Ákæruvaldið (
Haukur Gunnarsson aðstoðarsaksóknari)
gegn
X (
Ólafur Eiríksson lögmaður)
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um atriði sem lutu að sölu áfengis til neytenda í vefverslun. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að í dómaframkvæmd EFTA-dómstólsins hefði verið lagt til grundvallar að léttvín af þeim toga sem sakargiftir á hendur X lutu að félli utan almenns gildissviðs EES-samningsins. Ekki yrði því séð að svör EFTA- dómstólsins við þeim spurningum sem óskað væri ráðgefandi álits um hefðu sjálfstæða þýðingu fyrir úrlausn málsins.
E og Ó höfðuðu mál gegn Í hf. og kröfðust ógildingar á skilmála um breytilega vexti óverðtryggðs húsnæðisláns í veðskuldabréfi sem þau gáfu út 21. janúar 2021. Samkvæmt honum skyldu breytingar á vöxtum „meðal annars taka mið af breytingum á fjármögnunarkostnaði (lánskjörum) bankans, rekstrarkostnaði, opinberum álögum og/eða öðrum ófyrirséðum kostnaði, stýrivöxtum Seðlabanka Íslands, breytingum á vísitölu neysluverðs o.s.frv.“ E og Ó töldu að skilmálinn uppfyllti ekki kröfur um gagnsæi í 1. mgr. 34. gr. laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda og væri ósanngjarn í skilningi 36. gr. c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, eins og skýra bæri þessi lög í ljósi Evróputilskipana um neytendavernd á sviði lánasamninga. Undir rekstri málsins í héraði var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um skýringu ákvæða umræddra tilskipana. Hæstiréttur tók fram að lög nr. 118/2016 hefðu verið sett til að innleiða í íslensk lög tilskipun 2014/17/ESB um lánasamninga fyrir neytendur í tengslum við íbúðarhúsnæði. Yrði 34. gr. laganna því skýrð með hliðsjón af 24. gr. hennar þótt gerðin hafi ekki verið tekin upp í EES-samninginn fyrr en 1. nóvember 2021. Einnig yrði sá hluti 34. gr. sem byggðist á tilskipun 2008/48/EB um lánasamninga fyrir neytendur skýrður í ljósi hennar. Hæstiréttur taldi að tilvísun skilmálans til stýrivaxta Seðlabankans stæðist áskilnað 34. gr. laga nr. 118/2016 um gagnsæi. Þótt vísitala neysluverðs væri opinber vísitala væri vægi hennar í skilmálanum óvissu háð og fullnægði því ekki kröfum 34. gr. Jafnframt taldi Hæstiréttur að aðrir þættir skilmálans uppfylltu ekki skilyrði 34. gr. enda vísuðu þeir til þátta sem neytandi gæti ekki sannreynt og veittu Í hf. opna og ófyrirsjáanlega heimild til vaxtabreytinga. Skilmálinn raskaði því til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna aðila samningsins E og Ó í óhag og teldist ósanngjarn í skilningi 3. mgr. 36. gr. c laga nr. 7/1936, sbr. 1. mgr. 3. gr. tilskipunar 93/13/EBE um ósanngjarna skilmála í neytendasamningum. Til að koma á jafnvægi milli samningsaðila ógilti Hæstiréttur aðra þætti skilmálans en tilvísun til stýrivaxta Seðlabankans. Í hf. var sýknaður af fjárkröfu E og Ó með vísan til þess að vextir á láni þeirra hækkuðu minna en stýrivextir Seðlabankans á því tímabili sem ágreiningur málsins tók til.
Stefnandi höfðaði málið á hendur íslenska ríkinu til heimtu skaðabóta vegna brota á skuldbindingum þess samkvæmt EES-samningnum. Stefndi, íslenska ríkið, var sýknað af kröfum stefnanda þar sem ekki voru uppfyllt skilyrði skaðabótaskyldu.
Stefndi, íslenska ríkið, var sýknað af skaðabótakröfum stefnanda, sem byggði á því að hún hefði orðið fyrir tjóni vegna ólögmætrar uppsagnar þar sem farið hefði verið á svig við áskilnað laga um hópuppsagnir. Var í málinu aflað ráðgefandi álits frá EFTA-dómstólnum í því skyni að varpa ljósi á þá löggjöf sem reyndi á í málinu. Varð niðurstaðan sú að fallist var á það með stefnda að stætt hafi verið á því eins og hér stóð á að telja stjórnarmenn stofnunar með sem starfsmenn hennar og því hafi ekki verið farið á svig við lög um hópuppsögn eins og stefnandi byggði mál sitt á.
Eydís Lára Franzdóttir, Guðni Kjartan Franzson, Sigríður Sólrún, Jónsdóttir, Ólafur Þór Jónsson, Reykjaprent ehf., Jón Gestur Ólafsson og Freygerður Anna Ólafsdóttir og Edda Rún Ólafsdóttir (
Linda Íris Emilsdóttir lögmaður)
gegn
Sveitarfélaginu Vogum (
Ívar Pálsson lögmaður) og
Landsneti hf. (
Þórður Bogason lögmaður)
Stefndu, Sveitarfélagið Vogar og Landsnet hf., voru sýknir af kröfu um ógildingu framkvæmdaleyfis vegna lagningar Suðurnesjalínu 2.
N tók ákvörðun 26. nóvember 2019 og komst að þeirri niðurstöðu að Í hf. hefði með stöðluðum upplýsingum sínum til neytenda brotið gegn f-, g-, i- og l- liðum 7. gr. laga nr. 33/2013 um neytendalán og f- og k-lið 2. mgr. 12. gr. sömu laga. Í hf. skaut þeirri ákvörðun til áfrýjunarnefndar neytendamála sem kvað upp úrskurð 1. október 2020 þar sem ákvörðun N var staðfest. Í hf. höfðaði mál þetta fyrir héraðsdómi og var með hinum áfrýjaða dómi komist að þeirri niðurstöðu að fella bæri úr gildi framangreindan úrskurð áfrýjunarnefndar neytendamála á þeim forsendum annars vegar að hann hefði verið haldinn efnisannmörkum og hins vegar að málsmeðferð fyrir nefndinni hefði verið ábótavant. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var ákveðið að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og beina til hans sjö spurningum um hvernig bæri að túlka tilskipun 2008/48/EB um lánssamninga fyrir neytendur sem var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 33/2013. Þann 23. maí 2024 kvað EFTA- dómstóllinn upp dóm í máli nr. E-4/23. Í dómi Landsréttar var rakið að tilskipun 2008/48/EB miðaði að fullri samræmingu löggjafar og að kröfur hennar væru því ófrávíkjanlegar. Þá væri ljóst að niðurstaða N, sem staðfest var með úrskurði áfrýjunarnefndar neytendamála, um að staðlaðar upplýsingar Í hf. til neytenda uppfylltu ekki kröfur framangreindra ákvæða laga nr. 33/2013, samræmdist ráðgefandi áliti í dómi EFTA-dómstólsins nr. E-4/23. Þá var ekki fallist á með hinum áfrýjaða dómi að málsmeðferð fyrir nefndinni hefði verið ábótavant. Var það því niðurstaða Landsréttar að ekki væru slíkir annmarkar á úrskurði áfrýjunarnefndar neytendamála 13. október 2020 í máli nr. 11/2019 að fella bæri hann úr gildi. Var N því sýknuð af kröfum Í hf.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum N og H gegn S og L var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust N og H þess að ógilt yrði nánar tilgreint framkvæmdaleyfi og tilgreindur úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Í hinum kærða úrskurði kom fram að N og H hefðu ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af fyrri kröfunni og varðandi seinni kröfuna hefðu þeir ekki haldið því fram að ágallar hefðu verið á málsmeðferð eða úrskurðinum þannig að ógildingu varðaði. Með úrskurði Landsréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans. Jafnframt var vísað sjálfkrafa frá Landsrétti kröfu N og H um að rétturinn leitaði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins „um túlkun á þeim atriðum málsins sem varða skýringu samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. 3. gr., sbr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið“, enda væri krafan bæði óskýr og vanreifuð.
V, S og L höfðuðu mál fyrir hönd félagsmanna sinna og kröfðust þess að viðurkennt yrði að ákvörðun Í um að segja upp samningum um yfirvinnu á föstum forsendum við starfsmenn á stoðeiningum Landspítala hefði falið í sér hópuppsagnir í skilningi laga nr. 63/2000 um hópuppsagnir. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um hvernig bæri að túlka tilskipun ráðsins 98/59/EB um samræmingu laga aðildarríkjanna um hópuppsagnir, sem var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 63/2000. Í áliti EFTA-dómstólsins kom meðal annars fram að það væri uppsögn í skilningi a-liðar 1. mgr. 1. gr. tilskipunarinnar þegar vinnuveitandi, einhliða og starfsmanni í óhag, gerði verulegar breytingar á meginþætti ráðningarsamnings af ástæðum sem tengdust ekki hlutaðeigandi launþegum. Hæstiréttur komst að þeirri niðurstöðu að lög nr. 63/2000 veittu opinberum starfsmönnum einnig réttarvernd fyrir hópuppsögnum. Þær breytingar sem urðu á starfskjörum umræddra starfsmanna hefðu hins vegar ekki falið í sér verulegar breytingar á meginþætti ráðningarsamnings þeirra og því ekki um hópuppsagnir að ræða. Samkvæmt framangreindu var kröfum V, S og L hafnað.
E höfðaði mál gegn Í þar sem hann krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að nánar tilgreindar stundir sem hann varði í ferðir á vegum S teldust vinnutími í skilningi 1. töluliðar 52. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Undir rekstri málsins var leitað eftir ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins um túlkun vinnutímahugtaks 2. gr. tilskipunar 2003/88/EB. Í niðurstöðu EFTA-dómstólsins kom fram að tíma sem varið væri í ferðalög utan hefðbundins vinnutíma, eins og í tilviki E, til annars áfangastaðar en hefðbundinnar starfsstöðvar, í því skyni að inna af hendi störf eða skyldur, að kröfu vinnuveitanda, teldist vinnutími í skilningi 1. töluliðar 2. gr. tilskipunar 2003/88/EB. Hæstiréttur taldi Í ekki hafa teflt fram neinum þeim rökum sem haft gætu þau áhrif að ekki yrði byggt á ráðgefandi áliti í málinu. Þvert á móti væri álitið í samræmi við niðurstöður í öðrum sambærilegum málum. Samkvæmt þessu yrði í samræmi við 3. gr. laga nr. 2/1993 að skýra hugtakið „vinnutími“ í skilningi 1. töluliðar 52. gr. laga nr. 46/1980 í samræmi við samhljóða ákvæði í 1. tölulið 2. gr. tilskipunar 2003/88/EB eins og það hefur verið túlkað af EFTA-dómstólnum. Af því leiddi að ferðatími E í umræddum vinnuferðum á vegum S teldist vinnutími í skilningi ákvæðisins.
A höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála, þar sem staðfest var niðurstaða fæðingarorlofssjóðs um útreikning greiðslna í fæðingarorlofi til A. Taldi A að úrskurðurinn færi í bága við EES-samninginn. A hafði verið búsett og starfandi í Danmörku á 12 mánaða viðmiðunartímabili sem lauk sex mánuðum fyrir fæðingarmánuð barns. Þar sem að A hafði ekki haft neinar tekjur hér á landi á tímabilinu voru henni ákvarðaðar lágmarksgreiðslur samkvæmt þágildandi lögum um fæðingar og foreldraorlof. Undir rekstri málsins í héraði var leitað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins með spurningum um hvort áskilið væri samkvæmt nánar tilgreindum reglum sem gilda á Evrópska efnahagssvæðinu að EES-ríki reikni greiðslur í fæðingarorlofi eftir viðmiðunartekjum út frá heildarlaunum á vinnumarkaði á öllu svæðinu. Jafnframt hvort það bryti í bága við reglur sem þar gilda að einungis væri tekið tillit til heildarlauna á innlendum vinnumarkaði. Í ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins sagði að skylda til að koma í veg fyrir að farandlaunþegar yrðu verr settir við það að nýta sér rétt til frjálsrar farar fæli í sér að bætur til þeirra skyldu vera hinar sömu og þær hefðu verið ef launþegi hefði ekki neytt þess réttar. Þar af leiðandi bæri að reikna viðmiðunartekjur launþega, vegna starfstímabils í öðru EES-ríki, út frá áætluðum tekjum launþega í sambærilegri stöðu og með sambærilega starfsreynslu og hæfi og launþegi í því ríki þar sem sótt væri um bæturnar. Hæstiréttur tók fram að þótt að ráðgefandi álit EFTA-dómstólsins væru ekki bindandi að íslenskum rétti hefðu þau í réttarframkvæmd verið lögð til grundvallar við skýringu á efni EES-reglna. Að baki því væri sú grundvallarregla EES-samningsins að stuðla að samkvæmni í skýringum á EES-reglum og þar með samræmdri framkvæmd EES-samningsins. Þrátt fyrir þetta yrði að fallast á það með héraðsdómi að Fæðingarorlofssjóður hefði ekki getað virt að vettugi skýr og afdráttarlaus fyrirmæli laga nr. 95/2000 við ákvörðun um greiðslu úr sjóðnum til A. Því var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að sýkna Í.
Z höfðaði mál og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður H sem staðfesti ákvörðun L um að hafna því að gefa út til handa Z svokallað CCPS-vottorð, þ.e. vottorð um formlega menntun og hæfi sem staðfesti að nám Z hafi uppfyllt skilyrði tilskipunar 2005/36/EB. Héraðsdómur leitaði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um hvernig túlka beri ákvæði umræddrar tilskipunar að þessu leyti. Í ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins kom fram að ef EES-ríki býður ekki upp á sérnám í tilteknu fagi, en hyggst gefa út vitnisburð um formlega menntun og hæfi á grundvelli náms, verði það að gera námsáætlun eða skipulag fyrir námskrá og heildstætt nám sem sýnt sé að standist kröfur 25. gr. tilskipunarinnar um sérnám í læknisfræði. Landsréttur vísaði til þess að lögbært yfirvald á Íslandi hafi ekki boðið upp á nám á sviði lýtalækninga sem fullnægi kröfum 2. mgr. 25. gr. tilskipunarinnar um fræðilegt og verklegt nám. Það verklag að fela sérfræðinefnd mat um það hvaða kröfur verði gerðar til fræðilegs og verklegs náms á þessu sviði tryggi ekki með fullnægjandi hætti gagnsætt kerfi sem geti tryggilega staðfest að uppfyllt séu skilyrði 25. gr. tilskipunarinnar. Þótt L hefði áður gefið út slík vottorð, sem samkvæmt framangreindu fóru í bága við efni tilskipunar 2005/36/EB, bar L við nýja ákvörðun að fara eftir þeim reglum sem voru í gildi um skilyrði þess að unnt væri að gefa út CCPS-vottorð. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna var hinn áfrýjaði dómur staðfestur.
V, S og L höfðuðu mál fyrir hönd félagsmanna sinna á hendur Í og kröfðust viðurkenningar á því að ákvörðun Í um að segja upp samningum tiltekinna starfsmanna hjá stoðeiningum Landspítalans um yfirvinnu á föstum forendum hefði falið í sér hópuppsögn í skilningi laga nr. 63/2000 um hópuppsagnir. Í byggði á því að lög nr. 63/2000 næðu ekki til tilvika þegar ekki væri um ráðningarslit að ræða, eins og horfði við í fyrirliggjandi máli. Undir rekstri málsins fyrir Landsrétti var ákveðið að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og beina til hans þremur tilgreindum spurningum um hvernig bæri að túlka tilskipun ráðsins 98/59/EB um samræmingu laga aðildarríkjanna um hópuppsagnir, sem var innleidd í íslenskan rétt með lögum nr. 63/2000, þegar vinnuveitandi hygðist segja upp samningum um fasta yfirvinnu. Kvað sá dómstóll upp dóm 19. apríl 2023 í máli nr. E-9/22. Í niðurstöðu Landsréttar var rakið að yfirvinnutímum var fækkað hjá samtals 113 starfsmönnum á stoðdeildum Landspítala, að félagsmönnum V, S og L meðtöldum. Því hefði fjöldatölum 1. mgr. 1. gr. laga nr. 63/2000 verið náð. Þá var það niðurstaða Landsréttar, með hliðsjón af ráðgefandi áliti í dómi EFTA-dómstólsins, að uppsögn á ótímabundnum samningum félagsmanna V, S og L um fastar yfirvinnugreiðslur, sem leiddu til lækkunar heildarlauna og þess að tímabundinn samningur kom í stað ótímabundins samnings, fæli í sér breytingu á meginþætti í ráðningarsamningi starfsmanna sem teldist jafnframt veruleg og því um uppsögn ráðningarsamnings að ræða í skilningi laga nr. 63/2000. Var því fallist á með V, S og L að sú aðgerð Í að segja upp samningum um fasta yfirvinnu hafi falið í sér hópuppsögn. Voru kröfur V, S og L því teknar til greina.
E höfðaði mál gegn Í þar sem hann krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að nánar tilgreindar stundir sem hann varði í ferðir á vegum S teldust vinnutími í skilningi 1. töluliðar 52. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Í dómi héraðsdóms kom fram að í ferðum sínum á vegum S hefði E verið að sinna skyldum sínum í þágu vinnuveitanda en í öllum tilvikum hafi verið um verulegan ferðatíma og ferðalög að ræða sem tengdust ekki hefðbundinni starfsstöð hans hér á landi. Undir rekstri málsins var leitað eftir ráðgefandi áliti EFTA- dómstólsins um túlkun vinnutímahugtaks 2. gr. tilskipunar 2003/88/EB. Niðurstaða dómstólsins, sem héraðsdómur lagði meðal annars til grundvallar við úrlausn málsins, var í megindráttum sú að tíma sem varið væri í ferðalög utan hefðbundins vinnutíma, rétt eins og í tilviki E, til annars áfangastaðar en hefðbundinnar starfsstöðvar, í því skyni að inna af hendi störf eða skyldur, að kröfu vinnuveitanda, teldist vinnutími í skilningi 1. töluliðar 2. gr. tilskipunar 2003/88/EB. Með dómi Landsréttar var sú niðurstaða héraðsdóms staðfest með vísan til forsendna.
Stefnandi sem hafði verið í framhaldsnámi í Danmörku og fullu starfi þar, var barnshafandi þegar hún fluttist til Íslands og hóf störf þar. Við ákvörðun greiðslna úr Fæðingarorlofssjóði var einungis miðað við heildarlaun sem hún fékk greidd á innlendum vinnumarkaði, og krafðist stefnandi ógildingar á ákvörðuninni og úrskurði úrskurðarnefndar velferðarmála. Leitað var ráðgefandi álits EFTA dómstólsins sem taldi að miða ætti fjárhæð bóta sem hefði aflað tekna í öðru EES-ríki á því tímabili sem miðað sé við samkvæmt landslögum, við tekjur launþega með sambærilega starfsreynslu og hæfi og sem gegni sviðuðu starfi í því EES-ríki þar sem sótt er um bætur. Þrátt fyrir ákvæði 3. gr. laga nr. 2/1993 um að skýra skuli lög og reglur, að svo miklu leyti sem við á, til samræmis við EES-samninginn var ekki talið að ákvæði gæti leitt til þess að litið yrði framhjá skýrum orðum íslenskra laga. Var kröfu stefnanda því hafnað.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu varnaraðila um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins vegna fjögurra tilgreindra spurninga í tengslum við málshöfðun B og J á hendur L hf. Ákvað héraðsdómari á hinn bóginn að eigin frumkvæði að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði. Í dómsmáli aðila var deilt um breytilega vexti í veðskuldabréfi, sem B og J gáfu út til L hf. og höfðu greitt upp. Í úrskurði Landsréttar var til þess vísað að í málinu reyndi á samspil beggja málsliða 1. mgr. 34. gr. laga nr. 118/2016 um fasteignalán til neytenda og skýringu á hugtökum sem í þeim væri að finna. Hafi fyrri málsliðurinn falið í sér innleiðingu a-liðar 24. gr. tilskipunar 2014/17/ESB um lánssamninga fyrir neytendur í tengslum við íbúðarhúsnæði en síðari málsliðurinn ætti rætur að rekja til tilskipunar 2008/48/EB um lánssamninga fyrir neytendur. Ekki yrði séð að nægjanlega leiðsögn væri að finna í dómaframkvæmd Evrópudómstólsins og EFTA- dómstólsins um skýringu á áðurgreindum tilskipunum og samspili þeirra. Í ljósi atvika málsins, málsástæðna aðila og markmiða EES-samningsins um einsleitni og samræmda túlkun þótti því nægjanlega í ljós leitt að ákvæði tilskipananna og skýring á lykilhugtökum þeirra gæti haft raunverulega þýðingu fyrir úrslit málsins. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um að leitað yrði álits EFTA-dómstólsins en spurningu til hans bæri að haga á þann veg sem greindi í úrskurðarorði Landsréttar.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni E ehf. um að aflað yrði matsgerðar dómkvaddra matsmanna og ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í máli sem E ehf. hafði höfðað á hendur A hf., S hf., Í hf., L hf. og V hf. Í hinum kærða úrskurði var rakið að kröfur varnaraðila um frávísun málsins lytu að margvíslegum atriðum sem vörðuðu bæði form og efni málsins. Var talið alls óvíst eins og málið lægi fyrir að matsgerð gæti bætt úr þeim annmörkum sem varnaraðilar hefðu borið við að væru á málatilbúnaði E ehf. Yrði málið því flutt fyrst um frávísunarkröfu varnaraðila áður en tekin yrði afstaða til matsbeiðni E ehf. Þá taldi héraðsdómur ekkert fram komið í málinu sem benti til þess að skýringar EES-réttar væri þörf fyrir niðurstöðu málsins áður en það yrði flutt um frávísunarkröfu varnaraðila. Var kröfu E ehf. um að dómurinn leitaði ráðgefandi álits áður en málið yrði flutt um frávísunarkröfu varnaraðila því hafnað. Landsréttur féllst á þessa niðurstöðu héraðsdóms og tók fram að í hinum kærða úrskurði hefði ekki verið tekin önnur afstaða til beiðna E ehf. en að fyrst bæri að fjalla um frávísunarkröfur varnaraðila áður en þær kæmu til álita.
H og T höfðuðu mál á hendur Íbúðalánasjóði til viðurkenningar á því að skuld þeirra samkvæmt lánasamningi yrði leiðrétt til lækkunar með tilliti til þess að Íbúðalánasjóður hefði vanrækt skyldur sínar samkvæmt eldri lögum nr. 121/1994 um neytendalán með því að miða við 0% verðbólgu við útreikning á árlegri hlutfallstölu kostnaðar í stað þess að miða við verðbólgu á lántökudegi. Með dómi Hæstaréttar 26. nóvember 2015 í máli nr. 243/2015 var Íbúðalánasjóður sýknaður af þeirri kröfu. Í kjölfar þess höfðuðu H og T mál þetta á hendur Í og kröfðust skaðabóta á þeim grundvelli að annars vegar hefði verið um ranga túlkun og/eða misskilning Hæstaréttar að ræða á ákvæði 1. mgr. 12. gr. laga nr. 121/1994 í fyrrgreindum dómi og hins vegar að um ranga eða misheppnaða innleiðingu hefði verið að ræða á tilskipun 87/102/EBE við setningu laga nr. 121/1994. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að niðurstaða Hæstaréttar um skýringu á 1. mgr. 12. gr. eldri laga nr. 121/1994 hefði eingöngu verið byggð á túlkun á orðalagi íslenskra laga en ekki á samningnum um Evrópska efnahagssvæðið, bókunum með honum, viðaukum við hann eða gerðum sem í viðaukunum er getið. Af þeirri ástæðu kæmu ekki til álita reglur sem vísað hefði verið til af hálfu H og T um hugsanlega bótaábyrgð Í vegna brota á EES-rétti sem rekja mætti til dómsniðurstöðu æðstu dómstóla. Með dómi Hæstaréttar hefði sakarefni þess máls verið endanlega ráðið til lykta, þar með talið um hvernig túlka beri ákvæði 1. mgr. 12. gr. eldri laga nr. 121/1994. Yrði sú dómsniðurstaða ekki tekin til endurskoðunar, sbr. 1. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991. Varðandi innleiðinguna á tilskipuninni vísaði Landsréttur til þess að lánssamningar sem tryggðir væru með veði í fasteign, líkt og sá samningur sem sakarefni málsins varðaði, féllu utan gildissviðs tilskipunarinnar. Því gætu reglur um bótaábyrgð ríkisins vegna rangrar innleiðingar tilskipunarinnar ekki haft þýðingu fyrir málatilbúnað H og T. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í af kröfu H og T því staðfest.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni E um að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um tiltekin atriði í máli sem E höfðaði á hendur Í vegna ágreinings um hvort tiltekinn ferðatími E teldist til vinnutíma í skilningi 1. töluliðar 52. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram í ákvæðinu kæmi ekki skýrt fram hvort til vinnutíma teldist sá tími sem fari til ferðalaga starfsmanns í þágu og samkvæmt fyrirmælum vinnuveitanda, til vinnustaðar sem ekki sé hin reglubundna starfsstöð starfsmanns, þegar sá tími falli utan hefðbundins dagvinnutíma. Í ljósi atvika málsins og málsástæðna málsaðila væri nægilega í ljós leitt að skýring á ákvæði 2. gr. tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins 2003/88/EB gæti haft þýðingu þegar leyst væri úr kröfu E og þar með haft áhrif á úrlausn málsins. Var því kveðið á um að leitað skyldi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði.
Fjarðalax ehf (
Víðir Smári Petersen lögmaður)
gegn
Laxinn lifi, félagasamtökum, Ara Pétri Wendel, Víði Hólm Guðbjartssyni, Atla Árdal Ólafssyni, Náttúruverndarsamtökum Íslands, Akurholti ehf, Geiteyri ehf, Veiðifélagi Laxár á Ásum og Varplandi hf (
Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni F ehf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og um dómkvaðningu matsmanna í máli sem L og fleiri höfðu höfðað á hendur F ehf. og Í til ógildingar á ákvörðun atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins, um útgáfu rekstrarleyfis til F ehf. til bráðabirgða fyrir framleiðslu á laxi í sjókvíaeldi. Þær spurningar sem F ehf. óskaði eftir að lagðar yrðu fyrir EFTA-dómstólinn lutu að skýringu á tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2011/92/ESB frá 13. desember 2011, einkum a-lið 1. gr. hennar. Landsréttur staðfesti hinn kærða úrskurð um að hafna beiðni F ehf. um að leitað yrði ráðgefandi álits þar sem ekki yrði talið að svör EFTA-dómstólsins hefðu þýðingu fyrir úrlausn málsins. Þá staðfesti Landsréttur jafnframt niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að hafna beiðni F ehf. um dómkvaðningu matsmanna.
Arctic Sea Farm hf (
Víðir Smári Petersen lögmaður)
gegn
Laxinn lifi, félagasamtökum, Ara Pétri Wendel, Víði Hólm Guðbjartssyni, Atla Árdal Ólafssyni, Náttúruverndarsamtökum Íslands, Akurholti ehf, Geiteyri ehf, Veiðifélagi Laxár á Ásum og Varplandi hf (
Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður)
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni A hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins og um dómkvaðningu matsmanna í máli sem L og fleiri höfðu höfðað á hendur A hf. og Í til ógildingar á ákvörðun atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins, um útgáfu rekstrarleyfis til A hf. til bráðabirgða fyrir framleiðslu á laxi í sjókvíaeldi. Þær spurningar sem A hf. óskaði eftir að lagðar yrðu fyrir EFTA-dómstólinn lutu að skýringu á tilskipun Evrópuþingsins og ráðsins 2011/92/ESB frá 13. desember 2011, einkum a-lið 1. gr. hennar. Landsréttur staðfesti hinn kærða úrskurð um að hafna beiðni A hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits þar sem ekki yrði talið að svör EFTA-dómstólsins hefðu þýðingu fyrir úrlausn málsins. Þá staðfesti Landsréttur jafnframt niðurstöðu hins kærða úrskurðar um að hafna beiðni A hf. um dómkvaðningu matsmanna.
K ehf. höfðaði mál gegn E ehf. til staðfestingar á lögbanni sem sýslumaður lagði við því að E ehf. héldi áfram framleiðslu, markaðssetningu og sölu á ís til matar undir vörumerkinu „TOPPÍS“. Krafðist K ehf. einnig viðurkenningar á því að E ehf. væri óheimilt að nota vörumerkið. Gerði E ehf. þá kröfu í héraði í gagnsök að vörumerkjaskráning K ehf. fyrir áðurgreint vörumerki í vörumerkjaskrá Einkaleyfastofu yrði ógilt. Í dómi Landsréttar vísaði rétturinn til 1. mgr. 25. gr. laga nr. 45/1997 um vörumerki þar sem fram kæmi að til þess að litið væri svo á að um notkun væri að ræða í skilningi laganna yrði merkið „TOPPÍS“ að hafa verið notað sem vörumerki. Að mati réttarins bentu gögn málsins ekki til þess að K ehf. hefði í reynd notað orðið „toppís“ sem vörumerki með skýrum hætti til að greina vörur sínar frá vörum annarra framleiðenda. Féllst rétturinn því á með E ehf. að K ehf. hefði ekki notað orðið „toppís“ sem vörumerki eins og tilskilið væri í lögum til að það héldi skráningarhæfi sínu. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur og skráning K ehf. á umþrættu vörumerki í vörumerkjaskrá ógilt.
Stefndi, íslenska ríkið, sýknað af kröfu stefnenda um skaðabætur vegna ætlaðs tjóns vegna annmarka á innleiðingu tilskipunar 88/102/EBE um neytendalán. Stefnendur töldu að lánveitandi hefði, við útgáfu verðtryggðs skuldabréfs, vanrækt að veita þeim fullnægjandi upplýsingar um áhrif vísitölubreytinga á lántökukostnað. Hæstiréttur hafði í máli stefnenda gegn lánveitanda ekki fallist á að upplýsingagjöf lánveitanda hafi verið andstæð þágildandi lögum um neytendalán. Í máli þessu kröfðu stefnendur íslenska ríkið um skaðabætur vegna ófullnægjandi innleiðingar réttarreglna EES-réttar í innlendan rétt eða, til vara, vegna rangrar túlkunar Hæstaréttar á ákvæðum laga. Dómurinn féllst ekki á að skilyrði bótaskyldu væru fyrir hendi.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa C um að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um tiltekin atriði í máli sem C höfðaði á hendur Í og S vegna ágreinings um ráðstöfun andvirðis aflandskrónueignar C. Í úrskurði Landsréttar kom fram að lögskýring samkvæmt ákvæði 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið tæki eðli máls samkvæmt til þess að orðum í íslenskum lögum yrði svo sem framast væri unnt gefin merking sem rúmaðist innan þeirra og næst kæmist því að svara til sameiginlegra reglna sem gildi á Evrópska efnahagssvæðinu en gæti á hinn bóginn ekki leitt til þess að litið yrði fram hjá orðum íslenskra laga. Ákvæði laga nr. 37/2016 væru afdráttarlaus um þær takmarkanir á frjálsum flutningum fjármagns sem í þeim fælust og yrði þeim ekki hliðrað til með skýringu samkvæmt 3. gr. laga nr. 2/1993. Samkvæmt þessu yrði ekki talið að nauðsynlegt væri að afla álits EFTA-dómstólsins um spurningu C svo unnt væri að kveða upp dóm í málinu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
Gagnstefnandi var sýknaður af kröfum aðalstefnanda í aðalsök málsins þar sem að ekki þótti vera sýnt fram á það af hálfu aðalstefnanda að eiginlegt tjón hans væri sannað m.t.t. úrræða hans til að takmarka tjón sitt þótt fallist væri á það að bótagrundvöllur væri fyrir hendi. Þá var aðalstefnandi sýknaður af dómkröfum gagnstefnanda í gagnsök málsins þar sem ekki var talið að sýnt væri fram á það af gagnstefnanda að bótagrundvöllur væri yfirleitt fyrir hendi hvað þær varðaði. Varð niðurstaðan því sú að málsaðilar voru sýknaðir af kröfum hvors annars.
F ehf. höfðaði mál á hendur Í og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir vegna synjunar á beiðni um heimild til að flytja inn ferskt nautakjöt frá Hollandi og stöðvun tollafgreiðslu í framhaldinu, en meðal þeirra skilyrða sem gerð voru fyrir innflutningnum var að kjötið hefði verið fryst í tilgreindan tíma fyrir tollafgreiðslu. Var málsókn F ehf. á því reist að ákvörðun Í um að heimila ekki innflutning kjötsins hefði verið í andstöðu við skuldbindingar Íslands samkvæmt EES-samningnum. Undir rekstri málsins í héraði var aflað ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins, sbr. dóm Hæstaréttar 27. apríl 2015 í máli nr. 220/2015. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu, með hliðsjón af ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins, að Í hefði ekki haft frjálsar hendur um setningu reglna um innflutning á hrárri kjötvöru. Hefði Í verið bundið af nánar tilgreindum ákvæðum sem tekin hefðu verið upp í viðauka EES-samningsins. Þá hefði það ekki samræmst ákvæðum nánar tilgreindrar tilskipunar að ríki sem ætti aðild að EES-samningnum setti reglur þar sem þess væri krafist að innflytjandi hrárrar kjötvöru sækti um sérstakt leyfi áður en varan væri flutt inn og áskildi að lagt væri fram vottorð um að kjötið hefði verið geymt frosið í tiltekinn tíma fyrir tollafgreiðslu. Hefði Í því verið skuldbundið til að laga íslenskan rétt að framangreindri tilskipun svo að efnislegt samræmi yrði á milli íslenskra réttarreglna og ákvæða tilskipunarinnar. Við úrlausn um hvort F ehf. ætti að þessu frágengnu rétt til skaðabóta úr hendi Í, vegna ætlaðs tjóns F ehf. sökum vanhalda um innleiðingu tilskipunar, rakti héraðsdómur að F ehf. ætti kröfu til þess að íslenskri löggjöf væri hagað til samræmis við EES-reglur og tækist það ekki leiddi af aðdraganda og tilgangi laga nr. 2/1993 að Í yrði skaðabótaskylt að íslenskum rétti, að þremur tilgreindum skilyrðum uppfylltum. Héraðsdómur taldi öll skilyrðin vera uppfyllt og var Í dæmt til að greiða F ehf. skaðabætur. Í dómi Hæstaréttar kom meðal annars fram að Ríkisstjórn Íslands hefði í október 2007 heimilað staðfestingu á nánar tilgreindum ákvörðunum sameiginlegu EES-nefndarinnar sem fólu í sér breytingar á viðaukum og bókunum við EES-samninginn. Hefðu framangreindar ákvarðanir verið staðfestar síðar sama mánaðar með fyrirvara um samþykki Alþingis. Frumvarp með það að markmiði að leiða matvælalöggjöf Evrópusambandsins í lög hefði verið samþykkt sem lög nr. 143/2009 frá Alþingi og fram kæmi í 78. gr. þeirra að ríkisstjórninni væri heimilt að staðfesta þar tilgreindar ákvarðanir sameiginlegu EES-nefndarinnar. Hæstiréttur tiltók jafnframt að eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði Eftirlitsstofnun EFTA höfðað tvö samningsbrotamál á hendur Í fyrir EFTA-dómstólnum sem hefði lokið með dómi 14. nóvember 2017 í sameiginlegum málum nr. E-2/17 og E-3/17. Þar hefði meðal annars verið komist að þeirri niðurstöðu að Í hefði ekki staðið við skuldbindingar sínar samkvæmt EES-samningnum með því að hafa í gildi við innflutning til Íslands á hráu kjöti og kjötvörum frá öðrum EES-ríkjum leyfiskerfi það sem um ræddi í máli þessu. Að þessu gættu staðfesti Hæstiréttur hinn áfrýjaða dóm með skírskotun til forsendna hans.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni E um að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í ljósi þess að efni laga nr. 72/2002, um réttarstöðu starfsmanna við aðilaskipti að fyrirtækjum, væri nægjanlega skýrt til þess að taka á þeim álitaefnum sem uppi væru í málinu.
Árið 2007 var M veitt einkaleyfi fyrir tiltekið virkt efni til notkunar í lækningalyf. Sótti M í kjölfarið um svokallað viðbótarvottorð til E á grundvelli reglugerðar ráðsins (EBE) nr. 1768/92, en með slíku viðbótarvottorði var hægt að framlengja þá vernd sem fylgdi einkaleyfi eftir að gildistími þess var liðinn. Fyrir lá að samkvæmt ákvæðum reglugerðarinnar yrði gildistími slíks viðbótarvottorðs til M neikvæður og þar með ekki um neina viðbótarvernd að ræða. M taldi sig engu að síður hafa hagsmuni af því að fá slíkt viðbótarvottorð gefið út til að geta síðar meir öðlast rétt eftir reglugerð nr. 1901/2006, þegar hún yrði innleidd í íslenskan rétt, en sú reglugerð hafði leitt til breytinga á reglugerð nr. 1768/92 og hún verið endurútgefin sem reglugerð nr. 469/2009. E hafnaði því að gefa viðbótarvottorðið út þar sem skilyrði fyrir útgáfu þess væru ekki uppfyllt. M skaut þeirri ákvörðun til áfrýjunarnefndar hugverkaréttinda á sviði iðnaðar sem staðfesti ákvörðun E. Höfðaði M í kjölfarið mál á hendur E og krafðist þess að úrskurður áfrýjunarnefndarinnar yrði felldur úr gildi og að viðurkennd yrði skylda E til að gefa vottorðið út. Undir rekstri málsins aflaði Hæstiréttur álits EFTA-dómstólsins á því hvernig bæri að túlka viðeigandi ákvæði reglugerðar nr. 1768/92 í ljósi þess að reglugerðir Evrópuráðsins nr. 1901/2006 og 469/2009 hefðu ekki gildi hér á landi. EFTA-dómstóllinn svaraði spurningu réttarins á þann veg að reglugerðin heimilaði útgáfu viðbótarvottorðs með engum gildistíma og að engu breytti í því sambandi þótt reglugerðir nr. 1901/2006 og nr. 469/2009 hefðu ekki verið felldar inn í EES-samninginn. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til álits EFTA-dómstólsins og taldi að áfrýjunarnefndin hefði ranglega lagt til grundvallar í úrskurði sínum að ekki yrði gefið út viðbótarvottorð með engum gildistíma. Var úrskurðurinn því felldur úr gildi og jafnframt tekin til greina krafa M um viðurkenningu á því að E væri skylt að gefa viðbótarvottorðið út. Þá var fundið að því að héraðsdómari hefði ekki lagt úrskurð á kröfu E um að málinu yrði að hluta vísað frá dómi áður en hann dæmdi málið að efni til.
Markaðsmisnotkun
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við rekstur máls ákæruvalds á hendur honum meðal annars vegna ætlaðra brota gegn ákvæðum laga nr. 108/2007 um verðbréfaviðskipti.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni HSV hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins í máli sem HSO hf. hafði höfðað á hendur HSV hf. vegna ágreinings um túlkun á samningi félaganna um lífeyrisskuldbindingar. Héraðsdómur rakti stuttlega ágreining aðilanna um atvik málsins og vísaði til þess að það myndi fyrst reyna á þær málsástæður HSV hf. er vörðuðu EES-reglur ef fallist væri á það með félaginu að atvik málsins væru með þeim hætti sem það héldi fram. Öflun sýnilegra sönnunargagna væri hins vegar ólokið og viðbúið að við aðalmeðferð málsins myndi sönnunarfærsla að verulegu leyti snúast um þennan ágreining félaganna. Gæti þá fyrst orðið tilefni til að leita ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins. Hæstiréttur taldi ekki ástæðu til þess að hnekkja þessu mati héraðsdóms, meðal annars með vísan til þess að bæði félögin hefðu áskilið sér rétt til þess að leiða vitni við aðalmeðferð málsins til sönnunar um málsatvik. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni B ehf. og N hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á túlkun 53. gr. EES-samningsins í máli sem rekið er á milli félaganna og Í og S. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að með 10. gr. samkeppnislaga hefði 53. gr. EES-samningsins verið innleidd í íslenskan rétt og væru ákvæðin allt að því samhljóða. Hefði Hæstiréttur þegar skýrt 10. gr. samkeppnislaga í dómi sínum í máli nr. 360/2015 og þar með tekið afstöðu til þeirra álitaefna sem beiðni B ehf. og N hf. beindist að. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms, meðal annars með þeirri athugasemd að ekki yrði annað séð en að túlkun EFTA-dómstólsins á 53. gr. EES-samningsins, samrýmdist skýringu Hæstaréttar á 10. gr. samkeppnislaga í fyrrgreindum dómi.
Í ákvörðun S í desember 2012 var komist að þeirri niðurstöðu að S bs. hefði verið í ráðandi stöðu á nánar tilteknum mörkuðum og að félagið hefði misnotað þá stöðu og brotið með því gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005. Var S bs. af þeim sökum gerð sekt að fjárhæð 45.000.000 krónur. S bs. kærði þessa ákvörðun til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem staðfesti hana með úrskurði í mars 2013. S bs. höfðaði í kjölfarið mál á hendur S og krafðist þess að úrskurði áfrýjunarnefndarinnar og ákvörðun S yrði hrundið. S bs. reisti kröfu sína meðal annars á því að samkvæmt b. lið 1. mgr. 16. gr. samkeppnislaga tækju ákvæði þeirra ekki til starfsemi sinnar, þar sem hann sem samlag eigenda sinna sinnti lögbundnum skyldum og beitti opinberum valdheimildum þeirra til að halda úti grunnþjónustu við móttöku og meðferð úrgangs. Þá taldi S bs. samkeppnislög ekki geta náð til sín sökum þess að félagið gæti ekki talist fyrirtæki í atvinnurekstri í skilningi 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 4. gr. laganna, en af því leiddi að háttsemi hans gæti ekki verið misnotkun á markaðsráðandi stöðu eftir 11. gr. sömu laga. Að auki tæki hann ekki endurgjald fyrir þjónustu sína í merkingu 1. töluliðar 1. mgr. 4. gr. samkeppnislaga, heldur þjónustugjald sveitarfélags svo sem ljóst væri af 11. gr. laga nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs. Loks taldi S bs. að hann gæti hvorki fullnægt skyldum sínum samkvæmt lögum nr. 55/2003 né yrði markmiðum þeirra náð þyrfti hann í starfsemi sinni að lúta samkeppnisreglum. Með hliðsjón af ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins, sem aflað var undir rekstri málsins fyrir Hæstarétti, sbr. dóm dómstólsins 22. september 2016 í máli nr. E-29/15, og að virtum lögskýringargögnum og ákvæðum samkeppnislaga, laga nr. 55/2003 og EES-samningsins, var öllum málsástæðum S bs. hafnað. Þá var litið svo á að S og áfrýjunarnefnd samkeppnismála hefðu skilgreint umrædda markaði með réttum hætti og að málið hefði verið fullrannsakað af hálfu S. Samkvæmt framansögðu var S sýknað af kröfu S bs.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X og Y um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við rekstur máls Á á hendur X, Y, Z, Þ og Æ. Krafðist Á þess að kröfum Z, Þ og Æ yrði vísað frá Hæstarétti þar sem þeir hefðu ekki átt aðild að kröfunni sem hafnað var í hinum kærða úrskurði og gætu því ekki átt aðild að kærumálinu. Talið var að þar sem Þ og Æ hefðu báðir tekið til máls þegar krafan var tekin fyrir, tekið undir hana og fært fyrir því rök að taka skyldi hana til greina gætu þeir átt aðild að málinu. Var einnig talið eins og málinu væri háttað að Z hefði lögvarða hagsmuni af því að mega kæra úrskurðinn. Var því hafnað kröfu Á um að vísa frá kærum Z, Þ og Æ. Þá var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um að hafna kröfu X og Y um ráðgefandi álit með vísan til þess að Hæstiréttur hefði í tveimur dómum tekið afstöðu til þeirra álitaefna sem X, Y, Z, Þ og Æ óskuðu álits á. Loks var kröfu Y um að lagt yrði fyrir héraðsdóm að úrskurða án tafa um kröfu hans um réttarfarssekt vísað frá Hæstarétti.
Ákærðu kröfðust þess að aflað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins varðandi skýringu á markaðssvikatilskipun Evrópuþingsins og ráðsins varðandi skýringu á markaðsmisnotkunarákvæðum laga um verðbréfaviðskipti. Kröfunni var hafnað með vísan til þess að fyrir lægju dómafordæmi Hæstaréttar um álitaefnið.
Ragnheiður Jóna Þorgrímsdóttir, Davíð Bragi Gígja, Guðrún Lilja Ingólfsdóttir, Jón Gíslason, Sólrún Þórarinsdóttir, Ólafur Jónsson, Ragnar Gunnarsson, Unnur Sigfúsdóttir, Helga Hermannsdóttir, Sigurþór Ingi Sigurðsson, Hulda Þorsteinsdóttir, Anna Guðfinna Ingólfsdóttir, Gunnar Leó Helgason, Helgi Jónsson, Sigríður Inga Hlöðversdóttir, Þórarinn Jónsson, Lisa Sascha Boije af Gennaes, Aðalheiður B. Einarsdóttir, Hermann Ingi Ingólfsson, Bergþóra Andrésdóttir, Sigurbjörn Hjaltason, Björn Hjaltason, Katrín Cýrusdóttir, Laufey Kristjánsdóttir, Maríanna Hugrún Helgadóttir, Regína Hansen Guðbjörnsdóttir, Rósa Guðný Þórsdóttir, Örn Viðar Erlendsson, Guðrún Björk Gunnarsdóttir, Jóna Björk Jónsdóttir, Sigurbjörg Ólafsdóttir, Sigurþór Gíslason, Jóna Thors, Kristín Eyjólfsdóttir, Magnús Bergmann Magnússon, Eggert Þór Sveinbjörnsson, Soffía Dagmar Þórarinsdóttir, Björn Guðbrands Ólafsson, Guðríður Gunnarsdóttir, Gunnar Auðunn Gíslason, Guðbjörg R. Jóhannesdóttir, Magnús Guðbjartsson, Guðbjörg Jóna Magnúsdóttir, Gunnar Ásbjörnsson, Ingibjörg Jónsdóttir, Einar Tönsberg, Rakel McMahon, Ágústa Oddsdóttir, Pia Rakel Sverrisdóttir og Skúli Mogensen (
Páll Rúnar M. Kristjánsson hrl)
gegn
Silicor Materials Inc,
Silicor Materials Iceland ehf,
Silicor Materials Iceland Holding hf,
Skipulagsstofnun (
Arnar Þór Stefánsson hrl) og
íslenska ríkinu (
Fanney Rós Þorsteinsdóttir hrl)
S o.fl. kröfðust þess að ógilt yrði ákvörðun Skipulagsstofnunar um að fyrirhuguð framkvæmd SM Inc. á Grundartanga í Hvalfjarðarsveit, sem fólst í hreinsun kísilmáls til framleiðslu á sólarkísli, væri ekki líkleg til þess að hafa í för með sér umtalsverð umhverfisáhrif og skyldi því ekki háð mati á umhverfisáhrifum, sbr. lög nr. 106/2000 um mat á umhverfisáhrifum. Undir rekstri málsins í héraði kröfðust S o.fl. þess að aflað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á átta spurningum sem vörðuðu túlkun á tilskipun 85/337/EBE með síðari breytingum. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð um að hafna beiðni S o.fl. þar sem ekki yrði séð að svör EFTA-dómstólsins hefðu þýðingu fyrir úrslausn málsins.
Stefnandi höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu til viðurkenningar á því að Ísland hefði ekki fullnægt skuldbindingum sínum samkvæmt EES-samningnum sem hefði leitt til þess að stefnanda var ranglega synjað um innflutning á ferskum ófrystum kjötvörum. Var fallist á að um samningsbrot hefði verið að ræða sem bakað hefði íslenska ríkinu skaðabótaskyldu gagnvart stefnanda. Í því efni var meðal annars stuðst við ráðgefandi álit EFTA dómstólsins.
Bjarney Guðrún Ólafsdóttir, Geirlaug Þorvaldsdóttir, Katrín Þorvaldsdóttir, Margrét Guðnadóttir, Ólafur Þór Jónsson, Sigríður Jónsdóttir, Skúli Þorvaldsson, Reykjaprent ehf og STV ehf (
Ásgerður Ragnarsdóttir hrl)
gegn
Landsneti hf (
Þórður Bogason hrl) og
Sveitarfélaginu Vogum (
Ívar Pálsson hrl)
B o.fl. kröfðust þess að ógilt yrði með dómi framkvæmdaleyfi sem sveitarfélagið V hafði gefið út til L hf. vegna fyrirhugaðrar lagningar háspennulínu. Laut ágreiningurinn aðallega að því hvort framkvæmdaleyfið hefði verið gilt í ljósi laga nr. 106/2000, sbr. tilskipun 85/337/EBE og breytingu á henni með tilskipun 2011/92/ESB og hvort fylgja hefði átt lögum nr. 105/2006, sbr. tilskipun 2001/42/EB, við útgáfu leyfisins. Undir rekstri málsins í héraði kröfðust B o.fl. þess að aflað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á sex spurningum sem vörðuðu túlkun á umræddum tilskipunum. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð um að hafna beiðni B o.fl. um að leitað yrði ráðgefandi álits, þar sem ekki yrði séð að svör EFTA-dómstólsins gætu haft þýðingu fyrir úrslausn málsins.
Kærumál. Ráðgefandi álit. EFTA-dómstóllinn. K ehf. krafðist þess að I ohf. yrði gert með beinni aðfarargerð að veita sér aðgang að tilteknum gögnum í samræmi við úrskurðarorð úrskurðarnefndar um upplýsingarmál. Undir rekstri málsins í héraði krafðist I ohf. þess að aflað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á fjórum spurningum í þeim tilgangi að varpa nánara ljósi á samkeppnisþátt málsins. Talið var að álit EFTA-dómstólsins, á þeim atriðum sem I ohf. vildi að leitað yrði ráðgefandi álits um, hefði ekki þýðingu við úrlausn málsins. Var kröfu I ohf. því hafnað.
C ehf. hefur með höndum starfsemi sem felst í skráningu og miðlun upplýsinga um fjárhagsmálefni og lánstraust og ýmsa þjónustu því tengdu og hefur um langt skeið keypt upplýsingar og gögn hjá opinberum aðilum, þ. á m. Þ, og miðlað þeim áfram til viðskiptavina sinna gegn endurgjaldi. Gerðu C ehf. og forveri Þ með sér þrjá samninga þessu tengdu og í þeim öllum var mælt fyrir um að fyrir aðgang að hlutaðeigandi upplýsingum skyldi C ehf. greiða í samræmi við ákvæði gildandi laga, reglugerða eða gjaldskráa. C ehf. höfðaði mál á hendur Í og Þ og krafðist endurgreiðslu allra gjalda sem hann hefði greitt Þ á tilgreindu tímabili þar sem gjöldin hefðu ýmist verið innheimt án viðhlítandi lagastoðar eða heimildar í gjaldskrá. Hæstiréttur taldi að með samningunum hefði C ehf. skuldbundið sig að einkarétti til að greiða það endurgjald fyrir afnot upplýsinganna sem samningarnir kváðu á um. Jafnframt skírskotaði rétturinn til þess að það væri ekki á færi annars en löggjafans að gera breytingar á endurgjaldi fyrir nánar skilgreinda þjónustu ríkisstofnunar sem væri fastákveðið í lögum og væri slíkt endurgjald ákveðið í reglugerð eða gjaldskrá yrði slík gjaldtökuheimild að eiga sér viðhlítandi lagastoð og samrýmast grundvallarreglum og sjónarmiðum um töku þjónustugjalda. Þá vísaði Hæstiréttur til þess endurgjald fyrir endurnot upplýsinga samkvæmt 7. mgr. 27. gr. upplýsingalaga nr. 50/1996 tæki til kostnaðar, ásamt sanngjörnum hagnaðarhluta, sem yrði að tengjast meðferð hlutaðeigandi gagna hvort sem það væri vegna upphaflegrar söfnunar eða framleiðslu þeirra eða þess að liðkað væri fyrir endurnotkun þeirra með fjölföldun eða dreifinu og hafði rétturinn í því samhengi hliðsjón af fyrirmælum tilskipunar Evrópuþingsins og ráðsins nr. 2003/98/EB frá 17. nóvember 2003 um endurnotkun upplýsinga frá hinu opinbera og ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins sem aflað var undir rekstri málsins í héraði, sbr. dóm dómstólsins 16. desember 2013 í máli nr. E-7/13. Hæstiréttur tók í fyrsta lagi afstöðu til endurgreiðslukröfu vegna gjalda á tímabilinu 1. janúar 2008 til 31. desember sama ár fyrir upplýsingar sem sóttar voru úr þinglýsingabókum með vélrænum fyrirspurnum, nánar tiltekið veðbókarvottorð fyrir fasteignir og ökutæki úr þinglýsabók. Talið var að þar sem löggjafinn hefði ákveðið endurgjald fyrir þessar upplýsingar gæti gjaldið ekki talist ofgreitt í merkingu 1. mgr. 1. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Einnig var hafnað endurgreiðslukröfu vegna gjaldskyldu fyrir uppflettingar á eignum eftir kennitölu eiganda og uppflettingar á tölvuskjá við svonefnda fasteignaleit. Vísað var til þess að gjaldtakan hefði stuðst við gjaldskrá sem átti sér ótvíræða lagastoð og að gögn málsins bæru ekki með sér að með henni hefði verið innheimt hærra gjald en nægði til að standa straum af þeim kostnaði sem almennt hlaust af því að veita þjónustuna. Í öðru lagi var um að ræða tímabilið 1. janúar 2009 til 31. desember 2011 vegna vélrænna fyrirspurna úr þinglýsabók ökutækja, sem C ehf. kvað vera án lagaheimildar og án þess að eiga sér stoð í gjaldskrá. Hæstiréttur taldi að gjaldtakan hefði átt sér stoð í 24. gr. laga nr. 6/2001 um skráningu og mat fasteigna, svo og að ljóst mætti vera að Þ hefði stuðst við tilgreint ákvæði í gjaldskrá nr. 1174/2008 vegna þjónustu Fasteignaskrár Íslands, sem sett var á grundvelli lagaákvæðisins. Var endurgreiðslukröfunni að þessu leyti hafnað með skírskotun til þess að C ehf. hefði undirgengist einkaréttarlega skuldbindingu um að greiða Þ fyrir aðgang að upplýsingunum og hefði C ehf. ekki getað vænst þess að afnotin yrðu honum endurgjaldslaus á gildistíma samningsins. Við gildistöku samningsins hefði löggjafinn ákveðið tiltekið gjald fyrir hlutaðeigandi þjónustu og þótt gjaldtakan sem endurgreiðslukrafan laut að hefði verið hærri gæti hún ekki talist óhófleg. Í þriðja lagi var um að ræða gjöld 1. janúar 2009 til 31. desember 2011 vegna sex nánar tilgreindra gjalda, sem reist var á gjaldskrá nr. 1174/2008. Hæstiréttur vísaði til þess að í lögum nr. 6/2001 fælist heimild Þ til töku þjónustugjalda og yrði skýring lagaákvæðanna og beiting þeirra í gjaldskrá að samrýmast grundvallarreglum og sjónarmiðum um töku slíkra gjalda. Taldi rétturinn að nægilega traustir útreikningar hefðu legið til grundvallar þeim áætlunum, sem fjárhæð hlutaðeigandi gjalda byggði á, og að kostnaðarliðir hefðu verið í efnislegum tengslum við þá þjónustu sem gjaldtökunni væri ætlað að standa undir. Væru forsendur gjaldskrárinnar fyrir töku gjaldanna því taldar nægjanlega traustar og samrýmanlegar grundvallarreglum og sjónarmiðum um fjárhæð þjónustugjalda. Voru Í og Þ því sýknaðir af endurgreiðslukröfu C ehf.
G bar undir dómstóla lögmæti fjárnáms sem gert var í eignarhluta hans í fasteign fyrir kröfu Í hf. á grundvelli skuldabréfs. Deila aðila laut að lögmæti og skuldbindingargildi verðtryggingarákvæðis í skuldabréfinu, en fjárhæð þess var bundin vísitölu neysluverðs samkvæmt heimild í lögum nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Höfðu mótmæli G við fjárnámsgerðina verið reist á því að verðtryggingarákvæði skuldbréfsins væri ólögmætt og í andstöðu við 36. gr. og 36. gr. a. til c. laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga, sbr. tilskipun ráðsins nr. 93/13/EBE um óréttmæta skilmála í neytendasamningum. Undir meðferð málsins í héraði lét EFTA-dómstóllinn í té ráðgefandi álit í málinu um skýringu á tilskipunum 93/13/EBE og 87/102/EBE um samræmingu á lögum og stjórnsýslufyrirmælum aðildarríkjanna varðandi neytendalán. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af 2. mgr. 1. gr. fyrrnefndu tilskipunarinnar og að virtum VI. kafla laga nr. 38/2001, lögum nr. 12/1995 um vísitölu neysluverðs og reglum Seðlabanka Íslands um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár, yrði að staðfesta þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að 36. gr. og 36. gr. a. til c. laga nr. 7/1936 gætu aðeins tekið til skilmála um þá þrjá þætti í lánssamningi sem aðilum hans væri að lögum frjálst að semja um að því er varðaði verðtryggingu með vísitölu neysluverðs, nánar tiltekið hvort fjárhæð lánsins skyldi yfirleitt vera háð verðtryggingu að hluta eða öllu leyti, hvort þar yrði miðað við vísitölu neysluverðs eða hlutabréfavísitölur samkvæmt 2. mgr. 14. gr. laga nr. 38/2001 og hver grunnvísitalan skyldi vera. Taldi Hæstiréttur að engin efni væru til að líta svo á að skilmálar um þessi þrjú atriði í skuldabréfinu hefðu strítt gegn góðum viðskiptaháttum og raskað til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna G í óhag, þannig að þeir yrðu taldir ósanngjarnir í skilningi 3. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936, skýrðrar til samræmis við 1. og 2. mgr. 3. gr. tilskipunar 93/13/EBE, sbr. 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið. Hins vegar kæmi til álita hvort lánveitandinn hefði látið hjá líða að veita G upplýsingar um efni og áhrif skilmála um verðtrygginguna í þeim mæli að það yrði talið ósanngjarnt af Í hf. eða andstætt góðri viðskiptavenju að bera þá fyrir sig samkvæmt 36. gr., sbr. 1. mgr. 36. gr. c. laga nr. 7/1936. Með hliðsjón af þeirri greiðsluáætlun sem G undirritaði samhliða skuldabréfinu og yfirliti sem fylgdi henni, taldi Hæstiréttur að upplýsingaskyldu hefði verið fullnægt sem á honum hvíldi samkvæmt þágildandi lögum nr. 121/1994 um neytendalán. Við úrlausn málsins var enn fremur litið til þess að tilskipun 87/102/EBE hefði ekki haft lagagildi hér á landi og gæti lögskýring með hliðsjón af 3. gr. laga nr. 2/1993 ekki leitt til annarrar niðurstöðu um túlkun ákvæða laga nr. 121/1994, sbr. meðal annars dóm Hæstaréttar 9. desember 2010 í máli nr. 79/2010. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem X ehf. var gert skylt að afhenda L allar upplýsingar, sem hann hafði undir höndum, um þrjú nánar tilgreind netföng sem X ehf. hýsti á tilteknu tímabili.
Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli D á hendur S var vísað frá dómi. Deildu aðilar um fjárhæð endurgreiðslu S til D vegna bílskúrsréttar þess síðarnefnda. Í samningi aðila var kveðið á um að kæmi upp ágreiningur um fjárhæðina skyldu þrír matsmenn ákvarða hana eftir ákvæðum samningsins og skyldi niðurstaða þeirra vera endanleg. Í dómi Hæstaréttar kom fram að í héraði hefði ekki verið gerð krafa um að framangreint ákvæði samningsins yrði ógilt eða því vikið til hliðar á grundvelli ógildingarreglna laga nr. 7/1936 og kæmist sú málsástæða því ekki að fyrir Hæstarétti. Þá var ekki talið að ákvæðið uppfyllti þær kröfur sem gerðar væru í 1. mgr. 3. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma til að ákvæði laganna ættu við. Hins vegar var talið að umrædd tilhögun ætti sér næga stoð í 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem mælt væri fyrir um heimild manna til að semja sig undan valdsviði almennra dómstóla. Með vísan til þess var niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun málsins staðfest.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu hollenska seðlabankans D um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á túlkun ákvæða tilskipunar 94/19/EB um innlánatryggingakerfi í tengslum við mál D á hendur T sem rekið var fyrir héraðsdómi. Laut ágreiningur aðila meðal annars að því hvort T bæri skylda til að greiða D, en innstæðueigendur í útibúi L hf. í Hollandi höfðu framselt D kröfur sínar, þá upphæð sem næmi lágmarkstryggingu allra innstæðueigenda samkvæmt 1. mgr. 10. gr. laga nr. 98/1999 um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að skýring á ákvæðum tilskipunarinnar hefði raunverulega þýðingu við úrlausn á kröfum D þar sem hún væri háð ákveðnum vafa og staðreyndir málsins lægju nægilega fyrir. Voru því þrjár nánar tilgreindar spurningar lagðar fyrir EFTA-dómstólinn.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem fallist var á kröfu breska tryggingarsjóðsins F um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á túlkun ákvæða tilskipunar 94/19/EB um innlánatryggingakerfi í tengslum við mál F á hendur T sem rekið var fyrir héraðsdómi. Laut ágreiningur aðila meðal annars að því hvort T bæri skylda til að greiða innstæðueigendum í útibúi L hf. í Bretlandi, en F kom fram fyrir þeirra hönd þar sem hann tók yfir kröfuréttindi þeirra á hendur T, þá lágmarksfjárhæð sem greinir í 9. gr. laga nr. 98/1999 um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta af hverri innstæðu sem myndaði hina undirliggjandi skuldbindingu. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að skýring á ákvæðum tilskipunarinnar hefði raunverulega þýðingu við úrlausn á kröfum F þar sem hún væri háð ákveðnum vafa og staðreyndir málsins lægju nægilega fyrir. Voru því þrjár nánar tilgreindar spurningar lagðar fyrir EFTA-dómstólinn.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við rekstur máls ákæruvalds á hendur honum vegna ætlaðra brota gegn ákvæðum laga nr. 73/2005 um skipan ferðamála.
A höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess annars vegar að ógilt yrði ákvörðun ríkisskattstjóra 9. janúar 2007 um að hafna umsókn hans um að fá að nýta skattkort eiginkonu sinnar og hins vegar að Í yrði gert að greiða sér fjárhæð, sem hann taldi svara til þess sem hann hefði ofgreitt í tekjuskatt hér á landi af fyrrgreindum sökum á tilgreindu tímabili. Krafðist hann þess aðallega að fá fjárhæðina endurgreidda eftir reglum um ofgreidda skatta, en til vara að hún yrði dæmd honum í skaðabætur. Bar A því einkum við í málinu að 3. mgr. 2. tölul. 70. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, fram að gildistöku 11. gr. laga nr. 165/2010 28. desember 2010 sem breytti fyrrgreindu lögunum, væri í andstöðu við 28. gr. samnings um Evrópska efnahagssvæðið og 7. gr. tilskipunar nr. 2004/38/EB um rétt borgara Sambandsins og aðstandenda þeirra til frjálsrar farar og dvalar á yfirráðasvæði aðildarríkjanna. Samkvæmt því taldi A að Í hefði ekki staðið við skuldbindingar sínar samkvæmt EES-samningnum. Undir meðferð málsins fyrir Hæstarétti leitaði rétturinn ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði og kvað sá dómstóll upp dóm 27. júní 2014 í máli nr. E-26/13. Taldi Hæstiréttur að þótt EFTA-dómstóllinn hefði á grundvelli lögskýringar komist að þeirri niðurstöðu í dómi sínum að ákvæði þágildandi 3. mgr. 2. tölul. 70. gr. laga nr. 90/2003 hefði verið í andstöðu við ákvæði tilskipana 90/365 og 2004/38, væri þess að gæta að við innleiðingu þeirra hefði ákvæðum tekjuskattslaga ekki verið breytt. Af því leiddi að 3. gr. laga nr. 2/1993 um Evrópska efnahagssvæðið hefði ekki á grundvelli lögskýringar getað veitt ríkisskattstjóra svigrúm til að virða að vettugi skýr og afdráttarlaus ákvæði áðurgreinds ákvæðis laga nr. 90/2003 og ákvarða á annan veg í máli A en hann gerði, heldur hefði honum borið að virða reglur almenna löggjafans um samnýtingu skattkorta hjóna, sem settar höfðu verið með stjórnskipulega gildum hætti. Var Í því sýknað af kröfu A um ógildingu ákvörðunar ríkisskattstjóra og endurgreiðslukröfu A sem reist var á reglum um ofgreidda skatta. Við úrlausn um hvort A ætti að þessu frágengnu rétt til skaðabóta úr hendi Í, vegna ætlaðs tjóns A sökum vanhalda um innleiðingu tilskipunar rakti Hæstiréttur að einstaklingar ættu kröfu til þess að íslenskri löggjöf væri hagað til samræmis við EES-reglur og tækist það ekki leiddi af lögum nr. 2/1993 og meginreglum og meginmarkmiðum EES-samningsins að Í yrði skaðabótaskyldur að íslenskum rétti, að þremur tilgreindum skilyrðum uppfylltum. Hæstiréttur komst að niðurstöðu um að ekki væri uppfyllt það skilyrði að brot á EES-rétti teldist nægilega alvarlegt. Í því samhengi lagði rétturinn til grundvallar að þótt Í bæri samkvæmt EES-rétti að beita skattlagningarvaldi sínu með hliðsjón af reglum EES-réttar og á honum hvíldi sú skylda samkvæmt áðurgreindum dómi EFTA-dómstólsins að túlka ákvæði tilskipana 90/365 og 2004/38 til samræmis við EES-samninginn og óskráðar meginreglur EES-réttar, yrði ekki talið að Í hafi með bersýnilegum og alvarlegum hætti virt að vettugi takmarkanir valdheimilda sinna með því að vanrækja að tryggja samræmi milli tilskipananna og reglna laga nr. 90/2003.
W ehf. höfðaði mál á hendur S, I ohf. og I ehf. og krafðist þess að tveir úrskurðir áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrðu felldir úr gildi. W ehf. hafði beint erindi til S og kvartað yfir fyrirkomulagi I ohf. við úthlutun afgreiðslutíma á Keflavíkurflugvelli vegna flugs til Bandaríkjanna árið 2014 og lauk S málsmeðferð vegna kvörtunarinnar með ákvörðun, þar sem þeim fyrirmælum var beint til I ohf. að W ehf. yrði gert kleift að hefja flug til Bandaríkjanna í samkeppni við aðra flugrekendur. I ohf. og I ehf. skutu þeirri ákvörðun S hvort fyrir sitt leyti til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem felldi ákvörðunina úr gildi með fyrrgreindum tveimur úrskurðum sínum. Undir meðferð málsins í héraði beiddist ehf. þess að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á nánar tilgreindum atriðum um skýringu á reglugerð 95/93/EBE, m.a. um stöðu svokallaðs samræmingarstjóra flugvalla samkvæmt reglugerðinni. Með hinum kærða úrskurði var beiðni I ohf. hafnað með vísan til þess að ekki yrði séð að svör EFTA-dómstólsins við þeim spurningum, sem fram kæmu í beiðninni, hefðu þýðingu fyrir úrlausn málsins. Var í því sambandi vísað til þess að þau atriði, sem beiðnin I ohf. laut að, vörðuðu skýringu íslenskra laga og réttarheimilda og að EFTA-dómstóllinn yrði ekki krafinn um skýringu á ákvæðum landsréttar aðildarríkja. Þá félli túlkun innlendra samkeppnislaga og mat á rétthæð þeirra gagnvart öðrum landslögum utan valdsviðs EFTA-dómstólsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 3. gr. laga nr. 2/1993 um evrópska efnahagssvæðið skuli skýra lög og reglur, að svo miklu leyti sem við eigi, til samræmis við EES-samninginn og þær reglur sem á honum byggi. Slík lögskýring taki eðli máls samkvæmt til þess að orðum í íslenskum lögum verði svo sem framast sé unnt gefin merking, sem rúmist innan þeirra og komist næst því að svara til sameiginlegra reglna sem gildi á Evrópska efnahagssvæðinu. Í ljósi atvika málsins, málsástæðna W ehf. og kröfugerðar hans í málinu væri nægjanlega fram komið að skýring á ákvæðum reglugerðar 95/93/EBE gæti haft þýðingu þegar leyst verði úr kröfum S og W ehf. og þar með haft áhrif á úrslit málsins. Var því kveðið á um að leitað skyldi álits EFTA-dómstólsins um nánar tilgreind atriði. Kom fram í því sambandi að engu breytti þótt málið væri rekið sem flýtimeðferðarmál, enda gæti forseti EFTA-dómstólsins samkvæmt starfsreglum dómstólsins tekið ákvörðun um flýtimeðferð máls ef ljóst væri af ástæðum sem vísað væri til að verulega brýnt sé að leysa úr málinu.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu X o.fl. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði í tengslum við rekstur máls ákæruvalds á hendur þeim vegna ætlaðra brota gegn ákvæðum almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og laga nr. 87/1992 um gjaldeyrismál.
Hafnað að vanlýsingaráhrif 118. gr. laga nr. 21/1991 brjóti í bága við 72. gr. stjórnarskrárinnar. Kröfu sóknaraðila hafnað.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni S um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins um nánar tiltekin atriði er lutu að skýringu á tilskipun ráðsins 2001/24/EB um endurskipulagningu og slit lánastofnana, vegna máls S á hendur Í. Nánar tiltekið taldi S að slitameðferð fjármálafyrirtækisins SB hf., sem tekinn var til slita með lögum nr. 44/2009, væri í andstöðu við fyrirmæli tilskipunarinnar, sem mælti fyrir um að dómstólar og stjórnvöld hefðu ávörðunarvald um upphaf slitameðferðar. Hélt S því enn fremur fram að af fyrrgreindum sökum hefði einungis verið í gildi úrskurður um endurskipulagningarráðstöfun vegna SB hf., en ekki slit fjármálafyrirtækisins. Hefði S orðið fyrir tjóni af þessum sökum er hann tapaði kröfu sinni á hendur SP hf. fyrir vanlýsingu. Í úrskurði héraðsdóms, sem Hæstiréttur staðfesti með vísan til forsendna hans, var vísað til þess að dómur Evrópudómstólsins 24. október 2013 í máli nr. C-85/12 veitti næga leiðsögn um þær spurningar sem beiðni S lyti að og léki því ekki sá vafi á túlkun tilskipunar 2001/24/EB að leita yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins.