Eaton Vance Management GMA PR, Eaton Vance Management GM PRT, Eaton Vance Management GLOP P, MP Pensjon PK, Kvika eignastýring hf, Peak AM Alternative Investments, SEF SICAV PART II, Rea ehf, Toluma Kreditt AS, GAMMA Capital Management hf og Johannes Bertorp (
Fjölnir Ólafsson lögmaður)
gegn
Skúla Mogensen (
Reimar Snæfells Pétursson lögmaður),
Liv Bergþórsdóttur og Helgu Hlín Hákonardóttur og Davíð Mássyni (
Hörður Felix Harðarson lögmaður) og
dánarbúi Basil Ben Baldanza (
Óttar Pálsson lögmaður)
Stefndu voru sýknuð af bótakröfum stefnenda þar sem ósannað þótti að þau hefðu valdið stefnendum, sem kaupendum skuldabréfa í skuldabréfaútboði, skaðabótaskyldu tjóni.
LANDSRÉTTUR og Úrskurður miðvikudaginn 9. apríl 2025. og Mál nr. 37/2025: og Brú II Ísland hf. (
Viðar Lúðvíksson lögmaður) og
Thule Investments ehf. (
Magnús Ingvar Magnússon lögmaður)
gegn
Lífeyrissjóði verzlunarmanna og Gildi - lífeyrissjóði og Lífeyrissjóði starfsmanna ríkisins og Stapa lífeyrissjóði og Birtu lífeyrissjóði (
Guðmundur Ingvi Sigurðsson lögmaður) og
BRU II Venture Capital S.C.A. og SICAR (enginn) og
Lífeyrissjóður verzlunarmanna og Gildi - lífeyrissjóður og Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins og Stapi lífeyrissjóður og Birta lífeyrissjóður (
Guðmundur Ingvi Sigurðsson lögmaður) gegn
Brú II Ísland hf. (
Viðar Lúðvíksson lögmaður) og
Thule Investments ehf. (
Magnús Ingvar Magnússon lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem krafa sem T ehf. lýsti við slit B hf. var samþykkt að hluta en hafnað að öðru leyti. Ágreiningur aðila laut að samþykki skilanefndar B hf. á kröfu T ehf. að fjárhæð 273.213.001 króna. Annars vegar laut ágreiningurinn að hæfi eins fulltrúa í skilanefnd B hf., G, og hins vegar deildu aðilar um réttmæti kröfunnar sem var í 35 liðum og laut að útlögðum kostnaði, umsýsluþóknun og rekstrarlánum. Með hinum kærða úrskurði var fallist á alla kröfuliði T ehf. er lutu að rekstrarlánum og var sú niðurstaða staðfest af Landsrétti með vísan til forsendna. Varðandi kröfuliði er lutu að útlögðum kostnaði var hluta þeirra hafnað með hinum kærða úrskurði en fallist á aðra. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar staðfest um þá kröfuliði sem fallist var á. Varðandi þá kröfuliði sem hafnað var, nánar tiltekið reikninga frá LR sem útgefnir voru á T ehf. á tímabilinu júlí 2020 til nóvember 2021, taldi Landsréttur að í ljósi frekari gagna sem B hf. og T ehf. lögðu fram fyrir réttinum lægi nægilega fyrir að um væri að ræða reikninga vegna kostnaðar við vinnu í þágu B hf. og fjárfestingarsjóðsins sem félagið hafði rekið. Féllst Landsréttur því á umrædda kröfuliði í kröfulýsingu T ehf. Loks var í hinum kærða úrskurði hafnað kröfulið er laut að umsýsluþóknun vegna áranna 2017 til 2020, þar sem leggja yrði til grundvallar að G, fulltrúi í skilanefnd, hefði tekið þátt í að samþykkja kröfuna þrátt fyrir að vera vanhæfur til þess. Var sú niðurstaða staðfest í Landsrétti með vísan til forsendna. Auk þess taldi Landsréttur að T ehf. hefði ekki átt kröfu á umsýsluþóknun samkvæmt ráðgjafarsamningi 31. desember 2016 líkt og gilti um annað félag BVP heldur hafi sú umsýsluþóknun, sem T ehf. gat hverju sinni krafið B hf. um, verið tengd tiltekinni þjónustu sem veitt var og skyldi sú þóknun dragast frá hinni föstu fjárhæð sem BVP hafi átt kröfu á. Ekkert lá fyrir um að T ehf. hefði nýtt sér heimildir í viðauka ráðgjafarsamningsins til að senda reikninga beint til B hf. Var því ekki talið að hluti kröfu T ehf. er laut að umsýsluþóknun ætti sér tilhlýðilega stoð í gögnum málsins. Var kröfu T ehf. er laut að umsýsluþóknun því hafnað.
Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að þegar hlutafé í T hf. var hækkað tíu sinnum frá maí 2013 til febrúar 2015, samtals um 1.795.857.801 krónu, hefðu R og annar endurskoðandi sem B ehf. bæri ábyrgð á samkvæmt reglunni um vinnuveitendaábyrgð sýnt af sér saknæma vanrækslu. Tilkynningum um hlutafjárhækkun til fyrirtækjaskrár fylgdu í níu skipti staðfestingar R og í eitt skipti annars endurskoðanda B ehf. um að greiðslur hefðu borist fyrir hækkanirnar. Hæstiréttur vísaði til þess að greiðslur fyrir hlutaféð hefðu borist inn á reikninga T hf. í gegnum krónuútboð Seðlabanka Íslands að frátalinni hlutafjárhækkun 12. júní 2014 sem ekki hefði verið skýrð að fullu. Hæstiréttur féllst á niðurstöðu hins áfrýjaða dóms sem skipaður var sérfróðum meðdómanda að greiðslur að fjárhæð 1.747.674.708 krónur hefðu borist inn á bankareikninga T hf. og að R hefði á þessum tíma ekki haft nægt tilefni til að kanna nánar ráðstöfun fjármuna út úr félaginu. Voru R og B ehf. því sýknaðir af aðalkröfu þrotabús S hf. Þá var jafnframt staðfest niðurstaða Landsréttar um sýknu R og B ehf. af varakröfu þrotabús S hf. Um þrautavarakröfu á hendur R og B ehf. vísaði Hæstiréttur til þess að af dómaframkvæmd yrði ráðið að þegar fyrir lægi að sérfræðingur hefði orðið uppvís að saknæmri háttsemi við framkvæmd sérfræðistarfa yrði slakað á kröfum um sönnun fyrir því að hún hefði orsakað tjón og sönnunarbyrði jafnvel snúið um það atriði. Þetta ætti sérstaklega við þegar tjónþola væri erfitt um vik að sanna orsakasamband milli saknæmrar háttsemi og tjóns sem hann hefði orðið fyrir. Teldist þrotabú S hf. hafa leitt að því nægar líkur að fyrrnefnd tilkynning frá 12. júní 2014 hefði verið einn þeirra þátta sem lánadrottnar T hf. lögðu traust sitt á við töku ákvarðana í lögskiptum við félagið þannig að B ehf. yrði látinn bera hallann af því að hafa ekki sýnt fram á að tilkynningin hefði ekki leitt til tjóns fyrir þrotabú S hf. Með vísan til 2. mgr. 26. gr. laga nr. 91/1991 og þess að ekki hafði verið tekin afstaða til lýstra krafna í þrotabú T hf. var B ehf. sýknað að svo stöddu af þrautavarakröfu þrotabús S hf. og R sýknaður.
Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að ekki hefði verið hugað af nægilegri kostgæfni að staðfestingu tveggja hlutafjárhækkana 23. september 2014 í S9 ehf. sem áttu að fara fram með skuldajöfnuði og greiðslu reiðufjár. Byggði þrotabú S hf. á því að engar greiðslur hefðu komið fyrir hlutina og félaginu U B.V., sem greiddi fyrir hlutaféð með þessum hætti, þannig verið gert kleift að eignast hlutafé í félaginu S9 ehf. án endurgjalds. Efnahagsleg áhrif þessa hefðu síðar færst yfir á S hf. með samruna þess félags og S9 ehf. 24. september 2014. Þá reisti þrotabú S hf. fjárkröfu sína jafnframt á því að stefndu hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta rangar upplýsingar um óefnislegar eignir með áritun sinni í samrunareikningi félaganna S hf. og S9 ehf. Á því tjóni sem af þeirri háttsemi hafi hlotist bæri R ábyrgð á grundvelli sakarreglunnar en B ehf. á grundvelli reglu skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar málavextir væru virtir í heild yrði ekki fallist á að sýnt hefði verið nægilega fram á að R hefði þegar hann sendi tilkynningar um hlutafjárhækkun til fyrirtækjaskrár 23. september 2014 haft þá yfirsýn yfir fjármagnshreyfingar milli þeirra félaga sem MG stýrði og inntak þeirra til að getað áttað sig á eðli þeirra eða haft réttmætt tilefni til að afla sér frekari gagna eða upplýsinga um þær. Taldi dómurinn ekki næg efni til að hnekkja mati hins áfrýjaða dóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmanni, um að þrotabú S hf. hefði ekki tekist að sýna fram á að R hafi sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti greiðslu umræddra hlutafjárhækkana. Þá taldi dómurinn ekki næg efni til þess að virða það honum til sakar að hafa ekki endurskoðað samrunareikning S hf. eða vakið athygli stjórnar félagsins á að endurskoða þyrfti samrunareikning félaganna. Að lokum taldi dómurinn ekkert fram komið sem leitt hefði í ljós að R hefði á þeim tíma er hann vann ársreikning S hf. vegna ársins 2014 átt að vera það ljóst að reikningar PE B.V. eða að hlutafjárframlag U B.V. hefði verið greitt með þeim hætti að það skyldi ekki eftir nein raunveruleg verðmæti í félaginu. Voru R og B ehf. sýknaðir af kröfum S hf.
Í hf. höfðaði mál á hendur R og B ehf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu á tjóni vegna ákvörðunar hans um halda áfram vinnu við byggingu kísilmálmverksmiðju fyrir S hf. á árinu 2016. Í hf. gerði verksamning við S hf. um byggingu verksmiðjunnar árið 2014 . Í hf. kvað ákvörðun sína um að halda verkinu áfram hefði byggst á upplýsingum í ársreikningi S hf. vegna ársins 2014 sem stefndi R hefði endurskoðað og áritað án fyrirvara. Opinberar upplýsingar um fjárhagsstöðu S hf. sem birtust í ársreikningi félagsins það ár hefðu gefið allt aðra og betri mynd af stöðu þess en raunin hafi verið. Í hf. byggði á því að eigið fé S hf. hefði verið ofmetið í ársreikningnum þar sem ekkert raunverulegt endurgjald hefði komið fyrir tvær hlutafjárhækkanir í S9 ehf. sem síðar rann saman við S hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar málavextir væru virtir í heild yrði ekki fallist á að sýnt hefði verið nægilega fram á að R hefði þegar hann sendi tilkynningar um hlutafjárhækkun til fyrirtækjaskrár 23. september 2014 haft þá yfirsýn yfir fjármagnshreyfingar milli félaga sem MG stýrði og inntaki þeirra til að geta áttað sig á eðli þeirra eða haft réttmætt tilefni til að afla frekari gagna eða upplýsinga um þær. Taldi dómurinn ekki næg efni til að hnekkja mati hins áfrýjaða dóms, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmanni, um að Í hf. hefði ekki tekist að sýna fram á að stefndi R hefði hafi sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti greiðslu umræddra hlutafjárhækkana. Þá taldi dómurinn ekki næg efni til þess að virða það R til sakar að hann hefði ekki endurskoðað samrunareikning S hf. eða vakið athygli stjórnar félagsins á að endurskoða þyrfti samrunareikning félaganna. Að lokum taldi dómurinn ekkert fram komið sem leitt hefði í ljós að R hefði á þeim tíma er hann vann ársreikning S hf. vegna ársins 2014 átt að vera það ljóst að reikningar félaganna P B.V. eða hlutafjárframlag U B.V. hefði verið greitt með þeim hætti að það skildi ekki eftir nein raunveruleg verðmæti í félaginu. Voru R og B ehf. því sýknaðir af kröfu Í hf.
Þrotabú S hf. höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi R og B ehf. á þeim grundvelli að þegar hlutafé félagsins var hækkað í lok árs 2016 hefði sérfræðiskýrsla sem unnin var af R í tengslum við hækkunina ekki verið unnin af nægilegri kostgæfni. Félagið U B.V. greiddi fyrir hækkunina með öllum hlutum í félaginu G ehf. Greiðslan hefði reynst ófullnægjandi vegna saknæmrar háttsemi R við gerð sérfræðiskýrslunnar á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Þrotabú S hf. byggði á því að vegna þessa hefði 405.280.000 krónur vantað í sjóði S hf. þegar bú þess var tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Hæstaréttar sagði að í hlutafélagalögum væri lagt fortakslaust bann við því að greiðsla hlutar næmi minna en fjárhæð hans. Sérfræðiskýrsla R leiddi til þess að greiðsla félagsins U B.V. var lægri en sem nam skráðri hlutafjárhækkun í nóvember 2016. Ástæða þess yrði fyrst og fremst rakin til þess að R hefði ekki sýnt nægilega gætni við val á forsendum um rekstrarkostnaðarhlutfall og ávöxtunarkröfu G ehf. í sérfræðiskýrslunni. Samkvæmt þessu teldist R hafa sýnt af sér saknæma háttsemi við gerð sérfræðiskýrslunnar. Á því tjóni sem af þeirri háttsemi hefði hlotist bæri hann ábyrgð á grundvelli sakarreglunnar en B ehf. á grundvelli reglu skaðabótaréttar um vinnuveitandaábyrgð. Við mat á tjóninu var byggt á matsgerð dómkvadds manns um hvert verðmæti G ehf. hefði verið en matsgerðinni hefði ekki verið hnekkt með öflun yfirmatsgerðar. Vísaði rétturinn til þess að af dómaframkvæmd Hæstaréttar yrði ráðið að þegar fyrir lægi að sérfræðingur hefði orðið uppvís að saknæmri háttsemi við framkvæmd sérfræðistarfa yrði slakað á kröfum um sönnun fyrir því að hún hafi orsakað tjón og sönnunarbyrði jafnvel snúið um það atriði. Þetta ætti sérstaklega við þegar tjónþola væri erfitt um vik að sanna orsakasamband milli saknæmrar háttsemi og tjóns sem hann hefði orðið fyrir. Í ljósi erfiðrar sönnunarstöðu um orsakasamband teldist þrotabú S hf. hafa leitt nægar líkur að því að sérfræðiskýrsla R hefði verið einn þeirra þátta sem lánardrottnar S hf. lögðu traust sitt á við töku viðskiptalegra ákvarðana þannig að R og B ehf. yrðu látnir bera hallann af því að þeir hefðu ekki sýnt fram á að gerð sérfræðiskýrslunnar hefði ekki leitt til tjóns fyrir kröfuhafa í þrotabúinu og þar með þrotabú S hf. Voru R og B ehf. dæmdir til greiða þrotabúi S hf. 114.280.000 krónur.
Ágreiningur kom upp á milli bræðra sem ráku einkahlutafélag saman. Taldi annar hinn hafa dregið sér fé úr sjóðum félagsins og jafnframt hafa ráðstafað verðmætu umboði félagsins til síns eigin félags. Höfðaði hann mál í nafni einkahlutafélags þeirra bræða og krafðist skaðabóta og/eða endurgreiðslu fjárins úr hendi hins, sem kvað greiðslurnar hafa verið réttmætar greiðslur fyrir störf sín í þágu félagsins. Var talið ósannað að um óréttmætar greiðslur hefði verið að ræða. Þá var ekki talið sýnt fram á að stefndi hefði sölsað undir sig umboð félagsins og valdið því að það hefði runnið því úr greipum, þó hann hefði gert tilraun til þess. Var stefndi sýknaður af kröfu stefnanda, en hvor aðila látinn bera sinn hluta málskostnaðar með hliðsjón af aðdraganda og atvikum máls.
E höfðaði mál gegn Á og S ehf. og krafðist m.a. viðurkenningar á því að hann væri réttur og lögmætur eigandi 50% hlutafjár í S ehf. Aðilar höfðu gert með sér samkomulag þar sem E öðlaðist kauprétt í S ehf. og deildu þeir um hvort kauprétturinn hafi verið niður fallinn er E innti af hendi greiðslu samkvæmt samkomulaginu. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom m.a. fram að samkomulag aðila væri skýrt um að greiðslufrestur væri til 15. maí 2021. Þar sem greiðslan hafi borist degi síðar hafi fresturinn verið útrunninn og kauprétturinn niður fallinn. Voru Á og S ehf. því sýknaðir af kröfum E.
Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (
Geir Gestsson lögmaður)
gegn
Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (
Tómas Jónsson lögmaður)
Þrotabú S hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R með heimild í 130. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og krafðist þess að þeir yrði dæmdir óskipt til að greiða þrotabúi T hf. skaðabætur vegna tjóns sem þrotabú T hefði orðið fyrir í tengslum við tíu hlutafjárhækkanir í T hf. sem tilkynntar voru ríkisskattstjóra frá maí 2013 til febrúar 2015. Hafði R ritað nafn sitt í reit á eyðublaði fyrirtækjaskrár ríkisskattstjóra á níu þessara tilkynninga, en annar nafngreindur endurskoðandi hjá E ehf. á eina þeirra. M, einn af hluthöfum T hf., skráði sig fyrir hinu nýja hlutafé að langmestu leyti, eða samtals 1.751.966.273 hlutum. Laut málatilbúnaður þrotabús S hf. að því að í reynd hefði M ekkert greitt fyrir hina nýju hluti í T hf. og hefði R mátt vera ljóst að svo væri og því sýnt af sér saknæma vanrækslu þegar hann staðfesti að hlutaféð hefði verið greitt. Byggði þrotabú S ehf. á því að þessi vanræksla hafi gert M kleift að eignast hlutafé í T hf. án greiðslu. Þannig hafi vantað fjármuni í þrotabú T hf. sem með réttu hefðu átt að vera þar til að greiða kröfuhöfum félagsins. Með aðalkröfu sinni krafðist þrotabú S hf. greiðslu skaðabóta sem svöruðu til þeirra greiðslna sem M skráði sig fyrir við hlutafjárhækkanirnar en með varakröfu sinni krafðist þrotabúið skaðabóta að fjárhæð 47.146.179 krónur, annars vegar vegna þess að 42.101.840 krónur hafi vantað upp á greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014, hins vegar vegna þess að ýmsar lægri upphæðir hafi vantað upp á greiðslu annarra hlutafjárhækkana, samtals að fjárhæð 6.151.039 krónur. Í dómi Landsréttar kom fram að líta yrði svo á að með áritunum sínum á umræddar tilkynningar til ríkisskattstjóra hafi E ehf. og R staðfest að allur hlutafjáraukinn hefði verið greiddur hverju sinni. Á það var fallist með E ehf. og R að greiðslur að fjárhæð samtals 1.747.674.708 krónur inn á bankareikninga T hf. hefðu ekki borið annað með sér en að vera fyrir hina umdeildu hlutafjárauka og að ekki væri efni til að virða E ehf. og R það til sakar þótt hluti af greiðslu hlutafjáraukans hverju sinni hafi borist inn á bankareikning félagsins nokkru eftir að E ehf. og R staðfestu greiðslurnar. E ehf. og R hefðu unnið fyrir fleiri félög sem tengdust undirbúningi að uppbyggingu og rekstri kísilverksmiðju í Helguvík en ekki lægi fyrir að E ehf. og R hefði verið kunnugt um eignarhald eða rekstur hollenska félagsins P sem þrotabú S hf. kvað hafa gegnt lykilhlutverki við hringferð fjármuna inn og út af innlendum og erlendum reikningum félaganna. Enn fremur var talið ósannað að E ehf. og R hefðu haft vitneskju um erlenda bankareikninga sem þar komu við sögu. Óljóst væri hvort reikningsyfirlit bankareikninga T hf., sem hlutaféð var greitt inn á, hafi legið frammi er E ehf. og R staðfestu greiðslurnar en þótt svo hafi verið yrði ekki ráðið af þeim yfirlitum sem lágu fyrir í málinu að E ehf. og R hefðu átt að veita því athygli að greiðslurnar væru sýndargreiðslur eins og þrotabú S hf. hélt fram. Var aðalkrafa þrotabús S hf. því ekki tekin til greina. Um varakröfu þrotabús S hf. tók Landsréttur fram að þegar hefði verið komist að þeirri niðurstöðu að greiðslur inn á reikninga T hf. að fjárhæð 1.747.674.708 krónur væru vegna umræddra hlutafjárhækkana og stæðu þá út af samtals 48.183.093 krónur. Að frátalinni greiðslu að fjárhæð 42.101.840 krónur sem virtist vanta upp á fulla greiðslu hlutafjárhækkunar 12 júní 2014, stóðu eftir 6.081.253 krónur sem E ehf. og R byggðu á að væri kostnaður vegna þóknunar til H hf. Þrotabú S hf. hefði ekki brugðist við þessum málatilbúnaði með efnislegum rökum. Taldi Landsréttur með vísan til 2. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að þessi hluti varakröfu þrotabús S hf. gæti ekki komið til álita. Hvað varðar hlutafjárhækkunina 12. júní 2014 lagði Landsréttur til grundvallar að 42.101.840 krónur hefði vantað upp á fulla greiðslu þegar greiðsla hennar var staðfest 25. júní 2014. R var sýknaður af skaðabótakröfu þrotabús S hf. vegna þessarar hlutafjárhækkunar þar sem annar endurskoðandi hjá E ehf. hafði staðfest greiðslu þeirrar hækkunar. Landsréttur ályktaði að við þá vinnu hefði ekki verið hugað af nægilegri kostgæfni að því hvort hlutafjárhækkunin hefði verið að fullu greidd. Bótaskyldu E ehf. yrði þó ekki slegið fastri nema sýnt væri fram á að þrotabú T hf. hefði orðið fyrir tjóni vegna saknæmrar vanrækslu sem E ehf. bæri ábyrgð á. Krafa þrotabús S hf. væri skaðabótakrafa utan samninga og miðaði að því að gera tjónþola eins settan fjárhagslega og ef saknæm háttsemi tjónvalds hefði ekki komið til. Það kallaði á ályktun um hvað ætla mætti að orðið hefði ef endurskoðandinn hefði sýnt af sér þá kostgæfni sem ætlast hafi mátt til af honum er hann staðfesti greiðslu hlutafjárhækkunar 12. júní 2014. Samkvæmt 2. mgr. 40. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög mætti ætla að þá hefði staðfesting endurskoðandans borið með sér að enn vantaði 42.101.840 krónur upp á að hækkunin væri greidd. Við þær aðstæður hefði T hf. getað látið hjá líða að innheimta kröfuna og lækkað hlutaféð eða að það hefði gerst með atbeina hlutafélagaskrár í samræmi við 19. gr. laga nr. 2/1995. Miðað við þá framvindu væri hægt að líta svo á að hin saknæma háttsemi hafi stuðlað að því að hlutafé hluthafans hafi verið of hátt skráð. Ekki yrði séð að sú aðstaða hefði getað valdið T hf. tjóni. Hefði hluthafinn aftur á móti greitt þá fjármuni sem vantaði mætti ætla að fénu hefði verið varið með sama hætti og öðru fjármagni T hf. Ekki lægi fyrir annað en að þrotabú T hf. væri eignalaust en af því mætti álykta að fjárfestingar félagsins hefðu engu skilað fyrir það. Háttsemi endurskoðandans hefði engu getað breytt um þá framvindu. Í ljósi þessara atriða varð ekki séð að þrotabú S hf. hefði sýnt 2 fram á að hin saknæma háttsemi hefði valdið þrotabúi T hf. fjárhagstjóni þannig að það eigi skaðabótakröfu utan samninga á hendur E ehf. Með vísan til alls framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu E ehf. og R.
Ágreiningur reis vegna viðskipta með hluti í óskráðu félagi sem starfaði við hugbúnaðargerð og hönnun lækningartækja. Í kjölfar sölu á rúmlega 6% hlut stefnanda í félaginu til stefnda var ráðandi hlutur seldur til bandarísks fjáfestis þremur mánuðum síðar. Talið var að stefnandi hefði mátt gera sér grein fyrir að til stóð að fá bandaríska fjárfesta að félaginu og að slík sala gæti gengið eftir á næstu mánuðum og hann hafi tekið tillit til þess við verðlagningu bréfanna, en stefnandi verð með próf í verðbréfamiðlun og naut ráðgjafar við kaupin. Þá var ekki talið að viðræður við bandaríska fjárfestinn sem var stærsti viðskiptavinur félagsins hefðu verið komnar á það stig við sölu stefnanda á hlutnum að raunhæft hafi verið að draga einhverja ályktun um möguleg áhrif þeirra á söluna. Var stefndi því sýknaður af kröfum stefnanda.
Í hf. höfðaði mál á hendur E ehf. og R og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu þeirra á tjóni Í hf. sem orðið hafi vegna ákvörðunar hans um að halda áfram vinnu við byggingu kísilverksmiðju í Helguvík fyrir S hf. Kvað hann þá ákvörðun meðal annars hafa byggst á upplýsingum um eigið fé S hf. í ársreikningi félagsins vegna ársins 2014 sem R hafði endurskoðað og áritað án fyrirvara. Byggði Í hf. á því að sá ársreikningur hafi ekki gefið rétta mynd af stöðu félagsins vegna yfirsjónar R. Nánar tiltekið var á því byggt að eigið fé S hf. hafi verið ofmetið í ársreikningnum þar sem ekkert raunverulegt endurgjald hefði komið fyrir tvær hlutafjárhækkanir í S9 ehf. sem síðar rann saman við S hf. R hafði með tilkynningu til ríkisskattstjóra árið 2014 staðfest að eigandi S9 ehf. hefði greitt hlutafjárhækkanirnar annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum. Í hf. taldi í fyrsta lagi að R hefði borið að gæta að því áður en hann staðfesti greiðslurnar hvað yrði um þá fjármuni sem hækkuðu hlutafé S9 ehf. Í vinnu sinni hefði R meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hafi verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Í hf. byggði í öðru lagi á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu Í hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Í þriðja lagi taldi Í hf. að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að árita ársreikning S hf. vegna ársins 2014 án fyrirvara. Landsréttur benti á að bókhaldsgögn S9 ehf. hefðu ekki borið annað með sér en að þar hefði verið stofnað til tilgreinds kostnaðar við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðjuna. Ekki lægi fyrir að viðunandi endurskoðun í samræmi lög, reikningsskilareglur og endurskoðunarstaðla hefði átt að leiða í ljós að sá kostnaður hafi verið rangfærður. Var þessari málsástæðu Í hf. því einnig hafnað. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum Í hf.
Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra í tengslum við tvær hlutafjárhækkanir í félaginu S9 ehf. Laut krafa þrotabúsins að því að með tilkynningum til ríkisskattstjóra árið 2014 hefði R staðfest að hlutafjárhækkanirnar hefðu verið greiddar af hálfu eiganda félagsins, U B.V., annars vegar með skuldajöfnuði og hins vegar með peningum, en í raun hefði aldrei neitt verið greitt fyrir hlutina og hefði R vitað eða mátt vita að sú hefði verið raunin þegar hann staðfesti greiðslurnar. Byggði þrotabúið á því að staðfestingar R hefðu gert U B.V. kleift að eignast 672.975.000 nafnverðshluti í S9 ehf. án þess að greiða lögbundið lágmarksverð fyrir þá og hafi efnahagsleg áhrif þess færst yfir á S hf. við samruna þess félags við S9 ehf. og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. R hefði borið í ljósi lögbundins hlutverks síns að gæta að því að greiðslur fyrir hlutina færu ekki viðstöðulaust út af reikningi S 9 ehf. nema að samsvarandi verðmæti kæmu í staðinn, en í vinnu sinni hefði hann meðal annars stuðst við bankareikningsyfirlit sem hafi borið það með sér að fjármununum hefði þegar í stað verið ráðstafað til félagsins P B.V. Þær fjármunafærslur hefðu verið tilefnislausar og ekki skilað S9 ehf. neinum verðmætum. Landsréttur taldi framlögð gögn í málinu styðja þá ályktun að útgáfa þeirra reikninga P B.V sem lágu til grundvallar fjármunafærslunum hafi ekki tengst kaupum á þjónustu í þágu S9 ehf. og því mætti með réttu efast um að heimild hafi staðið til þess að færa greiðslu þeirra sem stofnkostnað sem unnt hafi verið að eignfæra sem óefnislega eign í reikningum félagsins. Aftur á móti var talið ósannað að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninganna en að þeir væru vegna vinnu við hönnun á ofni fyrir kísilverksmiðju í Helguvík eins og þeir báru með sér og samkvæmt því talið ósannað að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi þegar hann staðfesti að umræddar hlutafjárhækkanir í S9 ehf. hefðu verið greiddar. Þrotabú S hf. reisti kröfu sína jafnframt á því að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því að staðfesta með áritun sinni í samrunaefnahagsreikningi S hf. rangar upplýsingar um óefnislegar eignir, þar sem fyrrnefndar greiðslur til P B.V. hefðu ekki heimilað slíka færslu í reikningsskilum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að áritun R sem fylgdi samrunaefnahagsreikningum bæri ekki með sér að hann hefði endurskoðað árshlutareikninga félaganna í tilefni af samrunanum heldur eingöngu að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur byggðist á þeim reikningum. Var ekki talið að R hefði sýnt af sér saknæma háttsemi með því athafnaleysi að gera ekki stjórnum samrunafélaganna viðvart um lagaskyldu þeirra samkvæmt 2. mgr. 121. gr. laga nr. 2/1995 og 2. mgr. 96. gr. laga nr. 138/1994 til að annast um að hinn sameiginlegi efnahagsreikningur yrði endurskoðaður. Þar sem ósannað væri að R hefði vitað eða mátt vita að annað lægi að baki útgáfu reikninga P B.V. en þeir báru með sér, var talið að R hefði ekki haft ástæðu til að efast um réttmæti þess að eignfæra þau útgjöld sem stofnkostnað sem gat stuðlað að líklegum framtíðarávinningi S 9 ehf. og síðar S hf. Var því hafnað þeirri málsástæðu þrotabús S hf. er laut að áritun R á samrunaefnahagsreikninginn. Loks var ekki talið að þrotabú S hf. hefði fært fyrir því viðhlítandi rök að yfirlýsing R, um að umræddur samruni skerti ekki möguleika lánardrottna S hf. á fullnustu, hefði verið röng. Með vísan til alls framangreinds var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu E ehf. og R af kröfum þrotabús S hf.
Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (
Geir Gestsson lögmaður)
gegn
Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (
Tómas Jónsson lögmaður)
Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra við gerð sérfræðiskýrslu á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Laut skýrslan að verðmæti greiðslu U B.V. fyrir 405.280.000 hluti í S hf., en greitt var fyrir hlutina með öllum hlutum í G ehf. Byggði þrotabúið á því að E ehf. og R hefðu valdið því tjóni þar sem greiðsla U B.V. fyrir hlutaféð hefði verið ófullnægjandi og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. Í dómi Landsréttar kom fram að niðurstaða matsgerðar dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hefði ekki verið hnekkt, styddi þá málsástæðu S hf. að ekki hefði verið hugað af nægjanlegri kostgæfni að þeim forsendum sem lágu til grundvallar sérfræðiskýrslunni 29. desember 2016 um rekstrarkostnaðarhlutfall G ehf. og ávöxtunarkröfu og að það hefði mögulega leitt til ofmats á greiðslunni sem kom fyrir hlutabréfin í S hf. Aftur á móti var, með vísan til 19. og 53. gr. laga nr. 2/1995, lagt til grundvallar að hóflegra verðmat af hálfu E ehf. og R á greiðslunni hefði einungis leitt til lækkunar á skráðu hlutafé í S hf. Því yrði að líta svo á að mögulega of hátt verðmat þeirra á hlutum í G ehf. hefði einungis stuðlað að því að hlutafé U B.V. í hinu gjaldþrota félagi hefði verið of hátt skráð. Það hefði getað valdið öðrum en S hf. fjárhagstjóni, til dæmis við greiðslu arðs. Þrotabú S hf. hefði aftur á móti ekki sýnt fram á að það hefði valdið S hf. tjóni þannig að þrotabúið ætti kröfu um skaðabætur utan samninga á hendur E ehf. og R. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu E ehf. og R.
D ehf. höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu I ohf. vegna hagnaðarmissis sem leiddi af ákvörðun I ohf. um að semja ekki við D ehf. um verslunarrými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar í kjölfar útboðs sem D ehf. tók þátt í árið 2014. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með D ehf. að I ohf. hefði borið að fylgja stjórnsýslulögum eða öðrum almennum reglum stjórnsýsluréttar við forvalið og útleigu verslunarrýmis í flugstöðinni. Þá var hvorki fallist á að þágildandi lög nr. 84/2007 um opinber innkaup né lög nr. 65/1993 um framkvæmd útboða hefðu gilt um útboð I ohf. Jafnframt væri ósannað að I ohf. eða nefndarmenn í matsnefnd um útboðið hefðu sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi við mat og meðferð á tilboði D ehf. Yrði ekki annað ráðið af gögnum málsins en að vandað hefði verið til forvalsins, forsendur þess hefðu legið ljósar fyrir í útboðsgögnum, jafnræðis verið gætt og að lögmæt og málefnaleg sjónarmið hafi ráðið för við mat á tilboði D ehf. Við það mat yrði einnig að hafa í huga tilgang I ohf., sem væri að annast rekstur, viðhald og uppbyggingu flugstöðvarinnar, og að I væri sem rekstraraðila hennar heimilt að gera hvers konar samninga við aðra aðila til að ná þeim tilgangi sínum á sem hagkvæmastan hátt. Yrði því að játa I ohf. ákveðið svigrúm við mat á því hvaða tilboð og viðskiptahugmyndir féllu best að tilgangi félagsins þannig að markmiðum þess um þjónustu við farþega og hagnað fyrir rekstur flugstöðvarinnar yrði sem best náð. Skilyrði almennu skaðabótareglunnar um saknæma og ólögmæta háttsemi væru því ekki uppfyllt í málinu og var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna I ohf. af kröfum D ehf.
H hf. höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar um endurákvörðun opinberra gjalda H hf. gjaldárin 2008 til og með 2015. H hf. var árið 2007 skipt upp í tvö félög, H hf. og KS ehf. Við skiptingu tók KS ehf. við stórum hluta af eignum og skuldum félagsins. Í dómi Landsréttar kom fram að hluthafar í H hf. hefðu þegar selt hlutabréf sín í KS ehf. til annarra áður en H hf. var skipt. Fengu hluthafarnir því aldrei hlutabréf í KS ehf. nema að nafninu til. Samkvæmt því hefði ekki verið fullnægt því frumskilyrði þágildandi 1. mgr. 52. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt að hluthafar í H hf. fengju eingöngu hlutabréf í KS ehf. sem gagngjald fyrir hlutafé sitt í H hf. Jafnframt var með vísan til dóms Hæstaréttar 12. nóvember 2015 í máli nr. 217/2015 lagt til grundvallar að þegar eignum og skuldum félags sem til stendur að skipta er í reynd ráðstafað til annarra en hluthafa, og þau viðskipti eru um garð gengin áður en skiptin ganga í gegn að lögum, verði litið á það sem óvenjulegan fjármálagerning sem gerður sé í því skyni að komast undan því að greiða skatt, sbr. 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003. Þá var því jafnframt hafnað að rökstuðningur úrskurðar ríkisskattstjóra hefði verið ófullnægjandi, sbr. 4. og 5. mgr. 96. gr. laga nr. 90/2003 og 22. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Jafnframt var því hafnað að álitaefni varðandi skiptingu félagsins hefði ekki átt undir valdsvið skattrannsóknarstjóra og að framsending málsins frá ríkisskattstjóra til skattrannsóknarstjóra og eftirfarandi rannsókn hafi verið tilefnislaus. Þá var útvíkkun á rannsókn skattrannsóknarstjóra talin hafa verið tilkynnt til fyrirsvarsmanns H hf. með fullnægjandi hætti á árinu 2013, sbr. 15. gr. reglugerðar nr. 373/2001 um framkvæmd skatteftirlits og skattrannsókna og 14. gr. stjórnsýslulaga. Af því leiddi að samkvæmt 3. mgr. 67. gr. laga nr. 90/2003 hefði verið heimilt að endurákvarða skatta félagsins allt aftur til rekstrarársins 2007. Var Í því sýknað af kröfum H hf.
L ehf. höfðaði mál gegn B hf. og krafðist þess að ógiltar yrðu nánar tilgreindar ákvarðanir hluthafafunda 14. október 2019 og 29. janúar 2020 í S hf., nú B hf., um að samþykkja að félagið tækist á hendur tilgreindar samningsskuldbindingar gagnvart BH plc, hluthafa í B hf. Í dómi Landsréttar kom fram að sérfræðiskýrsla, sem aflað var af stjórn B hf. um þau atriði sem kveðið er á um í 2. mgr. 95. gr. a laga nr. 2/1995 um hlutafélög, hefði ekki á nokkurn hátt uppfyllt þær kröfur sem gerðar væru til slíkra skýrslna samkvæmt 1. mgr. 6. gr., sbr. 2. mgr. 95. gr. a laga nr. 2/1995. Var skýrslan ekki þannig úr garði gerð að hún gæti þjónað þeim tilgangi sínum að hluthafar gætu tekið upplýsta afstöðu til nefndra samninga og sinnt ákvarðanatöku í tengslum við þá á hluthafafundi. Sérfræðiskýrslan hefði verið haldin slíkum annmörkum að jafnað yrði til þess að slíkrar skýrslu hefði ekki verið aflað. Þessi annmarki á undirbúningi að ákvörðun hluthafafundarins 29. janúar 2020 var því svo verulegur að fallast yrði á það með L ehf. að hún teldist ógild. Bæri því að ómerkja samþykkt fundarins á þeim samningnum sem þar voru til umfjöllunar, sbr. 4. mgr. 96. gr. laga nr. 2/1995. Jafnframt hefðu verið slíkir annmarkar á boðun til hluthafafundarins 14. október 2019 að sú ákvörðun sem þar var tekin teldist þegar af þeirri ástæðu einnig ógild. Var því einni fallist á kröfu L ehf. um að ómerkja samþykkt þess fundar.
Þrotabú Sameinaðs Sílikons hf (
Geir Gestsson lögmaður)
gegn
Ernst & Young ehf og Rögnvaldi Dofra Péturssyni (
Tómas Jónsson lögmaður)
Þrotabú S hf. höfðaði mál gegn E ehf. og R og krafðist skaðabóta á grundvelli saknæmrar háttsemi þeirra við gerð sérfræðiskýrslu á grundvelli 6. gr., sbr. 37. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Laut skýrslan að verðmæti greiðslu U B.V. fyrir 405.280.000 hluti í S hf. en greitt var fyrir hlutina með öllum hlutum í G ehf. Byggði þrotabúið á því að E ehf. og R hefðu valdið því tjóni þar sem greiðsla U B.V. fyrir hlutaféð hefði verið ófullnægjandi og þá fjármuni hafi því vantað í sjóði S hf. þegar félagið fór í þrot. Í dómi Landsréttar kom fram að sérfræðiskýrslan hefði hvorki verið haldin þeim annmarka að stuðst væri við tekjur af leigusamningi G ehf. við S hf. sem aldrei hefði verið ætlunin að efna né að horft hefði verið fram hjá hluta af skuldum G ehf. við matið. Aftur á móti var talið að ekki yrði önnur ályktun dregin af matsgerð dómkvadds matsmanns, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði og hefði ekki verið hnekkt, en að forsendur sérfræðiskýrslunnar hefðu verið ófullnægjandi um ávöxtunarkröfu og rekstrarkostnaðarhlutfall G ehf. Þegar jafnframt væri litið til takmarkaðs rökstuðnings fyrir niðurstöðu sérfræðiskýrslunnar yrði að líta svo á að hún hefði ekki verið unnin af þeirri kostgæfni sem ætlast yrði til í ljósi tilgangs 6. gr. laga nr. 2/1995, sbr. 1. mgr. 16. gr. sömu laga. Var því á það fallist að E ehf. og R hefðu að þessu leyti sýnt af sér saknæma vanrækslu við gerð hennar og bakað sér skaðabótaábyrgð vegna þess tjóns sem af því hlaust. Með skýrslunni hefðu E ehf. og R stuðlað að því að greiðsla U B.V. fyrir hluti í S hf. hefði verið lægri en sem nam nafnverði þeirra í andstöðu við 1. mgr. 16. gr. laga nr. 2/1995 og var litið svo á að S hf. hefði orðið fyrir tjóni sem næmi mismun á nafnverði hlutanna og hæsta mögulega verði hlutanna samkvæmt matsgerð dómkvadds matsmanns. Ekki voru talin rök til þess að þrotabúið bæri tjónið á grundvelli reglna um eigin sök og ekki var heldur fallist á að það hefði sýnt af sér tómlæti þannig að skaðabótakrafa þess hefði fallið niður. Var E ehf. og R því sameiginlega gert að greiða þrotabúinu 114.280.000 krónur í skaðabætur auk vaxta.
Lífeyrissjóður verslunarmanna, Gildi - lífeyrissjóður, Lífeyrissjóður starfsmanna ríkisins, Stapi lífeyrissjóður og Birta lífeyrissjóður (
Guðmundur Ingvi Sigurðsson lögmaður)
gegn
Brú II Íslandi hf (
Viðar Lúðvíksson lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu L o.fl. um að bú B hf. yrði tekið til skipta samkvæmt 1. tölulið 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Í úrskurði Landsréttar kom fram að eini atkvæðisbæri hluthafinn í B hf. hefði ákveðið á hluthafafundi 3. febrúar 2022 að slíta félaginu. Hefði í framhaldinu verið boðað til annars hluthafafundar sem haldinn hefði verið 14. sama mánaðar þar sem ákveðið hefði verið að standa við ákvörðun um að slíta félaginu. Fyrir þeim fundi hefði legið efnahags- og rekstrarreikningur fyrir félagið ásamt álitsgerð löggilts endurskoðanda sem hefði metið það svo að eignir félagsins myndu hrökkva fyrir skuldum. Félaginu hefði í framhaldinu verið skipuð skilanefnd í samræmi við samþykktir B hf. og 2. mgr. 110. gr. laga nr. 2/1995. Málsmeðferð þessi hefði verið í samræmi við ákvæði um slit í VII. kafla í samþykktum B hf. og XIII. kafla laga nr. 2/1995. Þar sem B hf. væri nú í slitameðferð að ákvörðun lögmæts hluthafafundar væru ekki lagaskilyrði til þess að bú B hf. yrði tekið til skipta á grundvelli 1. töluliðar 2. mgr. 107. gr. laga nr. 2/1995. Var málinu því vísað frá héraðsdómi.
E hf. og A gerðu með sér samning um kaup E hf. á öllu hlutafé í H hf. og eignum þess. Meðal eigna félagsins var allt hlutafé í H19 ehf. E höfðaði mál gegn A til heimtu skaðabóta og byggði á því að A hefði ekki gefið réttar yfirlýsingar um áskilda eiginleika hins selda við kaupin sem leitt hefði til tjóns fyrir E hf. Hélt E hf. því fram að nánar tiltekinn viðhaldssjóður og framlög í hann hefðu verið ranglega færð í bókhaldi H19 ehf. Í dómi Landsréttar voru rakin skilyrði 20. gr. laga um lausafjárkaup nr. 50/2000. Taldi rétturinn að E hf. hefði ekki verið í góðri trú um hvort rétt hefði verið staðið að skattskilum viðhaldssjóðsins við umrædd kaup. Þá hefðu ekki falist sérstök skaðleysisloforð að því er viðhaldsjóðinn varðaði í yfirlýsingum A við kaupin. Hefði skaðleysisloforð E hf. verið nauðsynlegt, hefði ætlunin verið að E hf. yrði ekki fyrir tjóni vegna hugsanlegrar skattalegrar leiðréttingar á nefndum viðhaldssjóði. Í öðrum hluta dómkröfu sinnar hélt E hf. því fram að ýmis kostnaður hefði verið ranglega eignfærður hjá H19 ehf. Sökum þessa og í tengslum við milliuppgjör á árinu 2016 hefði þessi kostnaður verið gjaldfærður. E hf. byggði kröfu sína einkum á matsgerð dómkvadds matsmanns en niðurstaða hans var sú að ranglega eignfærður kostnaður hefði numið 578.669 krónum. Í dómi Landsréttar kom fram að gegn mótmælum A og með vísan til gallaþröskuldarins í grein 6.1 í kaupsamningi aðila myndaði þessi kostnaður ekki rétt til skaðabóta úr hendi A. Var A því sýknaður af kröfum E hf.
Stjórnarmaður og hluthafi í einkahlutafélagi dæmdur skaðabótaskyldur gagnvart kröfuhafa félagsins
Hafnað kröfu A um bætur úr hendi stefndu vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna sölu á hlut sínum í félaginu B.
Fallist var á með þrotabúi einkahlutafélagsins E að ráðstöfun fasteignar frá E til S sem framkvæmd var með skiptingu E í tvö félög hefði falið í sér gjafagerning í skilningi 1. mgr. 131. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. Var við það miðað að gjöfin hefði verið afhent þegar ráðstöfunin varð skuldbindandi og kom til framkvæmda við staðfestingu hluthafafunda E og S á skiptingaráætluninni og þar með innan riftunarfrests. Þar sem S var ekki talið hafa lánast sönnun um að E hefði verið gjaldfært þegar fasteignin hafði verið færð úr félaginu var riftunarkrafa þrotabús E tekin til greina. Jafnframt var fallist á kröfu þrotabús E um riftun á greiðslu E á skuld við S sem framkvæmd var skömmu fyrir töku E til gjaldþrotaskipta. Samkvæmt því var S gert að greiða þrotabúi E 324.344.922 krónur með nánar tilgreindum vöxtum. Loks staðfesti Hæstiréttur kyrrsetningu í fjórum fasteignum S og SG, sem bent hafði á eignir í sinni eigu. Þar sem SG var talinn þriðji maður í skilningi laga nr. 31/1990 um kyrrsetningu, lögbann o.fl. en ekki gerðarþoli var ekki talið að þrotabúi E hefði verið nauðsynlegt að stefna honum til staðfestingar á kyrrsetningu í fasteignum hans.
SV, stjórnarmaður í S hf., og S&G ehf., hluthafi í S hf., höfðuðu mál á hendur S hf. og kröfðust þess að fá ógilta með dómi ákvörðun hluthafafundar félagsins sem haldinn var 9. maí 2016, þar sem samþykkt var að selja F ehf. lóðarréttindi að Austurvegi 12 og 14, Hvolsvelli, og önnur réttindi. Krafan var byggð á því að ákvörðunin hafi verið tekin með ólögmætum hætti og bryti í bága við 95. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Á umræddum hluthafafundi samþykkti meirihluti stjórnar að selja F ehf. lóðarréttindin en SV, sem var mættur fyrir hönd S&G ehf., mótmælti tillögunni. Á hluthafafundinum kom í ljós að F ehf. var búið að semja við L ehf. um leigu á fasteign á lóð S hf., án fyrirvara um að félagið hefði ekki aflað sér lóðarleiguréttinda. Þá byggja SV og S&G ehf. meðal annars á því að lóðarréttindin hafi verið seld á undirverði og ákvörðun hluthafafundar því unnið gegn því grundvallarmarkmiði hlutafélags að hámarka fjárhagslega hagsmuni félagins og þar með félagsmanna. Í málinu lágu fyrir tvær undirmatsgerðir og yfirmatsgerð þar sem lagt var mat á verðmæti hinna seldu lóðarréttinda. Landsréttur taldi rétt að byggja á niðurstöðu yfirmatsgerðar fremur en undirmatsgerðar en þó var ekki byggt á henni fullum fetum. Var umsamið kaupverð fyrir lóðarréttindin í meginatriðum í samræmi við niðurstöðu yfirmatsins. Ákvæði samnings um sölu á lóðarréttindum að Austurvegi 12 voru þó að öðru leyti talin óvenjuleg þar sem það var að talsverðu leyti undir F ehf. komið hvenær eða hvort til þess kæmi að sótt yrði um byggingarleyfi fyrir hótel á lóðinni og þar með hvort og þá hvenær hið umsamda endurgjald yrði greitt. Ákvörðun hluthafafundar um að selja lóðirnar með þeim hætti sem gert var var viðskiptaleg ákvörðun. Við mat á því hvort hún hafi farið í bága við 95. gr. laga nr. 21/1995 verði að ætla hluthafafundi S hf. talsvert svigrúm til að meta og bera saman alla hagsmuni og áhættuþætti og taka þá ákvörðun sem best var talin samrýmast hagsmunum félagsins. Skipti máli í því sambandi að samskipti og samstarf aðila snerust fyrst og fremst um áform um rekstur eldfjallamiðstöðvar og sýningar og kom snemma í ljós að ekki væri gagnkvæmur áhugi fyrir því að eiga samstarf um byggingu og rekstur fasteigna. Gátu greiðsluskilmálar varðandi lóðarréttindin að Austurvegi 12 einir og sér ekki breytt því heildarmati að ákvörðunin rúmaðist innan þess svigrúms sem hluthafafundur félagsins hafði til að taka hana. Landsréttur taldi að að öllu virtu um meginmarkmið aðila um rekstur eldfjallamiðstöðvar og sýningar, samskipti þeirra og aðdraganda ákvörðunarinnar yrði ekki talið að SV og S&G ehf. hefðu sýnt nægilega fram á að ákvörðun hluthafafundar, um að selja F ehf. lóðarréttindi og annað sem tengdist lóðunum á þeim kjörum sem um var samið, hafi verið til þess fallin að afla ákveðnum hluthöfum eða öðrum ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað annarra hluthafa eða félagsins þannig að það færi í bága við 95. gr. laga nr. 2/1995. Var kröfu SV og S&G ehf. um ógildingu á ákvörðun hluthafafundar S hf. því hafnað.
S og G ehf. og S höfðuðu mál gegn S hf. og kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun hluthafafundar S hf. þar sem samþykkt var að selja Fox ehf. lóðarréttindi að Austurvegi 12 og 14 á Hvolsvelli. Töldu þeir að ákvörðunin hefði verið til þess fallin að afla öðrum ótilhlýðilegra hagsmuna á kostnað hluthafa og félagsins. Héraðsdómur hafði fallist á kröfu S og G ehf. og S og ógilti ákvörðun hluthafafundarins um sölu beggja lóðanna en með hinum áfrýjaða dómi Landsréttar var krafa þeirra tekin til greina að hluta og ákvörðunin ógilt hvaða varðaði Austurveg 12. Hæstiréttur vísaði til 4. mgr. 96. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög þar sem fram kemur að verði úrslit dómsmáls þau að ákvörðun hluthafafundar teljist ógild skuli ómerkja ákvörðunina eða breyta henni. Breytingu á ákvörðun hluthafafundar sé þó einungis hægt að gera sé hennar krafist og á færi dómsins sé að ákveða hver efnisákvörðunin hefði réttilega átt að vera. S og G ehf. og S hefðu lagt í öndverðu þann grundvöll að málatilbúnaði sínum á hendur S hf. að krefjast ógildingar á ákvörðuninni í heild og S hf. hafi frá upphafi krafist sýknu af þeirri kröfu. Hvorugir aðila hefði við meðferð málsins krafist breytinga á henni.Var því talið að niðurstaða hins áfrýjaða dóms um ógildingu ákvörðunar hluthafafundarins varðandi einungis aðra lóðina hefði verið í andstöðu við 4. mgr. 96. gr. auk þess sem hún hefði farið í bága við 1. mgr. 111. gr., sbr. 1. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Málið hefði því verið dæmt á röngum grundvelli og var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað aftur til Landsréttar til löglegrar meðferðar.
V og L ehf. höfðuðu upphaflega mál og kröfðust þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda A hf. gagnvart þeim hvorum fyrir sig, sem eigendum hlutafjár B hf., vegna þess fjártjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir, meðal annars með því að A hf. hefði komið í veg fyrir fjárhagslega endurskipulagningu B hf. árið 2010 sem hefði leitt til gjaldþrots B hf. það sama ár. K, eiginkona V, tók við aðild málsins fyrir Landsrétti. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að A hf. hefði frá upphafi dregið í efa að K og L ehf. væru réttmætir eigendur þeirra hagsmuna sem viðurkenningarkrafa þeirra liti að. Hefði A hf. jafnframt krafist sýknu af þeim sökum og skorað á K og L ehf. að sýna fram á að þau hefðu verið eigendur hlutafjár í B hf. og hefðu K og L ehf. því haft fullt tilefni til þess að freista þess að sýna fram á eignarhald sitt að hlutafénu með óyggjandi hætti. Þetta hefðu K og L ehf. ekki hirt um að gera með viðhlítandi hætti enda þótt ýmis opinber gögn og einkagögn, sem gera yrði ráð fyrir að hluthafar hefðu undir höndum eða gætu aflað, hefðu getað tekið af tvímæli um eignarhald þeirra á hlutafénu og þar með aðild að málinu. Taldi rétturinn því að þau hefðu ekki sýnt fram á að þau ættu þau réttindi sem málatilbúnaður þeirra byggðist á, sbr. 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og var A hf. því sýknaður vegna aðildarskorts.
O hf. höfðaði mál á hendur V hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði að lögmætur væri og bindandi milli aðila viðauki frá 2011, sem gerður var við verksamning milli O hf. og V hf., þar sem kveðið var á um að hlutur V hf. í breytingum á reiknuðum lífeyrisskuldbindingum O hf. umfram greiddar hækkanir á lífeyrissjóðsskuldbindingum skyldi vera 60%. Átti málið rætur sínar að rekja til þess að á árinu 2008 var HS hf. skipt í tvö sjálfstæð hlutafélög, O hf. og V hf., en við skiptinguna hvíldi umrædd lífeyrisskuldbinding á HS hf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í 2. mgr. 133. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög væri kveðið á um að í skiptingaráætlun félags samkvæmt 120. gr. skyldi vera nákvæm lýsing á þeim eignum og skuldum, sem yfirfæra skyldi og úthlutað væri til hvers viðtökufélags. Hefði við ákvörðun um skiptingu HS hf. í félögin tvö verið stuðst við endurskoðaðan ársreikning félagsins og kannaðan árshlutareikning. Þá hefði komið fram í greinargerð með áætluninni að með henni fylgdi kannaður skiptingarefnahagsreikningur sem sýndi allar eignir og skuldir í félögunum. Í öllum þessum samtímagögnum hefði lífeyrisskuldbindingin verið talin til skuldar hjá O hf. Hið sama hefði komið fram í ársreikningi O hf. og skýringum með honum. Að virtum þeim ströngu reglum sem giltu um tilgreiningu eigna og skulda í skiptingaráætlun var því talið að leggja yrði til grundvallar að um skiptingu þeirra skyldi í hvívetna farið á þann hátt sem þar var kveðið á um, enda væri markmiðið með hinni nákvæmu tilgreiningu eigna og skulda að enginn vafi léki á um skiptinguna. Yrði lögformlegri skiptingu félags eftir ákvæðum laga nr. 2/1995 því ekki breytt eftir á, nema með því að endurtaka skiptingarferlið eftir því sem lög heimiluðu. Var því talið að ákvörðun V hf. um yfirtöku á umræddum lífeyrisskuldbindingum með viðaukanum frá 2011 væri ólögmæt og óskuldbindandi fyrir hann, sbr. 2. mgr. 76. gr. og 1. tölulið 1. mgr. 77. gr. laga nr. 2/1995. Var V hf. því sýknað af kröfu O hf.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni N ehf. og S ehf. um dómkvaðningu matsmanna samkvæmt ákvæðum 4. mgr. 22. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög til að meta verðmæti hluta í F hf. vegna innlausnar hlutabréfa samkvæmt 26. gr. laganna. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ágreiningur aðila lyti ekki aðeins að verðmæti hlutanna heldur jafnframt að því hvort og þá á hvaða grundvelli réttur eða skylda til innlausnar þeirra væri fyrir hendi. Skýra yrði umrædd ákvæði hlutafélagalaga svo að matsmenn yrðu ekki dómkvaddir í því skyni sem þar greindi meðan enn væri óútkljáð hvort N ehf. og S ehf. ættu rétt á að neyta þess innlausnarréttar sem þar væri mælt fyrir um. Var beiðni N ehf. og S ehf. um dómkvaðningu matsmanna því hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á beiðni F hf. um dómkvaðningu matsmanna samkvæmt XII. kafla laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að meta verðmæti tilgreindra hluta í félaginu í eigu N ehf. og S ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ágreiningur aðila lyti ekki aðeins að verðmæti hlutanna heldur jafnframt að því hvort og þá á hvaða grundvelli réttur eða skylda til innlausnar þeirra væri fyrir hendi. Samkvæmt ákvæðum hluthafasamkomulags sem matsbeiðnin væri reist á væru réttaráhrif matsgerðarinnar víðtækari en almennt gilti um matsgerðir sem aflað væri eftir ákvæðum laga nr. 91/1991. Yrði af þeim sökum að fallast á með N ehf. og S ehf. að þeim yrði ekki gert að hlíta framgangi slíkrar matsgerðar meðan enn væri óútkljáð hvort réttur til innlausnar hlutanna væri fyrir hendi. Var beiðni F hf. um dómkvaðningu matsmanna því hafnað.
Ágreiningur í málinu laut að því hvort S ses. hefði á grundvelli forkaupsréttar í R hf. leyst til sín hluti í félaginu sem M ehf. keypti af SÍS. Með tölvupósti til R hf. var tilkynnt í þágu SÍS um kaup M ehf. á hlutum SÍS í félaginu og þess farið á leit að hluthöfum R hf. yrði kynnt kaupin vegna forkaupsréttar þeirra. Degi síðar sendi R hf. tilkynningu um viðskiptin til S ses. Staðfesti S ses. í tölvupósti til R hf. að hann hefði ákveðið að nýta forkaupsrétt sinn að hlutunum. Greindi aðila á um hvort frestur til að ganga inn í kaupin hefði verið liðinn þegar S ses. lýsti því yfir. Talið var að samkvæmt fortakslausu ákvæði b. liðar 1. mgr. 22. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög hefði frestur vegna forkaupsréttarins byrjað að líða þegar tölvupóstur SÍS um kaupin barst R hf. Frestur S ses. til að neyta forkaupsréttar hefði því verið liðinn þegar hann sendi tilkynningu sína þess efnis til félagsins en telja bæri dagafjölda miðað við þá stund dags sem talið væri frá þegar hún lægi fyrir. Var því tekin til greina krafa M ehf. um viðurkenningu á því að hann væri réttur eigandi hlutanna.
Ágreiningur í málinu laut að því hvort S ses. hefði á grundvelli forkaupsréttar í R hf. leyst til sín hluti í félaginu sem M ehf. keypti af K hf. Hafði R hf. tilkynnt S ses. um viðskiptin og S ses. í tölvupósti til R hf. staðfest að hann félli frá forkaupsrétti sínum. Sama dag og frestur til að nýta sér forkaupsrétt rann út sendi S ses. tilkynningu til R hf. þar sem hann sagðist vegna breyttra aðstæðna hafa ákveðið að nýta forkaupsrétt sinn vegna sölu hlutanna. Greindi aðila meðal annars á um hvort S ses. hefði með bindandi hætti fallið frá forkaupsrétti sínum. Þá deildu þeir um hvort fullnægjandi hefði verið að beina tilkynningu um beitingu forkaupsréttar til R hf. en M ehf. hélt því fram að S ses. hefði borið að senda hana til K hf. sem seljanda hlutanna í samræmi við nánar tilgreint hluthafasamkomulag vegna R hf. Talið var sýnt fram á að R hf. hefði haft heimild fyrir hönd K hf. sem seljanda hluta í félaginu til að taka með bindandi hætti við tilkynningum frá hluthöfum vegna forkaupsréttarins. Ætti það sér stoð í meginreglum samningaréttar og færi ekki í bága við reglur um hluti í IV. kafla laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Var því talið að forkaupsréttur S ses. hefði fallið niður þegar hann svaraði tilkynningu R hf. með tölvupósti um að forkaupsréttarins yrði ekki neytt enda yrði að leggja til grundvallar að um slíkt svar færi eftir réttarreglum um ákvaðir þannig að það hefði réttaráhrif frá því að það kom til viðtakanda. Var því tekin til greina krafa M ehf. um viðurkenningu á því að hann væri réttur eigandi hlutanna.
Hlutafélögin HSV hf. og HSO hf. greindi á um lögmæti og gildi viðauka, sem þau gerðu árið 2011, við verksamning sinn frá árinu 2009. Í samningnum fólst meðal annars að ábyrgð á tilteknum lífeyrisgreiðslum starfsmanna var skipt á milli félaganna. HSV hf. hafði verið skipt út úr HS hf. árið 2008 á grundvelli 1. mgr. 133. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki hefði verið greint frá ábyrgð HSV hf. á lífeyrisskuldbindingunum í skiptingaráætlun, líkt og áskilið væri samkvæmt skýru ákvæði laga um hlutafélög. Jafnframt taldi rétturinn að framangreindur gerningur, um ábyrgð HSV ehf. á lífeyrisgreiðslum, fæli í sér niðurgreiðslu á kostnaði félags í samkeppnisrekstri með fé félags sem nyti sérleyfis til starfsemi sinnar og væri háð gjaldskrá sem ætti að tryggja greiðslu alls rekstrarkostnaðar. Niðurgreiðslan skekkti samkeppnisstöðu á markaði og veitti HSO hf. óeðlilegt forskot á aðra aðila. Væri hún til þess fallin að raska samkeppni í skilningi 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og bryti gegn sjónarmiðum 14. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 33. gr. laganna var samningurinn því metinn ógildur og HSV hf. sýknað af kröfum HSO hf.
L slf. krafði E hf. um greiðslu reikninga vegna lögfræðiþjónustu sem L slf. innti af hendi í þágu E hf. á árunum 2014 til 2015. L slf. var einn af frumkvöðlum að stofnun E hf. og átti umrædd vinna sér stað áður en og eftir að hið stefnda hlutafélag var stofnað 30. júní 2015. Í héraðsdómi, sem staðfestur var af Landsrétti með vísan til forsendna, kom fram að hvergi í gögnum málsins væri að finna viðhlítandi stoð fyrir því að E hf. hefði við eða eftir stofnun félagsins skuldbundið sig til að greiða samkvæmt reikningum fyrir vinnuframlag L slf. við þau lögfræðistörf sem hann krefðist greiðslu fyrir. Talið var að leitað hefði verið til L slf. um verkin vegna stöðu hans sem frumkvöðuls að verkefninu, án þess að samið hefði verið um gagngjald af hálfu E hf. Þótti því ósannað að E hf. hefði tekið á sig greiðsluskyldu gagnvart L slf., við stofnun félagsins eða síðar, vegna vinnu L slf. við umrædd verkefni samkvæmt almennum reglum samninga- og kröfuréttar eða síðari málslið 2. mgr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Var E hf. því sýknað af kröfum L slf.
M krafðist viðurkenningar á því að hann væri réttur eigandi að tilteknum fjölda hluta í R sem M keypti af K. S taldi sig hafa orðið eiganda þeirra hluta með yfirlýsingu um beitingu forkaupsréttar. Ekki var um það deilt að frestur til að neyta forkaupsréttar væri 30 dagar en aðila greindi á um við hvað bæri að miða upphaf frestsins. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna um annað en málskostnað, kom fram að 22. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög bæri ótvírætt með sér að upphaf frests til að nýta forkaupsrétt miðaðist við tilkynningu til stjórnar félags um tilboð. Hlutverk stjórnar félags væri einskorðað við að tilkynna hluthöfum þegar í stað um tilboð á grundvelli hluthafaskrár félags. Skilja yrði ákvæðið samkvæmt orðanna hljóðan. Fresturinn hefði því verið liðinn þegar S tilkynnti um nýtingu réttarins til stjórnar R. Var krafa M því tekin til greina.
M krafðist viðurkenningar á því að hann væri réttur eigandi að tilteknum fjölda hluta í R sem M keypti af K. S taldi sig hafa orðið eiganda þeirra hluta með yfirlýsingu um beitingu forkaupsréttar. Ekki var um það deilt að frestur til að neyta forkaupsréttar væri 30 dagar en aðila greindi á um við hvað bæri að miða upphaf frestsins. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna um annað en málskostnað, kom fram að 22. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög bæri ótvírætt með sér að upphaf frests til að nýta forkaupsrétt miðaðist við tilkynningu til stjórnar félags um tilboð. Hlutverk stjórnar félags væri einskorðað við að tilkynna hluthöfum þegar í stað um tilboð á grundvelli hluthafaskrár félags. Skilja yrði ákvæðið samkvæmt orðanna hljóðan. Fresturinn hefði því verið liðinn þegar S tilkynnti um nýtingu réttarins til stjórnar R. Var krafa M því tekin til greina.
M krafðist viðurkenningar á því að hann væri réttur eigandi að tilteknum fjölda hluta í R sem M keypti af K. S taldi sig hafa orðið eiganda þeirra hluta með yfirlýsingu um beitingu forkaupsréttar. Ekki var um það deilt að frestur til að neyta forkaupsréttar væri 30 dagar en aðila greindi á um við hvað bæri að miða upphaf frestsins. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna um annað en málskostnað, kom fram að 22. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög bæri ótvírætt með sér að upphaf frests til að nýta forkaupsrétt miðaðist við tilkynningu til stjórnar félags um tilboð. Hlutverk stjórnar félags væri einskorðað við að tilkynna hluthöfum þegar í stað um tilboð á grundvelli hluthafaskrár félags. Skilja yrði ákvæðið samkvæmt orðanna hljóðan. Fresturinn hefði því verið liðinn þegar S tilkynnti um nýtingu réttarins til stjórnar R. Var krafa M því tekin til greina.
Í júlí 2009 sameinuðust félögin R ehf. og 365 miðlar hf. undir nafni og kennitölu þess síðarnefnda. Hafði R ehf. áður keypt alla hluti í 365 miðlum hf. af móðurfélagi síðargreinda félagsins, meðal annars með yfirtöku á skuld sem móðurfélagið hafði gengist undir til að greiða upp skuld dótturfélagsins. Með úrskurði í nóvember 2013 komst ríkisskattstjóri að þeirri niðurstöðu að framangreind skuld, sem færðist frá R ehf. til 365 miðla hf. við samrunann, hefði ekki verið til komin vegna kaupa á eignum sem nýta ætti til tekjuöflunar í rekstrinum eða verið til hagsbóta fyrir félagið á neinn hátt og þarf af leiðandi gætu vextir af skuldinni ekki talist frádráttarbær rekstrarkostnaður hjá hinu sameinaða félagi. Endurákvarðaði ríkisskattstjóri því opinber gjöld félagsins gjaldárin 2010, 2011 og 2012 með hliðsjón af þessu og gerði félaginu jafnframt að greiða 25% álag á vantalda skattstofna. Þann úrskurð kærði 365 miðlar hf. til yfirskattanefndar sem hafnaði öllum kröfum félagsins. Höfðaði félagið þá mál á hendur íslenska ríkinu og krafðist aðallega ógildingar á úrskurðum ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar, en til vara að úrskurði ríkisskattstjóra yrði breytt með nánar tilgreindum hætti. Til þrautavara krafðist félagið þess að álag ríkisskattstjóra yrði fellt niður. Héraðsdómur vísaði varakröfu félagsins frá dómi með vísan til þess að dómstólar hefðu ekki vald til að breyta stjórnvaldsákvörðunum eins og þar væri krafist. Hvað aðalkröfu félagsins varðaði taldi héraðsdómur að sá kostnaður sem fylgt hefði umræddri skuld gæti ekki talist frádráttarbær rekstrarkostnaður hjá félaginu og vísaði í þeim efnum til dóms Hæstaréttar í máli nr. 555/2012. Þá taldi dómurinn að lokum að ríkisskattstjóra hefði verið heimilt að bæta 25% álagi á vantalda skattstofna félagsins. Var íslenska ríkið samkvæmt þessu sýknað af kröfum félagsins og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu.
Þór Ingvarsson (
Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)
gegn
Elínu Ingvarsdóttur, Ingvari Mar Jónssyni, Sigríði Ingvarsdóttur, Sigurði Ingvarssyni, Þórönnu Jónsdóttur, Þingvallaleið ehf, aðallega KÖS ehf og til vara SPV 25 ehf (
Eiríkur Elís Þorláksson lögmaður)
ÞI krafðist þess að viðurkennt yrði að hann ætti forkaupsrétt að tólf hlutum í Þ ehf., sem hann var meðal hluthafa í, vegna sölu EI, IMJ, SID, SIS og ÞJ á hlutunum 4. janúar 2016, sem ÞI taldi aðallega hafa verið til K ehf. en að öðrum kosti til S ehf. Í samþykktum Þ ehf. var kveðið á um að stjórn félagsins hefði forkaupsrétt fyrir hönd þess en að því frágengnu hefðu hluthafar forkaupsrétt að hlutum í hlutfalli við hlutafjáreign sína. Efndi ÞI til samstarfs við þrjá menn, sem áttu saman félagið K ehf., um fyrirhuguð kaup á hlutum EI, IMJ, SID, SIS og ÞJ í Þ ehf. Af því tilefni gerðu ÞI og K ehf. fyrir hönd óskráðs einkahlutafélags tilboð 4. júní 2015 um kaup á hlutum þeirra sem þau samþykktu sama dag. K ehf. innti hins vegar kaupverð hlutanna af hendi 4. janúar 2016 án þess að ÞI veitti til þess atbeina sinn eða gerðist stofnandi eða hluthafi félags, sem ætlað var að standa að kaupunum, en eigendur K ehf. stofnuðu síðar S ehf. í þeim tilgangi. Talið var að með samþykki EI, IMJ, SID, SIS og ÞJ á tilboðinu 4. júní 2015 hefði komist á samningur sem háður hefði verið tilteknum skilyrðum en að þeim uppfylltum skyldi hann efndur ekki síðar en 4. janúar 2016. Þegar samningurinn hefði komist á hefði einkahlutafélag, sem ætlað var að verða kaupandi hlutanna, ekki verið stofnað. Yrði því að leggja til grundvallar að ÞI og K ehf. hefðu einir og í sameiningu notið réttinda og borið skyldur kaupanda samkvæmt samningnum. Hefðu EI, IMJ, SID, SIS og ÞJ með samþykki tilboðsins gengist undir að hlíta því að ÞI og K ehf. gætu á síðari stigum ákveðið upp á sitt eindæmi að færa réttindi sín og skyldur samkvæmt samningnum til félags, sem þeir myndu stofna til eignarhalds á hlutum í Þ ehf. Hefði hvorki verið stofnað slíkt félag né hefði ÞI efnt í eigin nafni fyrir sitt leyti þær skuldbindingar sem hann tók á sig með tilboðinu. Ekkert hefði því orðið úr þeim kaupum sem komust á með samþykki tilboðsins. Á hinn bóginn hefði K ehf. 4. janúar 2016 innt af hendi til EI, IMJ, SID, SIS og ÞJ greiðslur sömu fjárhæðar og mælt var fyrir um í tilboðinu og þau framselt að endurgjaldi hluti sína í Þ ehf. Með því hefði komist á nýr kaupsamningur og yrði K ehf. að teljast hafa verið kaupandi samkvæmt honum. Þegar sá samningur komst á hefði orðið virkur forkaupsréttur sem ÞI naut sem hluthafi í Þ ehf. og hefði hann tilkynnt stjórn Þ ehf. að hann nýtti þann rétt innan tilskilins tíma. Var því viðurkenndur forkaupsréttur ÞI á hlutunum á nánar tilgreindu verði vegna sölu þeirra til K ehf.
Þ hf. keypti P ehf. á árinu 2006 og var kaupverðið 385.000.000 krónur en fram kom í kaupsamningnum að einu eignir síðargreinda félagsins væru aflahlutdeild og aflamark. Síðar keypti Þ hf. umræddar aflaheimildir af P ehf. og gaf félagið út skuldabréf sama dag þar sem það viðurkenndi að skulda P ehf. 385.000.000 krónur vegna kaupanna. Kom þar fram að endurgreiða ætti lánið í lok árs 2008 en ekki var gert ráð fyrir að greiddir yrðu vextir af því. Með kaupsamningi árið 2008 keypti P ehf. af Þ hf. aflahlutdeild fyrir sömu fjárhæð. Félögin tvö voru síðan sameinuð á árinu 2009. Ágreiningslaust var að kaup P ehf. á aflahlutdeild af Þ hf. breyttu því ekki að hún var áfram skráð á skip í eigu Þ hf. Var aflahlutdeildin því alfarið nýtt til tekjuöflunar í rekstri Þ hf. án þess að P ehf. fengi endurgjald fyrir. Sneri deila aðila að því hvort P ehf. hefði raunverulega keypt aflahlutdeild að nýju innan þess tíma sem kveðið væri á um í 6. mgr. 15. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt þannig að heimilt hefði verið að færa stofnverð aflahlutdeildarinnar niður um fjárhæð sem nam söluhagnaði eldri réttinda. Talið var að svo virtist sem kaupverð aflahlutdeildarinnar samkvæmt kaupsamningnum frá árinu 2008 hefði verið greitt með skuldajöfnuði þannig að gagnkrafa P ehf. á hendur Þ hf. á grundvelli fyrrgreinds skuldabréfs hefði verið notað til greiðslu þess. Engir fjármunir hefðu því farið milli Þ hf. og P ehf. í tengslum við gerninginn og eini tilgangur hans verið að nýta frestunarheimild 6. mgr. 15. gr. laga nr. 90/2003. Var því talið að ríkisskattstjóra hefði verið heimilt að líta svo á að engin raunveruleg kaup á aflahlutdeild hefðu átt sér stað sem gætu haft þá skattalega þýðingu sem kveðið væri á um í lagaákvæðinu. Hefði honum því verið rétt að líta svo á að hinn frestaði söluhagnaður teldist með skattskyldum tekjum P ehf. á árinu 2008 með 10% álagi í samræmi við 6. mgr. 15. gr. laga nr. 90/2003 og tilefni hefði verið til að beita álagi samkvæmt 2. mgr. 108. gr. sömu laga. Var Í því sýknaður af kröfum Þ hf.
Á, ÁÁ og E voru öll í tilteknum hlutföllum eigendur I hf. árið 2005, en það félag rak útgerð fiskiskips og fór með verulegar aflaheimildir. Til tals kom á árinu 2004 að skipta félaginu einkum vegna aukinna umsvifa þess í viðskiptum með fjármálagerninga. Á stjórnarfundi í apríl 2005 var einnig fjallað um slík áform og ákveðið að leggja fram um það tillögu á aðalfundi félagsins, sem síðar skyldi haldinn. Þann 23. maí 2005 gerðu útgerðin S hf. og K ehf. tilboð í alla hluti í óstofnuðu einkahlutafélagi F en eignir og réttindi félagsins voru sögð fiskiskip, aflaheimildir þess og veiðarfæri. Á, ÁÁ og E samþykktu tilboðið fyrir hönd hins óstofnaða einkahlutafélags. Kaupsamningur um eignirnar var gerður 27. sama mánaðar. Skiptingaráætlun fyrir I hf. var samþykkt 16. ágúst 2005 og var skiptingin samþykkt á hluthafafundi 24. september 2005. Samkvæmt henni skyldi fiskiskip I hf., aflaheimildir og veiðafæri renna til nýstofnaðs einkahlutafélags F, en eigendur þess voru hinir sömu og eigendur I hf. og í sömu hlutföllum. F ehf. hafði verið stofnað í lok júní 2005. Við skattskil gjaldárið 2006, vegna tekjuársins 2005, töldu Á, ÁÁ og E fram sem fjármagnstekjur hagnað af sölu hluta í F ehf. til S hf. og K ehf., og greiddu af því fjármagnstekjuskatt. Árið 2011 kvað ríkisskattstjóri, að undangenginni athugun, upp úrskurð þar sem ákveðið var að endurákvarða opinber gjöld I hf. vegna nánar tilgreindra gjaldára og var niðurstaðan á því reist að í framangreindum ráðstöfunum hefði í raun falist sala á fiskiskipi, aflaheimildum og veiðarfærum frá I hf. til S hf. og K ehf. Hefði til samræmis við það I hf. borið að telja söluhagnaðinn fram sem tekjur og greiða af þeim tekjuskatt. Var lagður tekjuskattur á I hf. til samræmis við þessa niðurstöðu. I hf. freistaði þess að hnekkja þessari niðurstöðu ríkisskattstjóra, en hún var á endanum staðfest með dómi Hæstaréttar í máli nr. 217/2015. Á, ÁÁ og E töldu að miðað við að I hf. hefði þurft að greiða tekjuskatt af söluhagnaði eignanna til S hf. og K ehf. hefðu þau ekki þurft að greiða fjármagnstekjuskatt af hagnaði þeirra af sölu hluta í F ehf. til S hf. og K ehf. Óskuðu þau eftir því við ríkisskattstjóra að álagning á opinberum gjöldum þeirra gjaldárið 2006 yrði endurupptekin og þeim endurgreiddur ofgreiddur fjármagnstekjuskattur. Því var hafnað af hálfu ríkisskattstjóra og höfðuðu þau þá mál á hendur Í til endurgreiðslu ætlaðs ofgreidds fjármagnstekjuskatts. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans í Hæstarétti, kom meðal annar fram að þótt leiða mætti af áðurnefndum dómi Hæstaréttar í máli nr. 217/2015 að tekjur af sölu umræddra eigna og réttinda I hf. hefðu með réttu átt að falla því félagi í skaut, en ekki Á, ÁÁ og E, yrði ekki fram hjá því litið að þeim fjármunum, sem komu fyrir þessi verðmæti, hefði verið ráðstafað til þeirra í ágúst 2005 og hefðu verið þeim til frjálsrar ráðstöfunar eftir það. Í því ljósi hefði ríkisskattstjóra verið rétt að líta svo á að fjármunir er svöruðu til hagnaðar af sölu umræddra verðmæta hefðu runnið til Á, ÁÁ og E og væru því tekjur af hlutareign þeirra í I hf. í samræmi við 11. gr. laga nr. 90/2003 sem væru skattskyldar samkvæmt 7. gr. sömu laga. Þessi niðurstaða fæli ekki í sér óheimila eignaskerðingu samkvæmt 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944, né væri hún andstæð atvinnufrelsisákvæði 1. mgr. 75. gr. Var Í því sýknað af kröfum Á, ÁÁ og E.
Kærður var úrskurður héraðsdóms í máli sem B hf. höfðaði gegn V hf. til ómerkingar á kjöri tiltekinna einstaklinga í stjórn V hf. á hluthafafundum í félaginu 6. júlí og 31. ágúst 2016 og til staðfestingar á því að aðrir einstaklingar hefðu þar verið réttkjörnir. Til vara krafðist B hf. eingöngu ómerkingar á stjórnarkjörinu. Héraðsdómur vísaði til þess að samkvæmt samþykktum V hf. ætti að kjósa nýja stjórn og varastjórn árlega og að stjórnarkjör hefði síðast farið fram á aðalfundi í félaginu 6. júlí 2017. Hefði B hf. ekki byggt á því að neitt í rekstri V hf. eða ákvörðunum hinnar umdeildu stjórnar hefði verið á annan veg ef stjórnarkjörinu á umræddum fundum hefði verið hagað á þann veg sem B hf. teldi að hefði verið rétt. Þá hefði B hf. ekki heldur gert grein fyrir því á hvaða hátt félagið gæti haft lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um kröfur sínar eftir að hin nýja stjórn hafði verið kjörin á síðastgreindum aðalfundi í V hf. Væri af þeim sökum óhjákvæmilegt að vísa málinu frá dómi. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð með vísan til forsendna hans.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A ehf. um að viðurkennt yrði að nánar tilgreindir löggerningar félagsins væru ógildir. Hafði A ehf. lýst kröfunni við slit E ehf. 16. ágúst 2012 en henni verið hafnað. Fyrir lá að ákvörðun hafði verið tekin á hluthafafundi A ehf. 18. janúar 2011 um að höfða mál á hendur E ehf. til ógildingar gerninganna. Í dómi Hæstaréttar kom fram að eftir meginreglu kröfuréttar, sem meðal annars byggi að baki ákvæði 1. mgr. 32. gr. laga nr. 50/2000 um lausafjárkaup, sbr. og annan málslið 3. mgr. 32. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, gæti annar samningsaðili glatað rétti til að bera fyrir sig vanefnd eða annað réttarbrot viðsemjanda síns ef athugasemdum væri ekki hreyft af slíku tilefni án ástæðulauss dráttar. Að jafnaði féllu réttaráhrif samninga og annarra löggerninga niður með afturvirkum hætti við ógildingu þeirra og væri því um að tefla úrræði sem leitt gæti til mikillar röskunar, ekki aðeins fyrir aðila að slíkum gerningum heldur fyrir viðskiptalífið í heild. Sérstaklega ætti þetta við um gerninga sem gætu gengið kaupum og sölum eða yrðu settir öðrum að veði til tryggingar efndum í viðskiptum. Væri því rík ástæða til að krafa um ógildi slíkra gerninga væri höfð uppi án ástæðulausrar tafar. Var talið að þegar hluthafafundur samþykkti á fyrrnefndum fundi að höfða mál á hendur E ehf. hefði borið að höfða málið án ástæðulauss dráttar. Ekki stoðaði fyrir A ehf. að bera því við gagnvart E ehf. og AA ehf. að stjórn A ehf. hefði látið það undir höfuð leggjast að framfylgja samþykktinni. Þá hefði sala E ehf. á bankarekstri sínum 11. apríl 2011 samhliða því að veita kaupandanum veð í kröfum sínum á hendur A ehf. gefið þeim síðastnefnda sérstakt tilefni til að höfða án frekari undandráttar mál til ógildingar löggerninganna í samræmi við samþykkt hluthafafundarins. Auk þess hefði fyrirsvar og eignarhald á E ehf. þá breyst frá því sem áður hafði verið. Þrátt fyrir þessar breyttu aðstæður hefði A ehf. ekki gert reka að kröfum sínum fyrr en með kröfulýsingu sinni þegar liðið var meira en eitt og hálft ár frá samþykkt hluthafafundarins. Var því talið óhjákvæmilegt að líta svo á að A ehf. hefði glatað fyrir tómlæti rétti sínum til að hafa kröfurnar uppi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Árið 2005 keypti 33 ehf. allt hlutafé í S hf. og við samruna félaganna var 33 ehf. skilgreint sem yfirtekið félag en S hf. skyldi vera yfirtökufélag. Með samrunanum, svonefndum öfugum samruna eða skuldsettri yfirtöku, tók S hf. við réttindum og skyldum 33 ehf., þar á meðal skuldum samkvæmt þremur lánssamningum sem voru teknir til að fjármagna hlutafjárkaupin, og hlaut hið sameinaða félag nafn S hf. Með úrskurði ríkisskattstjóra árið 2013 voru opinber gjöld S hf. vegna gjaldáranna 2006 til 2010 endurákvörðuð, auk þess sem tekjuskattur félagsins vegna gjaldársins 2011 var hækkaður árið 2014. Var niðurstaða ríkisskattstjóra reist á því að lán sem tekið hafði verið í þágu kaupanda yfirtökufélags væri rekstri þess síðarnefnda óviðkomandi og hefði því brostið skilyrði til að kostnaður sem slíku láni fylgdi teldist frádráttarbær rekstrarkostnaður í skilningi 1. töluliðar 31. gr. og 49. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. S hf. undi þessum breytingum og greiddi endurálagninguna án fyrirvara. Í málinu krafðist S hf. skaðabóta úr hendi K ehf. fyrir tjón sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna aðkomu félagsins að samrunanum og starfa þess sem endurskoðanda hans eftir samrunann. Með hliðsjón af gögnum málsins og vitnisburði lögmanns 33 ehf. fyrir dómi var ekki fallist á með S hf. að K ehf. hefði veitt sérfræðiráðgjöf við val á þeirri aðferð sem viðhöfð hafði verið við samrunann. Var því ekki litið svo á K ehf. hefði lagt á ráðin um þá aðferð sem valin var við samruna félaganna. Hvað varðaði aðkomu K ehf. að gerð ársreikninga og skattframtala S hf. á framangreindum árum var vísað til þess að ríkar skyldur hvíldu á endurskoðendum í störfum þeirra og að þeim bæri ávallt að ástunda rétt og vönduð vinnubrögð. Sú aðferð sem viðhöfð hafði verið í þessu máli að draga umræddan fjármagnskostnað frá tekjum S hf. hefði verið beitt um langt skeið í skattskilum fyrirtækja og viðgengist átölulaust af hálfu ríkisskattstjóra sem hefði ekki hreyft athugasemdum við þessari framkvæmd S hf. fyrr en árið 2012. Að þessu virtu voru ekki talin næg efni til að meta K ehf. til sakar að hann hefði látið óátalið að þessari aðferð hefði verið beitt í skattskilum S hf. Var K ehf. því sýknað af kröfu S hf.
Í málinu krafðist S hf. þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá árinu 2013 um endurákvörðun opinberra gjalda sinna gjaldárið 2008. Með úrskurðinum lækkaði ríkisskattstjóri gjaldfærðan fjármagnskostnað S hf. það ár um tilgreinda fjárhæð og yfirfært tap SK hf., móðurfélags S hf., vegna samsköttunar félaganna um sömu fjárhæð. Var sú niðurstaða á því reist að fjármagnskostnaður af tiltekinni skuld S hf. við SK hf. gæti ekki talist frádráttarbær rekstarkostnaður í skattalegu tilliti hjá S hf. þar sem ekki væru uppfyllt skilyrði 1. töluliðs 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, sbr. 2. mgr. 49. gr. sömu laga. Reisti S hf. kröfu sína á því að skattyfirvöldum væri óheimilt að endurákvarða skatt vegna tekna ára sem féllu innan sex ára tímabils samkvæmt 1. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 ef sú endurákvörðun væri eingöngu reist á atvikum, aðstæðum eða löggerningum sem áttu sér stað fyrir það tímamark. Gæti ríkisskattstjóri því ekki byggt endurákvörðun sína á árinu 2013 á forsendum sem hefðu átt sér stað árið 2005 er S hf. varð til við samruna þriggja tilgreindra félaga og til umræddrar skuldar var fyrst stofnað. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt orðanna hljóðan fælist í ákvæði 1. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 ekki annað og meira en að heimild skattyfirvalda til endurákvörðunar skatts næði til tekna síðustu sex ára á undan því ári sem endurákvörðun færi fram. Hvorki yrði leitt af orðalagi greinarinnar né lögskýringargögnum að endurákvörðun sem færi fram innan þess tímamarks væri því aðeins heimil að hún væri reist á atvikum sem einnig hefðu átt sér stað innan tímamarksins. Skattskil miðuðust við tekjur hvers árs og við mat á réttmæti tekna og gjalda, eigna og skulda væru skattyfirvöld almennt óbundin af því hvaða meðferð skattskilin hefðu áður fengið. Að því er varðaði frádráttarbærni fjármagnskostnaðar vegna fyrrgreindrar skuldar S hf. var talið að lög nr. 90/2003 kvæðu berlega á um að árlega færi fram mat á heimild til frádráttar slíks kostnaðar, sbr. orðalag 2. mgr. 29. gr. og 1. töluliðs 31. gr. laga nr. 90/2003. Samkvæmt þeim ákvæðum væri heimilt að draga frá tekjum lögaðila rekstarkostnað en það eru þau gjöld sem ættu á árinu að ganga til að afla teknanna, tryggja þær og halda þeim við. Af framansögðu væri fullljóst að sú ályktun yrði hvorki dregin af 1. mgr. 97. gr. né 1. tölulið 31. gr. eða 2. mgr. 29. gr. laga nr. 90/2003 að atvik sem mat skattyfirvalda væru reist á þyrftu einnig að hafa orðið innan þess sex ára frests sem 1. mgr. 97. gr. kvæði á um. Að því virtu og með vísan til forsendna dóms Hæstaréttar í máli nr. 321/2005 var Í sýknað af kröfu S hf.
Með samningi 10. maí 2011 seldi V hf. eigin hluti, sem jafngiltu 2,5% af heildarhlutafé í félaginu, til U ehf., EG og EJ gegn afhendingu hluta í U ehf. Í kaupsamningnum var meðal annars tiltekið að forsendur viðskiptanna væru þær að V hf. og U ehf. yrðu sameinuð eigi síðar en 31. desember 2011 og gengi sameiningin ekki eftir gætu samningsaðilar lýst sig óbundna af kaupunum. Kaupsamningurinn var samþykktur á hluthafafundi V hf. 20. maí 2011 og í framhaldi af því voru hlutabréfin afhent á báða vegu. Á hluthafafundi V hf. 21. september sama ár voru samþykktar tillögur um samruna félaganna og hækkun hlutafjár í V hf. í tengslum við samrunann, þar sem fallið var frá forgangsrétti hluthafa í V hf. til áskriftar að nýju hlutafé. SÚ ehf. og hluthafar sem honum tengdust greiddu atkvæði gegn tillögunum og höfðuðu síðan mál gegn V hf. til ógildingar framangreindra ákvarðana hluthafafundarins. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 585/2012 var sú krafa tekin til greina á þeim grunni að greidd hefðu verið atkvæði í skjóli hlutafjárins sem selt var 10. maí 2011 í andstöðu við 3. mgr. 82. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Í kjölfar dóms Hæstaréttar var gerður viðauki við samninginn frá 10. maí 2011 þar sem allir fyrirvarar við samrunann voru felldir niður og viðskiptin frágengin án skilyrða. Á hluthafafundi V hf. 11. júlí 2013 var hafnað kauptilboði SÚ ehf. í þau 2,5% hlutabréfa í félaginu, sem kaupsamningurinn 10. maí 2011 og viðaukasamningurinn sneru að, og þess í stað samþykkt tillaga um að ganga frá sölu bréfanna til U ehf., EG og EJ. Með kaupsamningi 17. desember 2013 eignaðist S ehf., sem mun hafa verið stærsti einstaki hluthafinn í V hf. á þeim tíma, umrædd bréf. Á hluthafafundi V hf. 8. október 2014 voru samþykktar tillögur um samruna félagsins og U ehf. og hækkun hlutafjár í V hf. í tengslum við samrunann, auk þess sem fallið var frá forgangsrétti hluthafa í V hf. til áskriftar að nýju hlutafé. Í máli þessu krafðist SÚ ehf. þess að framangreindar ákvarðanir hluthafafundarins 8. október 2014 yrðu ógiltar. Reisti hann kröfu sína meðal annars á því að á hluthafafundinum hefði S ehf. ekki átt að njóta atkvæðisréttar á grundvelli 2,5% hlutar síns af heildarhlutafénu í V hf., sem hann eignaðist með kaupsamningnum 17. desember 2013, heldur hefði átt að fara með þau eins og um væri að ræða eigin hluti V hf., sbr. dóm Hæstaréttar í máli nr. 585/2012. Í dómi Hæstaréttar kom fram að á hvorn veginn sem atkvæðisréttur hefði verið ákveðinn og atkvæði talin hefði náðst samþykki 2/3 hluta þeirra fyrir umræddum tillögum svo sem áskilið væri í 1. mgr. 93. gr. laga nr. 2/1995, sbr. einnig 124. gr. laganna. Gagnstætt því, sem hafði gerst á hluthafafundinum 21. september 2011, hefðu atkvæði á grundvelli umræddra hlutabréfa þannig ekki ráðið niðurstöðu atkvæðagreiðslu í þetta sinn. Var því talið að það gæti engu skipt fyrir lögmæti atkvæðagreiðslunnar að þessi atkvæði hefðu þar verið talin með og væri ekki þörf á að taka afstöðu til þess hvort þessum hlutabréfum fylgdi með réttu atkvæðisréttur. Þá var hvorki fallist á með SÚ ehf. að ákvörðun hluthafafundarins, um að farin yrði sú leið við samrunann að hluthafar í V hf. fengju eingöngu að endurgjaldi hlutabréf í U ehf., hefði brotið gegn jafnræði hluthafanna né að þeim hefði verið mismunað í skilningi 3. mgr. 34. gr., sbr. 93. gr. laga nr. 2/1995. Loks var ekki talið að það gæti eitt út af fyrir sig haft áhrif á gildi ákvarðananna að við undirbúning samrunans hefði í einu lagi verið gerð skýrsla samkvæmt 122. gr. laganna fyrir bæði félögin. Samkvæmt framansögðu var V hf. sýknað af kröfu SÚ ehf.
Þ og S höfðuðu mál gegn F ehf. og S ehf. og kröfðust þess, hvor fyrir sig, að viðurkennd yrði sú hluthafaskipting í SS ehf. sem tilgreind væri í samningi aðila þannig að hvor eignaðist 35% af hlutafé félagsins. Þá kröfðust þær skaðabóta vegna vanefnda á fyrrnefndum „samningi“. Talið var að viðurkenningarkrafa Þ og S væri að efni til málsástæða fyrir skaðabótakröfu þeirra og kæmi hún því ekki til sérstakrar úrlausnar. Hefði umrætt skjal falið í sér áform aðila málsins, sem voru fjórir af fimm hluthöfum SS ehf., um breytingu meðal annars á hlutafjáreign félagsins. Hefði skjalið að því leyti sem það fól í sér bindandi og fyrirvaralaust samkomulag um einstaka þætti verið skuldbindandi fyrir aðila. Á hinn bóginn hefðu einnig falist í því áform um ráðstafanir sem háðar væru fyrirvörum. Á hluthafafundi SS ehf., þar sem taka átti fyrir tillögu að þeirri hlutafjáraukningu sem fólst í skjalinu, hafði komið upp ágreiningur um verðmat á hlutafjárframlagi Þ og S. Var talið að af gögnum málsins og framburðum vitna í héraði yrði séð að hluthafarnir, þar á meðal Þ og S, hefðu lítt gert til að jafna þann ágreining. Yrði þvert á móti ráðið af yfirlýsingum og athöfnum málsaðila í framhaldinu að forsendur væru brostnar fyrir áformunum. Ekkert hefði því orðið af hlutafjárhækkuninni eða öðrum ráðstöfunum sem ráðgerðar voru í skjalinu. Þá var ekki talið að Þ og S hefðu sýnt fram á að F ehf. og S ehf. hefðu bakað sér bótaskyldu vegna þess að áformin gengu ekki eftir. Voru F ehf. og S ehf. því sýknaðir af kröfum Þ og S.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem X var gert að sæta gæsluvarðhaldi. Ekki var talið að rökstuddur grunur beindist að X um að hún hafi gerst sek um háttsemi sem fangelsisrefsing væri lögð við, sbr. 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Þrotabú F hf. höfðaði mál gegn M, J og P til endurgreiðslu 4.180.000.000 krónur á þeim grundvelli að annmarkar hefðu verið á framkvæmd úthlutunar arðs úr hlutafélaginu F. Í dómi Hæstaréttar kom fram að það breytti engu um lögmæti ákvörðunarinnar um arðsúthlutun þótt ekki hefði komið fram berum orðum í fundargerð frá fundinum að tillaga þess efnis hefði verið gerð af stjórn félagsins eða með samþykki hennar, sbr. 1. mgr. 101. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Auk þess var ekki talið að sá annmarki hefði þýðingu að tillagan hefði ekki komið fram í skýrslu stjórnar með ársreikningi 2006, sem lagður hafði verið fyrir fundinn, eða að hún hefði ekki legið frammi á skrifstofu félagsins viku fyrir hann. Þá taldi Hæstiréttur sýnt fram á að nægur hagnaður hefði verið af rekstri félagsins árið 2006 og yfirfærður hagnaður frá fyrri árum fyrir þeim arði sem var úthlutað á fundinum. Að lokum var ekki talið að þrotabú F hf. hefði leitt í ljós að svo miklum arði hefði verið úthlutað úr félaginu að andstætt hefði verið góðum rekstrarvenjum með tilliti til fjárhagsstöðu samstæðunnar, sbr. 2. mgr. 99. gr. laga nr. 2/1995. Af þessum ástæðum voru M, J og P sýknaðir af kröfum þrotabús F hf.
X var ákærður fyrir sifskapar- og frelsissviptingarbrot með því að hafa með ofbeldi veist að stúlkunni A, sem þá var tíu ára, og ekið með hana á afvikinn stað. Þá var hann einnig ákærður fyrir kynferðisbrot með því að hafa meðan á framangreindri frelsissviptingu stóð meðal annars þuklað á líkama hennar, látið hana snerta getnaðarlim sinn og fróa sér, látið hana hafa við sig munnmök og sett fingur sinn í kynfæri hennar og endaþarm. X var sakfelldur fyrir brot gegn 193. gr., 1. mgr. 194. gr., 1. og 2. mgr. 202. gr., 1. mgr. 210. gr. a. og 1. mgr. 226. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot X þótti þaulskipulagt og brotavilji hans styrkur og einbeittur, auk þess sem það beindist að varnarlausu barni sem átti sér einskis ills von og varði í rúmar tvær klukkustundir. Var X dæmdur í 10 ára fangelsi jafnframt því sem honum var gert að greiða A 4.000.000 krónur í skaðabætur auk vaxta.