuð og efri hluta líkama, en hún náði að verjast árásinni með því að bera fyrir sig hendur og fótleggi. Atlagan hafði þær afleiðingar að A hlaut margvíslega áverka. Þá var hann sakfelldur fyrir hættulega líkamsárás og frelsissviptingu samkvæmt 2. mgr. 218. gr. og 1. mgr. 226. gr. almennra hegningarlaga, með því að hafa veist að B með ofbeldi og svipt hann frelsi í allt að 17 klukkustundir. Með dómi héraðsdóms var Þ jafnframt sakfelldur fyrir þrjú umferðarlagabrot og fíkniefnalagabrot en þau brot sættu ekki endurskoðun í Landsrétti. Í dómi Landsréttar var vísað til geðrannsókna á Þ, framburðar matsmanna fyrir dómi og annarra gagna málsins um að hann hefði verið í tímabundnu geðrofi vegna fíkniefnaneyslu á verknaðarstundu. Var talið sannað að skilyrðum 15. gr. almennra hegningarlaga fyrir refsileysi væri ekki fullnægt og hann metinn sakhæfur. Þá þóttu ákvæði 16. gr. og síðari málsliðar 17. gr. sömu laga ekki standa í vegi fyrir því að honum yrði gerð refsing. Við ákvörðun refsingar var litið til sakaferils Þ og þess að brot hans voru öll hegningarauki við eldri dóm, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga. Samkvæmt því og með vísan til 77. gr., 1. mgr. 218. gr. c, sbr. 71. gr. og. 1., 2., 3., 5. og 6. töluliðar 1. mgr. 70. gr. almennra hegningarlaga var Þ gert að sæta fangelsi í sjö og hálft ár. Var honum gert að greiða A skaðabætur og báðum brotaþolum miskabætur.

X var sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 218. gr. b og 4. mgr. 220. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 98. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 með því að hafa haldið tæplega fjögurra ára syni sínum yfir svalahandriði íbúðar og út fyrir handriðið, sveiflað honum og hótað að sleppa drengnum. X var einnig sakfelldur fyrir brot gegn 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa stangað lögreglumann við skyldustörf í búkinn svo að hann hlaut áverka af. Með vísan til 16. gr. sömu laga krafðist X þess að honum yrði ekki gerð refsing. Í dómi Landsréttar kom fram að við mat á því hvort refsing gæti borið árangur skipti geðheilsa X við dómsuppkvaðningu mestu. X væri sjálfbjarga þrátt fyrir örorku og tæki þátt í uppeldi sonar síns. Auk þess skorti fyrirliggjandi geðheilbrigðisrannsókn rökstuðning um hvers vegna refsing X gæti ekki borið árangur. Var 16. gr. almennra hegningarlaga því ekki talin standa gegn því að ákærða yrði refsað. Þá kom fram að með hliðsjón af alvarleika brotanna sem X var sakfelldur fyrir væri ekki unnt að fresta ákvörðun refsingar hans skilorðsbundið þótt verulegar og óréttlætanlegar tafir hefðu orðið á meðferð málsins sem honum yrði á engan hátt kennt um. Var X gert að sæta fangelsi í fjóra mánuði skilorðsbundið til eins árs.