Dómstólaleit

G var borinn sökum um ölvunarakstur með tveimur ákærum. Í þeirri fyrri var honum gefið að sök að hafa brotið gegn 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 þar sem alkóhólmagn í blóði hans hafi reynst 2,02‰. Í síðari ákærunni var honum gefið að sök að hafa brotið gegn 1. mgr., sbr. 2. mgr. ákvæðisins með vísan til þess að alkóhólmagn í blóði hefði þá mælst 0,86‰. G viðurkenndi háttsemina sem honum var gefið að sök en taldi brot sitt samkvæmt fyrri ákæru eingöngu varða við 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. gr. umferðarlaga. Með vísan til nýrrar skýrslu Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði var talið að sýnt hefði verið fram á nákvæmni þeirrar aðferðar sem rannsóknarstofan notaði við etanólmælingu í blóði og að magn þess í blóði G greint sinn hefði þannig réttilega verið mælt 2,02‰. Því varðaði brot hans samkvæmt fyrri ákærunni réttilega við 1. mgr., sbr. 3. mgr. 45. gr. umferðarlaga. Með vísan til þessa var G sakfelldur samkvæmt báðum ákærunum og gert að greiða 250.000 króna sekt í ríkissjóð en sæta ella 17 daga fangelsi. Þá var G sviptur ökurétti í tvö ár og þrjá mánuði.

X var sakfelldur fyrir líkamsárás gegn A með því að hafa ráðist að A og slegið hana, tekið höndum um háls hennar og sest klofvega ofan á brjóstkassa hennar með þeim afleiðingum að hún hlaut eymsli, marbletti, bólgur og sár víðsvegar um líkamann. Var háttsemin talin varða við 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Þá var X fundinn sekur um að hafa ekið bifreið ófær um að stjórna henni örugglega vegna neyslu ávana- og fíkniefna og brot gegn áfengislögum með því að hafa haft í vörslum sínum heimabrugg. Við ákvörðun refsingar var meðal annars litið til þess að árásin var tilefnislaus og hrottafengin og að A var sambýliskona X, en árásin hafði verið gerð við heimili þeirra og A ítrekað reynt að komast undan. Þá voru brot X tekin upp sem hegningarauki við sektargerð sem hann hafði hlotið vegna fyrri brots gegn áfengislögum. Vegna dráttar á meðferð málsins var refsing X á hinn bóginn ákveðin skilorðsbundið fangelsi í 3 mánuði. Þá var hann sviptur ökurétti í 18 mánuði og gert að greiða 160.000 króna sekt.

R var sakfelldur fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis, sviptur ökurétti ævilangt. Við ákvörðun refsingar R var litið til þess að með brotinu hafði R nú í fjórða skiptið verið sakfelldur fyrir ölvunarakstur og í fimmta sinn ítrekað verið sakfelldur fyrir akstur sviptur ökurétti. Að þessu virtu var refsing ákærða hæfilega ákveðin fimm mánaða fangelsi auk þess sem ævilöng svipting R var áréttuð.

K var gefið að sök að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og sviptur ökurétti. Kvaðst K ekki hafa fundið til áfengisáhrifa við aksturinn og vefengdi að vínandamagn í blóði hans hefðu verið yfir því 0,50‰ marki sem 1. mgr., sbr. 2. mgr. 45. umferðarlaga nr. 50/1987 kvæðu á um og neitaði sök. Hélt hann því fram að hann hefði hvorki neytt áfengis fyrir akstur né á meðan á honum stóð. Hins vegar hefði hann drukkið einn sopa úr vodkapela eftir að akstri lauk. Með vísan til tveggja álitsgerða var talið að magn það sem K drakk að akstri loknum væri það lítið að hafið væri yfir skynsamlegan vafa að vínandamagn í blóði hans hefði verið yfir 0,50‰ við aksturinn. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að K hefði gerst sekur um brot gegn fyrrnefndum ákvæðum umferðarlaga. Með vísan til þess að láðst hefði að sakfella K berum orðum fyrir að aka sviptur ökurétti og gera honum refsingu fyrir það var hann ekki sakfelldur fyrir þann verknað enda hefði ákæruvaldið krafist staðfestingar héraðsdóms „að öllu leyti“. Var K gert að sæta fangelsi í 30 daga.

S var ákærður fyrir ölvunarakstur með því að hafa ekið undir áhrifum áfengis frá Ólafsvík austur Snæfellsveg, en bifreiðin hafnaði utan vegar í austanverðum Búlandshöfða. Blóðsýni var tekið úr S um þremur og hálfri klukkustund frá því að akstri lauk en þá mældist áfengismagn í blóði hans 0,5‰. Í málinu lágu fyrir upplýsingar frá Rannsóknarstofu í lyfja- og eiturefnafræði um brotthvarfshraða etanóls í blóði. Talið var, að þegar þær upplýsingar væru hafðar til hliðsjónar þannig að ítrustu varfærni væri gætt við útreikninga og allur vafi virtur S í hag, væri ekki varhugavert að telja að áfengismagn í blóði S þegar hann ók hafi verið a.m.k. 0,7 til 0,75‰ þegar tillit hafi verið tekið til vikmarka. Samkvæmt þessu væri hafið yfir skynsamlegan vafa að áfengismagn í blóði S við aksturinn hafi verið yfir lögleyfðum mörgum. Var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu S staðfest og hann dæmdur til að greiða sekt í ríkissjóð.

D var gefið að sök að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis og of hratt miðað við aðstæður, aftan á aðra bifreið, með þeim afleiðingum að sú bifreið fór út af veginum og valt og ökumaður hennar hlaut líkamstjón. Reyndist magn alkóhóls í blóði D vera 1,82‰, en blóðsýni var tekið úr D um einum og hálfum tíma eftir slysið. D neitaði að hafa verið undir áhrifum áfengis er hann ók bifreiðinni í greint sinn. Kvaðst hann hafa drukkið vín með mat kvöldið fyrir áreksturinn og haldið áfram áfengisdrykkju um nóttina og fram til morguns og þá verið orðinn blindfullur enda hafi hann drukkið mjög mikið. Við yfirheyrslu hjá lögreglu tæpum þremur mánuðum eftir slysið, sem verjandi hans var viðstaddur, hélt hann því að auki fram að hann hefði drukkið um fimm hálfslítra dósir af léttöli eftir að hann settist undir stýri. Um drykkju sína eftir áreksturinn sagði hann við þessa yfirheyrslu og þingfestingu málsins að hann hafi drukkið úr einni bjórdós. Kom jafnframt fram í framburði D í lögregluskýrslu að hann hefði helt úr bjórdósinni smáræði og hafi fólk í næsta bíl fyrir aftan séð það. Var þessi framburður D í samræmi við framburð vitnisins K og að á vettvangi fannst bjórdós á vél bifreiðar hans. Í dómi Hæstaréttar segir að þegar litið sé til framburðar D um drykkju sína nóttina áður og sama dag og hann ók, framburðar hans um drykkju eftir slysið, mikils áfengis í blóði og alls annars þyki hafið yfir allan skynsamlegan vafa að hann hafi við aksturinn verið undir áhrifum áfengis í skilningi 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Var D sakfelldur fyrir þá háttsemi sem honum var gefin að sök í ákæru, en hann látinn njóta vafa um hversu mikið magn áfengis yfir löglegum mörkum var í blóði hans við aksturinn. Um var að ræða aðra ítrekun á ölvunarakstursbroti. Var D dæmdur í 2 mánaða fangelsi og sviptur ökurétti ævilangt.

B var ákærður fyrir að hafa ekið bifreið undir áhrifum áfengis. Lögreglumenn höfðu handtekið B í námunda við bifreið sem ekið hafði verið glannalega skömmu áður. Báru lögreglumenn fyrir dómi að B hefði verið ölvaður er hann var handtekinn. Við lögregluyfirheyrslur neitaði B í fyrstu að hafa verið ökumaður bifreiðarinnar en viðurkenndi það að lokum. Kvaðst hann á hinn bóginn lítið hafa drukkið af áfengi fyrir aksturinn en talsvert eftir að akstrinum lauk. Nokkuð langur tími leið frá handtöku B þar til blóð- og þvagsýni var tekið úr honum. Vegna þess varð ekkert fullyrt um ölvun B á meðan á akstrinum stóð. Var B því sýknaður. Fundið var að því að rökstuðningur héraðsdómara að niðurstöðu hefði ekki verið nægjanlega skilmerkilegur.

Kæru H á úrskurði héraðsdóms um að taka skyldi úr honum blóðsýni var vísað frá Hæstarétti með vísan til 4. mgr. 142. gr. laga nr. 19/1991 um meðferð opinberra mála, þar sem blóðsýnið hafði þegar verið tekið.

K var ákærður fyrir ölvunarakstur. Niðurstöður rannsókna á alkóhólmagni í blóði K sýndu alkóhólmagn annars vegar 0,59‰ og hins vegar 0,58‰. Þegar reiknað var með 10% fráviki vegna hugsanlegrar ónákvæmni í mælingu var endanleg niðurstaða um alkóhól í blóði talin vera 0,53‰. Við rannsóknina var beitt nýrri aðferð við mælingu alkóhóls í blóði, en við eldri framkvæmd höfðu skekkjumörk verið talin meiri eða 0,10‰. Samkvæmt eldri aðferð hefði endanleg niðurstaða um áfengismagn í blóði ákærða orðið 0,49‰ og þar með undir lágmarki 2. mgr. 45. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Talið var að ekki hefði verið sýnt fram á með viðhlítandi hætti að næg ástæða væri til þess að breyta frá fyrri dómafordæmum með því að leggja til grundvallar lægri vikmörk við greiningu blóðsýna en verið hefði. Ákæruvaldið var ekki talið hafa sannað að alkóhól í blóðsýni K hafi náð 0,50‰ og var K sýknaður.