Bergþóra Snæbjörnsdóttir,
Christa Hlín Lehmann,
Daníel Þór Bjarnason,
Elía Hörpu Önundarson,
Lea María Lemarquis,
Nerea Enriquez Santos,
Pétur Eggerz Pétursson,
Qussay Odeh (
Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) og
Steinunn Lukka Sigurðardóttir (
Oddur Ástráðsson lögmaður, 2. prófmál)
gegn
íslenska ríkinu (
Sonja H. Berndsen lögmaður)
Félagið Ísland-Paestína boðaði til mótmæla við húsnæði umhverfis-, orku- og loftslagsráðuneytisins þar sem ríkisstjórnin kom saman til fundar þann 31. maí 2024. Lögreglan var með nokkurn viðbúnað á svæðinu en erfiðlega gekk að koma ráðherrum að fundarstað þar sem mótmælendur reyndu að hindra för ráðherrabíla. Þegar ríkisstjórnarfundi lauk var enn nokkur fjöldi mótmælenda á staðnum og reyndu nokkrir þeirra að hindra för ráðherrabíls með því að leggjast í götuna eða standa í vegi fyrir honum. Í kjölfar þess að tekist hafði að koma fyrsta ráðherrabílnum fram hjá hópnum beitti lögregla úðavopni gagnvart mótmælendum, en von var á fleiri ráðherrabílum. Deilt var um hvort notkun úðavopna hafi verið nauðsynleg eða hvort eðlilegra hefði verið að grípa til vægari úrræða. Einnig var deilt um aðra valdbeitingu lögreglu. Áfrýjendur kröfðust miskabóta vegna aðgerða lögreglu en þau höfðu öll fengið piparúða í andlit í mismiklu magni. Með dómi héraðsdóms var ekki fallist á það með áfrýjendum að lögregla hefði gengið fram með ólögmætum hætti og stefndi sýknaður af kröfum þeirra. Landsréttur staðfesti dóminn.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Gunnhildur Anna Alfonsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Davíð Þór Stefnissyni (
Hilmar Garðars Þorsteinsson lögmaður)
Ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið í tvö ár enda gangist ákærði undir sérhæfða lyfja- og geðræna meðferð hjá yfirlækni á réttargeðdeild.
Stefnandi krafðist skaðabóta vegna aðkomu lögreglu að leit barnaverndaryfirvalda að barni sem vistað hafði verið hjá stefnanda. Ekki var fallist á að stefnandi hefði verið þolandi húsleitar á grundvelli sakamálalaga nr. 88/2008, sem bakað gæti stefnda bótaskyldu á grundvelli 246. gr. laganna, og var stefndi sýknaður af fjárkröfunni.
Árekstur varð með tveimur ökutækjum, bifreið og bifhjóli lögreglu sem var að fylgja sjúkrabifreið í neyðarakstri með sjúkling á sjúkrahús. Bifreiðin var tryggð lögboðnum ábyrgðar- og slysatryggingum hjá S hf. en bifhjólið var tryggt með sömu tryggingum hjá V hf. S hf. greiddi bætur vegna líkamstjóns ökumanna bifreiðarinnar og bifhjólsins og vegna tjóns á bifreiðinni og endurkrafði V hf. um helming þeirra fjárhæða. Byggði S hf. á því að ökumennirnir bæru jafna ábyrgð á árekstrinum og því bæri að skipta tjóninu jafnt með vísan til ákvæðis 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. V hf. hafnaði greiðsluskyldu og taldi að sá lögreglumaður sem ók bifhjólinu umrætt sinn hefði ekki sýnt af sér sök með akstri sínum. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að engin umferð hefði verið á þeirri akrein sem bifhjólið ók eftir og bifreiðar á hinni akreininni hefðu verið kyrrstæðar. Þar sem skilyrði 7. gr. reglna nr. 643/2004 um neyðarakstur hefðu verið uppfyllt og engin umferð á þeirri akrein sem bifhjólið ók á hefði ökumanni þess verið heimilt að víkja frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Ökumaður bifhjólsins hefði ekki mátt gera ráð fyrir því að kyrrstæð ökutæki á hinni akreininni myndu beygja yfir óbrotna línu inn á þá akrein þar sem hann var og í veg fyrir bifhjólið. Var það því ekki metið ökumanni bifhjólsins til sakar að hafa vikið frá hátternisreglum umferðarlaga við aksturinn. Taldist hann af þeirri ástæðu ekki hafa sýnt af sér sök. Voru skilyrði 89. gr. þágildandi umferðarlaga fyrir skiptingu tjóns þar með ekki uppfyllt. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu V hf. af kröfum S hf.
Bergþóra Snæbjörnsdóttir, Christa Hlín Lehmann, Daníel Þór Bjarnason, Elía, Hörpu Önundarson, Lea María Lemarquis, Nerea Enriquez Santos, Pétur Eggerz og Pétursson, Qussay Odeh og Steinunn Lukka Sigurðardóttir (
Oddur Ástráðsson lögmaður)
gegn
íslenska ríkinu (
Sonja H. Berndsen lögmaður)
Fallist var á að valdbeiting lögreglu í mótmælum við Skuggasund hefði stuðst við lögbundnar heimildir og ekki gengið lengra en nauðsyn krafði í þágu þess að halda uppi allsherjarreglu og tryggja för og öryggi ráðamanna til og frá fundarstað. Um væri að ræða lögmætt markmið samkvæmt stjórnarskrá og ákvæðum Mannréttindasáttmála Evrópu og hefði lögreglan gætt meðalhófs við valdbeitinguna með vísan til allra atvika. Við mat á meðalhófi var m.a. vísað til þess að mótmælendur voru ekki hindraðir í því að halda mótmælum áfram heldur einungis beðnir um að færa sig um örfá skref. Þá var ekki talið að lögregla hefði getað ráðist í handtökur eins og aðstæður voru á vettvangi og beiting annarra og vægari úrræða hafi verið fullreynd. Kröfum um miskabætur var því hafnað.
Stefnanda voru dæmdar miskabætur á grundvelli hlutlægrar reglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnistöku sem hann var látinn sæta er akstur hans var stöðvaður við almennt umferðareftirlit en lögreglumálið var síðar fellt niður. Í málinu reyndi m.a. á þýðingu þess að stefnandi skýrði lögreglu frá því á vettvangi að hann tæki amfetamínskylt lyf (Elvanse) að læknisráði.
Stefnanda voru dæmdar miskabætur á grundvelli hlutlægrar reglu 246. gr. laga nr. 88/2008 vegna handtöku og blóðsýnistöku sem hann var látinn sæta er akstur hans var stöðvaður við almennt umferðareftirlit en lögreglumálið var síðar fellt niður. Hafnað var hins vegar kröfu stefnanda um miskabætur vegna annars lögreglumáls sem einnig var fellt niður þar sem stefnandi var talinn hafa valdið eða stuðlað að þeirri handtöku sem hann sætti þá.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Íris Þóra Júlíusdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
Daniel Norbert Szymanski (
Guðbjarni Eggertsson lögmaður)
Ákærði var sakfelldur fyrir stórfelld eignaspjöll, ölvunarakstur og fyrir að óhlýðnast fyrirmælum lögreglu og sinna ekki skyldum sínum á slysstað.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um bætur vegna munatjóns á lögreglubifreið. Það tjón átti rætur að rekja til árekstrar lögreglubifreiðarinnar og annarrar bifreiðar í kjölfar eftirfarar.
Ákæruvaldið (
Sonja Símonardóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Anítu Ósk Haraldsdóttur (
Steinbergur Finnbogason lögmaður)
Rúmlega tvítug kona var dæmd í 14 mánaða fangelsi, þar af þrjá mánuði óskilorðsbundið, fyrir brot gegn valdstjórninni, eignaspjöll á lögreglubifreiðum og bifreiðum einstakra lögreglumanna, auk brota á sérrefsilöggjöf. Með hluta brotanna rauf ákærða skilorð fjögurra mánaða fangelsisdóms sem henni var birtur 3. júní 2024 og var sá dómur tekinn upp og dæmdur með. Viðurkennd var bótaskylda ákærðu vegna skemmda á umræddum bifreiðum, en flestum kröfum um bótafjárhæð vísað frá dómi vegna vanreifunar.
Héraðssaksóknari (
Halldór Rósmundur Guðjónsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
Thomas De Farrier (
Magnús Jónsson lögmaður)
Ákærði var fundinn sekur um hegningar- umferðar- og lögreglulagabrot auk fíkniefnalagabrots. Var honum gert að sæta fangelsi í 90 daga jafnframt sekt. Þá var ákærði sviptur ökurétti ævilangt og gert að sæta upptöku fíkniefna.
Sakfellt og dæmd skilorðsbundin refsing vegna brots gegn valdstjórninni, nytjastuldar bifreiðar og umferðarlagabrota. Einnig dæmdar skaðabætur vegna tjóns á bifreið.
Stefnandi krafði íslenska ríkið um miskabætur vegna handtöku og leitar, en mál hans hafði verið fellt niður hjá lögreglu. Á kröfur stefnanda var ekki fallist, enda þótti hann sjálfur með háttsemi sinni hafa stuðlað að þessum aðgerðum.
Stefnandi krafði íslenska ríkið um miskabætur vegna handtöku, en mál hennar hafði verið fellt niður hjá lögreglu. Á kröfur stefnanda var ekki fallist, enda þótti hún sjálf með háttsemi sinni hafa stuðlað að handtökunni.
Ákæruvaldið (
Halldór Rósmundur Guðjónsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
Sigurjóni Þór Kristinssyni (
Sveinn Andri Sveinsson lögmaður)
Brot gegn valdstjórninni.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (Kamilla Kjerúlf saksóknarfulltrúi) gegn
Hauki Ármannssyni
Ákærði var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum og lögreglulögum. Var honum gert að sæta fangelsi í 4 mánuði.
X var ákærður fyrir brot gegn 19. og 21. gr. lögreglulaga með því að hafa óhlýðnast fyrirmælum lögreglu og hindrað lögreglumenn að störfum er hann mótmælti stefnu stjórnvalda í málefnum umsækjenda um alþjóðlega vernd við Alþingishúsið 19. mars 2019. Hann neitaði sök. Í héraði var ákærði sakfelldur fyrir brot gegn 19. gr. lögreglulaga en sýknaður af ákæru um brot gegn 21. gr. laganna. Að virtri framlagðri myndupptöku af atvikum taldi Landsréttur að því yrði hvorki slegið föstu að ákærði hefði óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að færa sig frá aðalinngangi Alþingis né að hann hefði, í kjölfar þess að lögregla handtók annan mótmælanda, hindrað lögreglumenn að störfum með því að stíga í veg fyrir þá er þeir voru að færa hinn handtekna í átt að lögreglubifreið. Var ákærði því sýknaður af öllum kröfum ákæruvaldsins.
Mál þetta snýst um ákvörðun um hæfilega fjárhæð miskabóta sem stefnda íslenska ríkinu ber að greiða stefnanda fyrir miska sem stefnandi hlaut vegna mistaka lögreglu við rannsókn sakamáls sem snerist um kæru stefnanda vegna kynferðisbrota. Mistökin leiddu til þess að sakarefnið fyrndist meðan málið var til rannsóknar hjá lögreglu án þess að það yrði borið undir kærða. Íslenska ríkið hafði viðurkennt bótaskyldu í málinu en aðila greindi á um hæfilega bótafjárhæð og það hvort í mistökunum hafi falist brot gegn mannréttindaákvæðum. Talið var að brotið hefði verið gegn réttindum stefnanda samkvæmt 6. og 8. gr. mannréttindasáttmálans og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og var stefnda gert að greiða stefnanda 1.400.000 krónur.
Stefnandi gerði kröfu á hendur stefnda íslenska ríkinu um miskabætur eftir að fellt var niður mál á hendur stefnanda fyrir akstur án ökuréttinda þar sem stefnandi þótti geta sýnt fram á það eftir á að hann hefði haft í gildi ökuréttindi frá Bandaríkjunum þegar afskipti lögreglu af honum áttu sér stað. Var fallist á með stefnda að afskipti lögreglu féllu ekki undir aðgerðir samkvæmt IX.–XIV. kafla laga nr. 88/2008 sem stefnandi byggði á, né heldur að sýnt væri fram á miska, sbr. b-lið 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Var stefndi því sýknaður af dómkröfum stefnanda í málinu.
Ákæruvaldið (
Jón H. B. Snorrason saksóknari)
gegn
Elínborgu Hörpu Önundardóttur (
Jón Þór Ólason lögmaður)
E var sakfelld fyrir valdstjórnarbrot samkvæmt 1. mgr. 106. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa 11. mars 2019, á Austurvelli í Reykjavík, sparkað þrisvar sinnum í fætur lögreglumanns sem þar var við skyldustörf með þeim afleiðingum að hann fann fyrir eymslum. Í dómi Landsréttar kom fram að framburður lögreglumanna fengi stuðning í myndskeiði af atvikum og var talið sannað að E hefði af ásetningi viðhaft þá háttsemi sem greindi í ákæru. Þá gæti sú staðreynd að atvik gerðust í tengslum við mótmælaaðgerð á engan hátt réttlátt þá háttsemi að sparka í lögreglumann. E var auk þess sakfelld fyrir þrjú brot gegn 19. gr. lögreglulaga, það er með því að hafa þann 5. apríl 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa anddyri dómsmálaráðuneytisins er lögregla vísaði fólki brott þaðan, að hafa óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa vettvang og halda för sinni áfram er lögregla aðstoðaði almennan borgara í Austurstræti í Reykjavík þann 29. júlí 2019. Loks með því að hafa 19. mars 2019 óhlýðnast fyrirmælum lögreglu um að víkja frá aðalinngangi Alþingis er lögregla vísaði fólki á brott til að tryggja aðgengi að Alþingi. Um ákvörðun refsingar sagði meðal annars að valdstjórnarbrotið vægi langþyngst og að ákærða ætti sér ekki málsbætur varðandi það eða brotið í Austurstræti. Við ákvörðun refsingar vegna brotanna í dómsmálaráðuneytinu og fyrir framan Alþingi yrði á hinn bóginn að líta til þess að fyrir E vakti að standa vörð um réttindi hælisleitenda og það gerði hún með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla, þó að í þessum tilvikum hefði hún gengið lengra en heimilt var. Refsing E þótti hæfilega ákveðin fangelsi í tvo mánuði, bundin skilorði með þeim hætti sem greinir í hinum áfrýjaða dómi. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur, þar á meðal um sakarkostnað.
Ákæruvaldið (
Margrét Unnur Rögnvaldsdóttir saksóknari)
gegn
Atla Hrannari Heimissyni (
Bjarni Hauksson lögmaður)
A var sakfelldur fyrir brot gegn valdstjórninni með því að hafa lokað dyrum íbúðar á lögreglumenn og leitast þannig við að hindra framkvæmd starfa lögreglumannanna, sem voru við skyldustörf, og haldið því áfram eftir að búið var að sparka upp dyrnar með því að hindra lögreglumenn við að fara inn í íbúðina. Með því tálmaði hann að handhafi lögregluvalds gæti gegnt skyldustörfum sínum. Kröfu A um frávísun málsins frá héraðsdómi, sem byggði á því að málið hefði verið rannsakað af lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu í stað héraðssaksóknara og að rannsóknargögn væru ekki í samræmi við ákæru, var hafnað. Refsing A var ákveðin sem hegningarauki við tvo fyrri dóma héraðsdóms en honum ekki gerð frekari refsing.
Sakfellt fyrir stórfellt fíkniefnalagabrot sem laut að vörslum og framleiðslu fíkniefna í sölu- og dreifingarskyni. Einnig sakfellt og sýknað að hluta af ákæru um peningaþvætti. Frávísunarkröfum hafnað. Fíkniefni og búnaður til framleiðslu fíkniefna gerður upptækur. Fjármunir voru að hluta gerðir upptækir en að hluta var upptökukröfum hafnað. Sakarkostnaður var að hluta felldur á ákærðu og hluta á ríkissjóð.
Aðalstefndu og varastefndu voru sýknuð af kröfum stefnanda um viðurkenningu á bótaskyldu vegna árekstrar sem varð með þeim hætti að lögreglubifreið var ekið á bifreið stefnanda í því skyni að stöðva för hans. Að virtum öllum atvikum var talið að stefnandi, sem var ölvaður og neitaði að sinna tilmælum lögreglu, bæri að öllu leyti ábyrgð á árekstrinum, sbr. 89. gr. þágildandi umferðarlaga. Þá var talið var að stefnandi hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og að hann ætti ekki rétt til greiðslu bóta úr slysatryggingu ökumanns, sbr. 1. mgr. 90. gr. laga nr. 30/2004.
Ákæruvaldið (
Friðrik Smári Björgvinsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
Ólafi Björgvin Hermannssyni (
Ólafur Valur Guðjónsson lögmaður)
Sakfellt fyrir endurtekinn vímuefna- og sviptingarakstur, brot gegn lögreglulögum og valdstjórninni og stórfelldan innflutning fíkniefna.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Kristín Einarsdóttir saksóknarfulltrúi)
gegn
Gylfa Þór Guðmundssyni (
Snorri Sturluson lögmaður)
Ákærði sakfelldur fyrir brot gegn umferðar- og lögreglulögum.
Ákæruvaldið (
Dröfn Kjærnested aðstoðarsaksóknari)
gegn
Benedikt Sveins Ásgeirssyni (
Úlfar Guðmundsson lögmaður)
Brot gegn valdstjórninni.
Sakfellt og sýknað að hluta af ákæru varðandi brot gegn lögreglulögum.
Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um viðurkenningu bótaskyldu úr ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna árekstrar við lögreglubifreiðar í framhaldi af eftirför lögreglu.
J og R voru gefin að sök brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940 og lögum nr. 60/1998 um loftferðir með því að hafa um borð í tiltekinni flugvél reynt að tálma því að lögreglumenn framfylgdu ákvörðun Útlendingastofnunar um endursendingu A frá Íslandi til Svíþjóðar. Í dómi Landsréttar var ekki fallist á með J og R að háttsemi þeirra hefði verið refsilaus á grundvelli neyðarréttar og hjálpar í lífsháska, sbr. 13. gr. og 221. gr. almennra hegningarlaga. J og R byggðu einnig á stjórnarskrárbundnu tjáningar- og fundafrelsi sínu, sbr. 1. mgr. 73. gr. og 3. mgr. 74. gr. stjórnarskrárinnar. Talið var að þau mótmæli sem fólust í háttsemi J og R teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar. Af því leiddi að réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði aðeins takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar. Talið var sannað að J og R hefðu með háttsemi sinni brotið gegn 2. mgr. 106. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga og 3. mgr. 42. gr., sbr. 141. gr. laga nr. 60/1998. Við mat á því hvort sakfelling J og R uppfyllti skilyrði 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar var rakið að sakfelling fyrir háttsemi J og R ætti sér ótvírætt stoð í lögum, það er í fyrrnefndum lagaákvæðum, auk þess sem þær takmarkanir sem í ákvæðunum fælust teldust vera í þágu lögmætra markmiða. Við mat á því hvort sakfelling uppfyllti það skilyrði að teljast nauðsynleg og samrýmast lýðræðishefðum yrði að líta til þess að J og R hefði ekki verið bannað að mótmæla endursendingu A með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu að gera það í flugvélinni með þeim hætti sem þær gerðu. Var því talið að sakfelling uppfyllti öll skilyrði 73. gr., sbr. og 74. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn yrði í ljósi stjórnarskrárákvæðanna að líta sérstaklega til þess við ákvörðun um refsingu að fyrir J og R hafi vakað að standa vörð um líf og heilsu A, sem þær álitu í hættu, og það hafi þær gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til mótmæla þótt þær hafi í þessu tilviki gengið lengra en heimilt var. Að þessu virtu, því að J og R hefðu ekki hlotið refsingu áður, að verulegur dráttur hefði orðið á málinu og að því hefði verið hafnað að heimfæra háttsemi þeirra undir þau ákvæði í ákæru sem þyngstri refsingu vörðuðu var talið rétt að fresta ákvörðun refsingar J og R skilorðsbundið í tvö ár.
Í málinu krafðist A þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda íslenska ríkisins á því líkamstjóni sem hann kvaðst hafa orðið fyrir af völdum lögreglu við handtöku árið 2010. Við handtökuna fór A í hjartastopp og hlaut við það dreifðan heilaskaða. Í málinu lágu fyrir fjórar matsgerðir sérfræðinga um orsakir þess að hjarta A hætti að slá. Af þeim var ráðið að ástand A þegar hann var handtekinn hafi verið frumorsök þess að hjarta hans stöðvaðist og að ofsafengin viðbrögð hans við handtökunni hafi átt þátt í eða aukið líkurnar á hjartastoppinu. Matsmenn voru hins vegar ekki sammála um hvort og þá hversu líklegt væri að hjarta A hefði stöðvast enda þótt ekki hefði komið til handtökunnar. Var það mat héraðsdóms og Landsréttar, sem skipaðir höfðu verið sérfróðum meðdómsmönnum, að A hefði ekki lánast sönnun um orsakatengsl á milli handtöku og líkamstjóns og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu. Í málinu reyndi því á hvort efni væru til að víkja frá almennum reglum um sönnun orsakatengsla. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar atvik áttu sér stað hefði ekki í lögum verið mælt fortakslaust fyrir um sérstaka rannsókn þegar maður andaðist eða yrði fyrir stórfelldu líkamstjóni í tengslum við störf lögreglu, óháð því hvort grunur væri um refsivert brot. Allt að einu hefði lögreglu borið að rannsaka slys og aðrar ófarir, sbr. 2. málslið 2. mgr. 52. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Taldi Hæstiréttur að eins og málið hafi legið fyrir hefðu ekki verið efni til að ráðast í frekari rannsókn á aðgerðum lögreglu. Þá þótti nægjanlega upplýst um aðdraganda að handtöku A og hvernig staðið hefði verið að framkvæmd hennar. Með ítarlegum matsgerðum hefði aftur á móti ekki tekist að leiða í ljós læknisfræðilegar ástæður þess að A hefði fengið krampa, hætti að anda og hjarta hans stöðvaðist og hvort handtakan hefði haft þar áhrif. Að þessu gættu þóttu ekki rök til að slaka á kröfum til sönnunar eða láta ríkið bera hallann af því að ekki hefði tekist að leiða í ljós orsakatengsl milli handtökunnar og líkamstjóns A. Var ríkið því sýknað af kröfu A.
Í málinu krafðist A þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í á því líkamstjóni sem hann kvaðst hafa orðið fyrir af völdum lögreglu við handtöku árið 2010 og byggði á því að handtakan hefði verið ólögmæt og harkaleg. Í dómi Landsréttar kom fram að þar sem rökstuddur grunur hefði legið fyrir því að A hefði verið valdur að eignaspjöllum og skapað hættu fyrir íbúa í húsi þar sem hann dvaldi, meðal annars með því að kasta húsbúnaði niður á jörð úr íbúð á fjórðu hæð hússins og ógna íbúa hússins með golfkylfu, hefði verið fullt tilefni til að handtaka hann og tryggja öryggi hans og annarra, enda voru skilyrði handtöku samkvæmt 1. mgr. 90. gr. laga nr. 88/2008 ótvírætt uppfyllt. Þannig var ekki talið að lögreglu hefði verið óheimilt að fara inn á heimili þar sem A var handtekinn enda hefði húseigandi ekki mótmælt því eða gefið skýrt til kynna að hann væri því mótfallinn. Þá var talið að ekkert hefði komið fram sem bent gæti til þess að valdbeitingu umfram það sem nauðsynlegt var hefði verið beitt við handtökuna. Var talið að A hefði ekki lánast sönnun um orsakatengsl milli aðgerða lögreglu við handtöku hans og þess heilsutjóns sem hann varð fyrir eða gert nægilega líklegt að slík orsakatengsl væru fyrir hendi. Með vísan til framangreinds var hinn áfrýjaði dómur staðfestur um sýknu Í.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu Sigurður Pétur Ólafsson aðstoðarsaksóknari (Sigurður Pétur Ólafsson aðstoðarsaksóknari) gegn
Hannesi Ragnari Ólafssyni
Ákærði var sakfelldur fyrir brot gegn umferðarlögum, lögum um ávana- og fíkniefni og lögreglulögum. Var ákærða gert að sæta fangelsi í 75 daga. Þá var ákærði sviptur ökurétti ævilangt og gert að sæta upptöku á fíkniefnum.
Í málinu krafðist A þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í á því líkamstjóni sem hann kvaðst hafa orðið fyrir af völdum lögreglu við handtöku árið 2010. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að A hefði verið í geðrofsástandi umrætt sinn og gæti ekki byggt bótakröfu á 3. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála þar sem hann hefði komið sér í það ástand að hann gerði sér ekki grein fyrir gjörðum sínum. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þessi niðurstaða héraðsdóms, sem skipaður hefði verið sérfróðum meðdómsmönnum, hefði leitt til þess að þar hefði í engu verið fjallað um hvort orsakatengsl hefðu verið á milli líkamstjóns A og athafna lögreglu í umrætt sinn og þar með hvort skilyrði 3. mgr. 246. gr. laga nr. 88/2008 og almennu skaðabótareglunnar um orsakatengsl væru uppfyllt. Af þessum sökum var talið óhjákvæmilegt að ómerkja dóminn og vísa málinu heim í hérað til málflutnings og dómsálagningar á ný.
X og Y voru ákærðir fyrir umboðssvik samkvæmt 249. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa í sameiningu misnotað aðstöðu sína hjá B hf. og stefnt fé bankans í verulega hættu þegar þeir fóru út fyrir heimildir til lánveitinga með nánar tilgreindum hætti. Þá var Z ákærður fyrir hlutdeild í flestum þeirra brota sem X og Y voru ákærðir fyrir. Voru þeir sýknaðir af ákæru í héraði. Eftir að héraðsdómur gekk komu fram upplýsingar um að samkomulag hefði verið gert milli A ehf. og C AG er varðaði uppgjör vegna tiltekinna viðskipta sem þau lán sem ákært var fyrir höfðu verið veitt til. Í samkomulaginu og fylgiskjölum þess kom fram að annað samkomulag efnislega samhljóða hefði verið gert milli C AG annars vegar og D Ltd. og E S.A. hins vegar. Tilgangur samkomulaganna hefði verið að ljúka með sátt þremur málum sem A ehf. hafði höfðað gegn bankanum og þeim málum sem höfðuð hefðu verið fyrir hönd D Ltd. og E S.A. í því skyni að endurheimta þá fjárhæð sem C AG fékk greidda vegna útgáfu bankans á skuldabréfum, sem tengd voru lánshæfi B hf. Fjárhæðin sem C AG hafði fengið í hendur á sínum tíma nam 508.625.000 evrum. Samkvæmt samkomulaginu skyldi C AG greiða A ehf., D Ltd. og E S.A. samtals 425.000.000 evrur og gerði A ehf. ráð fyrir því að þar af myndi meira en 400.000.000 evrur renna til þess. X, Y og Z kröfðust frávísunar málsins frá héraðsdómi m.a. á þeim grundvelli að lögregla hefði ekki rannsakað ástæður þess að C AG greiddi framangreinda fjárhæð. Hæstiréttur féllst ekki á kröfu X, Y og Z að þessu leiti með vísan til þess að því yrði ekki slegið föstu að rannsókn lögreglu hefði verið í ósamræmi við ákvæði 53. gr. og 54. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála eða verið ófullnægjandi grundvöllur ákæru á hendur þeim. Á hinn bóginn lægi ekki fyrir af hvaða ástæðum C AG hefði fallist á að inna þessar greiðslur af hendi né með hvaða rökum eða á grundvelli hvaða gagna A ehf. og félögin tvö reistu málssóknir sínar á hendur C AG um greiðslu. Þá lægi ekki fyrir hvers eðlis greiðslurnar væru. Taldi Hæstiréttur að rannsókn á þessum atriðum gæti haft þýðingu við mat á því hvort skilyrðum umboðssvika hefði verið fullnægt og við ákvörðun um refsihæð ef skilyrði sakfellingar yrðu talin fyrir hendi. Samkvæmt því voru hinn áfrýjaði dómur og meðferð málsins í héraði frá upphafi aðalmeðferðar ómerkt og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
S höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að S hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði S stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
S höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að S hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði S stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
M höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hún hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að M hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði M stuðlað sjálf í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hún reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
Ó höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að Ó hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði Ó stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
S höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að S hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði S stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
R höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að R hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði R stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
R höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að R hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði R stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
L höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að L hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði L stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
K höfðaði mál til heimtu bóta vegna meintrar ólögmætrar handtöku í Gálgahrauni þar sem hann hefði verið ásamt fleira fólki að mótmæla framkvæmdum við lagningu nýs vegar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í fyrri dómum réttarins hefði því verið slegið föstu að vegaframkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi lagastoð og hefði lögreglu því borið að ljá Vegagerðinni aðstoð til að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar voru til þess að tryggja allsherjarreglu. Var talið ljóst af gögnum málsins að K hefði ekki sinnt ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að víkja af vinnusvæðinu og hefði þannig leitast við að hindra lögmæta vegarlagningu. Þá hefði K stuðlað sjálfur í skilningi 2. mgr. 228. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála að þeim aðgerðum sem hann reisti kröfu sína á og hefði því eins og atvikum var háttað fyrirgert rétti til bóta samkvæmt 1. mgr. sömu lagagreinar.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Gunnsteini Ólafssyni (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal G. Eftir að G hafði verið látinn laus sneri hann aftur í Gálgahraun og þar var hann handtekinn að nýju. Var deilt um það hvort G hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli G og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að G hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hann hafði verið staddur. Með þessum hætti hefði hann brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hans til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að G hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að G hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir honum hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hann gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hann gengið lengra en heimilt var.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Kristni Guðmundssyni (
Skúli Bjarnason hrl)
X var sakfelldur fyrir brot sem heimfært var undir 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa haft samræði við B, en við það notfærði X sér að B var ekki fær um að taka afstöðu til þess hvort hún vildi hafa samræði við hann sökum ölvunar og svefndrunga. Var refsing X ákveðin sem hegningarauki samkvæmt 78. gr. almennra hegningarlaga. Til refsiþyngingar var litið til alvarleika brotsins og 1. og 3. tölul. 1. mgr. 70. gr. sömu laga, en til refsimildunar horfði ungur aldur X, sbr. 4. tölul. 1. mgr. sömu greinar, sem var á 19. ári þegar hann framdi brotið. Var refsing X ákveðin fangelsi í tvö ár, en vegna dráttar á meðferð málsins sem X var ekki um kennt var fullnustu 21 mánaðar af refsingunni frestað skilorðsbundið. Þá var X gert að greiða B miskabætur að fjárhæð 800.000 krónur.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Viktoríu Áskelsdóttur (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal V. Eftir að V hafði verið látin laus sneri hún aftur í Gálgahraun og þar var hún handtekin að nýju. Var deilt um það hvort V hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli V og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að V hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hún hafði verið stödd. Með þessum hætti hefði hún brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hennar til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að V hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að V hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir henni hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hún gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hún gengið lengra en heimilt var.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Rögnu Dagbjörtu Davíðsdóttur (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal R. Eftir að R hafði verið látin laus sneri hún aftur í Gálgahraun og þar var hún handtekin að nýju. Var deilt um það hvort R hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli R og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að R hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hún hafði verið stödd. Með þessum hætti hefði hún brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hennar til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að R hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að R hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir henni hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hún gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hún gengið lengra en heimilt var.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Sveinbjörgu Vilhjálmsdóttur (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal S. Eftir að S hafði verið látin laus sneri hún aftur í Gálgahraun og þar var hún handtekin að nýju. Var deilt um það hvort S hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli S og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að S hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hún hafði verið stödd. Með þessum hætti hefði hún brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hennar til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að S hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að S hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir henni hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hún gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hún gengið lengra en heimilt var.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Sesselju Guðmundsdóttur (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal S. Eftir að S hafði verið látin laus sneri hún aftur í Gálgahraun og þar var hún handtekin að nýju. Var deilt um það hvort S hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli S og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að S hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hún hafði verið stödd. Með þessum hætti hefði hún brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hennar til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að S hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að S hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir henni hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hún gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hún gengið lengra en heimilt var.
Ákæruvaldið (
Daði Kristjánsson saksóknari)
gegn
Ragnhildi Jónsdóttur (
Skúli Bjarnason hrl)
Haustið 2013 fór Vegagerðin í framkvæmdir við lagningu svokallaðs Álftanesvegar í Garðabæ sem að hluta lá um Gálgahraun. Framkvæmdirnar sættu mótmælum, einkum þar sem þær hefðu í för með sér óafturkræf náttúruspjöll á hrauninu og umhverfi þess, auk þess sem uppi var ágreiningur um lögmæti framkvæmdanna. Mótmælin fóru að öllu leyti friðsamlega fram en mótmælendur höfðu komið sér fyrir í hrauninu, meðal annars innan vinnusvæðis, og neituðu að hlíta fyrirmælum lögreglunnar um að víkja vegna framkvæmdanna. Fór svo að lögreglan fjarlægði mótmælendur með valdi og voru nokkur þeirra handtekin, þar á meðal R. Eftir að R hafði verið látin laus sneri hún aftur í Gálgahraun og þar var hún handtekin að nýju. Var deilt um það hvort R hefði neitað að hlýða ítrekuðum fyrirmælum lögreglu um að yfirgefa umrætt vinnusvæði í aðdraganda síðari handtökunnar. Talið var að mótmæli R og annarra mótmælenda teldust ótvírætt til tjáningar í skilningi 73. gr. stjórnarskrárinnar og að sá réttur þeirra til að hafa uppi slík mótmæli yrði eingöngu takmarkaður eftir þeim skilyrðum sem greinir í 3. mgr. greinarinnar, sbr. 10. og 11. gr. mannréttindasáttmála Evrópu, sem hefði verið veitt lagagildi með lögum nr. 62/1994. Fyrir lægi að framkvæmdirnar hefðu átt sér viðhlítandi stoð að lögum þegar í þær hefði verið ráðist. Lögreglu hefði því borið, í samræmi við fyrirmæli e. og f. liða 2. mgr. 1. gr. lögreglulaga nr. 90/1996, að ljá Vegagerðinni aðstoð við að tryggja framkvæmd þeirra og grípa til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar hefðu verið til þess að tryggja allsherjarreglu, sbr. 15. gr. laganna. Af gögnum málsins sem og vætti lögreglumanna teldist sannað að R hefði ekki hlýtt ítrekuðum fyrirmælum um að færa sig af vinnusvæði þar sem hún hafði verið stödd. Með þessum hætti hefði hún brotið gegn 19. gr. lögreglulaga enda yrði réttur hennar til að mótmæla að víkja að því marki sem hann hefði staðið því í vegi að framkvæmdir gætu haldið áfram, sbr. 60. og 3. mgr. 73. gr. stjórnarskrárinnar. Var sérstaklega áréttað að aðgerðir lögreglu á vettvangi hefðu ekki gengið lengra en þörf krafðist og að R hefði ekki verið bannað að mótmæla framkvæmdunum með öllum tiltækum og löglegum ráðum, heldur eingöngu á vinnusvæðinu. Við ákvörðun refsingar, sem frestað var skilorðsbundið í tvö ár, var litið til þess að R hefði ekki áður hlotið refsingu, að fyrir henni hefði vakað að standa vörð um náttúruverðmæti og að það hefði hún gert með því að nýta á friðsaman hátt stjórnarskrárvarinn rétt sinn til að mótmæla þó svo að í þessu tilviki hefði hún gengið lengra en heimilt var.