Dómstólaleit

H o.fl., eigendur fasteignarinnar B í Reykjavík, höfðuðu mál gegn R til viðurkenningar á því að spilda sem nýtt væri undir gangstétt og bílastæði og lægi með fram suðurhlið fasteignarinnar væri eign þeirra. Byggðu þau einkum á því að þau hefðu öðlast beinan eignarrétt að hinni umdeildu spildu með því að mælingamaður R hefði á grundvelli 3. gr. laga nr. 35/1914 um mælingu og skrásetningu lóða og landa í lögsagnarumdæmi Reykjavíkur, í kjölfar merkjastefnu á árinu 1921, ákveðið stærð og legu lóðarinnar að B í samræmi við aðalkröfu þeirra. Jafnframt var byggt á því að H o.fl. ættu að njóta vafans á því að stærð lóðarinnar og lóðarmörkin væru óljós, enda hefðu þau verið mjög á reiki í gegnum tíðina. Þá studdu H o.fl. aðalkröfu sína því að þau hefðu með óslitnu eignarhaldi á spildunni öðlast eignarrétt að henni fyrir hefð. Í dómi Landsréttar kom fram að í málinu væri ekki að finna nein gögn sem bentu til þess að mælingamaðurinn hefði ritað ákvörðun um merki lóðarinnar að B í lóðamerkjabók samkvæmt 4. gr. laga nr. 35/1914, svo sem honum hefði verið skylt að gera hefði hann tekið slíka ákvörðun eða aðilar verið á eitt sáttir um mörkin, og ekki væri unnt að fallast á það með H o.fl. að færslur í dagbók hans staðfestu að ákvörðun um merkin hefði verið tekin á merkjastefnunni eða í kjölfar hennar. Því yrði eignarréttur að spildunni ekki reistur á ákvörðun mælingamanns. Þá lægi fyrir í málinu að A sem hefði átt lóðina áður, og H o.fl. leiddu rétt sinn frá, hefði verið kunnugt um að hin umdeilda spilda hefði ekki tilheyrt lóðinni. Var því ekki talið að H o.fl. gætu byggt eignarrétt á spildunni á samþykkt byggingarnefndar R á teikningum sem A lagði fram af húsi sem hann hugðist byggja á lóðinni og sýndu lengri lóðarmerki eða því að lóðin hefði verið talin stærri í fasteignamati frá árinu 1931. Þá var því hafnað að fyrri eigandi, eða H o.fl. sem leiddu rétt sinn frá honum, hefðu getað unnið eignar- eða einkaafnotarétt að spildunni fyrir hefð. Var R því sýknað af kröfum H o.fl.

J og A kröfðust þess annars vegar að Ó ehf. ásamt Í, sem leiddi rétt sinn frá Ó ehf., og hins vegar Ó ehf., ásamt G og K, sem leiddu einnig rétt sinn frá Ó ehf., yrði gert að fjarlægja grjóthleðslu á lóðum Í, G og K með fram lóðamörkum fasteigna þeirra og fasteignar J og A, að viðlögðum dagsektum. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem grjóthleðslan hefði ekki verið reist í samráði við eða með samþykki J og A yrði fallist á með þeim að hún væri í andstöðu við skipulagsskilmála, samþykktar teikningar fyrir fasteignir þeirra og byggingarleyfi fasteignanna. Í ljósi þess að grjóthleðslan hefði vikið svo verulega frá skipulagsskilmálum og samþykktum teikningum fyrir umræddar fasteignir, sem stefndu væru bundnir af, yrði J og A ekki gert að sætta sig við grjóthleðsluna í núverandi horfi. Þrátt fyrir að því myndi fylgja mikil röskun að fjarlægja grjóthleðsluna yrði að líta til þess að Ó ehf. hefði ekki getað verið í góðri trú þegar félagið reisti umrætt mannvirki við lóðarmörkin. Var því Ó ehf., Í, G og K dæmt skylt að fjarlægja grjóthleðsluna af lóðum umræddra fasteigna að viðlögðum dagsektum.

A og M kröfðust þess að Ó ehf. ásamt S og H, sem leiddu rétt sinn frá Ó ehf., yrði gert að fjarlægja grjóthleðslu á lóð S og H með fram lóðamörkum fasteignar þeirra og fasteignar A og M að viðlögðum dagsektum. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem grjóthleðslan hefði ekki verið reist í samráði við eða með samþykki A og M yrði fallist á með þeim að hún væri í andstöðu við skipulagsskilmála, samþykktar teikningar fyrir fasteign S og H og byggingarleyfi fasteignarinnar. Í ljósi þess að grjóthleðslan hefði vikið svo verulega frá skipulagsskilmálum og samþykktum teikningum, sem stefndu væru bundnir af, yrði A og M ekki gert að sætta sig við grjóthleðsluna í núverandi horfi. Þrátt fyrir að því myndi fylgja mikil röskun að fjarlægja grjóthleðsluna yrði að líta til þess að Ó ehf. hefði ekki getað verið í góðri trú þegar félagið reisti umrætt mannvirki við lóðarmörkin. Var því Ó ehf., S og H dæmt skylt að fjarlægja grjóthleðsluna að viðlögðum dagsektum.