Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

43 dómar fundust

Lykilorð: Skiptastjóri

Landsréttur birt 21. maí 2026 kl. 15:55

158/2026

Unnur Lilja Hermannsdóttir (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður) gegn Birtu lífeyrissjóði (Þórólfur Jónsson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem U var vikið úr starfi skiptastjóra þrotabús F hf. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt kröfuskrá þrotabúsins væri I ohf. meðal þeirra sem lýst hefðu kröfum í þrotabúið. Af gögnum málsins yrði ekki annað ráðið en að færi svo að sérstakt sakarefni kæmi til úrlausnar hjá skiptastjórum þrotabúsins er varðaði hagsmuni þess félags mætti eftir atvikum bregðast við þeirri aðstöðu með því að beita heimild 5. mgr. 75. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og fá annan mann skipaðan til að leysa það afmarkaða verk af hendi. Þegar af þeirri ástæðu yrði U ekki með réttu talin vanhæf til að gegna starfi skiptastjóra þó svo lögmannsstofa hennar hefði gætt hagsmuna greinds félags á undanförnum árum. Í úrskurði Landsréttar var jafnframt rakið að upplýst væri að lögmannsstofa eiginmanns U hefði unnið að tilteknum verkefnum fyrir hið gjaldþrota félag í aðdraganda gjaldþrots þess. Að gögnum málsins virtum væri ekki fyllilega ljóst hversu umfangsmikla ráðgjöf og lögfræðilega þjónustu lögmannsstofan hefði veitt. Þá yrði ekki heldur fullyrt hversu miklir fjárhagslegir hagsmunir tengdust þeim en þó væri ljóst að þeir hefðu verið umtalsverðir. Þar sem talið var að engu yrði slegið föstu um þessi atriði yrði kröfu B ekki hafnað vegna þeirra með vísan til 5. mgr. 75. gr. laga nr. 21/1991. Þá taldi Landsréttur að ekki yrði séð að U hefði haft nokkur þau tengsl við stjórnarmenn F hf. eða þá starfsmenn sem höfðu með höndum daglega stjórn þess félags sem valdið gæti vanhæfi hennar á grundvelli 6. töluliðar 2. mgr. 75. gr. laga nr. 21/1991, sbr. 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá gætu þau verkefni sem lögmannsstofa eiginmanns U vann fyrir hið gjaldþrota félag í aðdraganda gjaldþrotsins sem slík ekki leitt til vanhæfis U en ekkert lægi fyrir um að eiginmaður U hefði komið að þeirri vinnu. Þótti B því ekki hafa sýnt fram á að U væri vanhæf til að gegna starfi skiptastjóra þrotabúsins. Hinn kærði úrskurður var af þeim sökum felldur úr gildi og kröfu B um að U yrði vikið úr starfi skiptastjóra hafnað. 2

Landsréttur birt 16. janúar 2026

870/2025

A (Hilmar Gunnarsson lögmaður) gegn B, skiptastjóra þrotabús C ehf (sjálfur)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár. Í úrskurði héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að samkvæmt því sem fram væri komið í málinu lægi fyrir að færsla bókhalds félagsins hefði ekki verið í samræmi við lög um bókhald. Þá hefði verið vanrækt að gefa félagið upp til gjaldþrotaskipta og varna þannig frekara tjóni fyrir kröfuhafa. Þess í stað hefði eignum verið komið undan skiptum með því að verulegum fjármunum hafi verið ráðstafað í aðdraganda gjaldþrots félagsins til annarra félaga í eigu A, honum til hagsbóta. Um væri að ræða alvarlega háttsemi og ekki yrði annað ályktað en að fármunum félagsins hafi verið komið yfir í önnur félög í eigu A með kerfisbundnum hætti. Þá hefði A ekki gefið fullnægjandi skýringar á umræddum ráðstöfunum eða afhent gögn um þær. Með vísan til þessa var talið að skilyrðum 181. gr. laga um gjaldþrotaskipti o.fl. nr. 21/1991 væru uppfyllt og að leggja mætti atvinnurekstrarbann á A í þrjú ár.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. júní 2025

E-4846/2021

Þrotabú ACE Handling ehf (Sveinn Andri Sveinsson lögmaður) gegn Hilmari Ágúst Hilmarssyni (Ólafur Eiríksson lögmaður)

Dómkröfum stefnanda var vísað frá dómi vegna vanreifunar, sbr. e- og g-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, þar sem stefnanda hafði að mati dómsins ekki auðnast að leggja fram nauðsynleg gögn, né heldur að skjóta nægilegum stoðum undir skaðabótakröfur sínar í málinu að öðru leyti.

Landsréttur birt 25. apríl 2025

193/2025

A og B (Sigrún Jóhannsdóttir lögmaður) gegn C, skiptastjóra þrotabús D ehf (sjálfur)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A og B var gert að sæta atvinnu- rekstrarbanni í þrjú ár. Málið var höfðað af skiptastjóra þrotabús D ehf. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði verið aðalmaður í stjórn D ehf. frá 11. nóvember 2021 til 12. maí 2023 og B varamaður í stjórn og framkvæmdastjóri félagsins frá 11. nóvember 2021 til 17. júní 2022. Tók Landsréttur næst til skoðunar hvort ákvæði 1. mgr. 181. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. ættu við um A og B. Rétturinn tók fram að litlar sem engar eignir hefðu verið í D ehf. þegar félagið var úrskurðað gjaldþrota en heildarfjárhæð lýstra krafna hefði numið um 200 milljónum króna. Veruleg og viðvarandi vanskil hafi verið við Skattinn á þeim tíma sem A og B komu að stjórnun D ehf. Ekki yrði séð að upplýsingar sem veittar voru í ársreikningi D ehf. fyrir rekstrarárið 2020 hafi verið í samræmi við raunverulega skuldastöðu félagsins og voru A og B talin bera á því ábyrgð. Hið sama gilti um ársreikning D ehf. fyrir rekstrarárið 2021 og var A talinn bera á því ábyrgð. Var niðurstaða héraðsdóms um þriggja ára atvinnurekstrarbann A og B því staðfest.

Landsréttur birt 30. september 2024

655/2024

A (Sævar Þór Jónsson lögmaður) gegn B, skiptastjóra þrotabús C ehf (sjálfur)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem A var gert að sæta atvinnurekstrarbanni í þrjú ár. Málið var höfðað af skiptastjóra þrotabús C ehf. en A var stjórnarmaður og prókúruhafi félagsins. Í úrskurði Landsréttar var þeirri málsástæðu A hafnað, að skiptastjóri þrotabúsins hefði ekki getað farið fram á að lagt yrði atvinnurekstrarbann á A, þar sem skiptum á búinu hefði verið lokið þegar krafan barst héraðsdómi. Þá kom fram í úrskurði Landsréttar að þegar litið væri til þess sem ráða mætti af framlögðum gögnum um uppsafnaða skuld C ehf. við ríkissjóð allt frá árinu 2019, um framgöngu A á rekstrartíma félagsins sem og í aðdraganda þess að það var tekið til gjaldþrotaskipta árið 2023 og að teknu tilliti til skýringa hennar fyrir dómi, þætti nægjanlega fram komið að skilyrðum 181. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. fyrir því að leggja atvinnurekstrarbann á A væri fullnægt. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Landsréttur birt 14. febrúar 2023

822/2022

A (Gunnar Egill Egilsson lögmaður) gegn B (sjálfur)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að B yrði settur í tímabundið leyfi eða vikið úr starfi skiptastjóra þrotabús C, sem og að B fullnægði ekki lengur hæfisskilyrðum laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. til að sinna áfram starfi skiptastjóra þrotabúsins. Í úrskurði Landsréttar kom fram að bú A hefði verið tekið til gjaldþrotaskipta. Ljóst væri af kæru og greinargerð A að hún stæði að kærunni en ekki þrotabú hennar. Þrotabú A hefði tekið við þeim kröfum sem A átti á hendur þrotabúi C við uppkvaðningu úrskurðarins og þar með við aðild að máli A gegn B. A hafi því ekki verið bær til að skjóta hinum kærða úrskurði til Landsréttar. Var málinu því vísað frá Landsrétti.

Hæstiréttur birt 31. ágúst 2022

41/2022

A og B (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður) gegn C (Gizur Bergsteinsson lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður Landsréttar þar sem leyst var úr ágreiningi A og B annars vegar og C hins vegar um þóknun C sem skiptastjóra í dánarbúi D. Í dómi Hæstaréttar var fallist á niðurstöðu hins kærða úrskurðar að miða bæri þóknun C við 25.900 krónur fyrir hverja unna vinnustund. Þá var talið að A og B hefðu glatað rétti til að andmæla þóknun C frá upphafi skipta þar til loka október 2018 en þau voru talin geta haft uppi andmæli við þóknun hans frá þeim tíma. Um ágreining um fjölda vinnustunda C við skiptin komst Hæstiréttur að þeirri niðurstöðu að tímaskráning hans hefði verið úr hófi fram. Var þóknun hans því lækkuð vegna tímabilsins og var hún í heild sinni hæfilega metin að álitum. Þá var C gert að greiða A og B málskostnað í héraði og kærumálskostnað fyrir Landsrétti en kærumálskostnaður fyrir Hæstarétti var ekki dæmdur.

Landsréttur birt 24. maí 2022

201/2022

A (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn B og C (Jóhannes Stefán Ólafsson lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem fallist var á kröfu B og C um að lækka þóknun A, skiptastjóra í dánarbúi D, úr 13.869.090 krónum með virðisaukaskatti í 9.963.989 krónur með virðisaukaskatti. Fyrir Landsrétti krafðist A þess að staðfest yrði þóknun hans sem skiptastjóri í fyrrnefndu dánarbúi. B og C kærðu úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kröfðust þess aðallega að þóknun A yrði lækkuð í 5.146.589 krónur með virðisaukaskatti. Í úrskurði Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að taka bæri mið af því tímagjaldi sem A kynnti í upphafi við ákvörðun þóknunar hans. Aftur á móti féllst Landsréttur ekki á það með héraðsdómi að B og C hefðu sökum tómlætis glatað rétti sínum til að véfengja tímaskráningar og var því litið svo á að allt skiptatímabilið væri undir í málinu. Taldi Landsréttur að þegar fyrirliggjandi gögn og verkefni dánarbúsins væru virt heildstætt hefði B og C tekist að sýna fram á að fjöldi vinnustunda í yfirliti A hefði verið umtalsvert meiri en þau máttu vænta. Var því fallist á að lækka þóknun A, og var hún ákveðin að álitum 10.000.000 krónur með virðisaukaskatti.

Landsréttur birt 7. janúar 2021

647/2020

Lárus Sigurður Lárusson (sjálfur) gegn Idac ehf (Grímur Sigurðsson lögmaður) og Ríkisútvarpinu ohf (Guðmundur Pétursson lögmaður)

L kærði úrskurð héraðsdóms þar sem honum var vikið úr starfi skiptastjóra í þrotabúi FÞ ehf. á þeim grundvelli að hann hefði brotið alvarlega gegn starfs- og trúnaðarskyldum sínum. Í úrskurði Landsréttar var kröfum I ehf. vísað frá héraðsdómi þar sem ekki lá fyrir að félagið hefði átt kröfur á hendur þrotabúinu þegar það sendi héraðsdómara aðfinnslur sínar og gerði kröfu um að L yrði vikið úr starfi á fundi héraðsdómara. Þá var í úrskurði Landsréttar ekki fallist á röksemdir héraðsdóms sem meðal annars lutu að því að L hefði selt fasteignina að Skógarhlíð 22, stærstu eign þrotabúsins, langt undir markaðsverði og að söluþóknun sem greidd hefði verið vegna sölunnar hefði verið hærri en eðlilegt gæti talist. Taldi Landsréttur að þrátt fyrir að L hefði borið að kynna sér betur byggingarrétt fasteignarinnar hefðu ekki verið leiddar líkur að því að það hefði haft umtalsverð áhrif á söluverð hennar meðal annars með hliðsjón af ástandi hennar og kvöðum sem væru á byggingarréttinum. Á hinn bóginn taldi Landsréttur að L hefði mátt gera sér grein fyrir því að hann þyrfti að hafa sölugögn vegna sölu fasteignarinnar tilbúin til afhendingar á skiptafundi en að eðlilegt gæti talist að hann afhenti þau ekki þeim kröfuhöfum sem áttu umdeildar kröfur í búið án þess að þeir tilgreindu hvaða hagsmuni þeir hefðu af því. Í úrskurði Landsréttar var einnig komist að þeirri niðurstöðu að ekki yrði fundið að störfum L hvað varðaði fundargerð skiptafundar eða upplýsingagjöf á skiptafundi um veðhafafund vegna sölu fasteignarinnar enda hefði honum verið óskylt að halda veðhafafund af því tilefni. Enn fremur var ekki fallist á að L yrði alfarið kennt um að dregist hefði að taka skýrslu af fyrirsvarsmanni hins gjaldþrota félags enda hefði fyrirsvarsmaðurinn boðað forföll í tvígang án skýringa. Á hinn bóginn var fallist á það með héraðsdómara að aðfinnsluvert væri að L hefði ekki boðað til ágreiningsfundar um umdeildar kröfur svo fljótt sem verða mátti. Að öllum atvikum virtum þótti framferði L ekki hafa verið slíkt að efni hefðu staðið til að víkja honum fyrirvaralaust úr starfi skiptastjóra og var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 24. apríl 2020

Q-3795/2019

A (Jón Egilsson lögmaður) gegn B (Ómar Örn Bjarnþórsson lögmaður)

Máli varðandi ágreining um fjárskipti fyrrverandi sambúðarfólks vísað frá dómi vegna vanreifunar o.fl.

Landsréttur birt 29. ágúst 2019

498/2019

A (sjálfur) gegn B (sjálfur)
Lykilorð: Kærumál. Skiptastjóri.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að B yrði vikið úr starfi skiptastjóra í dánarbúi C.

Landsréttur birt 3. júní 2019

300/2019

Arion banki hf (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn Sveini Andra Sveinssyni (sjálfur)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A hf. um að S yrði vikið úr starfi skiptastjóra í þrotabúi W ehf. Var A hf. ekki talinn hafa teflt fram málsástæðum sem gæfu tilefni til að ætla að fyrir hendi væru atvik eða aðstæður sem væru til þess fallnar að draga mætti óhlutdrægni S með réttu í efa. Þá lægi ekki fyrir að S hefði gerst sekur um athæfi sem gerði hann óverðugan nauðsynlegs trausts til að geta gegnt starfi skiptastjóra.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. mars 2019

X-21/2018

Íbúðalánasjóður (Hafsteinn Viðar Hafsteinsson lögmaður) gegn Davíð Guðmundssyni (sjálfur)

Þóknun skiptastjóra ákveðin samkvæmt tímaskráningu hans. Þótt hún þætti rífleg miðað við umfang búsins þótti ekki hægt að hnika við henni. Þá var því hafnað að þóknunin skyldi einskorðuð við hlutfall af verðmæti eignarhluta búsins í fasteign.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. mars 2018

Q-9/2017

A, B og C (Helga Vala Helgadóttir Bachmann lögmaður) gegn D (Þórdís Bjarnadóttir lögmaður)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Ágreiningur milli erfingja við opinber skipti dánarbús. Ásakanir um að einn erfingja hefði nýtt fé í eigu búsins í eigin þágu. Ágreiningur um skiptingu innbús og ábyrgð á láni.

Hæstiréttur birt 24. janúar 2018

822/2017

A B, C og Valgeir Kristinsson (Valgeir Kristinsson lögmaður) gegn Jóni Auðuni Jónssyni (sjálfur)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum A, B og C, um að J yrði vikið úr starfi skiptastjóra í dánarbúi, var hafnað og A og B gert ásamt lögmanni sínum að greiða sekt í ríkissjóð vegna nánar tilgreindra ummæla og staðhæfinga í greinargerð. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að ekki væru efni til að víkja J frá störfum á grundvelli þeirra aðfinnsla sem höfð voru uppi um störf hans. Þá taldi Hæstiréttur að þótt þau ósæmilegu ummæli og staðhæfingar sem fram hefðu komið í greinargerð A og B væru stórlega aðfinnsluverðar, væru ekki alveg næg efni til að leggja á sektir eftir 135. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður samkvæmt því staðfestur um annað en greiðslu sektar til ríkissjóðs.

Hæstiréttur birt 30. mars 2017

156/2017

Hlédís Sveinsdóttir (sjálf) gegn Sigurði Sigurjónssyni (sjálfur)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli H á hendur S, þar sem hún krafðist þess að S yrði vikið úr starfi skiptastjóra í þrotabúi H, var vísað frá dómi og í því sambandi vísað til þess að samkvæmt 76. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. gæti þrotamaður ekki haft uppi kröfu um úrskurð þess efnis að skiptastjóra yrði vikið úr starfi sínu.

Hæstiréttur birt 15. mars 2017

121/2017

Málaflokkur: Erfðaréttur

A og B kærðu úrskurð héraðsdóms þar sem tekin var til greina krafa dánarbús C um að staðfest yrði ákvörðun skiptastjóra um að fram færi könnun á því hvort D, sem C hafði setið í óskiptu búi eftir, hefði átt reikninga við erlenda banka sem væru eign dánarbúsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þar sem ekki lægi annað fyrir en orðrómur um að D hefði átt bankareikninga erlendis hefðu engin efni verið til að skiptastjóri tæki af sjálfsdáðum ákvörðun um að ráðast í umfangsmikla rannsókn á kostnað búsins sem gengi lengra en leiddi af 1. mgr. 54. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Var því tekin til greina krafa A og B um að ákvörðun skiptastjóra yrði felld úr gildi.

Hæstiréttur birt 18. október 2016

659/2016

Karl Emil Wernersson (Ólafur Eiríksson hrl) gegn Jóhanni Baldurssyni (Helgi Birgisson hrl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu K um að J yrði vikið úr starfi skiptastjóra í þrotabúi H ehf. Kom m.a. fram að skiptastjóra yrði hvorki kennt um að ekki hefði enn verið tekin afstaða til allra krafna K né að skipti hefðu dregist nokkuð á langinn. Þá væri ekki tilefni til að víkja honum úr starfi þótt hann hefði ekki fullnægt þeirri skyldu 2. mgr. 78. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. að gera yfirlit yfir efnahag og rekstur búsins um hver áramót og mitt hvert ár.

Hæstiréttur birt 2. maí 2016

271/2016

Guðmundur A. Birgisson (Sigurður G. Guðjónsson hrl) og Fiskalón ehf (Björgvin Þorsteinsson hrl) gegn Erlu S. Árnadóttur (Arnar Þór Stefánsson hrl)

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G og F ehf. gegn E var vísað frá dómi. Krafðist G þess að skiptastjóra í þrotabúi hans, E, yrði vikið úr starfi. Í héraðsdómi sem staðfestur var með vísan til forsendna varðandi kröfu G kom meðal annars fram að með vísan til skýrs orðalags 2. málsliðar 3. mgr. 76. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. þar sem sérstaklega væri tilgreint að sá sem ætti kröfu á hendur búinu hefði heimild til að krefjast úrskurðar dómara um hvort víkja bæri skiptastjóra úr starfi sökum vanhæfis hefði sá sem ætti kröfu á hendur búinu. Því gæti þrotamaður ekki sett fram slíka kröfu. Þá gerði F ehf. kröfu um að félaginu yrði heimiluð aðalmeðalganga í málinu. Í dómi Hæstaréttar var tekið fram að þótt þriðji maður gæti gerst aðili að máli, sem rekið væri á grundvelli XXIV. kafla laga nr. 21/1991, með meðalgöngu, sbr. 2. mgr. 178. gr. þeirra, yrði eins og endranær að setja þeirri heimild skorður, sbr. 20. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Svo sem ráðið yrði af orðalagi 76. gr. laga nr. 21/1991 og lögskýringargögnum yrði sá, sem krefðist úrskurðar héraðsdómara um hvort skiptastjóra yrði vikið frá störfum af þeim sökum að hann fullnægði ekki skilyrðum 2. mgr. 75. gr. laganna, að bera áður upp skriflegar aðfinnslur við dómara um hæfi skiptastjóra og dómurinn að taka afstöðu til þess álitaefnis. Að því gættu og með hliðsjón af eðli málsins brast þriðja mann heimild til þess að lögum að ganga inn í slíkt mál fyrir meðalgöngu.

Héraðsdómur Reykjaness birt 10. júlí 2012

X-19/2011

Nýherji hf (Tómas Jónsson hrl) gegn Þb Roku ehf (Jónas Þór Guðmundsson hrl)

Hafnað var kröfu sóknaraðila á hendur þrotabúi um að lýst krafa í búið yrði viðurkennd sem búskrafa samkv. 3. tl. 110. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., en til vara sem almenn krafa, sbr. 113. gr. sömu laga. krafan var byggð á því að skiptastjóri varnaraðila hafi valdið sóknaraðila tjóni með ákvörðun um að taka ekki við skuldbindingum þrotabúsins samkvæmt húsaleigusamningi. Sóknaraðili hélt því fram að ákvörðun skiptastjóra hefði verið tekin að óathuguðu máli og án þess að kannað hefði verið hvort einhver starfsemi væri í viðkomandi húsnæði. Ekki var falllist á þessi sjónarmið sóknaraðila.

Hæstiréttur birt 29. september 2011

490/2011

Ásmundur Sigurðsson og Sigurður Sigurðsson (Þorsteinn Pétursson hdl) gegn Óskari Sigurðssyni (Óskar Sigurðsson hrl)
Málaflokkur: Erfðaréttur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu Á og S um að Ó yrði vikið úr starfi skiptastjóra í dánarbúi hjónanna S og G. Héraðsdómur taldi að rétt hefði verið að skipa Ó skiptastjóra við opinber skipti dánarbúsins vegna ákvæða í erfðaskrá S heitins. Talið var að Á og S hefði hvorki fært fram röksemdir fyrir því að Ó hefði misst almennt hæfi sitt til að vera skipaður skiptastjóri, né sérstakt hæfi til að annast starfann, sbr. 6. tölul. 2. mgr. 46. gr. laga nr. 20/1991. Þá voru Á og S ekki taldir hafa sýnt fram á að framferði Ó í starfi skiptastjóra hefði verið með þeim hætti að honum bæri að víkja vegna þess, sbr. 2. mgr. 47. gr. sömu laga. Hæstiréttur staðfesti hinn kærða úrskurð með vísan til forsendna hans.

Hæstiréttur birt 24. ágúst 2011

375/2011

Sigurður, Kristján Hjaltested, Karl, Lárus Hjaltested, Sigríður Hjaltested (Sigmundur Hannesson hrl) og Markús Ívar Hjaltested (Valgeir Kristinsson hrl) gegn Kristrúnu, Ólöfu Jónsdóttur, Þorsteini, Hjaltested, Vilborgu, Björk Hjaltested, Marteini, Þ. Hjaltested og Sigurði Kristjáni Hjaltested (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl)
Málaflokkur: Erfðaréttur

M krafðist þess að fá tvö börn sín afhent sér með beinni aðfarargerð, á grundvelli laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. M og K höfðu verið búsett ásamt börnum sínum tveimur í Þýskalandi. Árið 2009 skildu M og K að borði og sæng og sama ár gerðu þau sátt fyrir dómstól þar í landi á þann veg að forsjá barnanna yrði sameiginleg en þau skyldu þó búa hjá K innan vissrar fjarlægðar við þýsku borgina X. Í lok árs 2010 fór K með börnin til Íslands. Héraðsdómur féllst á kröfu M í málinu um að börnin skyldu færð aftur til Þýskalands. K kærði þá niðurstöðu til Hæstaréttar sem komst að þeirri niðurstöðu að börnin skyldu færð aftur til Þýskalands. Hefði K ekki gert það innan tveggja mánaða frá dómsuppsögu væri M heimilt að fá börnin tekin úr umráðum K og afhent sér með beinni aðfarargerð.

Hæstiréttur birt 30. maí 2011

320/2011

Snorri Hjaltason og Brynhildur Sigursteinsdóttir (Sigurbjörn Ársæll Þorbergsson hrl) gegn þrotabúi Nýsis hf (Þorsteinn Einarsson hrl)

S og B kærðu úrskurð héraðsdóms, þar sem leyst var úr ágreiningi sem risið hafði við gjaldþrotaskipti á N um ráðstöfun hagsmuna hans. Kröfðust þau þess aðallega að atkvæðagreiðsla, sem fram fór á skiptafundi N 5. mars 2010, yrði ógilt með dómi en til vara viðurkennt að hún væri ólögmæt. Talið var að af ákvæðum XIX. kafla laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri ljóst að í máli, sem rekið væri samkvæmt XXIII. og XXIV. kafla laganna um ákvörðun skiptastjóra um ráðstöfun hagsmuna þrotabús, yrði hvorki ógilt með dómsúrlausn atkvæðagreiðsla á skiptafundi né viðurkennt að hún væri ólögmæt, enda lyti slíkt dómsmál að ákvörðun skiptastjóra en ekki atkvæðagreiðslu á skiptafundi að baki henni. Þegar af þessum sökum varð sjálfkrafa að vísa þessum hluta dómkrafna S og B frá héraðsdómi. Þá kröfðust S og B þess að felld yrði úr gildi ákvörðun skiptastjóra N um að ljúka samningi við A á grundvelli samkomulags, svo sem samþykkt hafði verið með atkvæðagreiðslu á skiptafundinum 5. mars 2010. Talið var að gæta yrði að því að skiptafundurinn hefði verið ályktunarfær og hefði tillaga skiptastjóra verið samþykkt með atkvæði, sem greidd hefðu verið í skjóli 78,5% almennra krafna eftir fjárhæðum þeirra. Samkvæmt 3. mgr., sbr. 2. mgr. 127. gr. laga nr. 21/1991 hefði skiptastjórum N verið rétt að fylgja þessari ályktun meiri hlutans nema þeir hefðu talið ákvörðun á grundvelli hennar andstæða lögum, óheiðarlega, óframkvæmanlega eða bersýnilega fara í bága við hagsmuni fjarstaddra lánardrottna eða að valdi meiri hluta hefði á skiptafundinum verið beitt minni hlutanum til tjóns. S og B hefðu ekki lagt fram í málinu gögn til stuðnings því að söluverð eignanna hefði verið óhæfilegt. Þá hefðu þau heldur ekki fært fram í málinu nokkur haldbær rök fyrir því að eitthvert framangreindra skilyrða 127. gr. laga nr. 21/1991 hefði átt að leiða til þess að skiptastjórum N hefði borið að ganga gegn ályktun skiptafundarins. Var síðari hluta dómkrafna S og B því hafnað.

Hæstiréttur birt 4. mars 2011

712/2010

Húsaviðhald og viðgerðir ehf (Einar Gautur Steingrímsson hrl) gegn þrotabúi KBK ehf (Benedikt Ólafsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu H ehf. í þrotabú K ehf. Félagið K ehf. hafði verið stofnað til kaupa á fasteignum og voru eigendur þess tveir, B og J. H ehf. gerði kröfu í þrotabú K ehf. á grundvelli reiknings vegna vinnuframlags við tvær fasteignir í eigu K ehf. og byggði á því að fyrirsvarsmaður þess B, sem jafnframt var annar eigenda K ehf., hefði lagt fram vinnu sína í þágu félagsins sem húsasmíðameistari og byggingastjóri en ekki gert félaginu reikning fyrir þeirri vinnu jafnóðum vegna bágrar fjárhagsstöðu þess. Þrotabú K ehf. hélt því á hinn bóginn fram að við stofnun félagsins hafi hluthafar þess, B og J, gert með sér samkomulag um að þeir myndu leggja fram vinnu til félagsins án endurgjalds og að vinnuframlag þeirra yrði metið að jöfnu. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, var talið nægjanlega í ljós leitt að báðir eigendur K ehf. hefðu lofað að leggja fram vinnu sína við uppbyggingu félagsins án endurgjalds og aldrei hefði staðið til að greitt yrði fyrir það vinnuframlag. Var fyrirsvarsmaður H ehf. talinn bundinn af loforði sínu um endurgjaldslaust vinnuframlag í þágu félagsins og kröfu hans í þrotabúið hafnað. Fyrir Hæstarétti hélt H ehf. því fram að skiptastjóri K ehf. hefði verið vanhæfur til að taka afstöðu til kröfunnar og fara með rekstur búsins. Var ekki talið að H ehf. hefði fært nægileg rök fyrir því ákvæði 2. mgr. 75. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti væru því til fyrirstöðu að skiptastjóri hefði getað gegnt starfinu.

Hæstiréttur birt 24. ágúst 2010

460/2010

Commerzbank International S.A, Raiffeisen Zentralbank Österreich AG, Bayerische Landesbank og Eik Bank A/S (Bjarki H. Diego hrl) gegn þrotabúi Samsonar eignarhaldsfélags ehf (Helgi Birgisson hrl)

C o.fl. kröfðust þess að viðurkennt yrði að þeir nytu við gjaldþrotaskipti S ehf. stöðu í réttindaröð samkvæmt 111. gr. laga nr. 21/1991 í skjóli veðréttar í innstæðu bankareiknings fyrir fjárkröfu samkvæmt lánssamningi, en til vara að þeir ættu skaðabótakröfu á hendur þrotabúi S ehf. sömu fjárhæðar sem stæði í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laganna. Talið var að C o.fl. hafi með kröfulýsingu aðeins krafist að fá að njóta veðréttar fyrir fjárkröfu sinni samkvæmt lánssamningnum í nánar tilteknum fjölda hlutabréfa S ehf. í L hf. Hafi kröfu um að fá að njóta veðréttinda fyrir fjárkröfu í innstæðu bankareikningsins ekki verið réttilega lýst innan kröfulýsingarfrests við gjaldþrotaskipti S ehf. Þá var talið að ákvæði 1. til 6. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 gætu ekki staðið til þess að C o.fl. fengju nú komið að vanlýstri kröfu sinni um veðréttindi yfir fjárhæðinni sem hafi verið á bankareikningnum og var aðalkröfu þeirra því hafnað. Þá var varakröfu C o.fl. einnig hafnað þar sem ráðstafanir skiptastjóra hafi ekki verið með þeim hætti að þeir hafi öðlast vegna þeirra kröfu um skaðabætur á hendur þrotabúinu.

Hæstiréttur birt 24. ágúst 2010

459/2010

Commerzbank International S.A, HSH Nordbank AG, Eik Bank A/S, Bayerische Landesbank, UBI Banca International S.A, United Overseas Bank Ltd, Société Générale, Raiffeisen Zentralbank Österreich AG, Natixis og Bayerische Hypo- und Vereinsbank AG (Bjarki H. Diego hrl) gegn þrotabúi Samsonar eignarhaldsfélags ehf (Helgi Birgisson hrl)

C o.fl. kröfðust þess að viðurkennt yrði að þeir nytu við gjaldþrotaskipti S ehf. stöðu í réttindaröð samkvæmt 111. gr. laga nr. 21/1991 í skjóli veðréttar í innstæðu bankareiknings fyrir fjárkröfu samkvæmt lánssamningi, en til vara að þeir ættu skaðabótakröfu á hendur þrotabúi S ehf. sömu fjárhæðar sem stæði í réttindaröð samkvæmt 3. tölulið 110. gr. laganna. Talið var að C o.fl. hafi með kröfulýsingu aðeins krafist að fá að njóta veðréttar fyrir fjárkröfu sinni samkvæmt lánssamningnum í nánar tilteknum fjölda hlutabréfa S ehf. í L hf. Hafi kröfu um að fá að njóta veðréttinda fyrir fjárkröfu í innstæðu bankareikningsins ekki verið réttilega lýst innan kröfulýsingarfrests við gjaldþrotaskipti S ehf. Þá var talið að ákvæði 1. til 6. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991 gætu ekki staðið til þess að C o.fl. fengju nú komið að vanlýstri kröfu sinni um veðréttindi yfir fjárhæðinni sem hafi verið á bankareikningnum og var aðalkröfu þeirra því hafnað. Þá var varakröfu C o.fl. einnig hafnað þar sem ráðstafanir skiptastjóra hafi ekki verið með þeim hætti að þeir hafi öðlast vegna þeirra kröfu um skaðabætur á hendur þrotabúinu.

Hæstiréttur birt 12. febrúar 2002

47/2002

Þrotabú Ísness ehf (Karl Axelsson hrl) gegn Jóhanni Boga Guðmundssyni (Tómas Jónsson hrl)

Skiptastjóri í þrotabúi Í ehf. neitaði að taka afstöðu til kröfu J sem hann hafði lýst í búið um það bil fjórtán mánuðum eftir að frestur til þess var á enda. Í kröfulýsingu J var greint frá þeim atvikum að baki kröfunni að tilteknu skipi í eigu Í ehf. hefði verið siglt á skip í eigu J. Á þessum tíma rak J mál á hendur tryggingafélaginu V til greiðslu sömu kröfu í skjóli ábyrgðartryggingar, sem Í ehf. hafði keypt vegna skips síns. Héraðsdómur sýknaði V af kröfunni þar sem ákvæði 1. mgr. 95. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga stæðu í vegi fyrir að J gæti sótt kröfu sína beint á hendur því. Í kjölfarið óskaði J á nýjan leik eftir því að skiptastjóri tæki afstöðu til kröfunnar, en skiptastjóri ítrekaði fyrri afstöðu sína. Hæstiréttur taldi að skýra yrði heimild skiptastjóra samkvæmt lokamálslið 1. mgr. 119. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. til að taka ekki afstöðu til kröfu með tilliti til þess að með henni væri vikið frá meginreglu 1. mgr. 119. gr. sömu laga og sýnilega í þeim tilgangi að einfalda skiptastjóra störf þegar engir lögvarðir hagsmunir gætu tengst því að hann legði mat á einstakar kröfur. Þegar hagsmunir J væru virtir yrði ekki fallist á að skiptastjóri mætti neyta fyrrnefndrar heimildar til að víkjast undan því að taka afstöðu til kröfu J. Þá var ekki talið að skiptastjóri gæti neitað að taka afstöðu til kröfunnar án þess að J gæfist áður kostur á að koma henni að við gjaldþrotaskiptin eftir reglu 1. töluliðar 118. gr. laga nr. 21/1991. Var því felld niður ákvörðun skiptastjóra í þrotabúi Í ehf. um að taka ekki afstöðu til kröfu J.

Hæstiréttur birt 23. ágúst 1999

320/1999

Erlingur Þorsteinsson gegn Halldóri Þ. Birgissyni

E krafðist þess að lögmaðurinn H yrði leystur frá starfi skiptastjóra í þrotabúi K. Staðfest var niðurstaða héraðsdóms um að ekki væru efni til að víkja H frá vegna aðfinnslna E um störf hans.

Hæstiréttur birt 3. febrúar 1999

29/1999

Viðar Helgason (Hilmar Ingimundarson hrl) gegn Sigurmar K. Albertssyni (enginn)
Málaflokkur: Erfðaréttur

V krafðist þess að S, skiptastjóra í dánarbúi H, yrði vikið úr starfi samkvæmt 47. gr. laga nr. 21/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Einnig krafðist V skaðabóta úr hendi S. Héraðsdómur hafnaði kröfu V um að S yrði vikið úr starfi en vísaði kröfum hans að öðru leyti frá dómi. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest en fyrir Hæstarétti krafðist V ekki breytingar á þeirri niðurstöðu héraðsdóms að vísa skaðabótakröfunni frá dómi.