H svf. höfðaði mál þetta og krafðist meðal annars ógildingar á ákvörðun R um að honum bæri að fjarlægja merkingar á tilgreindum bifreiðastæðum en að öðrum kosti greiða kostnað vegna þessa, sem og ógildingar á úrskurði samgöngu- og sveitarstjórnarráðuneytisins þar sem hafnað var kröfu um að framangreind ákvörðun yrði felld úr gildi. Þá krafðist H svf. ógildingar á ákvörðun R um að H svf. væri skylt að deila stæðunum með „öðrum starfandi leigubílstjórum í Reykjavík“. Héraðsdómur féllst ekki á málsástæður H svf., sem byggðu meðal annars á kaupsamningi frá 1969, hefð og reglum stjórnsýsluréttar. Í dómi Landsréttar kom fram að H svf. bæri sönnunarbyrði fyrir því að hann hefði fyrir hefð áunnið sér rétt til afnota af stæðunum, sem kæmi í veg fyrir að R gæti gert honum að fjarlægja merkingar og heimilað öðrum að nota þau ásamt H svf.. Væri málatilbúnaður H svf. að þessu leyti mjög almenns eðlis og ófullnægjandi um stóran hluta þeirra stæða sem ákvarðanirnar hefðu tekið til. Þá yrði H svf. ekki talinn hafa getað vænst þess að afnot hans að stæðunum, sem R hefði átt og verið háð samþykki, leyfum og skilyrðum hans, tryggðu H svf. eignarréttindi er kæmu í veg fyrir að R gæti gert þær breytingar á fyrirkomulagi stæðanna sem um væri deilt. Þá var rakið að við mat á því hvort ákvarðanir R hefðu samrýmst reglum stjórnsýsluréttar væri til þess að líta að þær hefðu ekki falið í sér að H svf. hefði verið sviptur afnotum stæðanna. H svf. hefði enn afnot af þeim, með öðrum, og hefði að sama skapi fengið afnot af stæðum sem aðrar bifreiðastöðvar hefðu áður haft samsvarandi leyfi fyrir. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu R af kröfum H svf.
Dánarbú Erlu Jónsdóttur, Sigurður Jónsson, dánarbú Hrefnu Jónsdóttur, Ómar Gaukur Jónsson, Þór Axelsson, Ásdís Axelsdóttir, Elísabet Ragnarsdóttir, Guðmundur Ragnar Ragnarsson, Guðbjörg Jóna Sævarsdóttir, Sigurður Sævarsson, Sævar Sævarsson, Hildur Bára Leifsdóttir, Ólöf Sandra Leifsdóttir og Ómar Úlfur Eyþórsson (
Sigmundur Hannesson lögmaður)
gegn
Orkuveitu Reykjavíkur (
Sigurgeir Valsson lögmaður)
Áfrýjendur kröfðust þess að staðfestur yrði eignarréttur þeirra á grundvelli hefðar að húsakosti jarðarinnar N ásamt landspildu sem húsakosturinn stæði á og afmörkuð væri í kröfugerð þeirra með nánar tilgreindum hnitum. Til vara kröfðust áfrýjendur þess að stefndi veitti þeim endurgjaldslaus afnot af húsakostinum og óuppsegjanlegan rétt til afnota af landspildunni. Í dómi Landsréttar var rakið að hugtakið óráðvandlegt atferli í 2. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð hefði í dómaframkvæmd verið skýrt með þeim hætti að bein vitneskja um réttmætt eignartilkall annars manns stæði hefð í vegi. Þar sem erfingjar ábúanda jarðarinnar höfðu í kjölfar andláts hennar móttekið greiðslu á grundvelli úttekar vegna loka ábúðar hinnar látnu og staðfest að þeir gerðu ekki ágreining um útreikning fjárhæða fyrir þau vermæti sem tilgreind voru í úttektinni taldi Landsréttur að áfrýjendur hefðu verið grandsamir um rétt stefnda til þeirra eigna sem kröfur þeirra lutu að. Ákvæði 2. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 var af þeim sökum talið standa því í vegi að fallist yrði á kröfur þeirra í málinu. Að því gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu stefnda.
H höfðaði mál gegn R og krafðist þess aðallega að viðurkenndur yrði með dómi afnota- og umráðaréttur félagsins að nánar tilgreindum bifreiðastæðum. Á fundi skipulags- og samgönguráðs R 25. september 2019 hafði verið samþykkt að heimila öllum sem hefðu starfsleyfi til leigubifreiðaaksturs að leggja í bifreiðastæðum sem H hafði fram að því haft til afnota, að frátöldum stæðum í einkaeign. Með hinum kærða dómi var kröfu H um viðurkenningu á afnota- og umráðarétti að bifreiðastæðunum auk varakröfum félagsins um viðurkenningu á bótaábyrgð og bótaskyldu R vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í kröfugerð H væri ekki afmarkað á neinn hátt til hvers kyns afnota- eða umráðaréttar hún ætti að ná. Slíkt hefði þó verið óhjákvæmilegt þar sem óumdeilt væri að H myndi áfram njóta afnotaréttar af bifreiðastæðunum, að frátöldum stæðum sem voru við Laugarveg að Hlemmi. Var ekki talið að kröfugerð H væri til þess fallin að leiða ágreining málsaðila til lykta þótt á hana yrði fallist. Hvað varðaði stæðin við Laugaveg að Hlemmi tók Landsréttur fram að kröfugerð H tæki ekki mið af tilfærslu bifreiðastæða sem leiddu af breyttu deiliskipulagi sem ekki hefði verið hnekkt. Hefði framangreint óhjákvæmilega í för með sér að H hefði ekki lögvarða hagsmuni af viðurkenningardómi um þennan hluta aðalkröfu. Var niðurstaða hins kærða dóms um frávísun staðfest.
S krafðist viðurkenningar á því að réttur hennar gagnvart E og G stæði til þess að hún væri eigandi að um það bil 720 m2 landspildu, sem lægi innan marka nánar tilgreindrar fasteignar og hefði nánar tilgreind hnitamörk. Til vara krafðist S viðurkenningar á því að hún hefði ótakmarkaðan og endurgjaldslausan afnotarétt af landspildu innan greindra hnitamarka. Landsréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að við úrlausn málsins skyldi lagt til grundvallar að með gjafabréfi 1951 hefði eignarhald landsins alls færst yfir til gjafþega, sem E og G leiddu rétt sinn frá, og að efra og neðra hús hefðu verið undanskilin af móður S og við andlát hennar komið í hlut S. Staðfesti Landsréttur jafnframt niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um að hvorki móðir S, né hún sjálf, hefði öðlast eignarrétt að hinni umdeildu landspildu fyrir hefð. Voru E og G því sýknaðar af aðalkröfu S. Aftur á móti var varakrafa hennar um afnotarétt af spildunni tekin til greina, enda yrði ekki gerð sambærileg krafa um útilokun þegar um afnotahefð væri að ræða og gerð væri í tilviki eignarhefðar.
G og S gerðu með sér samning 26. september 1967 þar sem S heimilaði G að byggja smáhýsi í landi Reykjalundar. G sagði samningnum upp í apríl 2020. G höfðaði mál á hendur S og krafðist þess fyrir Landsrétti að viðurkenndur yrði með dómi eignarréttur hans að umþrættum húsum með „tilheyrandi lóðum og umferðarrétti“ en til vara krafðist hann viðurkenningar á óskertum afnotarétti sínum að húsunum „með tilheyrandi lóðum og umferðarrétti“. S höfðaði mál á hendur G og krafðist viðurkenningar á eignarrétti sínum að umdeildum húsum en til vara að G yrði gert að fjarlægja húsin að viðlögðum dagsektum. Voru málin sameinuð fyrir Landsrétti. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að samningur aðila væri enn í gildi. Í dómi Landsréttar kom fram að úrlausn um kröfu G um viðurkenningu á eignarrétti húsanna myndi engu breyta um réttarstöðu hans á meðan samningurinn við S væri enn í gildi. Þá væri krafan eins og málatilbúnaði G væri háttað, ekki heldur til þess fallin að leiða til lykta önnur ágreiningsefni sem vísað væri til í málatilbúnaði hans. Eins og málatilbúnaðinum háttaði að þessu leyti þótti sú dómkrafa G ekki fullnægja skilyrðum 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var henni því vísað frá héraðsdómi. Landsréttur sýknaði G af kröfu S um að viðurkenndur yrði beinn eignarréttur hans að húsunum þremur, enda væri ekkert í gögnum málsins sem benti til þess að G hefði ætlað að færa S húsin að gjöf. Þá hefði umráða- og afnotarétturinn verið reistur á samningi um að skila húsunum félli samningurinn niður. Því væri sú aðstaða fyrir hendi að ákvæði 3. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð stæði því í vegi að S gæti unnið rétt með hefð. Þá var S sýknað af kröfu G um afnotarétt að húsunum þar sem samningurinn, þar sem G heimilaði S full umráð og afnot af húsunum, væri enn í gildi. Loks sýknaði Landsréttur G af kröfu S um að fjarlægja umrædd mannvirki þar sem samningurinn væri enn í gildi, en með honum hefði S heimilað G að reisa hin umdeildu hús sem S hefði haft óskert afnot af allt frá byggingu þeirra.
Í dómi Hæstaréttar 23. maí 2023 í máli 45/2022 var komist að þeirri niðurstöðu að fjárgildi beins eignarréttar að jörðinni Vatnsenda væri ekkert en að óbeinu eignarréttindin sem ábúandi færi með á hverjum tíma samkvæmt ákvæðum erfðaskrárinnar frá 1938, fælu í sér að hann fari einn með umráða-, hagnýtingar- og ráðstöfunarrétt yfir Vatnsenda samkvæmt erfðaskránni, með þeim takmörkunum sem hún setur. Ábúanda beri einnig allar bætur fyrir landspjöll sem kunni að verða á jörðinni samkvæmt erfðaskránni sem einnig hafi mælt fyrir um rétt hans til að leita til handhafa opinbers valds til verndar eigninni, hvort heldur vegna eiginlegra landspjalla eða eignarnáms. Var sá dómur talinn vera bindandi í þessu tiltekna máli, sbr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Var því lagt til grundvallar í málinu að núverandi stefnandi og ábúandi á jörðinni Vatnsenda, sem tók við aðild málsins að mestu leyti ásamt dánarbúi upphaflegs stefnanda, sem lést í desember 2018, ætti rétt á bótum samkvæmt sáttargerðinni. Á grundvelli heimildar umhverfisráðherra 10. janúar 2007 tók stefndi 23. sama mánaðar eignarnámi 864 ha af landi jarðarinnar Vatnsenda. Þann 30. janúar 2007 undirrituð málsaðilar sáttargerð vegna eignarnámsins. Þar var samið um að stefndi greiddi vegna eignarnámsins peningagreiðslu að fjárhæð rúmlega 2,2 milljarðar króna auk þess að taka að sér að skipuleggja að lágmarki 300 lóðir undir sérbýli á landsvæði við Elliðavatn sem ekki var tekið eignarnámi og var því í umráðum stefnanda. Hið eignarnumda landsvæði var ekki verðmetið en í úrskurði matsnefndar eignarnámsbóta um málskostnað vegna sáttarinnar kom fram að verðmæti sáttargerðarinnar væri á bilinu 6,5 – 8 milljarðar króna. Hið eignarnumda landsvæði og landsvæðið sem til stóð að skipuleggja var innan vatnsverndarmarka á þessum tíma og því óheimilt að byggja þar. Stefndi gaf fyrirvaralaust loforð um að afhenda stefnanda svæðinu fullbúnu eigi síðar en í júní 2008. Vatnsverndarmörk fengust ekki færð fyrr en árið 2015 og þá aðeins á 2/3 hins umsamda landsvæðis en 1/3 var áfram innan vatnsverndar og því óheimilt að reisa þar mannvirki. Stefndi byggði á því að stefnandi hefði tekið á sig ábyrgð á því að fá vatnsverndarmörkum breytt og að ómöguleiki sem stefnandi bæri ábyrgð á hefði valdið því að ekki var unnt að efna sáttina með vísan til greinar 2.2.1. Þá hefði málshöfðun stefnanda sem fer með mjög víðtæk óbein eignarréttindi í krafti erfðaskrár frá 1938 og hluta erfingja í dánarbúi Sigurðar Kristjáns Lárussonar Hjaltested, sem fer með beinan eignarrétt að jörðinni Vatnsenda, einnig komið í veg fyrir efndir á grundvelli ómöguleika því báðir aðilar hafi talið sig eiga tilkall til eignarnámsbótanna samkvæmt sáttargerðinni 30. janúar 2007. Var talið að grein 2.2.1 hafi aðeins getað falið í sér að stefnandi bæri kostnað og ábyrgð vegna einkaréttarlegra kvaða sem tengdust framkvæmd skipulagsins svo sem t.d. lóðarleigusamningum. Stefndi var talinn hafa borið ábyrgð á því að fá vatnsverndarmörkum breytt og ábyrgst það með fyrirvaralausu loforði um afhendingu í síðasta lagi í júní 2008. Stefndi hafi því borið ábyrgð á því að ekki var unnt að efna sáttina en eftirfarandi dómsmál hefðu engu breytt um það. Var talið unnt að leggja matsgerð þar sem markaðsvirði fullbúinna byggingarlóða eftir skipulag var metið, til grundvallar fjárhæð bóta vegna 1/3 hluta landsvæðisins sem ekki má byggja á sökum vatnsverndar. Hins vegar bæri stefnanda aðeins bætur sem næmu kostnaði vegna skyldu stefnda til að skipuleggja byggingarlóðir vegna 2/3 hluta landsvæðisins utan vatnsverndarmarka, en í matsgerð væri ekki fjallað um það og ekki væri lagaheimild til að meta bætur að því leyti að álitum. Var stefndi því sýknaður að svo stöddu að því leyti. Einnig var fallist á viðurkenningarkröfu stefnanda um skaðabótaskyldu stefnda vegna missis leigutekna af 300 byggingarlóðum. Fallist var á að stefnda bæri að greiða vexti samkvæmt 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 frá 9. janúar 2013 þar sem hann hafi rofið fyrningu með birtingu stefnu í meðalgöngusök þann 9. janúar 2017. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms um frávísun meðalgöngusakar þann 7. desember 2017 og höfðaði stefnandi mál þetta með birtingu stefnu þann 28. maí 2018, sem að mati dómsins varðaði sama sakarefni og í meðalgöngusök. Dómsmáli því sem erfingjar í dánarbúi Sigurðar Kristjáns Lárussonar Hjaltested höfðuðu á árinu 2014 á hendur stefnda þar sem gerð var krafa um að eignarnámsbætur samkvæmt sáttargerð frá 30. janúar 2007 tilheyrðu dánarbúinu, lauk ekki fyrr en með fyrrgreindum dómi Hæstaréttar 23. maí 2023. Var því talið að 1. málsliður 7. gr. laga nr. 38/2001 ætti við í málinu og því dæmdir dráttarvextir frá dómsuppsögudegi.
Árið 1938 hafði MEH þáverandi eigandi jarðarinnar V arfleitt SKLH að öllum eigum sínum, þar á meðal V, en með erfðaskránni voru margvíslegar kvaðir lagðar á arfinn varðandi ráðstöfun og nýtingu V. Dánarbú SKLH var tekið til opinberra skipta 1967 og er þeim ólokið. Erfingjar í dánarbúi SKLH höfðuðu á árinu 2014 mál á hendur K og kröfðust greiðslu bóta vegna eignarnáms K á jörðinni V í fjögur skipti á árunum 1992, 1998, 2000 og 2007. Deilt var um hvort dánarbúið ætti sem handhafi beins eignarréttar að V rétt til bótanna en þær höfðu verið greiddar ábúendum jarðarinnar. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að rétturinn hefði í fyrri dómum slegið því föstu að beinn eignarréttur að V hefði í kjölfar andláts MEH færst til SKLH á grundvelli erfðaskrárinnar frá 1938 og væri nú á hendi dánarbús hans og að réttindi ábúenda V bæri að skilgreina sem óbein eignarréttindi. Þá hefði rétturinn og í fyrri dómi tekið fram að þar sem MEH hefði ekki látið eftir sig skylduerfingja yrði ekki séð að nokkuð annað hafi staðið því í vegi að hann ráðstafaði eignum sínum til SKLH með þeim hætti sem hann gerði. Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að kröfur sem dánarbúið kynni að hafa átt á hendur K vegna eignarnáms árin 1992, 1998 og 2000 væru fyrndar en að ófyrnd væri krafa vegna eignarnámsins 2007 og að áfrýjendur hefðu ekki sýnt af sér tómlæti við að halda fram rétti til hugsanlegra bóta vegna þess. Þá var og staðfest sú niðurstaða að K gæti ekki borið fyrir sig að ábúandi V hefði öðlast beinan eignarrétt að V fyrir hefð og að K hefði við eignarnámið 2007 mátt vita um hugsanlegan rétt dánarbúsins til bóta og gæti því ekki byggt kröfu sína um sýknu á 33. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Hvað varðaði þá málsástæðu K að sýkna bæri hann af kröfu dánarbúsins þar sem það hefði ekki orðið fyrir neinu fjártjóni við eignarnámið 2007 tók Hæstiréttur fram að niðurstaða þess réðist af efnislegu inntaki beinna og óbeinna eignarréttinda yfir V eins og þau hefðu verið mörkuð með erfðaskránni frá 1938 og grundvallarreglum íslenskrar réttarskipunar um form og inntak eignarréttinda eins og þær hefðu þróast í tímans rás. Með erfðaskránni frá 1938 hefði handhafi beins eignarréttar að V í reynd verið sviptur öllum þeim heimildum sem almennt felist í eignarrétti, svo sem umráða-, hagnýtingar-, ráðstöfunar-, skuldsetningar-, arfleiðslu- og verndarrétti eiganda. Þá væri og til þess að líta að þó svo að réttur handhafa óbeinna eignarréttinda að V félli niður eða þrengdist leiddi það ekki til þess að réttur handhafa beina eignarréttarins rýmkaðist að sama skapi. Því yrði að leggja til grundvallar að beinn eignarréttur yfir V sem SKLH hefði hlotið með erfðaskránni frá 1938 hefði verið formlegs eðlis, án fjárgildis og því verðlaus í höndum rétthafans frá upphafi. Rétturinn sem nú væri á höndum dánarbúsins yrði því ekki metinn til fjár á peningalegan mælikvarða og hefðu áfrýjendur því ekki orðið fyrir fjártjóni við eignarnámið 2007. Var K því sýknaður af kröfum áfrýjenda.
Aðilar deildu um afmörkun lóðar sem fylgdi íbúðarhúsinu E í Kópavogi með afnotarétti samkvæmt samningi 23. maí 1969. Ekki var ágreiningur um stærð eða lögun lóðarinnar sunnan megin við húsið. Ágreiningur aðila laut að því hversu langt norður og austur lóðin ætti að ná norðan megin við húsið. Á og S byggðu á því að lóðin næði til alls þess opna svæðis sem þar væri en K taldi lóðamörkin liggja rétt framan við íbúðarhúsið að norðan. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt samningnum skyldi lóðin afmarkast af væntanlegu vegstæði að vestan. Fjallaði Landsréttur um legu vegarins samkvæmt loftmynd frá 1974 en að kominn hefði verið göngustígur í stað vegarins samkvæmt loftmynd frá 1981. Loks var litið til þess að í dag væri lega göngustígsins önnur og opna svæðið norðan við íbúðarhúsið minna en sjá mætti á loftmyndinni frá 1981. Engin gögn lægju fyrir um að leitað hefði verið samþykkis þáverandi eiganda íbúðarhússins fyrir því að breyta legu göngustígsins og minnka þar með svæðið norðan megin hússins. Þá yrði af samningnum 23. maí 1969 dregin sú ályktun að ekki hefði allur gróður fallið innan marka lóðarinnar en sjá mætti á loftmyndum 1970 og 1973 að nær allur gróður á svæðinu væri innan þess svæðis sem Á og S teldu til lóðarinnar. Loks hefði svæðið norðan megin húss ekki verið sléttað og ræktað með sama hætti og gert hefði verið sunnan megin og að K hefði séð um slátt og hirðingu á norðursvæðinu allt þar til Á og S festu kaup á íbúðarhúsinu. Var því ekki fallist á með Á og S að líklegt væri að lóðamörkin hefðu náð jafn langt norður og austur og þeir teldu en fyrir því bæru þeir sönnunarbyrðina. Þá féllst Landsréttur ekki á að Á og S hefðu unnið hefð að svæðinu þar sem í ljósi ákvæða samningsins 23. maí 1969 mættu eigendur íbúðarhússins hverju sinni ekki vænta annars en að umráðin væru tímabundin. Væri sú aðstaða því fyrir hendi að 3. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð stæði því í vegi að leigutaki gæti unnið með rétti hefð að svæðinu. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu K af kröfum Á og S um viðurkenningu á afnotarétti að lóð umhverfis E sem afmarkaðist af tilteknum hnitapunktum.
Fallist á kröfu um viðurkenningu eignarréttar vegna þriggja húsa sem byggð voru á landi Reykjalundar samkvæmt heimild í samningi málsaðila frá 1967. Ekki var fallist á að húsunum fylgdu frekari lóðarréttindi eða umferðarréttur.
Ágreiningur málsaðila laut að því hvort dánarbú SKLH ætti sem handhafi beins eignarréttar á jörðinni V rétt til eignarnámsbóta vegna eignarnáms K á jörðinni í fjögur skipti á árunum 1992, 1998, 2000 og 2007. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að kröfur vegna eignarnáms á árunum 1992, 1998 og 2000 væru fyrndar en að K bæri að greiða erfingjum SKLH bætur vegna eignarnámsins 2007. Landsréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að kröfur vegna eignarnáms á jörðinni á árunum 1992, 1998 og 2000 væru fyrndar. Þá var rakið í dómi Landsréttar að með dómi Hæstaréttar 5. apríl 1968 í máli nr. 110/1967 hefði verið staðfest að einungis elsta syni ábúanda jarðarinnar V hverju sinni væri áskilinn réttur til umráða og búsetu á jörðinni samkvæmt fyrirmælum erfðaskrár MEH 4. janúar 1938. Við afmörkun á efnisinntaki beins eignarréttar sem tilheyrði dánarbúi SKLH og óbeinna eignarréttinda sem tilheyrðu ábúanda jarðarinnar V hverju sinni yrði því fyrst og fremst að líta til erfðaskrár MEH og vilja arfleifanda eftir því sem unnt yrði að ráða hann af erfðaskránni. Af erfðaskránni yrði meðal annars ráðið að ábúandi hverju sinni ætti rétt til að hirða allan arð sem félli til af eigninni, hvort sem það væri vegna búskapar eða annarra tekna auk þess sem kveðið væri á um það að ábúandi skyldi eiga tilkall til bóta fyrir landspjöll á jörðinni. Yrði því að ætla að það hefði verið vilji arfleifanda að bætur vegna eignarnáms rynnu almennt til ábúanda jarðarinnar hverju sinni. Þá væri í erfðaskránni ekki að finna neina ráðagerð um að arður af jörðinni V, bætur vegna landspjalla eða söluandvirði hennar rynni til annarra en ábúanda hverju sinni eða til styrktarsjóðs MEH. Með erfðaskránni hefði MEH ráðstafað hinum ríka afnota- og umráðarétti jarðarinnar til langrar framtíðar og rétturinn til að framselja eignina þannig verið slitinn frá hinum beina eignarrétti og fylgdi ekki heldur hinum óbeinu eignarréttindum. Af því mætti skýrlega ráða að það hefði verið vilji arfleifanda að öllum helstu eignarheimildum jarðarinnar, svo sem umráðarétti, hagnýtingarétti, ráðstöfunarrétti, skuldsetningarrétti, arfleiðslurétti og verndarrétti, yrði með erfðaskránni ráðstafað til annarra aðila en eigenda hins beina eignarréttar. Var því lagt til grundvallar í málinu að eigendur beina eignarréttarins sem nú tilheyrði dánarbúi SKLH gætu ekki vænst tekna af jörðinni um mjög langa framtíð og væri tekjuöflunarvirði beina eignarréttarins því ekkert. Þá væri sú forsenda matsmanna samkvæmt matsgerð sem lá fyrir í málinu að eigendur beina eignarréttarins kynnu að eiga einhvern framsalsrétt sem fæli í sér sérstakt virði við eignarnám hvorki í samræmi við efni erfðaskrárinnar og vilja arfleifanda né þá meginreglu að eignarnámsbætur skuli gera eignarnámsþola eins settan og hann var fyrir eignarnámið. Samkvæmt því voru erfingjar SKLH ekki taldir hafa sannað að þeir hafi orðið fyrir tjóni vegna eignarnámsins 2007. Var K því sýknaður af öllum kröfum þeirra. 2
Árið 2008 gerðu O og þáverandi eigandi jarðarinnar H með sér samning um leigu á spildu úr landi jarðarinnar sem brunnsvæði fyrir vatnsveitu sem þjónar meðal annars Stykkishólmsbæ. L hf. eignaðist jörðina á nauðungarsölu en seldi hana síðar B ehf. Ágreiningur málsins laut að kröfu B ehf. um viðurkenningu þess að leigusamningurinn væri óskuldbindandi gagnvart sér þar sem réttindi samkvæmt honum hefðu fallið niður við útgáfu afsals til L hf. vegna ákvæða 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í dómi Hæstaréttar var talið að í samræmi við meginreglu 2. mgr. 56. gr. laga nr. 90/1991 féllu niður við útgáfu afsals þau réttindi sem stofnað hafði verið til á grundvelli samningsins með sama hætti og önnur óbein eignarréttindi sem á því tímamarki hafði verið stofnað til yfir jörðinni H. Var því fallist á dómkröfu B ehf. þess efnis að leigusamningurinn væri óskuldbindandi gagnvart honum sem núverandi eiganda jarðarinnar.
Stefndi Kópavogsbær, sýknaður af kröfum stefnenda, um viðurkenningu afnotaréttar umhverfis hús stefnenda, samkvæmt tiltekinni kröfulínu.
Stefndu gert að greiða stefnanda, 5.937.750 krónur í leigu fyrir afnot af fasteign stefnanda eftir riftun stefndu á kaupsamningi aðila.
G krafðist viðurkenningar á því að B eða aðilum á hans vegum væri óheimilt að safna fé sem rynni af fjalli að hausti á afréttarhluta jarðarinnar Króks og reka það um landið á leið til réttar. Byggði B tilkall sitt til beitarafnotanna á því að hann og forveri hans hefðu unnið beitarafnot fyrir hefð á grundvelli laga nr. 46/1905 um hefð. Í dómi Landsréttar var því slegið föstu að B hefði farið með full eignarráð yfir hinum umdeilda hluta jarðarinnar á grundvelli óþinglýsts afsals þegar þau viku fyrir þinglýstum rétti G á grundvelli kvaðalauss afsals í september 1990. Hefðarhald ítaks í formi afnota- eða beitarréttar B hefði fyrst getað hafist þá. Óumdeilt væri að B hefði nýtt áfram hinn umdeilda jarðarhluta sem afréttarland með sama hætti og hann hafði áður gert. Vísaði rétturinn til þess að hefðartími sýnilegra ítaka væri 20 ára óslitin nýting samkvæmt 7. gr., sbr. 2. og 3. gr. laga nr. 46/1905. Þá ynnist hefð á ósýnilegum ítökum með 40 ára notkun samkvæmt 8. gr. laganna, sbr. 2. og 3. gr. sömu laga. Með bréfi 18. febrúar 2010 hefði G lagt bann við því að landið væri beitt, eða tæpum 20 árum eftir að mögulegt hefðarhald B hófst en það hefði rofnað í síðasta lagi á þeim tíma. Samkvæmt því hefði B ekki haft beitarafnot af landinu í fullan hefðartíma. Var því fallist á kröfu G.
Hrefna Smith, Jan Henje, Katla Smith Henje, Pétur Kristinn Arason, Bjarney Ragna Róbertsdóttir, Berg Framtíð ehf, Sólveig Hólmfríður Sverrisdóttir, Gunnar Eiríksson og Mildrid Irene Steinberg (
Óskar Sigurðsson lögmaður)
gegn
Reykjavíkurborg (
Ebba Schram lögmaður, Theodór Kjartansson lögmaður, 2. prófmál)
H o.fl., eigendur fasteignarinnar B í Reykjavík, höfðuðu mál gegn R til viðurkenningar á því að spilda sem nýtt væri undir gangstétt og bílastæði og lægi með fram suðurhlið fasteignarinnar væri eign þeirra. Byggðu þau einkum á því að þau hefðu öðlast beinan eignarrétt að hinni umdeildu spildu með því að mælingamaður R hefði á grundvelli 3. gr. laga nr. 35/1914 um mælingu og skrásetningu lóða og landa í lögsagnarumdæmi Reykjavíkur, í kjölfar merkjastefnu á árinu 1921, ákveðið stærð og legu lóðarinnar að B í samræmi við aðalkröfu þeirra. Jafnframt var byggt á því að H o.fl. ættu að njóta vafans á því að stærð lóðarinnar og lóðarmörkin væru óljós, enda hefðu þau verið mjög á reiki í gegnum tíðina. Þá studdu H o.fl. aðalkröfu sína því að þau hefðu með óslitnu eignarhaldi á spildunni öðlast eignarrétt að henni fyrir hefð. Í dómi Landsréttar kom fram að í málinu væri ekki að finna nein gögn sem bentu til þess að mælingamaðurinn hefði ritað ákvörðun um merki lóðarinnar að B í lóðamerkjabók samkvæmt 4. gr. laga nr. 35/1914, svo sem honum hefði verið skylt að gera hefði hann tekið slíka ákvörðun eða aðilar verið á eitt sáttir um mörkin, og ekki væri unnt að fallast á það með H o.fl. að færslur í dagbók hans staðfestu að ákvörðun um merkin hefði verið tekin á merkjastefnunni eða í kjölfar hennar. Því yrði eignarréttur að spildunni ekki reistur á ákvörðun mælingamanns. Þá lægi fyrir í málinu að A sem hefði átt lóðina áður, og H o.fl. leiddu rétt sinn frá, hefði verið kunnugt um að hin umdeilda spilda hefði ekki tilheyrt lóðinni. Var því ekki talið að H o.fl. gætu byggt eignarrétt á spildunni á samþykkt byggingarnefndar R á teikningum sem A lagði fram af húsi sem hann hugðist byggja á lóðinni og sýndu lengri lóðarmerki eða því að lóðin hefði verið talin stærri í fasteignamati frá árinu 1931. Þá var því hafnað að fyrri eigandi, eða H o.fl. sem leiddu rétt sinn frá honum, hefðu getað unnið eignar- eða einkaafnotarétt að spildunni fyrir hefð. Var R því sýknað af kröfum H o.fl.
Viðurkenndur réttur aðalstefnanda til beitarafnota af tilgreindum hluta úr jörð aðalstefnda. Stefndi í gagnsök sýknaður af viðurkenningarkröfum gagnstefnanda varðandi afnot af því sama landi.
Stefndu gert að fjarlægja sérmerkingar á tilteknum bílastæðum, að viðlögðum dagsektum, sem stefnandi taldist hafa afnotarétt af til jafns við aðra leigutaka á grundvelli leigusamnings við stefnda.
Afi H, Þ, og meðeigendur hans að jörðinni Elliðavatni í Seltjarnarneshreppi seldu R 7/8 hluta jarðarinnar á árinu 1927. Í afsali var Þ áskilinn réttur til að fá hluta úr landi jarðarinnar til að byggja á sumarhús og skyldi hann hafa afnotin meðan hann, eiginkona hans og börn lifðu. Það barna Þ sem lengst lifði lést á árinu 2013. Í málinu krafðist H viðurkenningar á afnotarétti sínum af lóðinni og byggði á því að í kjölfar viðræðna við fyrirsvarsmenn OR á árinu 2004 hefði komist á samningur um afnotarétt hans þótt ekki hefði verið gengið frá honum skriflega. Hæstiréttur vísaði til þess að vilji hefði verið til staðar af hálfu fyrirsvarsmanna OR til að yfirfæra réttindi sem Þ, konu hans og börnum voru tryggð með afsalinu frá 1927 til móður H, barna hennar og barnabarna. Á hinn bóginn hefði aldrei verið gengið frá samningi milli aðila um þessi réttindi. Þá var ekki fallist á að með því að byggingaryfirvöld hefðu veitt samþykki til endurbyggingar sumarhússins á árinu 2004 hefði OR samþykkt afnot H af lóðinni til framtíðar. Var OR því sýknuð af kröfu H.
Árið 2002 gerði K afnotaréttarsamning við ÍB ehf. um íbúð í fjölbýlishúsi sem reist hafði verið í samræmi við sérstöku átaki Í um fjölgun leiguíbúða. Við afhendingu íbúðarinnar greiddi K ákveðið afnotaréttargjald, auk þess sem ÍB ehf. gaf út veðskuldabréf til Í sem tryggt var með 1. veðrétti í íbúðinni. Samkvæmt samningnum var hann óuppsegjanlegur af hálfu ÍB ehf., nema K gerði sig sekan um grófar vanefndir, en K gat sagt samningnum einhliða upp með 6 mánaða uppsagnarfresti. Þá voru í samningnum ákvæði um endursöluverð afnotaréttargjaldsins, kæmi til uppsagnar hans, og um mánaðarlegar greiðslur sérstaks afnotagjalds. K greiddi afnotagjald af íbúðinni allt fram til ársins 2010 er Í keypti hana á nauðungarsölu. Réttur K samkvæmt afnotaréttarsamningnum var ekki færður til verðs í frumvarpi sýslumanns til úthlutunar söluverðs eignarinnar heldur gerði frumvarpið ráð fyrir að veðskuldabréf Í skyldi greiðast upp en samningurinn yrði ekki afmáður af eigninni. Árið 2013 seldi Í íbúðina til F hf. og var kvaðarinnar hvorki getið í kaupsamningnum né afsali en hún kom fram á þinglýsingarvottorði. Í málinu krafðist K endurgreiðslu afnotaréttargjaldsins uppreiknað samkvæmt ákvæðum samningsins um endursöluverð. Reisti hann kröfu sína á því að Í hefði vanefnt skyldur sínar samkvæmt samningnum og meinað sér aðgang að íbúðinni. Samningurinn væri þó enn í gildi þar sem honum hefði aldrei verið sagt upp og hann hvíldi áfram á eigninni. Í dómi Hæstaréttar kom fram að dómkrafa K tæki mið af því að öll ákvæði afnotaréttarsamningsins giltu gagnvart Í, þar með talin skyldan til að endurgreiða upphaflegt afnotaréttargjald framreiknað miðað við vísitölu neysluverðs. Þrátt fyrir það byggði hann á því að samningnum hefði aldrei verið sagt upp, þótt uppsögn hefði verið forsenda þess að hann gæti fengið afnotaréttargjaldið endurgreitt. Samkvæmt þessu var talið að K sækti með málinu kröfu sem eftir málatilbúnaði væri ekki enn orðin til. Með vísan til 1. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var málinu vísað frá héraðsdómi án kröfu.
Viðurkennt var að eiganda sumarhúss væru heimil afnot af lóð í 15 ár talið frá dómsuppsögu. Jafnframt var fallist á að afnotarétturinn væri bundinn við þann eiganda og að rétturinn félli niður að eigandanum látnum.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem annars vegar var hafnað kröfu SKS og K, afkomenda SKL, um að fasteignin V yrði tilgreind í fasteignabók sem „jörðin“ V þannig að þinglýsingarvottorð tæki ótvírætt til jarðarinnar V og að eignarheimildir dánarbús SKL að jörðinni yrðu tilgreindar með vísan til heimildarskjala, það er annars vegar erfðaskrár og hins vegar dóms Hæstaréttar í máli nr. 701/2012. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom fram að í veðbókarvottorði sýslumanns kæmi fram að samkvæmt fasteignabók væri dánarbú SKL þinglýstur eigandi að V, sem væri „jörð“ með tilteknu fasteignanúmeri. Þá kæmi þar fram að eignarheimildir þinglýsta eigandans væru annars vegar „erfðaskiptayfirlýsing“ og hins vegar umræddur dómur Hæstaréttar. Samkvæmt því væri engan veginn séð hvað skorti á að færslur í fasteignabók væru í því horfi sem dómkrafa SKS og K hljóðaði á um. Var því staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfum þeirra að þessu leyti. Í úrskurði héraðsdóms var hins vegar fallist á kröfu SKS og K um að lagt yrði fyrir sýslumann að afmá úr fasteignabók skiptayfirlýsingu um réttindi Þ yfir fasteigninni V sem erfingjar M höfðu gert með sér. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í dómi réttarins í máli nr. 701/2012 hefði því verið slegið föstu að beinn eignaréttur að jörðinni V væri enn á hendi dánarbús SKL og að færslur í fasteignabók væru nú í samræmi við það. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 751/2014 hefði jafnframt verið leyst úr því að sá beini eignaréttur gengi ekki erfðum við skipti á dánarbúi SKL eftir fyrirmælum erfðaskrár ME heldur eftir lögerfðareglum. Hins vegar leiddi af eldri dómum réttarins að um „umráð og afnot fasteignarinnar“ V, færi að SKL látnum eftir ákvæðum erfðaskrárinnar. Óumdeilt væri að eftir erfðaskránni ættu réttindin að M látnum að ganga til elsta sonar hans, Þ. Kom fram að þótt þessi aðilaskipti að umráðum og afnotum fasteignarinnar ættu sér stoð í erfðaskrá ME hefðu þeir, sem við réttindum hefðu tekið eftir lát SKL, fengið þau í hendur frá næsta forvera sínum en ekki frá ME. Til að koma fram aðilaskiptum að þessum réttindum eftir lát M hefði því verið óumflýjanlegt að gerð yrði umrædd skiptayfirlýsing. Að gengnum dómi Hæstaréttar í máli nr. 701/2012 yrði að líta svo á að sú skiptayfirlýsing hefði eingöngu fært í hendur Þ réttindi til umráða og afnota fasteignarinnar V en ekki beinan eignarétt að henni. Þau réttindi fælu á hinn bóginn í sér afnotarétt að fasteign sem væri háður þinglýsingu samkvæmt gagnályktun frá 1. mgr. 31. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978. Hafnaði Hæstiréttur því kröfu SKS og K um að umrædd skiptayfirlýsing yrði afmáð úr fasteignabók.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að J skyldi með beinni aðfarargerð borinn út úr húsnæði í eigu H ehf., sem hafði átt hæsta boð í eignina við nauðungarsölu. Fyrir lá að J hafði óskað eftir því við framhald uppboðs hjá sýslumanni að hanni fengi afnot að húsnæðinu í allt að tólf mánuði, sbr. 6. tölulið 1. mgr. 28. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu og 3. mgr. 8. gr. auglýsingar nr. 572/2010. Sýslumaður hefði á hinn bóginn hvorki tekið afstöðu til óskar J né ákveðið lengd afnotatímans. Skorti því á að uppfyllt væru skilyrði til þess að J hefði réttilega verið veitt heimild til að halda notum af eigninni.
ÍB ehf. reisti þrjár fasteignir í Reykjavík á árunum 2002 og 2003 og voru framkvæmdirnar unnar samkvæmt átaki ÍL um fjölgun leiguíbúða samkvæmt 40. gr. reglugerðar nr. 458/1999 um lánaflokka Íbúðalánasjóðs, sbr. lög nr. 44/1998 um húsnæðismál. H og G gerðu í febrúar 2003 svonefndan afnotaréttarsamning við ÍB ehf. um íbúð í einni fyrrgreindra fasteigna, en samkvæmt honum skyldi ÍB ehf. annast þinglýsingu samningsins sem kvaðar á hlutaðeigandi íbúð, sem félagið og gerði. Bú ÍB ehf. var tekið til gjaldsþotaskipti 2011 og lauk skiptum á árinu 2012. Í málinu greindi H og G á við ÍL um hvort hinn þinglýsti afnotaréttarsamningur þeirra við ÍB ehf. skyldi áfram hvíla á eigninni eftir nauðungarsölu hennar í október 2010. Ágreiningi um ákvörðun sýslumanns, þar sem fallist var á að samningurinn skyldi áfram hvíla á eigninni, var borinn undir héraðsdóm, sem felldi hana úr gildi með hinum kærða úrskurði. Í dómi Hæstaréttar var meðal annars vísað til þess að frá meginreglu 2. mgr. 56. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu kæmi fram sú meginregla að hefði nauðungarsölu verið krafist á eign eftir heimild í 6. eða 7. gr. laganna, féllu niður öll veðbönd, umráðaréttindi, kvaðir, höft og önnur réttindi yfir eigninni við útgáfu afsals, en frá henni gilti meðal annars sú undantekning að annað leiddi beinlínis af lögum. Rétturinn vísaði til þess að málsaðila greindi fyrst og fremst á um þetta og úrlausn ágreiningsins réðist af eðli réttindanna hversu til þeirra hefði verið stofnað. Hæstiréttur rakti einkenni réttarstöðu H og G samkvæmt afnotaréttarsamningnum og taldi að sá hlutbundni réttur sem falist hefði í rétti þeirra hjá ÍB ehf. hefði um sumt samstöðu með séreignarrétti að íbúð í fjöleignarhúsi en um annað nyti hann samstöðu með varanlegum afnotarétti yfir slíkri eign. Væru veruleg líkindi með þessum rétti og þeim sem búseturétthafar nytu samkvæmt lögum nr. 66/2003 um húsnæðissamvinnufélög, sbr. dóm Hæstaréttar 5. mars 2009 í máli nr. 426/2008, og þeim sem afnotarétthafar nytu hjá stofnunum sem leigðu búseturétt og lytu ákvæðum laga nr. 19/1988 um sjóði og stofnanir sem starfa samkvæmt staðfestri skipulagsskrá, sbr. dóm réttarins 20. febrúar 2014 í máli nr. 99/2014. Taldi Hæstiréttur með hliðsjón af eðli réttinda H og G og að því virtu að grundvöll réttindanna væri að rekja til ákvæða í lögum nr. 44/1998 og reglugerðum settum samkvæmt þeim, yrði lagt til grundvallar að fullnægt væri því skilyrði 2. mgr. 56. laga nr. 90/1991 að af lögum leiddi beinlínis að réttur þeirra skyldu áfram hvíla á eigninni eftir nauðungarsölu hennar og hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
Málinu er vísað frá dómi vegna vanreifunar á efnisatriðum.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnenda um þátttöku í greiðslu girðingarkostnaðar. Úrskurður nefndar samkvæmt 7. gr. girðingarlaga til að skera úr um greiðslu kostnaðar vegna landamerkjagirðingar á mörkum Tungufells og Hrunaheiða felldur úr gildi.
Árið 2012 og föstudaginn 16. nóvember og er dómþing Héraðsdóms Reykjaness og sem háð er að og Fjarðargötu 9 og Hafnarfirði og af Ástríði Grímsdóttur héraðsdómara og í málinu nr. og Q-1/2012: og Sigurður Kristján Hjaltested og Karl Lárus Hjaltested (
Sigmundur Hannesson hrl),
Sigríður Hjaltested og Markús Ívar Hjaltested (
Valgeir Kristinsson hrl) og
Hansína Sesselja Gísladóttir og Finnborg Bettý Gísladóttir og Guðmundur Gíslason og Margrét Margrétardóttir og Gísli Finnsson og Elísa Finnsdóttir og Kristján Þór Finnsson (
Guðjón Ólafur Jónsson hrl)
gegn
Kristrúnu Ólöfu Jónsdóttur, Þorsteini Hjaltested, Vilborgu Björk Hjaltested, Marteini Þ. Hjaltested og Sigurði Kristjáni Hjaltested (
Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl)
Ágreiningur kom upp hjá skiptastjóra dánarbús hvort jörðin Vatnsendi í Kópavogi teldist til eigna dánarbúsins eða ekki. Var ágreiningnum vísað til Héraðsdóms. Var niðurstaða dómsins sú að eignarrétturinn að jörðinni hafi aldrei verið með löglegum hætti fluttur frá Sigurði K. Lárussyni Hjaltested, sem fékk jörðina í arf eftir föðurbróður sinn. Þrátt fyrir mörg dómsmál þar sem tekist var á um jörðina fram til ársins 2011, þá fluttist eignarrétturinn að jörðinni aldrei til niðja Sigurðar, heldur eingöngu afnota- og umráðarétturinn, eins og tekið var fram í erfðaskránni að skyldi gera. Þrátt fyrir að jörðin hafi gengið til elsta sonar elsta sonar, eins og erfðaskráin kvað á um, þá var það mat dómsins að þrátt fyrir mismunandi orðalag í undangengnum dómum undirréttar og Hæstaréttar Íslands um eignarhald á jörðinni hafi í raun einungis afnota- og umráðaréttur á jörðin færst milli niðja. Var jörðin því talin til eigna dánarbús Sigurðar Kristjáns Lárussonar Hjaltested.
Stefndi sýknaður af kröfu um greiðslu leigu og flutningskostnaðar vegna aðildarskorts.
Kröfu stefnanda um að hann væri eigandi stóðhestahólfs í landi Yrpuholts í Flóahreppi var hafnað.
Kaupsamningur. Fasteignakaup. Húsaleiga. Afnotaréttur. Viðskeyting. Auðgunarkrafa. Frávísun frá héraðsdómi að hluta. Málsaðilar deildu um hvort kaupsamningur hefði stofnast vorið 2004 milli Ó og A sem kaupenda og G sem seljanda um fasteignina Lónsbraut 6. E fékk eigninni afsalað 16. júní 2005. Atvik voru þau að Ó tók að sér að annast viðgerðir á bifreið fyrir fyrirtækið F. D, einn fyrirsvarsmanna F, afhenti Ó lykla að fasteigninni Lónsbraut 6, sem var í eigu G og D hafði afnotarétt að. Nýtti Ó húsnæðið í framhaldinu til viðgerða. Óumdeilt var að Ó og D sömdu um að Ó myndi greiða G 800.000 krónur, og innti A greiðsluna af hendi 30. júní 2004. Aðilar deildu um hvort sú greiðsla hefði verið innborgun á kaupverð fasteignarinnar, eins og A og Ó héldu fram, eða greiðsla fyrir afnot húsnæðisins, eins og G, E og O héldu fram. A og Ó byrjuðu að stækka milliloft sem var í fastegininni og innréttuðu þar litla íbúð. Umtalsverðir fjármunir fóru í þessa viðskeytingu en óumdeilt var að ekki hefði verið aflað leyfis byggingaryfirvalda fyrir henni. Talið var ósannað að náðst hefði samkomulag um kaupverðið. Ó og A gerðu ekki skriflegt tilboð í fasteignina, þrátt fyrir ábendingar fyrirsvarsmanna G. Var ósannað að komist hefði á kaupsamningur milli aðila vorið 2004, sbr. 1. mgr. 7. gr. laga nr. 40/2002, og var héraðsdómur því staðfestur um sýknu G af kröfu Ó og A, um að viðurkennt yrði að kaupsamningur hefði stofnast um fasteignina. Jafnframt var hafnað kröfu þeirra um að G yrði dæmdur til að gefa út afsal fyrir fasteigninni gegn greiðslu á 6.000.000 krónum eða hærri fjárhæð. Í samræmi við framangreinda niðurstöðu var einnig hafnað kröfu A og Ó um greiðslu skaðabóta vegna afnotamissis, vegna þess að lokað var fyrir rafmagn til fasteignarinnar og þeir hefðu orðið fyrir tjóni sökum þess, þar sem krafan var reist á þeirri forsendu að Ó og A hefðu verið rétt komnir að umráðum fasteignarinnar. Til vara kröfðust Ó og A greiðslu skaðabóta vegna kostnaðar þeirra af fyrrnefndri viðskeytingu á eigninni. Ekki var talið að Ó og A hefðu leitt sönnur að því að O hefði með gáleysislegu framferði sínu, sem stjórnamaður bæði í G og E, valdið þeim tjóni við að viðskeytingin hefði tapast hjá þeim. Þá var síðast nefnda krafan á hendur E einnig reist á því að um sé að ræða kröfu um endurgreiðslu óréttmætrar auðgunar. Ekki var talið unnt að dæma þá kröfu þar sem matið er lagt var fram um verðmæti viðskeytingarinnar var ekki reist á þeim forsendum að leyfi byggingaryfirvalda lá ekki fyrir til viðskeytingarinnar og beiðni um það yrði líklega hafnað samkvæmt framburði byggingarfulltrúa fyrir dómi. E gerði í gagnstefnu í héraði kröfu um greiðslu húsaleigu fyrir fasteignina vegna fyrstu tíu mánaða ársins 2005. E gerði kröfu um húsaleigu vegna fyrstu 10 mánuði ársins 2005 og lagði fram matsgerð kröfu sinni til stuðnings. Þótt í matsbeiðninni hafði, samkvæmt þeim skýringum sem hafðar voru þar eftir matsbeiðandi, verið óskað eftir mati á því hvað væri hæfilegt leigugjald fyrir eignina, eftir að búið væri að loka fyrir rafmagn til hennar, varð ekki ráðið af niðurstöðu matsmanns að álit hans á hæfilegri húsaleigu hefði verið miðað við þessar forsendur. Varð því ekki dæmt um kröfu um húslegu á svo óljósum forsendum. Niðurstaða héraðsdóms um að A og Ó skyldu rýma fasteignina og að hafnað yrði kröfu G, E og O um að það skyldi gert að viðlögðum dagsetum var staðfest.
Stefndu var gert skylt að fjarlægja skilti af framhlið atvinnuhúsnæðis þar sem kveðið var á um einkafnot viðskiptavina stefndu af sameiginlegum bílastæðum. Ekki var fallist á kröfur stefnenda um að fjarlægðar yrðu merkingar og skilti sem kváðu á um starfsemi stefndu. Þá var skaðabótakröfum hafnað.
Sýknað af kröfu stefnenda um viðurkenningu á afnotarétti að lóð í landi Heiðarbæjar í Þingvallasveit.
Ábúð. Endurgreiðslukrafa. Leigusamningur. Afnotaréttur. Tómlæti. Frávísun máls að hluta frá héraðsdómi. E var ábúandi á jörðinni S frá 1968 til vors 1996 þegar hann brá búi. P og H var þá byggð jörðin og var byggingarbréf gefið út 9. júní 1996, þar sem m.a. voru talin upp þau útihús, sem fylgdu í leigumálanum, auk jarðarinnar sjálfrar, ræktunar og íbúðarhúss. Fjós og byggingar tengdar því, áhöfn og vélakostur var hins vegar eign E. Ágreiningslaust var að málsaðilar höfðu ræðst við í því skyni að semja um þessar eignir E en ekki enn náð saman um verð þegar P og H tóku við jörðinni. Samningar náðust síðar um nautgripi og hluta sauðfjár E en ágreiningur um verð og greiðslukjör leiddi til þess að ekki varð af frekari samningum þeirra í milli. Með dómi héraðsdóms 31. maí 2000 voru P og H sýknuð af kröfu E um greiðslu fyrir mannvirki á jörðinni þar eð E þótti ekki hafa sannað að samkomulag hefði tekist um kaup á þeim fyrir tiltekið verð. Krafa E um leigu fyrir vélar var hins vegar tekin til greina. Þessum dómi var ekki áfrýjað. Að honum gengnum höfðuðu P og H mál gegn E og kröfðust annars vegar endurgreiðslu 981.000 kr. sem þau hefðu ofgreitt í viðskiptunum og hins vegar greiðslu reikninga vegna hagabeitar hrossa og sauðfjár E á árinu 1996. Á fyrri kröfu þeirra var fallist þar sem fyrirhuguð samningsgerð hafði farið út um þúfur að þessu leyti, en talið var að P og H hefðu samþykkt í verki að E þyrfti ekki að greiða sérstaklega fyrir umrædd beitarafnot og var E því sýknaður af þeim kröfulið. Gagnkrafa E um leigugreiðslur fyrir afnot af eignum hans var ekki talin niður fallin fyrir tómlæti. Þótt talið væri að fallast mætti á með E að hann ætti kröfu um greiðslu fyrir afnot eignanna varð ekki hjá því komist að vísa henni frá héraðsdómi vegna vanreifunar.