Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

185 dómar fundust

Lagagrein: 2. gr. laga nr. 29/1995 — Lög um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. október 2025

E-627/2025

Steindór ehf (Einar Hugi Bjarnason lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Theodór Kjartansson lögmaður)

Deilt var um gildi ákvæða í samningi milli málsaðila þar sem kveðið var á um skyldu stefnanda til að greiða stefnda gjald fyrir breytt og aukið byggingarmagn á lóð í eigu stefnanda og kauprétt F hf. á einni íbúð í fyrirhugaðri byggingu á lóðinni á föstu verði. Hafnað var kröfu stefnanda um endurgreiðslu á endurgjaldi sem hann innti af hendi á grundvelli umdeildra samningsákvæða og jafnframt varakröfu stefnanda um viðurkenningu á því að þessi ákvæði væru óskuldbindandi fyrir hann. Sömu leiðis var hafnað kröfu stefnanda um greiðslu mismunar á kaupverði á íbúð sem F keypti og ætluðu markaðsverði sömu eignar og varakröfu hans um að kaupréttarákvæði samningsins væri óskuldbindandi fyrir hann. Þá var stefndi sýknaður af þrautavarakröfu stefnanda, um breytingu á kaupréttarákvæðinu þar sem sú krafa var talin beint að röngum aðila.

Landsréttur birt 1. mars 2024

837/2022

ÞAM ehf (Guðmundur Pétursson lögmaður, Birgir Tjörvi Pétursson lögmaður, 3. prófmál) gegn Mosfellsbæ (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Aðilar máls deildu um það hvort M hefði verið heimilt að krefja Þ ehf. sem lóðarhafa um greiðslu gjalds vegna byggingarréttar á tilgreindri lóð í Mosfellsbæ. Þ ehf. greiddi gjaldið en höfðaði í kjölfarið mál á hendur M og krafðist endurgreiðslu þess. Í dómi Landsréttar var vikið að því að sveitarfélögum hafi um langt skeið verið talið heimilt að selja byggingarrétt á eignarlóðum sínum. Með því ráðstöfuðu sveitarfélög einkaréttarlegum réttindum sem lytu reglum einkaréttar en ekki reglum stjórnsýslu- réttar um innheimtu gjalda fyrir opinbera þjónustu. Þá var lagt til grundvallar að Þ ehf. hafi mátt vera kunnugt um innheimtu M á gjaldinu þegar þess var krafist og jafnframt hvers eðlis það væri. Var því hafnað að Þ ehf. hafi haft réttmætar væntingar um að hann yrði ekki krafinn um endurgjald vegna byggingarréttar síns. Ekki gat það haft þýðingu þótt ekki hafi verið kveðið á um álagningu gjaldsins í úthlutunarskilmálum M eða með formlegum hætti á vettvangi sveitarstjórnar M eða nefnda á hans vegum. Ekki var heldur á það fallist að M hafi sett ólögmætt skilyrði um greiðslu gjaldsins fyrir útgáfu byggingarleyfis. Var M sýknaður af öllum kröfum Þ ehf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. desember 2022

E-686/2022

ÞAM ehf (Birgir Tjörvi Pétursson lögmaður) gegn Mosfellsbæ (Sigmar Aron Ómarsson lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um endurgreiðslu svokallað byggingarréttargjalds. Taldi dómurinn gjaldið hafa byggst á óformbundnu samkomulagi aðila af einkaréttarlegum toga og að í háttsemi stefnanda hefði falist hirðuleysi sem stefndi gæti ekki borið á, en stefnandi hafði átt í samskiptum við stefnda um reikning vegna gjaldsins og haft færi á að koma að athugasemdum við hann en látið það hjá líða þrátt fyrir að honum hlyti í ljósi sérfræðiþekkingar sinna og atvika að hafa verið ljóst að tæki m.a. til innheimtu gjaldsins.

Landsréttur birt 4. nóvember 2022

424/2021

Sigurður G. Guðjónsson (Garðar Guðmundur Gíslason lögmaður, Ágúst Karl Karlsson lögmaður, 3. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

S höfðaði mál á hendur Í og krafðist þess að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra um endurákvörðun opinberra gjalda S gjaldárið 2012. Þá krafðist S þess að Í yrði gert að endurgreiða honum þá fjárhæð sem honum hafði verið gert að greiða í kjölfar endurákvörðunarinnar. Deildu aðilar um það hvort tilteknar ráðstafanir S hefðu falið í sér óheimila úttekt af fjármunum SG ehf. og hvort rannsókn málsins hefði verið fullnægjandi. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að ekki hefði verið sýnt fram á að ályktanir skattrannsóknarstjóra af skriflegum gögnum málsins hefðu verið óforsvaranlegar eða rangar um úttektir S á fjármunum sem tilheyrðu SG ehf. Þær ályktanir hefðu verið settar fram í frumskýrslu sem S hefði verið gefið færi á að andmæla. Bæði í skýrslu skattrannsóknarstjóra og úrskurði ríkisskattstjóra hefði verið tekin rökstudd afstaða til athugasemda S. Ekki yrði séð að þau gögn sem S hefði lagt fram með þeim athugasemdum hefðu stutt staðhæfingar hans og þær hefðu ekki heldur fengið stoð í fyrirliggjandi gögnum. Gögn málsins bæru ekki annað með sér en að ríkisskattstjóri hefði tekið sjálfstæða afstöðu til atvika, að fenginni niðurstöðu skattrannsóknarstjóra og á grundvelli gagna sem sá síðarnefndi aflaði. Var því hafnað að slíkur annmarki hefði verið á rannsókn eða niðurstöðu skattyfirvalda að efni væri til þess að ógilda úrskurð ríkisskattstjóra. Var Í því sýknað af öllum kröfum S.

Landsréttur birt 14. október 2022

301/2021

Móabyggð ehf (Gísli Kr. Björnsson lögmaður, Kristján Gunnar Valdimarsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Snæfellsbæ (Sveinn Jónatansson lögmaður, Sveinbjörg Birna Sveinbjörnsdóttir lögmaður, 4. prófmál)

M ehf. höfðaði mál gegn S og krafðist endurgreiðslu fjárhæðar er M ehf. hafði greitt til S í samræmi við samkomulag um kaup á tilgreindri fasteign, innlausn lóðarréttinda og niðurrifs mannvirkja á lóðinni. Byggði M ehf. á því að S hefði með samningnum áskilið sér gjald fyrir útgáfu byggingarleyfis án lagaheimildar. Í dómi Landsréttar var til þess vísað að samkvæmt 1. mgr. 2. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga hefðu sveitarfélög tekjur af eignum sínum, meðal annars af lóðarleigu. Um ráðstöfun slíkra réttinda vikju sjónarmið um skattheimtu og þjónustugjöld og reglur einkaréttarins tækju við. Þó væru sveitarfélög við þær ráðstafanir bundin af meginreglum stjórnsýsluréttar, svo sem um jafnræði og meðalhóf, sbr. dóm Hæstaréttar 1. júní 2022 í máli nr. 3/2022. Í dómi Landsréttar kom fram að umþrætt gjald hefði byggst á samkomulagi M ehf. og S til að mæta tekjutapi og kostnaði sem hlytist hefði af ráðstöfun lóðarinnar. Hefði gjaldið verið greitt á grundvelli samkomulags sem var einkaréttarlegs eðlis og yrði ekki jafnað til skatts eða þjónustugjalds. Breytti engu þótt í samkomulaginu hefði komið fram að gjaldið væri meðal annars vegna byggingarleyfis en fyrir lá að M ehf. greiddi jafnframt fyrir byggingarleyfi í samræmi við gjaldskrá S. Heimta gjaldsins hefði því hvorki farið í bága við lögmætisreglu stjórnsýsluréttarins né ákvæði stjórnarskrár. Þá hefðu málefnaleg sjónarmið legið að baki gerð samkomulagsins auk þess sem gjaldið hefði verið hóflegt og ekki farið í bága við jafnræðisreglu. Jafnframt ættu ógildingarreglur samningaréttarins ekki við um kröfu M ehf. Í málinu krafðist M ehf. jafnframt endurgreiðslu gatnagerðargjalda úr hendi S sem fyrri lóðarhafi greiddi. Taldi Landsréttur M ehf. hvorki hafa sýnt fram á lagagrundvöll fyrir kröfunni né skýrt hvers vegna endurgreiða ætti honum gjöld sem fyrri lóðarhafi greiddi. Loks hafnaði Landsréttur kröfu M ehf. gegn S um endurgjald fyrir lóðarréttindi auk kröfu um endurgreiðslu fasteignagjalda á tilgreindu tímabili. S var því sýknaður af öllum kröfum M ehf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. júní 2022

E-3021/2020

Nitro Sport ehf (Fjölnir Ólafsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Rakel Jensdóttir lögmaður)
Lykilorð: Tollar.. Vörugjöld..
Málaflokkur: Skattaréttur

Deilt var um tollflokkun vegna álagningar vörugjalda á fjórhjól og hvort þau féllu undir vörulið 8701 eða 8703 í tollskrá. Við mat á því réði úrslitum hvort ökutækin væru aðallega hönnuð til mannflutninga eða til að draga eða ýta öðru ökutæki eða hlassi. Við það mat þurfti dómurinn að skera úr um hvort dráttargeta umræddra fjórhjóla næmi tvöfaldri þurraþyngd tækjanna og hvaða gögn bæri að leggja til grundvallar við það mat. Var það niðurstaða dómsins að yfirlýsing framleiðanda væri skýr um dráttargetu ökutækjanna og að þau væru fær um að draga tvöfalda uppgefna þurraþyngd og bæri í samræmi við þá niðurstöðu að flokka þau undir vörulið 8701 í tollskrá.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

457/2020

Hagar verslanir ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

H ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum H ehf.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

456/2020

Innnes ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

I ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum I ehf.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

455/2020

Sælkeradreifing ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

S ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum S ehf.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

454/2020

Bananar ehf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

B ehf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum B ehf.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

453/2020

Festi hf (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

F hf. höfðaði mál gegn Í til endurgreiðslu gjalda sem hann hafði innt af hendi til Í samkvæmt 5. gr. tollalaga nr. 88/2005 vegna innflutnings á landbúnaðarvörum samkvæmt vöruflokkum sem tilgreindir væru í viðaukum IVA og IVB við tollalög. Laut ágreiningur málsins að því hvort samspil 1. mgr. 5. gr. og 3. mgr. 12. gr. tollalaga við ákvæði 65. gr. A búvörulaga nr. 99/1993, eins og síðastgreindu tvö ákvæðin hljóðuðu á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, hefði falið í sér fullnægjandi aðferð við álagningu tolla á landbúnaðarvörur og þar með skattlagningu í skilningi 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944. Í dómi Landsréttar kom fram að baki því fyrirkomulagi sem mælt væri fyrir um í 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga um úthlutun tímabundinna tollkvóta á sérstökum tollkjörum byggju lögmæt markmið sem kæmu fram í 1. gr. búvörulaga. Játa yrði löggjafanum talsvert svigrúm um val á leiðum að þeim markmiðum að því tilskildu að gætt væri grundvallarsjónarmiða stjórnarskrár um að skattar skyldu lagðir á eftir almennum efnislegum mælikvarða og jafnræðis gætt gagnvart skattborgunum eftir því sem unnt væri. Samkvæmt hefðbundinni orðskýringu á efni 1. mgr. 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðið hljóðaði á þeim tíma er atvikin gerðust, þótti ljóst að ráðherra hefði verið skylt að úthluta umræddum tollkvóta að uppfylltum nánar tilgreindum skilyrðum. Í ákvæðinu hefði því með nægilega skýrum hætti verið kveðið á um skattskylduna þegar tilteknar aðstæður ríktu á innanlandsmarkaði. Ákvörðun um úthlutun tollkvótans hefði því ekki verið á hendi ráðherra. Þá þótti engum vafa undirorpið að hverjum gjaldskyldan beindist. Jafnframt þótti löggjafinn hafa tekið nægilega skýra afstöðu til þess hvaða forsendur skyldu ráða fjárhæð tollgjaldsins samkvæmt 3. mgr. 12. gr. tollalaga og að ráðherra eða önnur stjórnvöld hefðu ekki haft það svigrúm sem máli skipti til að ákveða fjárhæð þess, breyta því eða um önnur meginatriði skattheimtunnar. Var því ekki fallist á að af samspili 5. gr. og 12. gr. tollalaga við 65. gr. A búvörulaga, eins og ákvæðin hljóðuðu þegar atvikin gerðust, leiddi að um óheimilt framsal löggjafans á skattlagningarvaldi til ráðherra hefði verið að ræða sem færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki fallist á að annmarkar við birtingu fyrrgreindra viðauka við tollalög haggaði gildi þeirra enda hefðu þeir verið birtir í Stjórnartíðindum á sínum tíma og við setningu núgildandi tollalaga hefði löggjafinn tiltekið sérstaklega að þeir skyldu gilda áfram sem viðaukar við lögin. Enn fremur hefði verið vísað til þeirra í dómaframkvæmd. Loks var ekki fallist á að breyting á 65. gr. A búvörulaga og 3. mgr. 12. gr. tollalaga eftir uppkvaðningu héraðsdóms hefði þýðingu við niðurstöðu málsins. Var Í því sýknað af kröfum F hf.

Landsréttur birt 26. nóvember 2021

468/2020

Sérverk ehf (Einar Hugi Bjarnason lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður)

Ágreiningur málsaðila á rætur að rekja til samnings R og þáverandi lóðarhafa á nánar tilgreindu svæði í Reykjavík. Í samningnum gengust lóðarhafar undir þá skyldu að greiða innviðagjald sem ætlað var til að standa straum af uppbyggingu svæðisins til íbúðabyggðar. S ehf. keypti nánar tilgreinda lóð á svæðinu af V ehf. og greiddi R 120.101.383 krónur. Í kjölfarið gaf R út byggingarleyfi á lóðinni. Í málinu krafðist S ehf. endurgreiðslu fjárhæðarinnar þar sem félagið taldi greiðsluna fela í sér ólögmæta gjaldtöku. R vísaði til þess að innviðagjald sem S ehf. var gert að greiða byggði á frjálsum samningi sem lyti almennum reglum samninga- og kröfuréttar. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að líkt og gert væri ráð fyrir í 2. gr. laga nr. 4/1995 um tekjustofna sveitarfélaga öfluðu sveitarfélög sér ekki eingöngu tekna með hefðbundnum þjónustugjöldum og sköttum. Væri þar almennt um að ræða tekjur sem aflað væri á sambærilegum grundvelli og einkaréttarlegir aðilar. Leiddi það til þess að sjónarmið um skattheimtu og þjónustugjöld vikju og reglur einkaréttarins tækju við. Telja yrði að í framangreindu samkomulagi R og þáverandi lóðarhafa hefði falist ráðstöfun einkaréttarlegra réttinda sem í lóðunum fólust. Innviðagjaldinu yrði hvorki jafnað til skatta né þeirra þjónustugjalda sem ekki verða á lögð nema samkvæmt skýrri lagaheimild. Heimta gjaldsins yrði því hvorki talin fara í bága við lögmætisregluna né ákvæði 40., 77. og 2. mgr. 78. gr. stjórnarskrárinnar. Þá var ekki talið að R hefði brotið gegn meginreglum stjórnsýsluréttar um jafnræði, málefnaleg sjónarmið og meðalhóf við gerð samkomulagsins og innheimtu innviðagjaldsins. Var R því sýknuð af kröfum S ehf. um endurgreiðslu innviðagjaldsins.

Héraðsdómur Vesturlands birt 14. apríl 2021

E-63/2019

Móabyggð ehf (Kristján Gunnar Valdimarsson lögmaður) gegn Snæfellsbæ (Sveinn Jónatansson lögmaður)

Stefnda gert að endurgreiða stefnanda gjald sem stefndi hafði áskilið sér í tengslum við veitingu byggingarleyfis til niðurrifs húss. Hins vegar var stefndi sýknaður af kröfum stefnanda um endurgreiðslu gatnagerðargjalda og fasteignagjalda og um greiðslu tilgreindrar fjárhæðar vegna afsals lóðar til stefnda.

Landsréttur birt 19. mars 2021

739/2019

Ásbjörn Ólafsson ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Í málinu krafðist Á ehf. endurgreiðslu á fjárhæðum sem hann hafði innt af hendi til Í vegna greiðslna fyrir tollkvóta vegna innflutnings á landbúnaðarvörum frá ríkjum Evrópusambandsins á grundvelli 65. gr. B búvörulaga nr. 99/1993, sbr. 5. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005. Í dómi Landsréttar kom fram að ráðherra hefði á því tímabili sem mál þetta tók til haft heimildir til að setja ákvæði í reglugerð um það hvernig velja skyldi á milli þeirra sem gerðu tilboð í tollkvóta og við hvaða boð, eða aðra fjárhæð, skyldi miða hið álagða gjald. Samkvæmt framangreindu og í ljósi hins fortakslausa banns 40. gr. og 1. mgr. 77. gr. stjórnarskrárinnar við því að stjórnvöld ákveði hvort leggja skuli á skatt, breyta honum eða afnema yrði skattlagningarheimild 3. mgr. 65. gr. búvörulaga, eins og hún hljóðaði á þeim tíma sem atvik málsins gerðust, ekki talin samrýmast fyrrgreindum ákvæðum stjórnarskrárinnar. Álagning gjalda þeirra sem málið varðaði studdist samkvæmt þessu ekki við lögmæta skattlagningarheimild og var því ógild. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu Á ehf. vegna oftekinna gjalda fyrir tollkvóta.

Landsréttur birt 12. mars 2021

74/2020

Stjörnugrís hf (Sigurður Kári Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)

S hf. krafðist endurgreiðslu eftirlitsgjalds sem félagið hafði innt af hendi vegna heilbrigðisskoðunar við slátrun svína frá október 2014 til október 2018, samkvæmt 2. mgr. 11. gr. þágildandi laga nr. 96/1997 um slátrun og sláturafurðir og gjaldskrá settri af ráðherra. Byggði S hf. á því að gjaldtakan væri ólögmæt enda væri gjaldið umfram raunkostnað við eftirlit. Í dómi Landsréttar kom fram að eftirlitsgjaldið sem gilti á umræddu tímabili hefði tekið mið af kostnaði Matvælastofnunar við eftirlit fyrir árið 2011 en ekkert lá fyrir um að sá útreikningur hefði verið umfram raunkostnað við eftirlit. Þó að fyrrnefnd gjaldskrá hefði ekki verið endurskoðuð reglulega á umræddu tímabili, svo sem áskilið var með lögum nr. 96/1997, bentu málsgögn ekki til þess að raunkostnaður stofnunarinnar vegna eftirlits með slátrun svína hefði lækkað á tímabilinu eða að S hf. hefði verið krafið um hærri fjárhæðir en sem námu raunverulegum kostnaði við eftirlitið hjá félaginu. Með vísan til þess og forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu íslenska ríkisins af kröfum S hf.

Landsréttur birt 12. mars 2021

73/2020

Stjörnugrís hf (Sigurður Kári Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)
Lykilorð: Gjaldtaka. Skattur.
Málaflokkur: Skattaréttur

S hf. krafðist endurgreiðslu á svonefndu yfirmatsgjaldi sem innheimt var á grundvelli 2. mgr. 16. gr. laga nr. 96/1997 um slátrun og sláturafurðir. Byggði S hf. á því að gjaldið væri ólögmætt enda hefði félagið ekki þegið þjónustu í formi yfirmats sem gjaldið tók til. Af hálfu íslenska ríkisins var á hinn bóginn á því byggt að gjaldið væri í reynd sérstakur skattur sem lagður væri á sláturleyfishafa með gildri lagaheimild til skattlagningar, sbr. 40., sbr. 77. gr. stjórnarskrár. Í dómi Landsréttar var litið til þess að umrætt gjald hefði verið sett samkvæmt fastákveðnu viðmiði án þess að ráðherra eða öðrum stjórnvöldum hefði verið falið mat eða framselt vald til að ákveða fjárhæð gjaldsins, nánari viðmið fyrir álagningu þess eða endurgreiðslur. Gæti það ekki haggað greiðsluskyldu sláturleyfishafa að gjaldinu var ætla að standa straum af kostnaði við yfirmat og að slíkt yfirmat færi mismikið eða jafnvel alls ekki fram. Að þessu virtu og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sýknu íslenska ríkisins.

Landsréttur birt 5. febrúar 2021

710/2019

Ólafur Björnsson (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Eiríkur Áki Eggertsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Ó krafðist endurgreiðslu á skattgreiðslu sem hann innti af hendi í kjölfar endurákvörðunar á álagningu auðlegðarskatts vegna gjaldársins 2014. Vegna eignarhlutar síns í D ehf. taldi Ó fram til auðlegðarskatts skattalega hlutdeild sína í skattalegu bókfærðu eigin fé félagsins D ehf. eins og það hafði verið talið fram í skattframtali félagsins árið 2013. Með úrskurði ríkisskattstjóra árið 2016 var skattalegt eigið fé D ehf. vegna auðlegðarskatts í skattframtali félagsins árið 2013 endurákvarðað til hækkunar. Í framhaldi af því taldi ríkisskattstjóri þörf á að leiðrétta skattframtal Ó til samræmis við breytingu á framtali D ehf. Með úrskurði ríkisskattstjóra árið 2018 var viðbótarstofn Ó til auðlegðarskatts hækkaður gjaldárið 2014 vegna hlutabréfaeignar Ó í D ehf. í árslok 2012. Ó reisti endurgreiðslukröfu sína á því að fyrrnefndir úrskurðir ríkisskattstjóra hefðu verið ólögmætir og því væri álagður skattur á grundvelli þeirra oftekinn í skilningi laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Í málinu byggði Ó meðal annars á því að frestur skattyfirvalda til endurákvörðunar um álagningu skattsins samkvæmt 2. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt hefði verið liðinn og að óheimilt hefði verið að breyta framtali D ehf. vegna réttmætra væntinga sem félagið og hluthafar þess hefðu mátt hafa til þess að framtal félagsins væri rétt. Í hinum áfrýjaða dómi, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var talið að 2. mgr. 97. gr. laga nr. 90/2003 gæti ekki átt við um heimild til endurákvörðunar álagningar auðlegðarskatts á Ó þar sem fullnægjandi upplýsingar hefði hvorki verið að finna í framtali hans né í fylgigögnum með því. Þá kom fram að ákvörðun um leiðréttingu á framtali D ehf. hefði verið staðfest með úrskurði yfirskattanefndar og máli D ehf., sem höfðað var til að hnekkja þeirri ákvörðun, hefði verið vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum félagsins. Úrskurðurinn hefði eingöngu tekið til félagsins og engu gæti breytt þótt hluthafar í félaginu kynnu að hafa talið sig hafa lögvarinna hagsmuna að gæta þar sem þeir hefðu ekki átt aðild að máli félagsins hjá stjórnvöldum. Samkvæmt því gæti Ó ekki byggt rétt á því að hafa haft réttmætar væntingar til þess að framtal félagsins væri rétt og að því yrði ekki breytt. Var Í því sýknað af kröfum Ó.

Landsréttur birt 13. nóvember 2020

755/2019

Þrotabú EK1923 ehf (Lúðvík Bergvinsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Óskar Thorarensen lögmaður)

E ehf. var úrskurðað gjaldþrota 7. september 2016 og var frestdagur vegna skiptanna 9. maí sama ár. Í málinu krafðist þrotabú E ehf. greiðslu 11.873.741 krónu úr hendi Í. Krafan var óumdeild og átti rætur að rekja til endurgreiðslu gjalds vegna úthlutunar tollkvóta 27. júlí 2015. Hinn 20. mars 2018 lýsti Í því yfir að skattkrafa vegna áætlaðrar staðgreiðslu af launum og tryggingagjalds í september, október og nóvember 2016 væri greidd með skuldajöfnuði við framangreinda endurgreiðslukröfu þrotabúsins. Samkvæmt skilagreinum sem skiptastjóri skilaði 23. mars 2018 voru engin laun greidd þá mánuði. Með úrskurði ríkisskattstjóra 1. nóvember 2018 var erindi búsins um að leiðrétta áætlanirnar og fella skattkröfuna niður hafnað þar sem skattframtali hefði ekki verið skilað. Aðila greindi í kjölfarið á um heimild Í til skuldajafnaðar. Í dómi Landsréttar var vísað til 1. mgr. 2. gr. eldri laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, sbr. nú 1. mgr. 8. gr. laga nr. 150/2019 um innheimtu opinberra skatta og gjalda, um að endurgreiðslukrafan hefði stofnast á þeim degi sem gjaldið hefði verið ranglega innheimt. Því væri fullnægt því skilyrði 1. mgr. 100. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að krafa þrotabús E ehf. á hendur Í hafi orðið til fyrir frestdag. Aftur á móti væri óumdeilt í málinu að krafa Í á hendur þrotabúinu hefði stofnast eftir töku þess til gjaldþrotaskipta og væri skilyrði sama lagaákvæðis um að Í hefði eignast kröfu sína áður en þrír mánuðir hefðu verið til frestdags því ekki fullnægt. Þegar af þeirri ástæðu hefði Í verið óheimilt að draga skattkröfuna frá skuld sinni við þrotabúið vegna úthlutunargjalds tollkvóta. Var Í því gert að endurgreiða gjaldið.

Landsréttur birt 27. ágúst 2020

362/2020

Móabyggð ehf (Kristján Gunnar Valdimarsson lögmaður) gegn Snæfellsbæ (Sveinn Jónatansson lögmaður)

Kærður var sá hluti úrskurðar héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu M ehf. á hendur S um viðurkenningu á rekstrartjóni hans fyrir tiltekið tímabil. Í hinum kærða úrskurði, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var tekið fram að eins og krafan væri orðuð yrði ekki séð að með henni væri leitað eftir því að skorið yrði úr um tilvist eða efni réttinda eða réttarsambands heldur einungis leitað viðurkenningar á því að M ehf. hafi orðið fyrir rekstrartjóni á tilteknu tímabili án viðurkenningar á því að S væri fyrir því ábyrgur. Yrði M ehf. því ekki talinn hafa lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr framangreindri kröfu sinni.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 26. júní 2020

E-5634/2019

Sérverk ehf (Einar Hugi Bjarnason lögmaður) gegn Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður)

p br/ppStefndi gerði samninga við lóðarhafa í Vogabyggð um þátttöku þeirra í kostnaði af uppbyggingu hverfisins með útgáfu skuldabréfs. Miðaðist greiðslan við stærð þeirra fasteigna sem heimilt var að reisa á hverri lóð samkvæmt nýju deiliskipulagi. Stefnandi keypti lóðaréttindi af einum viðsemjanda stefnda, m.a. með yfirtöku greiðsluskyldu samkvæmt skuldabréfinu. Hafnað var kröfu hans um endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar á grundvelli reglna um endurgreiðslu oftekinna skatta. Ekki var fallist á málsástæður stefnanda sem byggðu á því að umdeild greiðsla væri skattur eða ígildi skatts, sem ekki ætti sér stoð í lögum. Niðurstaða dómsins var sú að greiðsluskyldan hvíldi á gagnkvæmum samningi og væri ekki skattur. Því var jafnframt hafnað að stefnda væri óheimilt að ráðstafa greiðslunni til lögbundinna verkefna sinna eða verkefna sem í lögum væri markaður sérstakur tekjustofn. Ennfremur var því hafnað að forsendur samningsákvæðisins byggði á ómálefnalegum eða ólögmætum sjónarmiðum sem og þeim málsástæðum að samningurinn bryti í bága við reglu stjórnsýsluréttar um jafnræði og meðalhóf./ppbr/ppnbsp;/ppbr/p

Hæstiréttur birt 19. júní 2020

2/2020

Íslenska ríkið (Soffía Jónsdóttir lögmaður) gegn International Seafood Holdings (Birgir Már Björnsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

IS höfðaði mál á hendur Í og gerði þá kröfu að felldur yrði úr gildi úrskurður Ríkisskattstjóra þar sem hafnað var beiðni hans um endurgreiðslu á fjármagnstekjuskatti vegna staðgreiðslu af arði frá dótturfélagi sínu I ehf. Ágreiningurinn laut að því hvort arðgreiðslan hefði fullnægt því skilyrði 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög að hafa verið úthlutað úr frjálsum sjóði I ehf. og hvort fjármunum félagsins hefði verið úthlutað til hluthafa með lögmætum hætti. Reikningsskil I ehf. voru gerð eftir hlutdeildaraðferð samkvæmt 40. og 41. gr. laga nr. 3/2006 um ársreikninga og var sá arður sem greiddur var IS til kominn vegna hagnaðar af rekstri dótturfélaga I ehf. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994 væri einungis heimilt að úthluta sem arði úr einkahlutafélagi hagnaði samkvæmt samþykktum ársreikningi síðasta reikningsárs, yfirfærðum hagnaði frá fyrri árum og frjálsum sjóðum eftir að dregið hefði verið frá tap sem ekki hefði verið jafnað og það fé samkvæmt lögum eða félagssamþykktum skyldi lagt í varasjóð eða til annarra þarfa. Í lögunum væri enga heimild að finna fyrir frekari úthlutun arðs, þar með talið í tilvikum móðurfélaga sem beittu hlutdeildaraðferð í reikningsskilum sínum á grundvelli laga nr. 3/2006. Taldi Hæstiréttur ekki unnt að fallast á að dómur réttarins 4. desember 2014 í máli nr. 786/2013 ætti að leiða til þeirrar ályktunar við skýringu á ákvæðum 74. gr. laga nr. 138/1994 að bókhaldsleg færsla á hagnaðarhlutdeild frá dótturfélagi geti innan reikningsársins myndað sjóð hjá móðurfélagi til úthlutunar arðs án þess að slík hagnaðarhlutdeild hafi í reynd verið greidd út á milli félaganna í formi arðs. Þótt hlutdeildaraðferð hefði verið beitt við uppgjör samstæðu I ehf. og dótturfélaga þess leiddi slík reikningsskil ekki til rýmri heimilda til arðgreiðslna en mælt væri fyrir um í 1. mgr. 74. gr. laga nr. 138/1994. Var því ekki talið uppfyllt skilyrði fyrir endurgreiðslu staðgreiðsluskatts að um löglega úthlutaðan arð hefði verið að ræða til handa IS.

Landsréttur birt 8. maí 2020

386/2019

Festi hf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur, með vísan í dómaframkvæmd Hæstaréttar, ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Landsréttur birt 8. maí 2020

381/2019

Bananar ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur, með vísan í dómaframkvæmd Hæstaréttar, ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Landsréttur birt 8. maí 2020

380/2019

Hagar verslanir ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur, með vísan í dómaframkvæmd Hæstaréttar, ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Landsréttur birt 8. maí 2020

379/2019

Innnes ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur, með vísan í dómaframkvæmd Hæstaréttar, ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Landsréttur birt 8. maí 2020

378/2019

Sælkeradreifing ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Þar sem meira en átta vikur höfðu liðið frá munnlegum málflutningi til dómsuppsögu í héraði var hinn áfrýjaði dómur, með vísan í dómaframkvæmd Hæstaréttar, ómerktur og málinu vísað heim í hérað til málflutnings og dómsuppsögu á ný.

Landsréttur birt 7. apríl 2020

291/2019

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) gegn Sjávarsýn ehf (Víðir Smári Petersen lögmaður)

S ehf. og dótturfélag þess sameinuðust á reikningsárinu 2012 undir nafni og kennitölu S ehf. Við sameininguna færði S ehf. yfirfæranlegt tap dótturfélagsins frá reikningsárunum 2008 og 2009 til frádráttar tekjum í skattframtölum sínum árin 2013 og 2014 og nýtti hið sameinaða félag rekstartapið í skattskilum sínum. Í ágúst 2015 kynnti ríkisskattstjóri S ehf. fyrirhugaða endurákvörðun opinberra gjalda S ehf. árin 2013 og 2014. Með úrskurði í febrúar 2016 felldi ríkisskattstjóri niður ónotað rekstrartap dótturfélagsins frá árunum 2008 og 2009 í skattframtölum S ehf. árin 2013 og 2014 og beitti jafnframt álagi á vanframtalda tekjustofna. Yfirskattanefnd staðfesti þann úrskurð með úrskurði í febrúar 2017 en taldi að fella bæri álagið niður. Í kjölfarið höfðaði S ehf. mál þetta og krafðist þess að úrskurðirnir yrðu felldir úr gildi. Þá var einnig krafist endurgreiðslu þess sem félagið hefði innt af hendi til samræmis við úrskurð yfirskattanefndar. Héraðsdómur féllst á þær kröfur. Í dómi Landsréttar var rakið að ákvæði 54. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt fæli í sér sérreglu gagnvart 51. gr. sömu laga en það hefði að geyma viðbótarskilyrði fyrir því að rekstrartap flyttist við samruna til þess félags sem tæki við. Samkvæmt ákvæðinu þyrftu félögin að hafa með höndum skyldan rekstur og eða starfsemi. Þá flyttist tap ekki milli félaga við sameiningu þegar það félag sem slitið væri ætti fyrir slitin óverulegar eignir eða hefði engan rekstur með höndum. Jafnframt yrði sameining félaga að vera gerð í venjulegum og eðlilegum rekstrartilgangi og hið yfirfærða tap að hafa myndast í sams konar rekstri og það félag sem við tæki hefði haft með höndum. Í ákvæðinu fælist þannig takmörkun á þeirri meginreglu um heimild til frádráttar frá tekjum við samruna sem mælt væri fyrir um í 1. mgr. 51. gr. laganna. Í málinu væri ekki um það deilt að við þann samruna sem til umfjöllunar væri hefði verið uppfyllt það skilyrði að félögin tvö hefðu haft með höndum skyldan rekstur eða starfsemi og að tap yfirtekna félagsins hefði myndast í sams konar rekstri og yfirtökufélagið hefði stundað. Þótt játa yrði hluthöfum töluvert frelsi til að haga skipulagningu hlutafélaga með þeim hætti sem þeir kysu hverju sinni hvíldi á S ehf. að sýna fram á að venjulegur og eðlilegur rekstrartilgangur hafi legið að baki samrunanum. Þegar litið væri til þeirra skýringa sem S ehf. hefur gefið á samrunanum og takmarkaðra umsvifa dótturfélagsins yrði ekki talið að S ehf. hefði tekist það. Þvert á móti væri nærtækast að líta svo á, að öllum atvikum virtum, að tilgangur sameiningarinnar hefði í reynd verið sá að nýta uppsafnað rekstrartap hins yfirtekna félags. Var Í því sýknað af kröfum S ehf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. janúar 2020

E-3435/2018

Stjörnugrís hf (Sigurður Kári Kristjánsson) gegn Íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson)

Stefndi var sýknaður af dómkröfum stefnanda sem byggðu á ólögmætri töku þjónustugjalda vegna svokallaðs yfirmats sem sannarlega fór ekki fram hjá stefnanda. Komst dómurinn hins vegar að þeirri niðurstöðu að fallast bæri á með stefnda að umrætt gjald í 2. mgr. 16. gr. laga nr. 96/1997 væri í reynd gild skattlagningarheimild og að skattheimtan hjá stefnanda hefði verið til samræmis við hana.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. janúar 2020

E-3434/2018

Stjörnugrís hf (Sigurður Kári Kristjánsson) gegn Íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson)

Stefndi var sýknaður af dómkröfum stefnanda sem byggðu á því að stefnandi hefði sætt ólögmætri töku þjónustugjalda. En sýnt þótti fram á það að gjaldtökuheimildir í stjórnvaldsfyrirmælum hefðu uppfyllt nægilega skilyrði í 2. mgr. 11. gr. laga nr. 96/1997 um raunkostnað sem áskilið viðmið fyrir umþrætt eftirlitsgjald við heilbrigðisskoðun hjá stefnanda.

Landsréttur birt 8. nóvember 2019

847/2018

International Seafood Holdings S.A.R.L (Birgir Már Björnsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

I S.A.R.L. höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu og krafðist þess að felldur yrði úr gildi nánar tilgreindur úrskurður ríkisskattstjóra. Með úrskurðinum hafði ríkisskattstjóri hafnað endurgreiðslu á 5% fjármagnstekjuskatti sem I S.A.R.L. hafði greitt í staðgreiðslu af arði sem félagið fékk greiddan frá dótturfélagi sínu I ehf. Óumdeilt var í málinu að I S.A.R.L. ætti rétt á að draga hinn fengna arð frá tekjum og þar með rétt á endurgreiðslu staðgreiðslufjárhæðarinnar á grundvelli 9. töluliðar 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt að því skilyrði uppfylltu að um lögmæta arðgreiðslu hefði verið að ræða. Reikningsskil I ehf. fyrir árið 2011 voru unnin á grundvelli hlutdeildaraðferðar. Það jákvæða eigið fé sem kom fram í ársreikningi I ehf. umrætt ár var að stærstum hluta til komið vegna hlutdeildar félagsins í jákvæðri afkomu dótturfélaga þess sem félagið hafði þó enn ekki notið í formi arðgreiðslna frá dótturfélögunum. Landsréttur taldi að hin reiknaða staða óráðstafaðs eigin fjár I ehf. samkvæmt ársreikningi félagsins fyrir árið 2011, hefði í heild sinni verið frjáls sjóður í skilningi 74. gr. laga nr. 138/1994 og þar með fjármunir sem félaginu hefði verið heimilt að úthluta arði af. Af þeim sökum og þar sem ekki hafi verið formlegir annmarkar á arðsúthlutuninni hafi I S.A.R.L., sem hafði takmarkaða skattskyldu hér á landi, verið heimilt að draga hinn fengna arð frá tekjum á skattframtali 2014 fyrir árið 2013. Var því fallist á kröfu I S.A.R.L. um að úrskurður ríkisskattstjóra yrði felldur úr gildi og kröfu félagsins um endurgreiðslu staðgreidds fjármagnstekjuskatts vegna arðgreiðslunnar á grundvelli 2. mgr. 114. gr. laga nr. 90/2003 og laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. október 2019

E-2985/2018

A Páll Rúnar M. Kristjánsson gegn íslenska ríkinu Eiríkur Áki Eggertsson
Málaflokkur: Skattaréttur

Stefnanda var gert að greiða viðbótarauðlegðarskatt í kjölfar leiðréttingar sem skattyfirvöld gerðu á framtali félags sem hann átti hlut í og fól í sér aukið verðmæti félagsins. Kröfu stefnanda um að íslenska ríkið endurgreiddi honum viðbótarauðlegðarskattinn var hafnað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. maí 2019

E-1512/2018

Festi hf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hefur meðal annars með höndum innflutning á matvörum og sölu þeirra. Stefnandi hefur flutt inn tilteknar landbúnaðarvörur og greitt við þann innflutning gjöld sem lögð eru á samkvæmt tollskrá og öðrum viðaukum við tollalög nr. 88/2005. Í búvörulögum nr. 99/1998 er ráðherra heimilað að víkja þessari gjaldtöku til hliðar, telji hann ástæðu til. Mál þetta hefur stefnandi höfðað þar sem félagið telur nefnda gjaldtöku ólögmæta og krefst þess að stefndi verði dæmdur til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hefur innt af hendi vegna innflutnings á 1 landbúnaðarvörum síðustu fjögur ár fyrir stefnubirtingu. Stefndi hefur tekið til varna, m.a. með vísan til þess að ráðherra sé aðeins að framfylgja vilja löggjafarvaldsins í þessum efnum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. maí 2019

E-1511/2018

Sælkeradreifing ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hefur meðal annars með höndum innflutning á matvörum og sölu þeirra. Stefnandi hefur flutt inn tilteknar landbúnaðarvörur og greitt við þann innflutning gjöld sem lögð eru á samkvæmt tollskrá og öðrum viðaukum við tollalög nr. 88/2005. Í búvörulögum nr. 99/1998 er ráðherra heimilað að víkja þessari gjaldtöku til hliðar, telji hann ástæðu til. Mál þetta hefur stefnandi höfðað þar sem félagið telur nefnda gjaldtöku ólögmæta og krefst þess að stefndi verði dæmdur til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hefur innt af hendi vegna innflutnings á 1 landbúnaðarvörum síðustu fjögur ár fyrir stefnubirtingu. Stefndi hefur tekið til varna, m.a. með vísan til þess að ráðherra sé aðeins að framfylgja vilja löggjafarvaldsins í þessum efnum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. maí 2019

E-1510/2018

Hagar verslanir ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hefur meðal annars með höndum innflutning á matvörum og sölu þeirra. Stefnandi hefur flutt inn tilteknar landbúnaðarvörur og greitt við þann innflutning gjöld sem lögð eru á samkvæmt tollskrá og öðrum viðaukum við tollalög nr. 88/2005. Í búvörulögum nr. 99/1998 er ráðherra heimilað að víkja þessari gjaldtöku til hliðar, telji hann ástæðu til. Mál þetta hefur stefnandi höfðað þar sem félagið telur nefnda gjaldtöku ólögmæta og krefst þess að stefndi verði dæmdur til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hefur innt af hendi vegna innflutnings á landbúnaðarvörum síðustu fjögur ár fyrir stefnubirtingu. Stefndi hefur tekið til varna, m.a. með vísan til þess að ráðherra sé aðeins að framfylgja vilja löggjafarvaldsins í þessum efnum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. maí 2019

E-1509/2018

Bananar ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hefur meðal annars með höndum innflutning á matvörum og sölu þeirra. Stefnandi hefur flutt inn tilteknar landbúnaðarvörur og greitt við þann innflutning gjöld sem lögð eru á samkvæmt tollskrá og öðrum viðaukum við tollalög nr. 88/2005. Í búvörulögum nr. 99/1998 er ráðherra heimilað að víkja þessari gjaldtöku til hliðar, telji hann ástæðu til. Mál þetta hefur stefnandi höfðað þar sem félagið telur nefnda gjaldtöku ólögmæta og krefst þess að stefndi verði dæmdur til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hefur innt af hendi vegna innflutnings á landbúnaðarvörum síðustu fjögur ár fyrir stefnubirtingu. Stefndi hefur tekið til varna, m.a. með vísan til þess að ráðherra sé aðeins að framfylgja vilja löggjafarvaldsins í þessum efnum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. maí 2019

E-1508/2018

Innnes ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður)

Stefnandi hefur meðal annars með höndum innflutning á matvörum og sölu þeirra. Stefnandi hefur flutt inn tilteknar landbúnaðarvörur og greitt við þann innflutning gjöld sem lögð eru á samkvæmt tollskrá og öðrum viðaukum við tollalög nr. 88/2005. Í búvörulögum nr. 99/1998 er ráðherra heimilað að víkja þessari gjaldtöku til hliðar, telji hann ástæðu til. Mál þetta hefur stefnandi höfðað þar sem félagið telur nefnda gjaldtöku ólögmæta og krefst þess að stefndi verði dæmdur til endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem stefnandi hefur innt af hendi vegna innflutnings á landbúnaðarvörum síðustu fjögur ár fyrir stefnubirtingu. Stefndi hefur tekið til varna, m.a. með vísan til þess að ráðherra sé aðeins að framfylgja vilja löggjafarvaldsins í þessum efnum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. mars 2019

E-4055/2017

Sjávarsýn ehf (Garðar Víðir Gunnarsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Stefnandi krafðist þess að úrskurður yfirskattanefndar frá 2017 og úrskurður ríkisskattstjóra frá febrúar 2016, um endurákvörðun opinberra gjalda stefnanda gjaldárin 2013 og 2014, yrði felldir úr gildi og stefnda gert að endurgreiða stefnanda oftekna skatta og gjöld ásamt vöxtum. Fallist var á kröfu stefnanda.

Landsréttur birt 18. desember 2018

846/2018

Trausttak ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður) gegn Þjóðskrá Íslands (Ólafur Helgi Árnason lögmaður) og Reykjavíkurborg (Ebba Schram lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli T ehf. gegn Þ og R var vísað frá dómi. Í málinu krafðist T ehf. þess að tilteknar ákvarðanir Þ um endurmat á fasteignamati fasteignar T ehf. yrðu ógiltar og að R yrði dæmd til að endurgreiða T ehf. fasteignaskatt á tilteknu tímabili samkvæmt lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fallist væri á með héraðsdómi að dómkröfur T ehf. á hendur Þ og R hefði ekki verið að rekja til sama atviks, aðstöðu eða löggernings og því hefði ekki verið fullnægt skilyrðum 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til að stefna þeim báðum til samlagsaðildar í málinu. Landsréttur féllst þó á varakröfu T ehf. fyrir Landsrétti um að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi að því er varðar Þ og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til meðferðar að því leyti.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2018

811/2017

Haraldur Þór Ólafsson (Garðar Valdimarsson lögmaður, Birgir Már Björnsson lögmaður, 4. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

H höfðaði mál á hendur Í og gerði þá kröfu að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar þar sem kveðið hafði verið á um að færa skyldi H til tekna, sem skattskylda gjöf á tekjuárinu 2010, mismun á áætluðu raunvirði hluta í F ehf., sem foreldrar H seldu félaginu með samningum í desember 2010, og kaupverði hlutanna sem þar var kveðið á um á grundvelli 4. töluliðar A-liðar 7. gr. og 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Þá krafðist G þess að Í yrði gert að endurgreiða sér þá fjárhæð sem honum hafði verið gert að greiða í kjölfar endurákvörðunar á opinberum gjöldum hans af þessum sökum.Fyrir lá í málinu að hlutabréf í F ehf. höfðu ekki verið skráð á skipulegum verðbréfamarkaði á þeim tíma þegar framangreind sala hafi farið fram. Í dómi Hæstaréttar kom fram að af þeim sökum hefði ríkisskattstjóra verið rétt að áætla raunvirði hlutanna út frá bókfærðu eigin fé félagsins samkvæmt síðasta endurskoðaða ársreikningi þess, svo sem leiða mætti af 9. gr. laga nr. 90/2003, og að ríkisskattstjóri hefði með réttu mátt líta svo á að áðurgreindir samningar hefðu falið í sér gjöf sem svaraði mismuninum á raunvirði hlutanna og kaupverði þeirra. Seljendur hlutanna hefðu verið foreldrar H og kaupandi F ehf., en H hefði ekki verið aðili að þessum samningum. Að því leyti sem samningarnir hefðu falið í sér gjöf hefði það verið kaupandinn sem hefði notið hennar. Hvorki lægi fyrir að H hefði keypt þessa hluti af foreldrum sínum á sama verði ef þau hefðu ekki selt þá til F ehf. í desember 2010 né að hann hefði á einhvern hátt eignast þessa hluti í raun. Eftir hljóðan 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/2003 hefðu þannig ekki verið uppfyllt skilyrði ákvæðisins fyrir því að flytja í skattskilum verðmæti gjafarinnar sem í samningunum hefði falist úr hendi viðtakanda hennar, F ehf., yfir á herðar H. Var því fallist á kröfur H.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2018

576/2017

Seimur ehf og Íslenska auglýsingastofan ehf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Með úrskurðum skattstjóra var felldur í heild niður virðisaukaskattur S ehf. á árunum 2004 til 2006 vegna nánar tilgreindra viðskipta milli ÍA ehf. og S ehf. en um leið var innskattur í virðisaukaskattskilum ÍA ehf. lækkaður sem því nam þannig að virðisaukaskattur hans á sömu árum hækkaði því til samræmis. Af inneign S ehf. vegna ofgreidds virðisaukaskatts reiknaði tollstjóri vexti eftir 1. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, sbr. 1. mgr. 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Af skuld ÍA ehf. reiknaði tollstjóri á hinn bóginn dráttarvexti samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 á grundvelli 1. mgr. 28. gr. laga nr. 50/1988 um virðisaukaskatt. Í málinu kröfðust ÍA ehf. og S ehf. þess að viðurkennt yrði að þeim væri heimilt að koma að leiðréttingu á virðisaukaskattskilum félaganna samkvæmt 3. málslið 3. mgr. 22. gr. laga nr. 50/1988 þannig að til baka gengju greiðslur á framangreindum vöxtum. Þá krafðist ÍA ehf. þess að Í yrði gert að greiða sér fjárhæð sem svaraði til vaxtamunar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar 3. málsliður 3. mgr. 22. gr. laga nr. 50/1988 væri virtur í samhengi við 1. og 2. málslið hennar væri ljóst að í heild varðaði málsgreinin eingöngu stöðu seljanda vöru eða þjónustu, sem ranglega hefði krafið kaupanda um fjárhæð sem svaraði virðisaukaskatti af verði hennar. Í málinu væri sá seljandi S ehf. Aðalreglan samkvæmt fyrstu tveimur málsliðunum væri sú að seljandanum væri skylt að greiða skattinn í ríkissjóð, en undantekningarreglan í 3. málsliðnum gæti leyst hann undan þeirri skyldu ef unnt væri að koma fram leiðréttingu gagnvart kaupandanum. Í máli þessu stæði svo á að S ehf. þarfnaðist engrar slíkrar lausnar undan greiðsluskyldu, enda hefði hann greitt Í með skilum virðisaukaskatt, sem hann hafði áskilið sér ranglega, og hafði fengið skattinn endurgreiddan. Ákvæði 3. mgr. 22. gr. laga nr. 50/1988 tæki á hinn bóginn á engan hátt til virðisaukaskattskila kaupanda, sem ranglega hefði verið krafinn um virðisaukaskatt af verði vöru eða þjónustu, en í málinu væri sá kaupandi ÍA ehf. Var því talið að jafnvel þótt heimildarinnar í 3. málslið 3. mgr. lagagreinarinnar hefði verið neytt þegar í framhaldi af úrskurðum skattstjóra til að leiðrétta virðisaukaskattskil S ehf. vegna viðskipta hans við ÍA ehf. hefði það í engu breytt þeirri staðreynd að sá síðarnefndi stæði hvað sem öðru liði í skuld vegna vangreidds virðisaukaskatts, sem stafaði af viðskiptum hans við aðra. Gæti ákvæðið því efni sínu samkvæmt ekki staðið til þess að unnt væri að taka kröfur ÍA ehf. og S ehf. til greina. Var Í því sýknað af kröfum þeirra.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2018

546/2017

Íslenska ríkið (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður) gegn Innnesi ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Hinn 16. desember 2013 höfðaði I ehf. mál á hendur Í til endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta af nánar tilgreindum landbúnaðarvörum á árunum 2009 til 2013. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 319/2015 var fallist á kröfu I ehf. þar sem gjaldtakan var talin brjóta í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Ágreiningur aðila í máli þessu laut að því frá hvaða tímamarki bæri að reikna dráttarvexti af endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta vegna innflutnings I ehf. á landbúnaðarvörum eftir 16. desember 2013. Í dómi Hæstaréttar kom fram að I ehf. hefði reist málatilbúnað sinn í máli nr. 319/2015 á því að gjaldtakan hefði ekki átt sér viðhlítandi stoð í lögum og hefði verið andstæð stjórnarskrá. Í hefði því allar götur frá því I ehf. höfðaði fyrra málið verið kunnugt um afstöðu hans til þess hvort réttmætt hefði verið að krefja hann um þær greiðslur sem hann innti af hendi meðan á rekstri fyrra málsins stóð. Var því fallist á með I ehf. að hann hefði með málsókninni 16. desember 2013 sannanlega lagt fram kröfu um endurgreiðslu oftekinna gjalda, sem hann yrði krafinn um, í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2018

545/2017

Íslenska ríkið (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður) gegn Sælkeradreifingu ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Hinn 16. desember 2013 höfðaði S ehf. mál á hendur Í til endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta af nánar tilgreindum landbúnaðarvörum á árunum 2009 til 2013. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 318/2015 var fallist á kröfu S ehf. þar sem gjaldtakan var talin brjóta í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Ágreiningur aðila í máli þessu laut að því frá hvaða tímamarki bæri að reikna dráttarvexti af endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta vegna innflutnings S ehf. á landbúnaðarvörum eftir 16. desember 2013. Í dómi Hæstaréttar kom fram að S ehf. hefði reist málatilbúnað sinn í máli nr. 318/2015 á því að gjaldtakan hefði ekki átt sér viðhlítandi stoð í lögum og hefði verið andstæð stjórnarskrá. Í hefði því allar götur frá því S ehf. höfðaði fyrra málið verið kunnugt um afstöðu hans til þess hvort réttmætt hefði verið að krefja hann um þær greiðslur sem hann innti af hendi meðan á rekstri fyrra málsins stóð. Var því fallist á með S ehf. að hann hefði með málsókninni 16. desember 2013 sannanlega lagt fram kröfu um endurgreiðslu oftekinna gjalda, sem hann yrði krafinn um, í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda.

Hæstiréttur birt 22. nóvember 2018

544/2017

Íslenska ríkið (Guðrún Sesselja Arnardóttir lögmaður, Ingvi Snær Einarsson lögmaður, 3. prófmál) gegn Högum verslunum ehf (Páll Rúnar M. Kristjánsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Hinn 16. desember 2013 höfðaði H ehf. mál á hendur Í til endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta af nánar tilgreindum landbúnaðarvörum á árunum 2009 til 2013. Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 317/2015 var fallist á kröfu H ehf. þar sem gjaldtakan var talin brjóta í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Ágreiningur aðila í máli þessu laut að því frá hvaða tímamarki bæri að reikna dráttarvexti af endurgreiðslu ofgreiddra gjalda fyrir tollkvóta vegna innflutnings H ehf. á landbúnaðarvörum eftir 16. desember 2013. Í dómi Hæstaréttar kom fram að H ehf. hefði reist málatilbúnað sinn í máli nr. 317/2015 á því að gjaldtakan hefði ekki átt sér viðhlítandi stoð í lögum og hefði verið andstæð stjórnarskrá. Í hefði því allar götur frá því H ehf. höfðaði fyrra málið verið kunnugt um afstöðu hans til þess hvort réttmætt hefði verið að krefja hann um þær greiðslur sem hann innti af hendi meðan á rekstri fyrra málsins stóð. Var því fallist á með H ehf. að hann hefði með málsókninni 16. desember 2013 sannanlega lagt fram kröfu um endurgreiðslu oftekinna gjalda, sem hann yrði krafinn um, í skilningi 2. mgr. 2. gr. laga nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. október 2018

E-4056/2017

International Seafood Holdings S.A.R.L (Guðmundur Ingvi Sigurðsson lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Soffía Jónsdóttir lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

Ekki var fallist á kröfu stefnanda um að fella úr gildi úrskurð Ríkisskattstjóra og endurgreiða honum umkrafða fjárhæð. Byggði niðurstaðan einkum á því að ekki væru skilyrði til slíkrar endurkröfu samkvæmt 9. tl. 1. mgr. 31. gr. laga nr. 90/2003 þar sem að arðgreiðsla sú sem um var deilt í málinu gæti ekki talist samrýmast áskilnaði 73., sbr. og 74. gr. laga nr. 138/1994 um einkahlutafélög.

Hæstiréttur birt 4. október 2018

590/2017

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður) gegn Gunnari Erni Kristjánssyni (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður)
Málaflokkur: Skattaréttur

G höfðaði mál á hendur Í og gerði þá kröfu að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar þar sem kveðið hafði verið á um að tilteknar greiðslur til erlends félags, sem sýnt þótti að G og viðskiptafélagi hans nytu ávinnings af, skyldu virtar sem skattskyld laun G. Þá krafðist G þess að Í yrði gert að endurgreiða sér þá fjárhæð sem honum hafði verið gert að greiða í kjölfar endurákvörðunar á opinberum gjöldum hans af þessum sökum. Í niðurstöðu sinni vísaði héraðsdómur meðal annars til þess að afla hefði þurft upplýsinga frá endurskoðanda hins erlenda félags og breskum skattyfirvöldum áður en jafn íþyngjandi ákvörðun hefði verið tekin. Með því að það hefði ekki verið gert yrði að fallast á að skattyfirvöld hefðu ekki séð til þess að málið hefði verið nægilega upplýst áður en hinar umþrættu ákvarðanir voru teknar og þar með brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við meðferð þess. Tók héraðsdómur því kröfur G til greina og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu.

Hæstiréttur birt 4. október 2018

589/2017

Íslenska ríkið (Fanney Rós Þorsteinsdóttir lögmaður, Jón Gunnar Ásbjörnsson lögmaður, 3. prófmál) gegn Sigurði Sigfússyni (Sigurður G. Guðjónsson lögmaður, Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður, 4. prófmál)
Málaflokkur: Skattaréttur

S höfðaði mál á hendur Í og gerði þá kröfu að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar þar sem kveðið hafði verið á um að tilteknar greiðslur til erlends félags, sem sýnt þótti að S og viðskiptafélagi hans nytu ávinnings af, skyldu virtar sem skattskyld laun S. Þá krafðist S þess að Í yrði gert að endurgreiða sér þá fjárhæð sem honum hafði verið gert að greiða í kjölfar endurákvörðunar á opinberum gjöldum hans af þessum sökum. Í niðurstöðu sinni vísaði héraðsdómur meðal annars til þess að afla hefði þurft upplýsinga frá endurskoðanda hins erlenda félags og breskum skattyfirvöldum áður en jafn íþyngjandi ákvörðun hefði verið tekin. Með því að það hefði ekki verið gert yrði að fallast á að skattyfirvöld hefðu ekki séð til þess að málið hefði verið nægilega upplýst áður en hinar umþrættu ákvarðanir voru teknar og þar með brotið gegn rannsóknarreglu 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 við meðferð þess. Tók héraðsdómur því kröfur S til greina og staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu.

Hæstiréttur birt 20. september 2018

160/2017

Ölgerðin Egill Skallagrímsson ehf (Garðar Guðmundur Gíslason lögmaður, Birgir Már Björnsson lögmaður, 2. prófmál) gegn íslenska ríkinu (Ólafur Helgi Árnason lögmaður, Arnór Halldórsson Hafstað lögmaður, 3. prófmál)

Ágreiningur aðila laut að því hvort Ö ehf. hefði verið heimilt að gjaldfæra fjármagnskostnað, sem fallið hafði á hann vegna lánaskuldbindinga sem hann yfirtók við samruna tveggja félaga við sig árið 2007, móðurfélagsins L ehf. og systurfélagsins D ehf., á móti tekjum í skattskilum sínum á gjaldárunum 2008 til 2012. Ríkisskattstjóri úrskurðaði árið 2013 að fjármagnskostnaðurinn væri ekki frádráttarbær kostnaður í skilningi 1. töluliðar 31. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt og staðfesti yfirskattanefnd þann úrskurð árið 2015. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Hæstarétti, var hvorki fallist á með Ö ehf. að sviðsstjóri eftirlitssviðs ríkisskattstjóra, og þar með starfsmanna þess, hefðu verið vanhæfir til að fjalla um endurákvörðun opinberra gjalda Ö ehf. né að ríkisskattstjóri hefði sýnt tómlæti við meðferð málsins sem hefði skapað Ö ehf. réttmætar væntingar um að ekkert yrði aðhafst í málefnum hans eftir samruna félaganna. Talið var að L ehf. hefði tekið umrætt lán í þágu eigenda þess félags til að greiða þáverandi eigendum Ö ehf. og D ehf. kaupverð hlutafjár í þeim félögum. Lántakan hefði því ekki varðað resktur Ö ehf. eftir samrunann og teldust vextir vegna hennar því ekki til frádráttarbærs rekstrarkostnaðar Ö ehf. í skilningi 1. töluliðar 31. gr. laga nr. 90/2003, sbr. 2. mgr. 49. gr. laganna. Var því fallist á með Í að heimildin til að framkvæma skattfrjálsan samruna samkvæmt 1. mgr. 51. gr. laga nr. 90/2003 færði Ö ehf. ekki ríkari rétt til gjaldfærslu rekstrarkostnaðar en 31. gr. sömu laga heimilaði. Loks var talið að fullt tilefni hefði verið til þess að beita 25% álagi við skattstofna Ö ehf. gjaldárin 2010 til 2012, eins og gert hafði verið í úrskurði ríkisskattstjóra og yfirskattanefnd staðfest.

Hæstiréttur birt 15. mars 2018

262/2017

Íþrótta- og sýningahöllin hf (Þorsteinn Einarsson lögmaður) gegn Íslandsbanka hf (Stefán A. Svensson lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að því hvort hluti lánssamnings milli forvera Í hf. og ÍS hf. væri um lán í erlendum gjaldmiðli eða lán í íslenskum krónum bundið ólögmætri gengistryggingu. Hafði lánið verið gert upp með nýju láni frá Í hf. og hélt ÍS hf. því fram að við uppgjörið hefði hann ofgreitt Í hf. sem næmi kröfu hans í málinu. Talið var að fallast yrði á með ÍS hf. að það gæti haft þýðingu að lánssamningurinn og útborgunarbeiðni vegna hans höfðu ekki að geyma tilgreiningu á fjárhæð lánsins í erlendum gjaldmiðlum heldur einungis í íslenskum krónum. Það atriði gæti þó ekki ráðið úrslitum heldur yrði einnig að líta til fleiri atriða svo sem annarra ákvæða samningsins og þess hvernig aðilar efndu meginskyldur sínar. Í því sambandi yrði ekki litið framhjá því að lánið hefði verið notað til að greiða upp peningamarkaðslán sem ýmist voru í erlendum gjaldmiðlum eða íslenskum krónum, í samræmi við óskir forvera ÍS hf. Þá bæru önnur ákvæði samningsins sjálfs og skjöl sem gefin voru út í tengslum við lánveitinguna, þar á meðal greiðsluseðlar, með sér að umþrættur hluti lánsins hefði verið í erlendum myntum. Var því talið að lánshlutinn hefði verið lán í erlendum gjaldmiðlum og Í hf. því sýknað af kröfu ÍS hf.

Hleð fleiri dómum…