Ágreiningur aðila laut að því hvort taka bæri til opinberra skipta dánarbú E. E hafði gert erfðaskrá sem dagsett var 12. nóvember 1999 þar sem hann arfleiddi A, B og C, þrjár af fjórum systrum sínum, að öllum eignum sínum. D, fjórða systirin, vefengdi erfðaskrá E á þeim grundvelli að hann hefði ekki verið til þess bær að gera erfðaskrá sökum þroskaskerðingar. Landsréttur taldi að það hvíldi á D að sanna að E hefði brostið hæfi til að ráðstafa eignum sínum á skynsamlegan hátt með erfðaskrá. Sú sönnunarfærsla fór ekki fram fyrir héraðsdómi og því felldi Landsréttur hinn kærða úrskurð úr gildi og vísaði málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.
Með hinum áfrýjaða dómi var X sýknuð af öllum kröfum ákæruvaldsins en Z og Y sakfelldar fyrir stórfelld skattalagabrot. Í úrskurði Landsréttar var rakið misræmi hvað varðaði texta verknaðarlýsingar og tölulegra þátta í ákærum og hinum áfrýjaða dómi, sem rekja mætti til þess að ófullgerð drög að ákæru voru send héraðsdómi í stað samrits ákæru. Fram kom að umtalsverðs misræmis gætti á milli lýsingar á sakargiftum í héraðsdómi og þeirrar ákæru er lægi fyrir í málinu, sem meðal annars birtist í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms. Var talið að slíkir annmarkar væru á samningu dómsins, sbr. 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008, að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Með dómi héraðsdóms var B falin forsjá barna aðila og A gert að greiða einfalt meðlag með börnunum frá uppkvaðningu dóms og þar til þau yrðu fullra 18 ára að aldri. Þá var mælt fyrir um umgengni barnanna við A á tveggja vikna fresti, fjórar klukkustundir í senn, með nánar tilgreindum hætti og undir eftirliti sérfræðings í málefnum barna. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að verulega skorti á að tekin hefði verið rökstudd afstaða til matsgerðar, sem aflað var undir rekstri málsins í héraði, og þeirra málsástæðna A er henni tengdust en þær lutu einkum að ágöllum á matsgerðinni og hugsanlegu vanhæfi matsmannsins. Var dómurinn að þessu leyti ekki talinn samræmast áskilnaði e- og f-liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá taldi Landsréttur rökstuðning héraðsdóms fyrir niðurstöðu hans um að umgengni barnanna við A skyldi fara fram undir eftirliti svo ófullkominn að færi gegn áskilnaði f-liðar 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991, sbr. einnig 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar og 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu. Í þeim efnum vísaði Landsréttur meðal annars til þess að niðurstaða héraðsdóms að þessu leyti hefði ekki verið sérstaklega rökstudd og til að mynda ekki útskýrt hvernig hið matskennda skilyrði 4. mgr. 47. gr. barnalaga nr. 76/2003, um sérstaka ástæðu, ætti við. Hinn áfrýjaði dómur var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Ómerkt eru fern ummæli af 10 sem birtust í skýrslu sem unnin var af hálfu skólayfirvalda vegna meints eineltis og samskiptavanda á vinnustað. Stefnda er sýkn af miskabótakröfu stefnanda.
Játning X fyrir héraðsdómi var ekki talin skýlaus í skilningi 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og voru því ekki talin skilyrði til að ljúka málinu á grundvelli þeirrar lagaheimildar. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
A og B gengu í hjúskap árið 2009 en skildu að borði og sæng árið 2019. Gerðu A og B með sér fjárskiptasamning og laut ágreiningur málsins að ákvæði í samningnum sem fjallaði um búsetu A og sölu á fasteigninni C. Krafðist B þess að A skyldi greiða honum helming söluverðs fasteignarinnar að frádregnum lánum og kostnaði. Byggði krafa B á því að hann hefði gefið eftir kröfu í fjármagn sem kæmi úr sölu eignarinnar C ef A tryggði að búseta barna þeirra yrði á ákveðnu svæði en því hefði A ekki fylgt þegar eignin var seld. Í dómi héraðsdóms var fallist á greiðsluskyldu A um þá fjárhæð sem greindi í aðalkröfu B. Fyrir Landsrétti krafðist A þess aðallega að dómur héraðsdóms yrði ómerktur. Í dómi Landsréttar kom fram að í greinargerð A í héraði hefði meðal annars verð teflt fram þeirri málsástæðu til stuðnings kröfu hennar um lækkun krafna B, að frá hreinni eign eftir uppgreiðslu áhvílandi lána bæri að draga nánar tiltekinn kostnað. Lagði A fram hreyfingaryfirlit yfir þær greiðslur sem hún krafðist að yrðu dregnar frá kröfu B og upplýsingar um samtölu greiðslnanna, sem ekki var mótmælt af B. Þrátt fyrir það vísaði héraðsdómur til þess að A hefði í greinargerð sinni einungis gert áskilnað um að leggja fram nákvæman útreikning á lækkun kröfu B á síðari stigum en það hefði hún ekki gert og hefði ekki gert tölulega grein fyrir lækkunarkröfum sínum á annan hátt. Fjallaði héraðsdómur ekki að öðru leyti um umrædda málsástæðu A. Að mati Landsréttar hefði því ekki í hinum áfrýjaða dómi verið tekin rökstudd afstaða til þessarar málsástæðu A eins og bar að gera samkvæmt f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Af þeim sökum yrði ekki komist hjá því að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
N krafðist þess að staðfest yrði riftun á kaupsamningi hans og P um eitt skákborð, tvö hliðarborð, eitt sett af skákmönnum, eina skákklukku og eitt áritað tréborð. Jafnframt krafðist N þess að P yrði gert að greiða honum tiltekna fjárhæð gegn skilum N á mununum. Héraðsdómur sýknaði P af kröfum N. Í úrskurði Landsréttar kom fram að kröfugerð N hefði verið tvíþætt og hefði fjárkrafa hans meðal annars verið byggð á óskráðum meginreglum samningaréttar um brostnar forsendur og 30., 33. og 36. gr. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Í forsendum héraðsdóms hefði ekkert verið vikið að þessum málsástæðum og yrði ekki ráðið af dóminum hvers vegna talið hafi verið óþarft að leysa úr þeim. Ekki hefði verið tekin rökstudd afstaða til málsástæðna sem málatilbúnaður N var reistur á og væri það í andstöðu við f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Jafnframt væri í forsendum héraðsdóms hvorki vísað í lagaákvæði né aðrar reglur til stuðnings niðurstöðu um sýknu P. Samkvæmt því væru slíkir annmarkar á dómi héraðsdóms að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju, þar sem nánar tilgreind ummæli héraðsdómara við meðferð málsins í héraði gáfu ákærða með réttu tilefni til að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að framlengd yrði nauðungarvistun B í allt að 12 vikur með rýmkun. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að B hefði lögheimili í sveitarfélaginu M en dveljist í R. „Dvalarstaður“ B í skilningi 7. gr, sbr. 20. gr. lögræðislaga væri því R og því væri A ekki réttur aðili málsins, heldur félagsþjónusta R, og aðildarskortur fyrir hendi. Í úrskurði Landsréttar voru rakin sjónarmið og markmið að baki ákvæðum lögræðislaga um heimildir sveitarfélaga til að reka dómsmál um lögræðissviptingu og nauðungvarvistun. Með „dvalarstað“ í skilningi d-liðar 7. gr., sbr. 20. gr. lögræðislaga sé átt við sveitarfélag varnaraðila í lögræðismáli. Líta yrði svo á að B hefði „fasta búsetu“ í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga um lögheimili og aðsetur í sveitarfélaginu M þar sem hann ætti lögheimili. Af því leiði að líta yrði svo á að M sé sveitarfélag B og þar með dvalarstaður hans. Samkvæmt því teldist A réttur aðili til að setja fram hina umþrættu kröfu. Í úrskurði Landsréttar kom einnig fram að samkvæmt 2. mgr. 11. gr., sbr. 5. mgr. 29. gr. a, lögræðislaga skuli dómari, í því skyni að leggja sjálfstætt mat á hæfi þess sem nauðungarvistun lýtur að, kalla hann fyrir dóm, kynna honum kröfuna og gefa honum kost á að tjá sig um hana, nema ástandi hans sé svo háttað samkvæmt vottorði læknis að það sé ekki mögulegt. Þess hefði ekki verið gætt við meðferð málsins í héraði og því væri óhjákvæmilegt að ómerkja hinn kærða úrskurð og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar og úrskurðar á ný.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var fjárnám sem S gerði í eignarhlut A í fasteign til tryggingar kröfu um vangreidd opinber gjöld B, fyrrum eiginmanns A, vegna gjaldáranna 2011-2013 á grundvelli lögbundinnar ábyrgðar maka samkvæmt 1. mgr. 116. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, en hjónabandi A og B lauk með skilnaði árið 2013. Í málinu lá fyrir að opinber gjöld B vegna gjaldáranna 2011-2017 hefðu verið endurákvörðuð í kjölfar skattrannsóknar og var fjármunum sem gert var fjárnám í hjá B sjálfum ráðstafað á þann hátt að ekkert var greitt inn á skattskuld hans vegna gjaldáranna 2011 og 2012 og eingöngu að hluta vegna gjaldársins 2013. Í úrskurði Landsréttar var fallist á með A að ekki hefði verið tekin afstaða til málsástæðu A sem laut að því að framangreind ráðstöfun S á greiðslum B hefði ekki fylgt fyrirmælum 2. gr. reglna nr. 797/2016 um greiðsluforgang og skuldajöfnun skatta og gjalda. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs flutnings og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.
H og S keyptu einbýlishús af HD sem byggði húsið, Ó var byggingarstjóri en G var arkitekt hússins. Ó og G höfðu báðir tekið ábyrgðartryggingu hjá V hf. H og S höfðuðu mál vegna galla á húsinu og kröfðust þess að HD myndi greiða þeim 31.995.686 krónur, þar af að hluta óskipt með Ó og V hf. og að hluta óskipt með G. Með hinum áfrýjaða dómi var HD gert að greiða H og S nánar tiltekna fjárhæð, þar af óskipt að hluta með Ó, sem talinn var hafa bakað sér skaðabótaábyrgð sem byggingarstjóri. G og V ehf. voru sýknaðir og byggði sýkna V hf. af kröfu úr starfsábyrgðartryggingu Ó á því að vátryggingin hefði verið fallin úr gildi. Í dómi Landsréttar var rakið að stefndi V hf. hafði ekki byggt á þeirri málsástæðu í héraði að starfsábyrgðartrygging Ó væri fallin úr gildi og var hinn áfrýjaði dómur því ekki í samræmi við ákvæði 2. mgr. 111. gr. laga um meðferð einkamála. Yrði ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar á ný.
Hluti ummæla sem birt voru á Facebooksíðu, dæmd dauð og ómerk.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju, þar sem ummæli héraðsdómara í tölvupósti hans til sækjanda og verjanda við meðferð málsins í héraði gáfu ákærða með réttu tilefni til að draga óhlutdrægni dómarans í efa, sbr. g-lið 1. mgr. 6. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Héraðsdómur var ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju, þar sem ekki hafði verið fylgt fyrirmælum 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem máli A á hendur B hf. var vísað frá Landsrétti. Undir rekstri málsins í héraði höfðu orðið þau mistök að ranglega var skipt um nafn stefnda. Hæstiréttur vísaði til þess að ekki væri við neinar skráðar lagareglur eða fordæmi að styðjast við úrlausn þess hvaða réttarfarslegar afleiðingar þessi augljósu mistök við rekstur málsins í héraði ættu að hafa. Við þessar aðstæður væri rétt að velja þá leið við úrlausn um þennan réttarfarsannmarka sem líklegust væri til að stuðla að því að efnislega rétt niðurstaða fengist. Í dómi Hæstaréttar kom fram að enda þótt útilokað hefði verið að leggja efnisdóm á málið í Landsrétti eftir að framangreind mistök við meðferð málsins voru komin í ljós yrði að líta svo á að þar sem A hefði augljóslega verið réttur aðili málsins fyrir Landsrétti og ekki getað áfrýjað málinu gegn öðru félagi en því sem sýknað var í héraði hefði Landsrétti borið að ómerkja dóm héraðsdóms og málsmeðferðina í héraði frá og með að nafni stefnda var ranglega breytt í B hf. Samkvæmt því voru hinn kærði úrskurður Landsréttar og dómur héraðsdóms ómerktir og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar frá og með þinghaldi 17. desember 2020 og dómsálagningar að nýju.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um nauðungarvistun hans á sjúkrahúsi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að meðferð málsins fyrir héraðsdómi hefði verið í slíkri andstöðu við reglur 11. gr., sbr. 4. mgr. 31. gr. lögræðislaga nr. 71/1997 að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn kærða úrskurð og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar og úrskurðar á ný.
Með dómi héraðsdóms var B falin forsjá C, dóttur A og B, og skyldi lögheimili hennar vera hjá B. Þá var mælt fyrir um umgengni A og B við C. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í málinu væri deilt um forsjárhæfni málsaðila og það hvers konar fyrirkomulag forsjár og umgengni væri dóttur þeirra fyrir bestu. Hefði héraðsdómi því verið rétt að kveðja sérfróðan meðdómsmann til setu í dómi, sbr. 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá var jafnframt vísað til þess að við meðferð málsins fyrir héraðsdómi hefði dómurinn falið sálfræðingi, sem ekki var dómkvaddur sem matsmaður í málinu, önnur verkefni en að kanna viðhorf C og skila álitsgerð um það til dómsins. Með þessu hefði héraðsdómur farið út fyrir þær heimildir sem honum væru fengnar með 1. mgr. 43. gr., sbr. 3. mgr. 42. gr. barnalaga nr. 76/2003. Hinn áfrýjaði dómur var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.
Ágreiningur málsins varðaði það álitaefni hvort skuldbinding Ú til að kaupa fasteignina Bitru í Flóahreppi á grundvelli samþykkts gagntilboðs hefði fallið niður vegna fyrirvara sem þar komu fram. Ú byggði á því að fyrirvarar í kauptilboði hefðu ekki gengið eftir og skuldbinding hans til að kaupa fasteignina hefði því verið niður fallin er hann tilkynnti Á um að hann hefði ákveðið að hætta við kaupin. Með dómi héraðsdóms var fallist á kröfu Á um viðurkenningu á skaðabótaskyldu Ú. Í dómi Landsréttar kom fram að í dómi héraðsdóms hefði ekki verið vikið að málsástæðu Ú um fyrirvara á fjármögnun kaupanna og skorti á tilkynningu hans til Á og fasteignasala eins og áskilið var í samþykktu gagntilboði. Samkvæmt því hefði ekki í héraðsdómi verið tekin rökstudd afstaða til málsástæðna sem meginþungi málatilbúnaðar Ú hefði verið reistur á. Hafi því skort verulega á að héraðsdómur tæki rökstudda afstöðu til allra málsástæðna Ú, sbr. f-lið 1. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Yrði með vísan til þess ekki hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
A krafði Í um bætur samkvæmt skaðabótalögum nr. 50/1993 vegna „varanlegs miska“, tímabundins atvinnutjóns og þjáninga sem A kvaðst hafa orðið fyrir vegna aðgerða lögreglu sem beindust að honum í apríl 2010 við rannsókn á sakamáli. Með hinum áfrýjaða dómi var kröfu A í héraði um bætur vegna „varanlegs miska“ og þjáningabóta vísað frá dómi en Í gert að greiða A 5.643.212 krónur í bætur fyrir tímabundið tekjutap „með vöxtum frá 21. apríl 2010 samkvæmt 16. gr. laga nr. 38/2001 og dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá 15. apríl 2018 til greiðsludags.“ Þá skyldi allur málskostnaður A greiddur úr ríkissjóði, þar með talin málflutningsþóknun lögmanns hans. Í dómi Landsréttar kom fram að í forsendum hins áfrýjaða dóms væri hvorki leyst úr ágreiningi aðila um upphafstíma vaxta né tekin afstaða til málsástæðu Í um að vextir væru fyrndir að hluta. Þá kom fram að skorti á að héraðsdómur hefði fjallað um þá málsástæðu Í og mótmæli við því að bifreiðahlunnindi væru ekki að réttu lagi hluti af tímabundnu atvinnutjóni A. Jafnframt var í hinum áfrýjaða dómi ekki tekin afstaða til krafna um málskostnað sem hvor aðila gerði á hendur hinum. Því voru slíkir annmarkar á hinum áfrýjaða dómi að ekki yrði komist hjá því að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum L um afmáningu tiltekinna skjala var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að við mat á upphafstíma frests þriðja manns til að bera úrlausn þinglýsingarstjóra undir dóm samkvæmt 1. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga skyldi miða við það tímamark er þinglýsingarbeiðandi fengi vitneskju um úrlausnina. Þar sem ekki yrði ráðið af gögnum málsins hvenær R hefði fengið vitneskju um þinglýsingu skjalanna var lagt til grundvallar að L hefði borið ákvarðanir þinglýsingarstjóra undir dóm innan þess frests sem um ræddi í 1. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga. Hefðu því ekki verið efni til að vísa málinu frá dómi með þeim hætti sem gert var í hinum kærða úrskurði. Þá kom fram í úrskurði Landsréttar að af gögnum málsins yrði ekki ráðið að þinglýsingarstjóri hefði gætt þess að kynna tilgreindu félagi og, eftir atvikum, öðrum sem hagsmuni kynnu að eiga kröfur L og gefið þeim kost á að koma á framfæri skriflegum kröfum sínum og athugasemdum, sbr. 4. mgr. 3. gr. þinglýsingalaga. Að þessu hafi héraðsdómara jafnframt borið að gæta af sjálfsdáðum. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að nýju í samræmi við ákvæði þinglýsingalaga.
Ákæruvaldið (
Sigríður J. Friðjónsdóttir ríkissaksóknari)
gegn
X (
Björgvin Jónsson lögmaður)
X var ákærður fyrir nauðgun og kynferðisbrot gegn dóttur þáverandi sambýliskonu sinnar, sbr. 1. mgr. 194. gr. og 1. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og fyrir kynferðisbrot með því að hafa haft í vörslum sínum í síma 85 ljósmyndir og eina hreyfimynd sem sýndu börn á kynferðislegan hátt, sbr. 1. mgr. 210. gr. a. laga nr. 19/1940. Loks var X ákærður fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum 1,44 g af kókaíni, sbr. 2. gr., sbr. 5. og 6. laga nr. 65/1974 um ávana- og fíkniefni. Með héraðsdómi var X sýknaður af því broti sem honum var gefin að sök gegn dóttur þáverandi sambýliskonu sinnar en fundinn sekur um hin brotin. Með dómi Landsréttar var X fundinn sekur um öll brotin sem honum voru gefin að sök. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að svo verulegir annmarkar hefðu verið á aðferð við sönnunarmatið í hinum áfrýjaða dómi að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu til Landsréttar til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Játning X fyrir héraðsdómi var ekki talin skýlaus í skilningi 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og voru því ekki talin skilyrði til að ljúka málinu á grundvelli þeirrar lagaheimildar. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
Ómerkt voru nokkur ummæli sem stefndi lét falla um stefnanda á Facebooksíðu sinni í tenglsum við deilur aðila um umgengisrétt við barn. Ekki var fallist á það með stefnda að ummælin væru gildisdómur eða liður í almennri þjóðfélagsumræðu. Sömuleiðis var hafnað sjónarmiðum um að stefnandi sjálf hefði með orðum eða athöfnum veitt honum tilefni til birtingar hinna ómerktu staðhæfinga. Var stefnda gert að greiða stefnanda miskabætur. Ekki voru talin lagaskilyrði til að taka til greina kröfu stefnanda um að stefnda yrði gert að birta forsendur og niðustöðu dóms á Facebooksíðu sinni.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Margrét Herdís Jónsdóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Þröstur Þór Guðmundsson lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem staðfest var ákvörðun lögreglustjóra um að X skyldi sæta nánar tilgreindu nálgunarbanni og brottvísun af heimili. Landsréttur taldi að samning hins kærða úrskurðar hefði ekki verið í samræmi við fyrirmæli 3. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Hinn kærði úrskurður var því ómerktur og vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Lögreglustjórinn á Suðurnesjum (
Súsanna Björg Fróðadóttir aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Lilja Margrét Olsen lögmaður)
X krafðist þess að felld yrði úr gildi ákvörðun L þar sem X var gert skylt að halda sig innan marka sveitarfélagsins H og sinna reglulegri tilkynningarskyldu. Þá krafðist X þess að haldlagningu á vegabréfi hans yrði aflétt. Landsréttur taldi að samning hins kærða úrskurðar hefði ekki verið í samræmi við fyrirmæli 3. mgr. 181. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Hinn kærði úrskurður var því ómerktur og vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
A höfðaði mál aðallega á hendur SÍ en til vara á hendur Í. Gerði A þær kröfur á hendur SÍ að ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 yrði felld úr gildi sem og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011 og að SÍ yrði dæmt til þess að greiða A nánar tilgreinda fjárhæð. Þá gerði A þær kröfur á hendur Í, sem varastefnda, að ef SÍ yrði sýknað af síðari dómkröfu A yrði Í dæmt til að greiða A sömu fjárhæð og krafist var úr hendi aðalstefnda SÍ. Kröfur A á hendur SÍ voru meðal annars byggðar á því að A hefði orðið fyrir líkamstjóni vegna bilunar eða galla í bjargráði og að hann ætti rétt á bótum frá SÍ á grundvelli ákvæða laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Kröfu sína á hendur Í byggði A einkum á því að hann ætti rétt til skaðabóta á grundvelli ákvæða laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð þar sem A hefði orðið fyrir tjóni af völdum gallaðs bjargráðs sem Landspítalinn hefði flutt inn og dreift. Við rekstur málsins fyrir héraðsdómi var ákveðið að skipta sakarefni þess á þann hátt að fyrst yrði leyst úr kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011. Við upphaf aðalmeðferðar um fyrri dómkröfu A var bókað í þingbók að héraðsdómari hefði kvatt tvo lækna sem sérfróða meðdómsmenn til setu í dóminum. Jafnframt var bókað að lögmaður Í viki úr sal þar sem hlutur Í í málinu hvíldi á meðan leyst væri úr fyrri dómkröfu A. Þá komu vitni fyrir dóminn og gáfu skýrslu. Dómur var kveðinn upp í málinu 28. febrúar 2017 þar sem dómkrafa A var tekin til greina. Í kjölfarið tók SÍ ákvörðun um að greiða Á hámarksbætur samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 og í þinghaldi 16. október 2017 var því lýst yfir af hálfu SÍ að fallist væri á kröfugerð A, þar á meðal um dráttarvexti. Í þinghaldinu var bókað að lögmaður Í teldi að fara þyrfti fram sönnunarfærsla að nýju sambærileg þeirri sem þegar hefði farið fram. Sjónarmið Í voru áréttuð bókun í þinghaldi 23. mars 2018, þar á meðal um nauðsyn þess að dómurinn yrði eins skipaður við meðferð málsins sem fram undan væri. Í bókun dómsformannsins var tekið fram að Í hefði fallist á sakarskiptingu og átt þess kost að láta fyrri hluta málsins til sín taka, auk þess sem dómi í fyrri hluta málsins hefði ekki verið áfrýjað og niðurstaða hans væri því bindandi. Þá væri ekki þörf á sérþekkingu í þeim hluta málsins sem eftir stæði þar sem ágreiningur þar lyti að greiðsluskyldu Í. Bókað var af hálfu Í í þinghaldi 5. júlí 2018 það sjónarmið að vísa ætti málinu frá þar sem ekki reyndi á aðild varastefnda nema aðalstefndi hefði verið sýknaður. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og samspili krafna á hendur aðal- og varastefnda var háttað í þessu máli hefði ekki verið skylt að vísa kröfum á hendur Í frá dómi eftir að því hafði verið lýst yfir í þinghaldi að málinu væri lokið að því er varðaði SÍ. Þá sagði að þótt sakarefni málsins hefði verið skipt á grundvelli 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri áfram um eitt og sama dómsmálið að ræða. Af ákvæðum 4. gr. og 2. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 leiddi að hinir sérfróðu meðdómsmenn, sem tekið höfðu sæti með dómsformanni í málinu, hefðu eftir uppkvaðningu dóms um fyrri hluta málsins áfram átt að taka þátt í aðalmeðferð og samningu dóms um þær kröfur sem dómurinn átti þá eftir að taka afstöðu til. Því til viðbótar var tekið fram að sakarefni á hendur Í voru að hluta til önnur en á hendur SÍ og enn væri í málinu deilt um atriði sem sérkunnáttu þyrfti til að leysa úr. Í stað þess að dómurinn yrði áfram fjölskipaður kaus dómsformaður að annast málsmeðferðina einn og kveða einn upp dóm í málinu, að hluta til á grundvelli forsendna fyrri dóms í málinu, þó að Í hefði ekki átt aðild að þeirri málsmeðferð. Með vísan til þessa taldi Landsréttur svo alvarlega annmarka vera á meðferð málsins í héraði að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm af sjálfsdáðum og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.
S ehf. og H ehf. höfðuðu mál gegn G ehf. til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem þeir urðu fyrir við flotun á gólfi í kjallara hússins að Hlíðasmára 8. Jafnframt kröfðust þeir viðurkenningar á því að þeir ættu rétt til vátryggingarbóta úr ábyrgðartryggingu G ehf. hjá V hf. vegna bótaskyldrar háttsemi G ehf. Húsfélagið Hlíðasmára 8 höfðaði einnig mál vegna sama tjónsatviks gegn G ehf., V hf. og S ehf. en með dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. apríl 2019 voru allir stefndu sýknaðir af kröfu húsfélagsins. Því máli hefur verið áfrýjað til Landsréttar en niðurstaða réttarins liggur ekki fyrir. Héraðsdómur taldi S ehf. og H ehf. skorta lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfum sínum fyrir dómi þar sem dæmt hefði verið um ætlaða skaðabótaskyldu G ehf. og V hf. í fyrrnefndum dómi, vegna sama tjónsatviks, og vísaði málinu frá með vísan til 2. mgr. 25. gr. og 1.,2. og 4. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur komst að þeirri niðurstöðu að þar sem aðilar málsins væru ekki að öllu leyti þeir sömu og aðilar í máli því sem dæmt var í Héraðsdómi Reykjaness 12. apríl 2019 og efnisdómur hefði ekki fallið um kröfur aðila í þessu máli yrði málinu ekki vísað frá dómi á grundvelli neikvæðra réttaráhrifa fyrrnefnds dóms, sbr. 1. og 2. mgr. 116. gr. nr. 91/1991. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði skorið úr því fyrr en með efnisdómi í þessu máli hvort sóknaraðilum hefði lánast að sanna hið gagnstæða hvað varðar þau málsatvik sem dæmt var um í dómi Héraðsdóms Reykjaness 12. apríl 2019. Jafnframt taldi rétturinn að S ehf. og H ehf. hefðu leitt nægar líkur að því að þeir kynnu að hafa orðið fyrir tjóni sem rekja mætti til umrædds tjónsatviks og hefðu þeir þar með lögvarða hagsmuni af því að leita viðurkenningardóms um kröfur sínar. Var því hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Með ákæru lögreglustjóra í apríl 2018 voru ákærða gefin að sök nánar tilgreind umferðar-, fíkniefna- og vopnalagabrot og var málið þingfest rúmum mánuði síðar. Við fyrirtöku málsins í lok nóvember sama ár var einnig tekið fyrir annað sakamál á hendur X sem höfðað hafði verið með ákæru lögreglustjóra degi fyrr og voru málin sameinuð með heimild í 1. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008. Í úrskurði Landsréttar kom fram að af forsendum hins áfrýjaða dóms yrði ráðið að einungis fyrri ákæran hefði verið til umfjöllunar í dóminum en ekki hefði verið tekin afstaða til ákæruefna samkvæmt síðari ákærunni og dómur ekki lagður á þau. Var samningu dómsins því verulega ábótavant og í andstöðu við 2. og 4. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008. Hinn áfrýjaði dómur var því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
L ehf. krafðist þess aðallega að viðurkennt yrði með dómi að sá hluti lánssamnings á milli L ehf. og L hf. sem væri verðtryggður bæri ekki vexti en til vara að verðtryggður hluti lánssamningssins bæri ekki breytilega vexti heldur vexti sem ákveðnir væru af Seðlabanka Íslands. Héraðsdómur sýknaði L hf. af kröfu L ehf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að varakröfu L ehf. hefði verið getið í dómi héraðsdóms meðal krafna L ehf. en að öðru leyti hefði ekkert verið vikið að kröfunni eða úr henni leyst og væri það í andstöðu við f-lið 1. mgr. og 2. mgr. 114. gr. laga nr. 91/1991, um meðferð einkamála. Þá hefði héraðsdómur ekki vikið að kröfu L hf. um frávísun á varakröfu L ehf. né úr henni leyst og væri það í andstöðu við c- og f-lið 1. mgr. 114. gr. sömu laga. Samkvæmt því væru slíkir annmarkar á dómi héraðsdóms að óhjákvæmilegt væri að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Játning X fyrir héraðsdómi var ekki talin skýlaus í skilningi 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála og voru því ekki talin skilyrði til að ljúka málinu á grundvelli þeirrar lagaheimildar. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar á ný.
A ehf. höfðaði mál til heimtu greiðslu fjárkrafna sem hann taldi sig eiga á hendur I ohf. á grundvelli verksamnings 2012 um viðbyggingu við Flugstöð Leifs Eiríkssonar. I ohf. taldi sig eiga gagnkröfu á hendur A ehf. vegna umsaminna tafabóta sem skuldajafnað yrði við kröfur hans að því leyti sem þær yrðu viðurkenndar. Taldi A ehf. m.a. að borið hefði að lengja verktíma hans og stytta þá tímabil umsaminna tafabóta á grundvelli ÍST 30 og orðsendinga A ehf. til I ohf. í maí 2012. Í hinum áfrýjaða dómi hafði verið talið að ákveðin orðsending hefði verið ófullnægjandi tilkynning í skilningi ÍST 30. Í dómi Hæstaréttar var talið að orðsendingin hefði fullnægt kröfum staðalsins og sérstaklega áréttað að fyrrnefnd grein gerði aðeins ráð fyrir rökstuddri tilkynningu þess efnis að verktaki teldi sig eiga rétt á framlengdum verktíma og hvernig ætluð töf tengdust þeim atburðum sem hann bæri fyrir sig. Þar sem í hinum áfrýjaða dómi, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, hefði í engu verið fjallað efnislega hvort eitthvert þeirra atriða sem A ehf. byggði á kynni að hafa skapað honum rétt á lengingu verktíma var talið að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsóm að taka málið til meðferðar og dómsálagningar að nýju.
M og K deildu um forsjá dóttur þeirra. Í héraðsdómi var K dæmd forsjá barnsins en kveðið nánar á um reglulega umgengni stúlkunnar við M. Við málflutning fyrir Hæstarétti var upplýst að K hefði flutt til Bandaríkjanna með stúlkuna. Vísaði Hæstiréttur til þess að niðurstaða dómsins um forsjá K með barninu og fyrirkomulag umgengni hefði m.a. verið reist á forsendum um áframhaldandi búsetu K hér á landi þar sem unnt væri að koma við reglulegri umgengni barnsins við föður sinn. Var talið að þessar forsendur hefðu breyst svo mjög að grundvelli málsins hefði verið raskað með þeim hætti að ekki yrði komist hjá því að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og leggja fyrir héraðsdóm að taka málið til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu J um að fella úr gildi fjárnámsgerð sýslumanns vegna ógreiddra hitaveitugjalda. Með dómi Hæstaréttar var úrskurður héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og uppkvaðningar að nýju þar sem ekki hafði verið tekin rökstudd afstaða til þeirra málsástæðna um lögmæti kröfunnar sem aðilar reistu málatilbúnað sinn á.
Ákæruvaldið (Daði Kristjánsson saksóknari) gegn
X (sjálfur)
Héraðsdómari skipaði X verjanda þrátt fyrir að bókað hafði verið við þingfestingu málsins að X óskaði ekki eftir verjanda að svo stöddu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt c. lið 3. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmála Evrópu skyldi sakborningur fá að halda uppi vörnum sjálfur og væri sá réttur liður í réttlátri málsmeðferð sem væri varin af 1. mgr. sömu greinar og 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar. Um rétt þennan væri nánar kveðið á um í 29. gr. laga nr. 88/2008 en í 3. mgr. 31. gr. sömu laga væri kveðið á um heimild dómara til að skipa sakborningi verjanda þótt hann hefði ekki óskað þess ef hann væri að mati dómara ekki fær um að gæta hagsmuna sinna sem skyldi við meðferð máls fyrir dómi. Ákvörðun héraðsdóms um að skipa X verjanda hefði hins vegar ekki verið reist á því að hann væri ófær um að gæta hagsmuna sinna sjálfur, enda hefði ekkert komið fram í málinu sem benti til þess að hann hefði ekki verið til þess hæfur. Í því tilliti breytti engu þótt X talaði ekki íslensku enda hefði verið fullnægjandi að bregðast við því með því að fá túlk til að þýða það sem fram fór fyrir dómi. Var því ekki virtur lögbundinn réttur X til að verja sig sjálfur við meðferð málsins en ekki var hægt að útiloka að það kynni að hafa skipt einhverju um úrslit þess. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til nýrrar meðferðar.
Áfrýjað var dómi héraðsdóms þar sem I ehf. var dæmt til greiðslu reikninga vegna vinnu H ehf. við vefsíðugerð fyrir fyrrnefnda félagið. Í dómi Hæstaréttar kom fram að embættisdómara væri ófært að fjalla um þær málsástæður sem uppi væru hafðar í málinu á grunni almennrar þekkingar sinnar, menntunar eða lagaþekkingar. Þar sem þörf væri á sérkunnáttu til þess að leysa úr málsástæðum aðila yrði að kveðja til sérfróða meðdómsmenn samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, til að leggja mat á gögn málsins og spyrja þá sérfróðu menn sem unnið hefðu matsgerðir í því. Þar sem það hefði ekki verið gert varð að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Jón H. B. Snorrason saksóknari)
gegn
X (
Kristján Stefánsson hrl)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var þeirri kröfu X að fella úr gildi kyrrsetningar á nánar tilgreindum eignum hans. Í dómi Hæstaréttar kom fram að liðið hefðu meira en fjórar vikur frá því að málið var tekið til úrskurðar og þar til hann var kveðinn upp. Samkvæmt 1. mgr. 184. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála hefði borið að flytja málið á ný, nema dómari og aðilar teldu það óþarft. Málið hefði ekki verið flutt að nýju og mætti ekki ráða að aðilum hefði verið gefinn kostur á því né að þeir hefðu lýst yfir að þess gerðist ekki þörf og dómari væri því sammála. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og uppkvaðningar úrskurðar að nýju.
Þrotabú I ehf. krafðist riftunar á kaupsamningi I ehf. og J, fyrrum stjórnarformanns I ehf., um kaup félagsins á stofnfjárbréfum í B og endurgreiðslu fjárhæðar sem svaraði til kaupverðsins. Var krafa þrotabúsins tekin til greina í héraði. Þar sem héraðsdómur hafði ekki tekið rökstudda afstöðu til þeirrar málsástæðu J að krafa um skaðabætur úr hendi hans væri fyrnd, ómerkti Hæstiréttur hinn áfrýjaða dóm og vísaði málinu heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
L bar ákvörðun sína um X yrði gert skylt að sæta brottvísun af heimili sínu og nálgunarbanni á grundvelli laga nr. 85/2011 um nálgunarbann og brottvísun af heimili undir héraðsdóm til staðfestingar. Í hinum kærða úrskurði var ekki leyst úr þeim hluta kröfugerðar L sem laut að brottvísun X af heimili sínu og var úrskurðinn því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Lögreglustjórinn á höfuðborgarsvæðinu (
Jón H. B. Snorrason saksóknari)
gegn
X (
Bjarni Hauksson hrl)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli D á hendur S var vísað frá dómi. Deildu aðilar um fjárhæð endurgreiðslu S til D vegna bílskúrsréttar þess síðarnefnda. Í samningi aðila var kveðið á um að kæmi upp ágreiningur um fjárhæðina skyldu þrír matsmenn ákvarða hana eftir ákvæðum samningsins og skyldi niðurstaða þeirra vera endanleg. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í héraði hefði ekki verið gerð krafa um að framangreint ákvæði samningsins yrði ógilt eða því vikið til hliðar á grundvelli ógildingarreglna laga nr. 7/1936 og kæmist sú málsástæða því ekki að fyrir Hæstarétti. Þá var ekki talið að ákvæðið uppfyllti þær kröfur sem gerðar væru í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma til að ákvæði laganna ættu við. Hins vegar var talið að umrædd tilhögun ætti sér næga stoð í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem mælt væri fyrir um heimild manna til að semja sig undan valdsviði almennra dómstóla. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun málsins staðfest.
Aðilar deildu um efndir á samningi um skilnað og skilnaðarkjör sem þau höfðu gert á árinu 2010. Í stefnu málsins setti M fram kröfur í sjö liðum og var sjöundi töluliðurinn vegna millifærslna K sem hann taldi að henni hefði verið óheimilt að framkvæma. Í héraðsdómi var gerð grein fyrir umræddum kröfulið en í niðurstaðakafla dómsins var engin afstaða tekin til kröfunnar. Var því óhjákvæmilegt að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til meðferðar og dómsálagningar að nýju.
Í hf. krafði J um greiðslu skuldar vegna yfirdráttar á tékkareikningi. Héraðsdómur tók kröfu Í hf. til greina og vísaði m.a. til þess að málsástæða J, til stuðnings varakröfu sinni, um að vextir og þjónustugjöld sem gjaldfærð hefðu verið á reikning hans væru fyrnd hefði verið of seint fram komin. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði m.a. að í héraði hefði J aðallega krafist sýknu en til vara lækkunar á dómkröfu Í hf. Því til stuðnings hefði J vísað til viðskiptayfirlits Í hf. og laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Eins og málið lá fyrir taldi Hæstiréttur að varakrafa J væri studd rökum um fyrningu og þá einnig um fyrningu vaxta. Þar sem héraðsdómari hefði ekki tekið efnislega afstöðu til þeirrar málsástæðu var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.
M áfrýjaði dómi þar sem H ehf. var sýknað af kröfu hans um skaðabætur vegna ætlaðra galla á verki. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í málinu væri deilt um staðreyndir sem bornar hefðu verið fram sem málsástæður og sérkunnáttu væri þörf til að leysa úr. Samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála hefði héraðsdómara því borið að kveðja til sérfróða meðdómsmenn sem hefðu slíka kunnáttu til að taka sæti í dóminum. Þar sem það hefði ekki verið gert var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.
Ákæruvaldið (
Hulda Elsa Björgvinsdóttir saksóknari)
gegn
X (
Sigurður Jónsson hrl)
X var ákærð fyrir fjárdrátt með því að hafa, sem varamaður stjórn A ehf., sameiginlega með Y, dregið félaginu og notað til reksturs þess fjármuni sem haldið var eftir af launagreiðslum starfsmanns og ganga áttu til Innheimtustofnunar sveitarfélaga. Með vísan til játningar ákærðu var í héraði farið með málið í samræmi við ákvæði 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. X var hins vegar sýknuð af ákærunni með vísan til stöðu hennar í stjórn A, þar sem ekkert hefði bent til að hún hefði tekið sæti í stjórninni í forföllum aðalmanns. Hæstiréttur taldi að ekki hefði með réttu mátt líta svo á að fyrir lægi skýlaus játning X á sakargiftum þannig að hún hafi verið í samræmi við gögn málsins um aðkomu X að brotinu. Hefðu ekki verið lagaskilyrði til þess að taka málið til dóms í héraði án frekari reifunar og eftir atvikum gagnaöflunar um þátt X í broti. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
K áfrýjaði dómi þar sem hann var dæmdur til greiðslu reikninga vegna vinnu E ehf. á raflögnum í nýbyggingu í hans eigu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í málinu væri deilt um staðreyndir sem bornar hefðu verið fram sem málsástæður og sérkunnáttu væri þörf til að leysa úr. Hefði héraðsdómara því borið samkvæmt 2. mgr. 2. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að kveðja til sérfróða meðdómsmenn sem hefðu slíka kunnáttu til að taka sæti í dómi. Þar sem það hafði ekki verið gert varð að ómerkja hinn áfrýjaða dóm og vísa málinu heim í hérað til aðalmeðferðar og dómsálagningar að nýju.
X var ákærður fyrir fíkniefnalagabrot með því að hafa haft í vörslum sínum í sölu- og dreifingarskyni 841 stk. kannabisplöntur og hafa um skeið fram til þess dags ræktað plönturnar, auk þess að hafa í vörslum sínum 1060,5 g af kannabislaufum. Játaði X háttsemina og var því farið með málið í samræmi við ákvæði 1. mgr. 164. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var X sakfelldur í héraði á grundvelli játningarinnar og dæmdur í 18 mánaða fangelsi, auk þess sem honum var gert að sæta upptöku á fíkniefnum og munum. Hæstiréttur vísaði til þess að ekki yrði séð að lögregla hefði leitast við að afla frekari gagna til að varpa ljósi á sannleiksgildi játningar X eftir að hún lá fyrir, en dómurinn taldi að ekki yrði séð að neitt annað hefði komið fram við rannsókn málsins sem benti til sektar hans. Hefði lögregla með þessu brugðist þeim skyldum, sem á henni hvíldu samkvæmt 2. mgr. 53. gr. laga nr. 88/2008, en lögreglustjóri mælti ekki fyrir um frekari rannsókn málsins þrátt fyrir það heldur gaf út ákæru á hendur X. Féllst Hæstiréttur ekki á það með héraðsdómi að játning X hefði verið í samræmi við önnur gögn málsins og taldi að ekki hefðu verið efni til að komast að þeirri niðurstöðu að játningin hefði verið trúverðug án frekari sönnunarfærslu fyrir dómi samkvæmt 166. gr. laga nr. 88/2008. Hefðu því brostið lagaskilyrði til að ljúka málinu á þann hátt sem gert var í héraði. Var hinn áfrýjaði dómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
X, Y og Z voru ákærðir fyrir brot gegn lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og lögum nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að í málum sem þessum hafi dæmdri sektargreiðslu vegna slíkra brota verið skipt milli ákærðu, þegar fleiri en einn maður væri sakfelldur fyrir brot. Eins og málið væri vaxið yrði að telja að hagsmunir Y og Z kynnu í svo veigamiklum atriðum að rekast á að óheimilt hafi verið að skipa þeim einn og sama verjandann, sbr. 5. mgr. 33. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Þá gæti niðurstaða í máli X ráðist af niðurstöðu um refsiábyrgð Y og Z. Voru hinir áfrýjuðu dómar ómerktir og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Ákæruvaldið (
Helgi Magnús Gunnarsson vararíkissaksóknari)
gegn
X (
Kristín Edwald hrl)
X var ákærður ásamt þremur öðrum mönnum fyrir brot gegn 1. mgr. 262. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, lögum nr. 50/1988 um virðisaukaskatt og lögum nr. 45/1987 um staðgreiðslu opinberra gjalda sem framin voru í rekstri einkahlutafélagsins A. Hafði X verið skráður framkvæmdastjóri félagsins hluta þess tímabils sem um ræddi. Var X og einum meðákærðu, Y, skipaður einn og sami verjandinn í héraði. Í dómi Hæstaréttar sagði að í málum sem þessu hefði dæmdri sektargreislu samkvæmt 1. mgr. 40. gr. laga nr. 50/1988 verið skipt niður milli ákærðu þegar fleiri en einn maður hefði verið sakfelldur fyrir brot. Hið sama væri talið gilda um sektargreiðslur samkvæmt 2. mgr. 30. gr. laga nr. 45/1987. Eins og mál þetta væri vaxið yrði að telja að hagsmunir X og Y rækjust á í svo þýðingarmiklum atriðum að óheimilt hefði verið að skipa þeim einn og sama verjandann, sbr. 5. mgr. 33. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Var héraðsdómur því ómerktur að því er varðaði X og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Með dómi Hæstaréttar í máli ákæruvaldsins gegn X, frá 16. september 2010 í máli nr. 203/2010, var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Í kjölfarið var hinn áfrýjaði dómur kveðinn upp 7. október 2010 eftir að m.a. hafði verið fært til bókar að verjandi ákærða hefði reifað stuttlega sjónarmið sín og jafnframt tekið fram að dómari og málflytjendur teldu endurflutning óþarfan. Hæstiréttur taldi alls ófullnægjandi þá takmörkuðu málsmeðferð sem lýst væri í bókuninni. Með hliðsjón af fordæmum Hæstaréttar yrði héraðsdómur að jafnaði ekki kveðinn upp að réttu lagi án raunverulegs endurflutnings ef liðnar væru átta vikur frá munnlegum málflutningi enda gæti hann ekki komið að því gagni sem til væri ætlast þegar dómsuppsaga drægist svo lengi. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
Með dómi Hæstaréttar í máli ákæruvaldsins gegn X, frá 23. september 2010 í máli nr. 283/2010, var héraðsdómur ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar og dómsálagningar að nýju. Í kjölfarið var hinn áfrýjaði dómur kveðinn upp 11. október 2010 eftir að m.a. hafði verið fært til bókar að dómari og málflytjendur teldu ekki þörf á „fullkomnum málflutningi“ eins og á stæði en vísuðu til þess sem áður hafði komið fram við fyrri málflutning. Hæstiréttur taldi að málið hefði borið að flytja á ný og framangreind málsmeðferð hefði verið allsendis ófullnægjandi. Yrði einnig með hliðsjón af fordæmum Hæstaréttar að líta svo á að héraðsdómur yrði að jafnaði ekki kveðinn upp að réttu lagi án raunverulegs endurflutnings, ef liðnar væru átta vikur frá munnlegum málflutningi, enda gæti hann ekki komið að því gagni sem til væri ætlast þegar dómsuppsaga drægist svo lengi. Var hinn áfrýjaði dómur því ómerktur og málinu vísað heim í hérað til löglegrar meðferðar.
L hf. kærði úrskurð héraðsdóms þar sem gagnkröfum hans á hendur R ehf. var vísað frá dómi vegna vanreifunar. R ehf. hafði lýst kröfum við slit L hf. um að viðurkennd yrði skaðabótakrafa hans á hendur L hf. auk þess sem hann krafðist þess að fá ótakmarkaðan aðgang að tilgreindum bankareikningi með tiltekinni innstæðu. Fyrri kröfunni lýsti hann sem almennri kröfu en þeirri seinni sem sértökukröfu. L hf. lagði fram greinargerð í þinghaldi 25. febrúar 2011 og hafði m.a. uppi gagnkröfu um að R ehf. greiddi honum tiltekna fjárhæð með dráttarvöxtum. Kvað hann gagnkröfuna vera tilkomna vegna skuldar R ehf. við sig samkvæmt afleiðusamningi sem í gildi hefði verið milli þeirra. Í dómi Hæstaréttar sagði m.a. að héraðsdómi hefði borið samkvæmt fyrirmælum 4. mgr. 177. gr. laga nr. 21/1991 að gefa R ehf. kost á að skila stuttu skriflegu svari við gagnkröfum L hf. Þetta hefði héraðsdómur látið undir höfuð leggjast og ekki kæmi fram í endurritum þinghalda í málinu að bókað hefðu verið andsvör R ehf. við kröfunni. Ómerkti því Hæstiréttur hinn kærða úrskurð og málsmeðferðina frá þinghaldi 25. febrúar 2011 og lagði fyrir héraðsdóm að taka málið til löglegrar meðferðar.