Landsréttur
Úrskurður þriðjudaginn 24. maí 2022.
Lykilorð
Kærumál. Dánarbú. Skiptastjóri. Þóknun.
Útdráttur
Kærður var úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur þar sem fallist var á kröfu B og C um að lækka þóknun A, skiptastjóra í dánarbúi D, úr 13.869.090 krónum með virðisaukaskatti í 9.963.989 krónur með virðisaukaskatti. Fyrir Landsrétti krafðist A þess að staðfest yrði þóknun hans sem skiptastjóri í fyrrnefndu dánarbúi. B og C kærðu úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti og kröfðust þess aðallega að þóknun A yrði lækkuð í 5.146.589 krónur með virðisaukaskatti. Í úrskurði Landsréttar var fallist á þá niðurstöðu héraðsdóms að taka bæri mið af því tímagjaldi sem A kynnti í upphafi við ákvörðun þóknunar hans. Aftur á móti féllst Landsréttur ekki á það með héraðsdómi að B og C hefðu sökum tómlætis glatað rétti sínum til að véfengja tímaskráningar og var því litið svo á að allt skiptatímabilið væri undir í málinu. Taldi Landsréttur að þegar fyrirliggjandi gögn og verkefni dánarbúsins væru virt heildstætt hefði B og C tekist að sýna fram á að fjöldi vinnustunda í yfirliti A hefði verið umtalsvert meiri en þau máttu vænta. Var því fallist á að lækka þóknun A, og var hún ákveðin að álitum 10.000.000 krónur með virðisaukaskatti.
Úrskurður Landsréttar
Landsréttardómararnir Eiríkur Jónsson, Hervör Þorvaldsdóttir og Þorgeir Ingi Njálsson kveða upp úrskurð í máli þessu.
Málsmeðferð og dómkröfur aðila
- Sóknaraðili skaut málinu til Landsréttar með kæru 7. apríl 2022. Greinargerð varnaraðila barst réttinum 25. sama mánaðar. Kærður er úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. mars 2022 í málinu nr. Q-[...]/2021 þar sem fallist var á kröfu B og C um að þóknun varnaraðila, A, skiptastjóra í dánarbúi D, verði lækkuð úr 13.869.090 krónum með virðisaukaskatti, í 9.963.989 krónur með virðisaukaskatti. Kæruheimild er í 133. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl.
- Sóknaraðili krefst þess aðallega að staðfest verði þóknun hans sem skiptastjóra í fyrrnefndu dánarbúi að fjárhæð 11.163.900 krónur auk virðisaukaskatts, en til vara að þóknunin verði ákveðin 10.547.775 krónur auk virðisaukaskatts. Sóknaraðili krefst þess jafnframt að varnaraðilum verði gert að greiða honum málskostnað í héraði og kærumálskostnað.
- Varnaraðilar kærðu úrskurð héraðsdóms fyrir sitt leyti 7. apríl 2022. Þau krefjast þess aðallega að þóknun sóknaraðila verði lækkuð í 5.146.589 krónur með virðisaukaskatti, en til vara að þóknun hans verði lækkuð og ákveðin að mati dómsins. Varnaraðilar krefjast jafnframt málskostnaðar úr hendi sóknaraðila fyrir héraðsdómi og kærumálskostnaðar. Sóknaraðili skilaði ekki greinargerð í gagnsök.
Niðurstaða
- Líkt og rakið er í hinum kærða úrskurði var dánarbú D tekið til opinberra skipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur 6. febrúar 2018 og sóknaraðili skipaður skiptastjóri í búinu.
- Ágreiningur málsins lýtur í fyrsta lagi að því hvort sóknaraðila hafi verið heimilt að breyta upphaflega kynntu tímagjaldi samkvæmt gjaldskrá sinni á skiptatímanum í samræmi við hækkanir samkvæmt verðlagsbreytingum á gjaldskrá hans frá upphafi skipta. Í öðru lagi snýr ágreiningur að því hvort varnaraðilar hafi sökum tómlætis glatað rétti sínum til að andmæla eða vefengja tímaskráningar sem lagðar voru fyrir á skiptafundum. Í þriðja lagi lýtur ágreiningur að því hvort tímaskráning skiptastjórans sé eðlileg, rétt og í samræmi við verk sem unnin voru.
- Samkvæmt 2. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991 á skiptastjóri rétt til þóknunar fyrir störf sín sem greiðist af búinu eða þeim sem ábyrgist greiðslu skiptakostnaðar samkvæmt 41. gr. laganna. Honum er heimilt að taka sér greiðslu af fé búsins upp í áfallna þóknun sína meðan á skiptunum stendur, enda kynni hann ákvörðun þess efnis á skiptafundi og tryggt teljist að hann gangi ekki með þessu á hlut þeirra sem eiga rétthærri kröfu á hendur búinu.
- Á skiptafundi 26. febrúar 2018 upplýsti sóknaraðili að þóknun hans væri lágmarksgjald samkvæmt gjaldskrá hans, 25.900 krónur fyrir hverja vinnustund auk virðisaukaskatts. Þá var þar fært til bókar að með vísan til 2. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991 áskildi skiptastjóri sér rétt til að taka sér greiðslu af fé búsins upp í áfallna þóknun sína meðan á skiptunum stæði.
- Samkvæmt gögnum málsins var í gildi gjaldskrá sóknaraðila frá 1. janúar 2017 þar sem tímagjaldið var að lágmarki 25.900 krónur auk virðisaukaskatts. Samkvæmt nýrri gjaldskrá sóknaraðila sem gildir frá 1. janúar 2019 er tímagjaldið að lágmarki 29.000 krónur auk virðisaukaskatts og hefur sóknaraðili miðað tímagjald sitt við þá fjárhæð eftir þann tíma. Í gögnum málsins er hvergi að sjá að varnaraðilum hafi verið tilkynnt um nýja gjaldskrá sóknaraðila og þar með framangreinda hækkun tímagjaldsins. Þá er í fyrrnefndri fundargerð skiptafundarins 26. febrúar 2018 ekki að finna fyrirvara um að tímagjald geti breyst í samræmi við gjaldskrá sóknaraðila né neinn viðlíka fyrirvara. Verður því að fallast á þá niðurstöðu hins kærða úrskurðar að taka beri mið af því tímagjaldi sem sóknaraðili kynnti varnaraðilum í upphafi við ákvörðun þóknunar hans.
- Samkvæmt 3. mgr. 71. gr. laga nr. 20/1991 getur erfingi eða kröfuhafi sem á atkvæði um málefni búsins og telur ákvörðun eða ráðstöfun skiptastjóra ólögmæta, mótmælt henni þegar á þeim fundi sem hún er kynnt, en ella á næsta fundi sem hann er boðaður til, hafi hann ekki glatað rétti til þess samkvæmt 2. mgr. sömu greinar. Í 1. mgr. 77. gr. sömu laga eru fyrirmæli um hvað skuli koma fram í frumvarpi til úthlutunar úr búinu, en samkvæmt 2. tölulið málsgreinarinnar skal þar meðal annars vera yfirlit um kostnað af skiptunum. Í 78. gr. laganna er fjallað um hvernig fara skuli með frumvarpið og í 79. gr. um þá stöðu þegar mótmæli eru höfð uppi gegn því. Verði mótmælum ekki sinnt með þeim hætti sem segir í 2. mgr. 79. gr. skal samkvæmt 3. mgr. leitast við að jafna ágreining en takist það ekki skal skiptastjóri beina málefninu til héraðsdóms.
- Á skiptafundi 9. ágúst 2018 lagði sóknaraðili fram tímaskráningu vegna tímabilsins frá upphafi skipta fram að fundinum. Á skiptafundi 8. nóvember 2018 lagði hann fram tímaskráningu vegna tímabilsins frá ágúst 2018 til og með október 2018. Lögmaður varnaraðila mætti á báða skiptafundina. Á skiptafundi 8. mars 2021 lagði skiptastjóri síðan fram útskrift úr tímaskrá skiptastjóra frá nóvember 2018 til desember 2020 og var lögmaður varnaraðila mættur til fundarins. Framlagðar tímaskrár innihéldu ekki samtölu unninna tíma.
- Sóknaraðili hélt skiptafund sem hann sat einn 25. maí 2021 og lagði þar fram frumvarp til úthlutunar samkvæmt 77. gr. laga nr. 20/1991. Í frumvarpinu kom meðal annars fram að þóknun skiptastjóra samkvæmt tímaskrá væri 13.869.090 krónur. Samkvæmt fundargerð þessa skiptafundar var fundinum frestað „til framhalds“ til þriðjudagsins 1. júní 2021 og var frestur til þess að koma fram andmælum við frumvarpið framlengdur til sama tíma og skyldu þau koma fram í síðasta lagi á skiptafundinum 1. júní 2021. Skiptafundur fór ekki fram fyrr en viku síðar, 8. júní 2021. Samkvæmt fundargerð var upphaflega boðað til fundarins 25. maí 2021 en honum frestað „til framhalds“ til 1. júní. Vegna tillagna til breytinga á frumvarpinu hafi þeim fundi síðan verið frestað til 8. sama mánaðar. Á fundinum lagði lögmaður varnaraðila fram mótmæli þeirra vegna þóknunar skiptastjóra samkvæmt frumvarpi til úthlutunar. Lutu mótmælin bæði að tímagjaldi sóknaraðila og tímafjölda. Var þess krafist að fjárhæð þóknunarinnar yrði lækkuð verulega. Haldinn var skiptafundur vegna mótmælanna 24. ágúst 2021 en ekki tókst að jafna ágreininginn. Vísaði sóknaraðili málinu því til héraðsdóms sem kvað upp hinn kærða úrskurð.
- Samkvæmt framansögðu verður ekki séð að fjallað hafi verið um þóknun sóknaraðila á skiptafundunum 9. ágúst 2018 og 8. nóvember 2018 að öðru leyti en því að sóknaraðili lagði fram tímaskráningu sína fram að dagsetningu fundanna. Þau skjöl innihéldu sem fyrr segir ekki samtölu unninna tíma. Þá verður, líkt og rakið er í hinum kærða úrskurði, ekki séð að þeir fjórir reikningar sem sóknaraðili gaf út vegna innborgana á áfallna þóknun hans hafi verið lagðir fram á skiptafundum eða að þeir hafi komið þar til umræðu. Verður ekki talið að með því einu að sóknaraðili lagði fram tímaskrá með framangreindum hætti hafi falist ákvörðun eða ráðstöfun í skilningi 3. mgr. 71. gr. er leiði til þess að varnaraðilar hafi glatað rétti til að hafa uppi mótmæli við þóknun sóknaraðila fyrir það tímabil sem skráningin tók til. Endanleg ákvörðun um þóknun til skiptastjóra lá ekki fyrir fyrr en í frumvarpi til úthlutunar samkvæmt 77. gr. laga nr. 20/1991 og áttu erfingjar þá kost á að gera athugasemdir við hana samkvæmt ákvæðum 78. og 79. gr. sömu laga, svo sem varnaraðilar gerðu. Eins og málið liggur fyrir verður því ekki fallist á það með héraðsdómi að varnaraðilum sé einungis fært að mótmæla skráðum tímafjölda sóknaraðila frá og með nóvember 2018 heldur verður að líta svo á að allt skiptatímabilið sé undir í málinu.
- Krafa sóknaraðila um þóknun nemur 13.843.236 krónum að meðtöldum virðisaukaskatti og er reist á því að hann hafi varið til skiptastjórnar samtals 407,25 klukkustundum. Í héraði reisti sóknaraðili staðhæfingar sínar um fjölda vinnustunda eingöngu á yfirliti um tímaskráningar. Fyrir Landsrétti hefur hann fært fram rök fyrir þeim skráningum sem sættu lækkun í hinum kærða úrskurði en engin gögn lagt fram til stuðnings einstökum liðum tímaskrárinnar. Þannig liggja til að mynda ekki nema að litlu leyti fyrir í málinu þau ýmsu skjöl sem vísað er til í tímaskránni þótt ætla verði að hægðarleikur hefði verið að leggja þau fram. Gerir þetta endurskoðun réttarins á ákvörðun þóknunar örðugri en ella og óhjákvæmilegt að sóknaraðili beri hallann af því.
- Af gögnum málsins er ljóst að skipti dánarbúsins voru ekki einföld og þar risu álita- og ágreiningsmál sem rekin voru fyrir dómstólum. Þegar fyrirliggjandi gögn og verkefni dánarbúsins eru virt heildstætt og litið til þess sem áður er rakið um framlagningu gagna verður þó að telja að varnaraðilum hafi með ítarlegum málatilbúnaði sínum tekist að sýna fram á að fjöldi vinnustunda í yfirliti sóknaraðila sé umtalsvert meiri en varnaraðilar hefðu mátt vænta í ljósi atvika og að tímaskráningar þar séu úr hófi. Sóknaraðili kynnti ekki að vinnuframlagið gæti farið svo mikið fram úr því sem við mátti búast og hinn mikli fjöldi tíma frá og með nóvember 2018 var ekki kynntur varnaraðilum fyrr en komið var undir skiptalok. Samkvæmt þessu og með hliðsjón af dómi Hæstaréttar 16. desember 1996 í máli nr. 423/1996, sem birtur er í dómasafni réttarins það ár á bls. 4171, verður fallist á að lækka þóknun sóknaraðila. Ekki hefur verið aflað matsgerðar eða hliðstæðra gagna um hvað megi telja eðlilegan tímafjölda og verður að meta hæfilega þóknun að álitum. Að öllu virtu þykir þóknun sóknaraðila hæfilega ákveðin 10.000.000 krónur með virðisaukaskatti, sem svarar til rúmlega 300 vinnustunda.
- Rétt þykir að málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður falli niður.
Úrskurðarorð:
Þóknun sóknaraðila, A skiptastjóra í dánarbúi D, skal lækkuð úr 13.869.090 krónum með virðisaukaskatti í 10.000.000 króna með virðisaukaskatti. Málskostnaður í héraði og kærumálskostnaður fellur niður.
Úrskurður Héraðsdóms Reykjavíkur 24. mars 2022
Mál þetta barst dóminum 25. ágúst 2021 með bréfi skiptastjóra dagsettu sama dag. Málið var þingfest 13. október 2021 og tekið til úrskurðar 2. mars sl. Sóknaraðilar eru B, kt. […], og D, kt. […], bæði til heimilis að […] í Reykjavík. Varnaraðili er A, skiptastjóri í dánarbúi D, kt. […], […] í Reykjavík.
Í bréfi skiptastjóra kemur fram að á skiptafundi 8. júní 2021 hafi komið upp ágreiningur um þóknun skiptastjóra, og 13. ágúst 2021 hafi varnaraðila borist bréf frá lögmanni sóknaraðila, þar sem ítarlegar athugasemdir hafi verið gerðar við gjaldskrá og tímaskráningu varnaraðila.
Dómkröfur sóknaraðila eru þær aðallega að þóknun varnaraðila, skiptastjóra í dánarbúi D, verði lækkuð úr 13.869.090 krónum með vsk. í 5.146.589 krónur með vsk., en til vara að þóknun varnaraðila verði lækkuð og ákveðin að mati dómsins. Í báðum tilfellum krefjast sóknaraðilar málskostnaðar úr hendi varnaraðila að mati dómsins.
Dómkröfur varnaraðila eru þær aðallega að staðfest verði þóknun skiptastjóra, eins og hún sé kynnt í frumvarpi til úthlutunar úr dánarbúi D, dags. 2. júní 2021, eða 13.869.090 krónur með vsk. Til vara er þess krafist að þóknun skiptastjóra verði ákveðin 13.079.241 króna með vsk. Í báðum tilfellum er þess krafist að sóknaraðilar greiði varnaraðila hæfilegan málskostnað að mati dómsins.
Málavextir:
Með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur […] 2018 var dánarbú D, sem lést […], tekið til opinberra skipta og varnaraðili þá skipaður skiptastjóri. Eins og fram er komið kom upp ágreiningur um þóknun skiptastjóra, og samkvæmt tilkynningu skiptastjóra hafi verið reynt að jafna hann, en án árangurs, og ágreiningnum þá beint til héraðsdóms til úrlausnar með vísan til 122. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Erfingjar dánarbúsins eru eftirlifandi maki hins látna, sóknaraðili B, og sonur þeirra, sóknaraðili C. Þá eru einnig erfingjar í dánarbúinu þrjú börn arfláta frá fyrra hjónabandi, sem voru skiptabeiðendur. E lögmaður gætti hagsmuna beggja sóknaraðila við dánarbússkiptin, og F lögmaður gætti hagsmuna annarra erfingja.
Arfláti lét eftir sig eignir hér á landi, í Bandaríkjunum og í Belgíu. Ágreiningur varð um eignarhald á íbúð í BNA, innbúi og innstæðum á bankareikningum þar í landi. Mál um þann ágreining voru rekin fyrir dómstólum hér á landi, og dæmt að sóknaraðili, B, ætti rétt til þeirra eigna utan skuldaraðar, að frátöldu innbúinu, sem var síðan keypt af B fyrir tvö þúsund dollara. Þá var utan skuldaraðar sumarhús að […] í Bláskógabyggð en innbúið kom til skipta.
Til skiptameðferðar skiptastjóra kom yfirfærsla á eignarheimild á fasteigninni að […] í Reykjavík til sóknaraðila B, að frátöldu innbúinu sem kom til skipta auk innlausnar bankareikninga, sala veðbréfa og sala tveggja bifreiða. Haldnir hafa verið 14 skiptafundir, og þrjú ágreiningsmál verið send Héraðsdómi Reykjavíkur til úrlausnar. Dánarbúið átti aðild að einu þeirra.
Varnaraðili lagði fram útskrift tímaskráninga á skiptafundum 9. ágúst 2018 og 8. nóvember 2018, frá upphafi skipta til og með október 2018. Á skiptafundi 8. mars 2021 var lögð fram útskrift á tímaskráningu skiptastjóra frá nóvember 2018 til desember 2020, og fært til bókar að önnur framlögð skjöl hefðu lögmenn erfingja þegar undir höndum.
Á skiptafundi sem haldinn var 8. júní 2021, um frumvarp að úthlutun úr dánarbúinu, komu fram mótmæli frá sóknaraðilum um kostnað skiptastjóra. Aðrir erfingjar hreyfðu ekki andmælum um þann kostnað, og ekki voru gerðar frekari athugasemdir við frumvarp að úthlutun. Skiptum dánarbúsins er ekki lokið. Varnaraðili gaf aðilaskýrslu fyrir dómi. Vitnaskýrslur gáfu E lögmaður og G. Málsástæður og lagarök sóknaraðila:
Sóknaraðilar telja tímaskýrslu yfir vinnu varnaraðila ekki standast nánari skoðun. Ljóst sé að vinnustundir geti ekki hafa verið þær sem tilgreindar séu. Þá sé tímagjaldi varnaraðila að hluta til einnig mótmælt sem of háu, sem og öllum sölureikningum sem varnaraðili hafi gefið út á grundvelli tímaskýrslunnar.
Sóknaraðilar vekja athygli á því að í greinargerð þeirra séu nokkrar áskoranir til varnaraðila um að leggja fram gögn og/eða nánari útskýringar á einstökum vinnuliðum. Þær upplýsingar og gögn kunni eftir atvikum að leiða til þess að athugasemdir sóknaraðila breytist að einhverju leyti á síðari stigum, allt eftir innihaldi upplýsinga og framlagðra gagna af hálfu varnaraðila. Þá vilji sóknaraðilar auk þess koma á framfæri eftirfarandi áskorunum til varnaraðila:
- Skorað er á varnaraðila að leggja fram alla þá sölureikninga sem hann hefur gefið út á hendur dánarbúinu.
- Skorað er á varnaraðila að leggja fram yfirlit yfir allar greiðslur sem hann hefur greitt sér frá dánarbúinu í skiptakostnað.
Sóknaraðilar benda á að í sumum tilvikum sé mat þeirra staðlað þegar komi að einstökum vinnuliðum varnaraðila, þ.e.a.s. þeirra sem ítrekað komi fram og almennt sé þörf á að vinna við skipti dánarbúa. Sem dæmi megi nefna þann tíma sem almennt taki að halda einn skiptafund, eða að senda eitt ágreiningsmál til héraðsdóms, samskipti á tiltekinni dagsetningu o.s.frv. Í einstökum tilvikum kunni eitthvað sérstakt/óvenjulegt að hafa átt sér stað sem ekki hafi skilað sér í athugasemd varnaraðila inn á tímaskýrslu. Að mati sóknaraðila sé mikilvægt að varnaraðili geri ítarlega grein fyrir því, ef t.d. vinnuliður hefur tekið óvenjulega langan tíma af tilgreindum og eðlilegum ástæðum, ella telja sóknaraðilar eðlilegt og nauðsynlegt að dómari meti sjálfstætt umrædda vinnuliði.
Sóknaraðilar vekja einnig athygli á því að skv. frumvarpi skiptastjóra til úthlutunar, þá séu eignir búsins í heild að verðmæti 52.574.420 krónur. Sé einungis litið til þessa atriðis sé ljóst að þóknun skiptastjóra að fjárhæð 13.869.090 krónur sé óvenju há miðað við umfang búsins, og einnig ef litið sé til eigna búsins, sem fram koma á bls. 3 í frumvarpinu, þá verði vart séð að um sé að ræða óvenjulega flókið dánarbú. Eignirnar séu hefðbundnar, fasteign, innbú, tvær bifreiðar, ríkisskuldabréf og innstæður á bankareikningum.
Um tímagjald skiptastjóra vísa sóknaraðilar til þess að varnaraðili hafi tilkynnt á fyrsta skiptafundi búsins, 26. febrúar 2018, að tímagjald hans við skiptin yrði 25.900 kr./klst. Sóknaraðilar telja ljóst að varnaraðili hafi reiknað sér hærra tímagjald. Í fundargerð umrædds skiptafundar segir orðrétt: „Skiptastjóri upplýsti um skiptakostnað. Þóknun skiptastjóra er lágmarksgjald skv. gjaldskrá hans, 25.900 krónur fyrir hverja vinnustund auk VSK.“ Eins og skýrt komi fram þá hafi tímagjaldið verið ákveðið fast og án fyrirvara um að því kynni síðar að verða breytt.
Í fundargerð síðasta skiptafundar, 24. ágúst 2021, komi fram að varnaraðili hafi einhliða hækkað tímagjald sitt með hliðsjón af breytingum á eigin gjaldskrá. Þannig hafi tímagjaldið breyst 1. janúar 2019 í 29.000 kr./klst. Þessu sé harðlega mótmælt, enda hefði skiptastjóri þurft að láta það skýrt koma fram á fyrsta skiptafundi að hann áskildi sér rétt til að breyta því tímagjaldi, sem hann upplýsti þar að hann myndi taka sér. Engir slíkir fyrirvarar hafi verið gerðir af hálfu skiptastjóra á fundinum og honum því verið óheimilt að hækka tímagjaldið einhliða síðar. Þá vísa sóknaraðilar jafnframt til þess að skiptastjóri tilkynnti ekki einu sinni um þessa hækkun á skiptafundinum sem haldinn var 3. janúar 2019, rétt eftir umrædda meinta hækkun. Í fundargerð þess skiptafundar sé hvergi getið um þetta atriði. Þá hafi heldur ekki verið getið um slíkt, hvorki í fyrri né síðari fundargerðum. Beri því að miða þóknun skiptastjóra við hið upphaflega tímagjald, 25.900 kr./klst., og allt til skiptaloka. Eftirfarandi athugasemdir eru síðan gerðar við einstaka liði tímaskýrslunnar:
1. febrúar 2018. Mótmælt sé tímaskráningum um upphafsaðgerðir varnaraðila, til og með fyrsta skiptafundi. Um sé að ræða hefðbundna vinnu skiptastjóra í dánarbúum, þótt auðvitað sé hún ekki alltaf nákvæmlega eins eða stöðluð. Vinnan felist almennt í því að sækja gögn í héraðsdóm og yfirfara, hafa samband við aðila/lögmenn og boða á fyrsta skiptafund. Einhver gagnaöflun sé oft þörf, t.d. að sækja skattframtöl og gögn frá bönkum/lánastofnunum. Gagnaöflun sem þessi taki almennt lítinn tíma og sé venjulega gerð á netinu eða með tölvupósti. Sé því mótmælt að varnaraðili skrái marga klukkutíma í framangreint, eða 13,25 klst. 12. og 13. febrúar. Miðað við skýringar hans sjálfs geti ekki verið um að ræða annað en hefðbundnar fyrstu upphafsaðgerðir, auk eins fundar með skiptabeiðanda. Að mati sóknaraðila geti varnaraðili varla réttlætt meira en þrjár klst. auk 0,5 klst. á „upplýsingaöflun – RSK“. Þá sé ótilgreint skráð „samskipti“, sem venjulega sé skráð sem 0,25 klst. Þessu til viðbótar sé svo óskilgreindur fundur með „skiptabeiðanda og H.“ Þar sem sóknaraðilar hafi ekki verið á þessum fundi liggi ekki fyrir nánari vitneskja um hann. Sóknaraðilar telja ekki réttlætanlegt að halda slíkan fund í meira en eina klukkustund á þessu stigi, nema nánari útskýringar fylgi eða allir aðilar hafi verið viðstaddir. Almennt sé ekki réttlætanlegt að skrá meira en 5,5 klst. í þessar upphafsaðgerðir.
Eftir framangreint skrái varnaraðili 9,25 klst. í vinnu, sem virðast vera samskipti við aðila, lögmenn, banka o.s.frv., sbr. vinnuliði 14.-16., 19. og 21. febrúar. Ef frá sé talið „Framtöl sótt til RSK – Skoðun“ standi eftir 8,75 klst. Þessi vinna eigi að hafa farið í hrein samskipti frá því að varnaraðili taki við gögnum búsins í upphafi og þar til hann undirbúi og haldi fyrsta skiptafund. Ekki sé hægt að réttlæta slík samskipti á þessum tímapunkti í skiptaferlinu. Í hið minnsta sé ljóst að engin þörf hafi verið á því, og búið verði ekki látið greiða fyrir samskipti í 8,75 klst. fyrir fyrsta skiptafund. Eðlilegt væri að skrá 2-3 klst. á fyrrgreindar dagsetningar samtals.
Gerð sé sérstök athugasemd við fyrsta skiptafund og undirbúning hans. Þeir liðir séu skráðir 24.- 27. febrúar. Samkvæmt tímaskýrslu sé eingöngu um að ræða vinnu við að halda fyrsta skiptafund, undirbúning, fund og skrif fundargerðar. Eðlilegt og hefðbundið væri að þetta tæki um 2-3 klukkustundir, en varnaraðili skrái 8,25 klst. Einn skiptafundur ásamt fundargerð eigi ekki að taka slíkan tíma. Í heild skrái varnaraðili 31,25 klst. í febrúar 2018 við að taka við búinu, skoða gögn, boða aðila á skiptafund og að halda fyrsta skiptafund. Einnig sé að finna smávægilega gagnaöflun og samskipti, eins og fram hafi komið. Þessi vinna eigi ekki að fela í sér tímaskráningu umfram 10-13 klst. og beri því að lækka framagngreint um 19 klst.
2. mars 2018. Vinna 2.-21. mars, auk tímaskráningar 26., 27. og 28. mars, feli einungis í sér samskipti við hina ýmsu aðila, og boðun á annan skiptafund. Væntanlega sé aðeins um að ræða tölvupósta og símtöl. Í heild séu skráðar 13,75 klst. í þessi samskipti. Engin tilefni hafi verið á þessu stigi til að eiga í slíkum samskiptum, hvað þá eftir að varnaraðili hafði skv. tímaskýrslunni þegar átt í samskiptum í 8,5 klukkustundir í mánuðinum á undan. Varnaraðili skrái samskipti á 12 mismunandi dagsetningar. Hefðbundið hefði verið að skrá 0,25 klukkustundir á flestar dagsetningarnar, hugsanlega 0,5 klst. á hluta þeirra. Slíkt kunni að eiga við í þeim tilvikum þar sem samskipti hafi tekið meiri tíma eða átt hafi verið í samskiptum við fleiri aðila o.s.frv. Að mati sóknaraðila hefði verið eðlilegt að skrá hér um 4 klst. Tímaskráningu upp á 13,75 klst. vegna þessa sé því mótmælt.
Þá séu gerðar athugasemdir við liði 22. og 23. mars 2018. Skráð sé 1,75 klst. í „apostellering skjala“, sækja skjöl og samskipti í kringum það. Sóknaraðilar telja að varnaraðili hafi eingöngu verið að fá vottun á skjöl hjá ráðuneytinu. Skorað sé á varnaraðila að upplýsa nánar um hvað hafi falist í þessum vinnulið. Sóknaraðilar telja að eðlilegt hefði verið að skrá 0,5 -1 klst. í þennan lið, og beri því að lækka tímaskráningu vegna þessa um 11 klst.
3. apríl 2018. Skráðar séu 4. apríl 6 klst. sem virðist vera undirbúningur fyrir skiptafund og að halda annan skiptafund. Ekki sé réttlætanlegt að eyða meira en 2-3 klst. í vinnu við hefðbundinn skiptafund. Þann 5. apríl séu skráðar 2,5 klst. í vinnu, sem geti ekki falið annað í sér en að taka við skattframtölum, skanna og áframsenda. Sá liður geti ekki réttlætt meira en 0,5 klukkustundir án nánari útskýringar. Að framangreindu loknu taki við annað samskiptatímabil. Það tímabil sé nánar tiltekið 17.-24. apríl. Skráðar séu 7,25 klst. í samskipti. Hefðbundið hefði verið að skrá í heild 2-3,5 klst. á þetta tímabil, þ.e.a.s. ef horft sé til framangreinds um almenn viðmið. Þá sé gerð athugasemd við skráningu á 8 klst. 25. apríl. Varnaraðili hafi mætt þennan dag í […] og hitti þar fyrir G og E lögmann. Farið hafi verið yfir málið og hvaða verk G ætti að vinna, þ.e. uppskrift á innbúsmunum o.fl. Skv. sóknaraðilum yfirgaf varnaraðili staðinn í kjölfarið. Fyrir uppskriftina hafi verið greitt sérstaklega fyrir óháða tímaskýrslu varnaraðila. Jafnvel ef svo hefði ekki verið sé augljóst að engin þörf sé í slíkum tilvikum á viðveru varnaraðila. Hæfilegt hefði verið að skrá 1-2 tíma í vinnu varnaraðila þennan dag. Tímaskráningu hans upp á 8 klst. sé því mótmælt og skorað á hann að útskýra þennan lið nánar og ítarlega. Þá sé gerð athugasemd við skráningu 2,5 klst. 26. apríl um samskipti við […] og Arion, en sóknaraðilar telja að 0,5 klst. sé hæfilegt fyrir þann lið. Þessu til viðbótar sé skráð skýringin „matssk. fasteignar með […]. og […]“. Þessi liður sé ekki frekar útskýrður í tímaskýrslunni og skorað á varnaraðila að upplýsa hvaða vinna eigi að felast í þessum lið. Krefjast sóknaraðilar lækkunar tímaskráningar um 18 klst. vegna þessa.
4. maí 2018. Þann 12. maí skrái varnaraðili 0,5 klst. í það eitt að greiða reikning frá Valhöll fasteignasölu. Ljóst sé að slíkt taki ekki nema nokkrar mínútur, og ætti að vera 0,25 klst. Sama megi segja um móttöku tölvupósts frá […] 25. maí. Önnur samskipti séu einnig skráð of hátt, m.a. 31. maí, 1,5 klst., sem að mati sóknaraðila ættu að vera skráð 0,25 – 0,5 klst. Sérstök athugasemd sé gerð við 5 klst. vinnu við að senda ágreiningsmál í héraðsdóm 14. maí. Ljóst sé að þessi liður sé of hátt skráður. Hlutverk varnaraðila við að senda ágreiningsmál í héraðsdóm sé takmarkað við að taka saman, stimpla, ljósrita og senda gögnin. Varnaraðili vinni ekki gögnin eða kröfugerðir aðila, heldur sé það gert af aðilum sjálfum. Ekki sé réttlætanlegt að skrá meira en 2,5 klst. að hámarki á þennan vinnulið. Í þessu máli sé sérstaklega bent á, að þar sem varnaraðili hafi nokkrum sinnum sent slíkan ágreining til héraðsdóms, þá ætti að felast töluverður vinnusparnaður í því að meðaltali. Horfi sóknaraðilar til þess við mat á tímum og telja að ítrekaðar skráningar varnaraðila á 5 klst. eða meira vegna þessa, geti ekki staðist. Krefjast sóknaraðilar lækkunar sem nemi 4 klst. vegna framangreinds.
5. júní 2018. Hér séu gerðar sömu athugasemdir og að framan, þ.e.a.s. við ofskráningu á tímum vegna samskipta. Öll vinna í júní sé fólgin í samskiptum eins og sjá megi af tímaskýrslu. Það eina sem við bætist sé „Skoðun framtals og skattamála“ 28. júní. Í ljósi þess að þegar hafi verið búið að skrá oftar en einu sinni tíma á skoðun og öflun skattframtala, þá telja sóknaraðilar að ekki verði réttlætt meira en 0,5 klst. á þennan lið. Að þeim lið frátöldum standi eftir samskipti í júní, 11,25 klst. Miðað við að um sjö aðskildar dagsetningar hafi verið að ræða, telja sóknaraðilar að eðlilegt væri að skrá 2,5– 4 klst. í þessa vinnu, og krefjast því lækkunar á tímaskráningu um 7 klst.
6. júlí 2018. Gerðar séu sömu athugasemdir og að framan greinir. Eðlileg tímaskráning sé 1,5-2,5 klst. í stað 4,75 klst. eins og fram komi í tímaskýrslu, og því sé krafist lækkunar um 2,5 klst.
7. ágúst 2018. Sömu athugasemdir séu hér gerðar og að framan, og að hæfilegt sé að skrá 2-4 klst. á þessi samskipti. Sama eigi við um alla liði nema 9. og 27. ágúst. Þessi samskipti séu í tímaskýrslunni skráð samtals 10,5 klst. Þann 9. ágúst séu svo skráðar 7 klst. Megi ráða af skýringu í tímaskýrslu að um sé að ræða skiptafund, undirbúning fyrir hann, auk þess sem varnaraðili hafi farið í bankann í bankahólf. Eins og áður hafi komið fram telja sóknaraðilar hefðbundið að skrá 2-3 tíma á slíka fundi með öllu. Þá sé réttlætanlegt að skrá 1 klst. á ferðina í bankann. Beri því að lækka þennan lið úr 7 klst. í 3-4 klst., eða í heild um 11 klst.
8. september 2018. Skv. tímaskýrslu hafi skiptafundur verið haldinn 19. september. Þann 4. september sé einnig skráð vinna sem tilheyri skiptafundinum, en þar segi að boðað hafi verið til hans og endurboðað. Í heild séu þessir tveir liðir skráðir 10,5 klst. og verði ekki séð annað en að sú vinna hafi einungis snúist um að boða til, undirbúa og halda umræddan skiptafund, að frátöldum samskiptum, sem einnig séu skráð samhliða. Sóknaraðilar telja að umrædd samskipti geti réttlætt 0,5 klst. Eftir standi því 10 klst. sem varnaraðili hafi skráð á umræddan skiptafund. Með sömu röksemdum og áður verði að telja að lækka beri tímafjöldann niður í 2-3 klst. Sömu athugasemdir og áður séu gerðar við alla daga sem skráðir séu í samskipti. Sóknaraðilar skilja dags. 6., 17., 18., 20., 24. og 26. september sem svo, að þar hafi vinna í raun eða eingöngu snúist um samskipti. Skráðar séu samtals 13 klst. en telja megi að 2,5 - 4 klst. væru eðlileg tímaskráning fyrir þær dagsetningar til samans. Liðir 21 og 26 séu óljósir og sóknaraðilar krefjast nánari útskýringar á því hvaða vinna hafi falist í þeim. Athugasemd sé gerð við að varnaraðili geri sér ítrekað ferðir til að sækja skjöl í apostilleringu, til og frá ráðuneytum og Þjóðskrá. Almennt megi gera kröfu um að sá tími sé ekki notaður í slíkar ferðir nema í undantekningartilvikum, enda hægt að fá skjölin send til og frá varnaraðila. Þær 8,5 klst. sem skráðar séu á þessar tvær dagsetningar, hljóti að felast mestmegnis í liðunum „krafa til Sýslum.“ og „Bréf samið til […]“. Sóknaraðilar krefjast þess að fá þessi tvö skjöl afhent svo að hægt verði að meta hvaða tíma sé eðlilegt að skrá á þessa vinnuliði. Án nánari skýringa sé ekki hægt að réttlæta meira en 3,5 klst. samtals. Sóknaraðilar krefjist því lækkunar á tímaskráningu um 22 klst. vegna framangreinds.
9. október 2018. Í október verði vart annað séð en að vinna varnaraðila hafi eingöngu snúist um hin ýmsu samskipti, fyrir utan eitt skipti við innlausn ríkisskuldabréfa. Hið síðastnefnda verði vart skráð hærra en lágmarkið, þ.e.a.s. 0,25 klst., enda almennt framkvæmt rafrænt. Eftir standi þá 15,75 klst. um samskipti á 12 aðskildum dagsetningum. Í samræmi við fyrri athugasemdir telja sóknaraðilar að 4-6 klst. sé eðlileg tímaskráning fyrir þessa liði til samans, og krefjast lækkunar á tímaskráningu um 10 klst.
10. nóvember 2018. Gerðar séu sömu athugasemdir og áður við alla daga, sem skráðir séu í samskipti. Sóknaraðilar skilja dags. 2., 6., 9., 14., 15., 19., 21., 26., 27. og 29. nóvember sem svo, að þar hafi vinna í raun eingöngu snúist um samskipti. Skráðar séu samtals 11,25 klst. en sóknaraðilar telja að 3- 5 klst. eðlilega tímaskráningu samtals. Þann 7.-8. nóvember séu skráðar 9 klst. sem sóknaraðilar telja vera vegna vinnu við að undirbúa og halda skiptafund 8. nóvember. Í samræmi við fyrri athugasemdir telja sóknaraðilar að 2-3 klst. séu eðlileg tímaskráning fyrir þessa vinnuliði samtals. Þá beri að skoða vinnuliði á tímabilinu 12.-13. nóvember sem eina heild, og að sú vinna feli í sér að koma ágreiningsmáli fyrir héraðsdóm. Þar skrái varnaraðili í heild 5 klst. Eins og áður telja sóknaraðilar ekki réttlætanlegt að skrá meira en 2,5 klst. á þennan vinnulið. Varnaraðili haldi skiptafund 28. nóvember og skrái 4,5 klst. Í samræmi við fyrri athugasemdir beri að lækka þennan lið niður í 2-3 klst. Þá sé að finna skráningu á 3,5 klst. 23. nóvember. Skýringin sé „Tölvupóstsamsk. – bréf frá […] – Kröful. o.fl.“ Eðlilegt sé að skrá á þennan vinnulið 0,5 klst. í samskipti og móttöku kröfulýsinga til samans. Þá sé óljós skýringin „bréf frá […]“. Skorað sé á varnaraðila að leggja það skjal fram. Ólíklegt sé að lestur þess hafi getað falið í sér vinnu í 3 klst. en gerður sé sá fyrirvari að bréfið liggi ekki fyrir og sé því lengd þess óljós. Sóknaraðila krefjast lækkunar tímaskráningar um 19 klst. vegna þessa.
11. desember 2018. 11. desember skrái varnaraðili 2,5 klst. við gerð kröfuskrár búsins, sem geti ekki verið skráð meira en 1 klst., sérstaklega í ljósi þess að einungis einni kröfu hafi verið lýst í búið, þ.e.a.s. frá LÍN. Þann 11. og 12. desember séu skráðar samtals 4,75 klst., að því er virðist vegna vinnu við gerð kaupsamnings/yfirlýsingar um […]. Án nánari útskýringa eða framlagningar telja sóknaraðilar að ekki verði skráðar meira en 2 klst. á þessa vinnu. Þá skráir varnaraðili 5,5 klst. fyrir sjö dagsetningar af samskiptum, þ.e.a.s. vegna 5.-7., 10., 12., 18. og 21. desember. Eins og áður gera sóknaraðilar athugasemdir og telja að 2 – 3,5 klst. hefðu verið eðlileg tímaskráning fyrir þessa vinnuliði samtals. Krefjast þeir lækkunar sem nemi 6,5 klst. vegna þessa.
12. janúar 2019. Varnaraðili hafi haldið skiptafund 3. janúar og skrái samtals 4,5 klst. að meðtöldum undirbúningi fundarins daginn áður. Í samræmi við fyrri athugasemdir beri að lækka þennan vinnulið niður í 2-3 klst. Allar aðrar færslur í þessum mánuði skoðist sem samskipti að frátöldu því sem skráð sé „útreikningar“ og „greiðsla kaupv. og úthl.“ Þessir tveir síðastnefndu liðir séu óútskýrðir en telja megi réttlætanlegt að skrá 1 klst. á þessa liði til samans. Eftir standi þá 6,75 klst. í samskipti á nánar tiltekið átta dagsetningum. Í samræmi við fyrri athugasemdir telja sóknaraðilar að 2,5 - 4 klst. væru eðlileg tímaskráning á þessa liði til samans. Krefjast þeir lækkunar skv. framangreindu sem nemi 5,5 klst.
13. febrúar 2019. Gerðar séu sömu athugasemdir og áður við alla daga sem skráðir séu í samskipti. Sóknaraðilar skilja dags. 7., 13., 14. (síðari færsla), 19., 20., 21. og 26. febrúar sem svo, að þar hafi vinna í raun eingöngu snúist um samskipti. Á þessum dögum séu samtals skráðar 8,25 klst. en telja megi að 2 – 3,5 klst. væru eðlileg tímaskráning fyrir þessar dagsetningar í heild. Þá sé gerð sérstök athugasemd við tímaskráningu 5. og 14. febrúar, samtals 6 klst. á þessar tvær dagsetningar. Þann 5. febrúar virðist af tímaskráningu sem varnaraðili hafi móttekið gögn, skannað þau inn og sent áfram með tölvupósti. Varnaraðili skrái 3,5 klst. þar sem að hámarki væri unnt að réttlæta 0,5 - 1 klst. Þann 14. febrúar (fyrri færsla) séu skráðar 2,5 klst. á það verk að afla upplýsinga um innlenda bankareikninga. Það sé óljóst hvað felist nákvæmlega í þessu en skorað sé á varnaraðila sem endranær að veita nánari skýringar. Hvað sem því líður telja sóknaraðilar ekki réttlætanlegt að skrá 2,5 klst. á þennan vinnulið. Sé hér byggt á því sama og að framan, þ.e. vinna í 0,5 – 1 klst. Krefjast þeir lækkunar sem nemi 9 klst.
14. mars 2019. Gerðar séu sömu athugasemdir og áður við alla daga sem skráðir eru í samskipti. Sóknaraðilar skilja dags. 4.-8., 15., 18. og 25. mars sem svo að þar hafi vinnan í raun eingöngu snúist um samskipti, þar sem samtals séu skráðar 8 klst. þar sem eðlilegt væri að skrá 2,5 - 4 klst. Þá sé gerð athugasemd við skráningu 27. mars, 3,5 klst., að því er virðist fyrir samskipti og greiðslur úr búinu, þ.e.a.s. forúthlutun. Að mati sóknaraðila sé þetta of hátt. Millifærslur úr heimabanka og samskipti um þær greiðslur geta varla tekið svo langan tíma. Beri að lækka þennan lið í 1–1,5 klst., í hið minnsta beri að skýra það nánar ef 3,5 klst. eiga að standast. Þá séu þann 28. mars skráðar 5 klst. í það að senda ágreiningsmál til héraðsdóms. Með vísan til fyrri athugasemda við sambærileg verk beri að lækka þennan vinnulið í 2,5 klst. Alls beri að lækka tímaskráningu um 9 klst. vegna þessa.
15. apríl 2019. Gerð sé athugasemd við skráningu á 1,25 klst. 23. apríl vegna samskipta, sem beri að lækka í 0,5. klst. Gerð sé athugasemd við 1,5 klst. 26. apríl vegna þingfestingar ágreiningsmáls í héraðsdómi. Í fyrsta lagi hafi varnaraðili þegar skráð 5 klst. við að senda umrætt ágreiningsmál til héraðsdóms, en skrái síðan til viðbótar 1,5 klst. fyrir það að þingfesta málið. Athygli sé vakin á því, að í framangreindum vinnulið 28. mars hafi verið innifalið „þingf.“ Jafnvel þótt fallist yrði á þennan lið, þá sé ljóst að varnaraðila beri eins og öðrum lögmönnum að notast við mætingarlögmenn á reglulega dómþinginu og spara aðilum óþarfa kostnað, og að í mesta lagi sé réttlætanlegt að skrá hér 0,5 klst. Hið sama gildi þegar komi að þinghöldum á reglulega dómþinginu. Lækka beri tímaskráningu vegna þessa um 1,5 klst.
16. júní 2019. Gerð sé athugasemd við skráningu á 2,5 klst. 24. júní vegna þinghalds í héraðsdómi og samskipta við héraðsdóm. Vísað sé til framangreindrar athugasemda 26. apríl, og aðeins sé réttlætanlegt að skrá 0,5 klst., og beri því að lækka tímaskráningu um 2 klst.
17. september 2019. Á dagsetningunum 10., 12. og 27. september séu skráðar 9,5 klst., sem virðist allar snúast um skrif greinargerðar og mætingu í þinghald til framlagningar hennar. Sömu athugasemdir og áður séu gerðar við mætingu varnaraðila á reglulega dómþingið, en varðandi umrædda greinargerð þá skora sóknaraðilar á varnaraðila að leggja hana fram og útskýra nánar þessar 9,5 klst. Án nánari útskýringa telja sóknaraðilar að lækka beri þennan lið um 4 klst.
18. október 2019. Sama athugasemd og áður. Lækka beri mætingu á reglulegt dómþing úr 1,5 klst. í 0,5 klst., og nemi lækkun því 1 klst.
19. nóvember 2019. Athugasemd sé gerð við 3 klst. vinnu í skoðun úrlausnar héraðsdóms. Varnaraðili, sem í raun hafi ekki verið aðili að málinu og ekki átt hagsmuna að gæta fyrir dóminum, geti ekki réttlætt 3 klst. í að skoða niðurstöðuna. Nægilegt hefði verið að renna yfir niðurstöðukafla úrskurðarins og úrskurðarorð. Lækka beri þennan lið í 1 klst., og nemi lækkun því 2 klst.
20. desember 2019. Með vísan til framangreinds beri að lækka skoðun úrskurða þann 20. desember úr 1,5 klst. í 0.5 - 1 klst., eða lækkun um 0,5 klst.
21. maí 2020. Að mati sóknaraðila beri að lækka vinnulið 20. maí úr 2 klst. í 0,75 klst. Um sé að ræða símtal og móttöku á úrskurði Hæstaréttar, í máli sem varnaraðili hafði þá þegar skráð tíma á, og beri að lækka tímaskráninguna um 1 klst.
22. ágúst 2020. Þann 19. ágúst séu skráðar 2,5 klst. á það eitt að móttaka afturköllun kröfulýsingar frá LÍN. Þetta geti ekki réttlætt meira en 0,5 klst., og beri að lækka tímaskráningu um 2 klst.
23. september 2020. Gerðar séu sömu athugasemdir og áður við alla daga sem skráðir séu sem samskipti. Sóknaraðilar skilja dags. 1., 2. og 7. september sem svo að þar hafi vinna í raun eingöngu snúist um samskipti. Á þessum dögum séu samtals skráðar 4 klst. en telja megi að 1-2 klst. væru eðlileg tímaskráning fyrir þessar dagsetningar í heild. Þá séu skráðar 8,5 klst. í undirbúning og aðalmeðferð […]- máls. Skorað sé á skiptastjóra að upplýsa hversu langan tíma umræddur málflutningur sem slíkur tók í raun. Út frá útskýringum varnaraðila og framlagningu greinargerðarinnar, sem og vitnisburði lögmanns gagnaðila eftir atvikum, telja sóknaraðilar að hægt sé að leggja mat á trúverðugleika tímaskráningarinnar í umræddu dómsmáli. Láti skiptastjóri undir höfuð leggjast að leggja fram gögn eða veita nánari upplýsingar, telja sóknaraðilar að lækka beri hann um a.m.k. 4 klst. Lækka beri því tímaskráninguna um 6,5 klst.
24. október 2020. Varnaraðili skrái 11,5 klst. 9., 19. og 28. október. Sóknaraðilar skilji það svo að þessar vinnustundir snúist að mestu eða öllu leyti um kæru til Landsréttar í framangreindu máli gegn […]. Sömu áskorun og fyrirvara vegna athugasemda sé beint til varnaraðila og fram hafi komið áður vegna meðferðar málsins í héraðsdómi. Láti skiptastjóri undir höfuð leggjast að leggja fram gögn eða veita nánari upplýsingar um þennan lið, telja sóknaraðilar að lækka beri hann um a.m.k. 5,5 klst.
25. janúar 2021 til og með apríl 2021. Athugasemdir séu gerðar við vinnuliði 20.-22. og 26.-28. janúar, enda snúi þessir vinnuliðir að mestu ef ekki öllu leyti um undirbúning skiptaloka. Skráðar séu í heild vegna þessa 21,5 klst. í vinnu. Því til viðbótar skrái varnaraðili tíma í apríl 2021, sem einnig varði skiptalok. Allir vinnuliðir 14., 15., 19., 20. og 26. apríl 2021 séu sama marki brenndir, þ.e.a.s. að snúast að mestu ef ekki öllu leyti um að undirbúa skiptalok búsins. Samtals séu skráðar á þessar dagsetningar 22,5 klst. Undir lok tímaskýrslunnar komi svo fram að varnaraðili áætlar, til viðbótar, að eyða 25 klst. í skiptalokin ein og sér. Þessi liður komi fram undir skýringunni: „Áætlaður tímafjöldi við skiptalok“. Sóknaraðilar mótmæla þessu harðlega. Samkvæmt ofangreindu virðist sem varnaraðili ætli sér að skrá 69 klst. í það eitt að vinna að skiptalokum búsins, sem sé fráleitur tímafjöldi í búi sem þessu. Skorað sé á varnaraðila að útskýra ítarlega og með framlagningu gagna nákvæmlega hvernig þessi tímafjöldi geti átt rétt á sér. Sóknaraðilar telja að án nánari útskýringa frá varnaraðila, þá beri að lækka þessar 69 klst. Að hámarki geti varnaraðili að óbreyttu réttlætt hér 16 klst. í þessa vinnu samtals, og nemi lækkun því 53 klst.
25. febrúar 2021. Gerðar séu sömu athugasemdir og áður við skráningu samskipta. 2., 16., 17. og 23. febrúar skilja sóknaraðilar sem svo að þar hafi vinna eingöngu snúist um samskipti. Skráðar séu samtals 5,5 klst. en telja megi 1,5 – 2,5 klst. eðlilega tímaskráningu í heild. Þá sé gerð athugasemd við 9. og 11. febrúar. Hér skrái varnaraðili 5,25 klst., sem virðast að mestu snúast um upplistun á innbúi í USA og samskiptum við lögmenn. Sóknaraðilar draga í efa að þetta hafi tekið svo langan tíma og fara fram á lækkun niður í 2,5 klst. Nemi lækkun á tímaskráningu samtals 6 klst.
27. febrúar, mars og apríl 2021. Þann 8. mars 2021 hafi verið haldinn skiptafundur skv. tímaskýrslu. Í heild séu nokkrar dagsetningar sem sóknaraðilar telja að allar hangi saman og snúist um það eitt að halda þennan skiptafund. Nánar tiltekið sé hér um að ræða vinnuliði sem skráðir séu 18., 22. og 23. febrúar, 8. mars og 7. apríl 2021. Á þeim dagsetningum séu skráðar samtals 12,75 klst. Í samræmi við fyrri athugasemdir verði að telja að slíkir fundir réttlæti almennt ekki nema 2-3 klst. í vinnu. Í þessu tilviki virðist skiptafundi hafa verið frestað og þurft að boða upp á nýtt, sem kunni að hafa leitt af sér aukinn vinnutíma, en að hámarki verði skráðar 4 klst. í vinnu vegna allra þessara dagsetninga til samans. Nemi lækkun á tímaskráningu samtals 8,5 klst. vegna þessa.
Sóknaraðilar telja eins og fram hefur komið að tímaskráningar varnaraðila standist ekki nánari skoðun. Ef höfð sé hliðsjón af ofangreindu og lagðar séu saman framangreindar lækkanir á tímaskráningum varnaraðila, þá beri að lækka tímaskýrsluna um 247 klst. Verði fallist á þá lækkun reiknast þóknun skiptastjóra með eftirfarandi hætti, miðað við tímagjaldið 25.900 kr./klst.: 407,25 klst. - 247 klst. = 160,25 klst. x 25.900 kr./klst. = 4.150.475 kr. x 1,24 (vsk.) = 5.146.589 kr.
Með vísan til þessa sé aðalkrafa sóknaraðila sú að fallist verði að fullu á kröfur þeirra þannig að þóknun varnaraðila verði lækkuð og ákveðin 5.146.589 krónur. Verði ekki fallist á það sé þess til vara krafist að dómari meti það sjálfstætt hversu mikil lækkun skuli vera, en hafi við það mat til hliðsjónar allar þær athugasemdir sem gerðar hafa verið. Þá benda sóknaraðilar á, að verði fallist á aðalkröfu þeirra, þá sé hún ekki óeðlileg í ljósi hagsmuna búsins. Eignir búsins í heild séu skv. frumvarpi til úthlutunar 52.574.420 krónur. Sé því ljóst að yrði fallist á aðalkröfu sóknaraðila þá yrði þóknun skiptastjóra u.þ.b. 10% af heildarhagsmunum búsins. Slíkt sé að mati sóknaraðila í samræmi við það sem búast megi við af góðum og gegnum skiptastjóra í búi þar sem umfangið sé ekki meira en hér um ræði. Þá vísa sóknaraðilar í þessu sambandi sérstaklega til 6. gr. þjónustukaupalaga þar sem fjallað sé um leiðbeiningarskyldu seljanda þjónustu. Í 1. og 2. mgr. ákvæðisins segir orðrétt: „Seljanda þjónustu er skylt að veita upplýsingar um hvort fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm fyrir neytandann að teknu tilliti til kostnaðar við verkið með hliðsjón af verðgildi hlutarins eða öðrum atriðum sem áhrif hafa á hagkvæmni þeirrar þjónustu sem óskað er eftir. Verði seljanda ekki ljóst að fyrirhuguð kaup á þjónustu eru óhagkvæm fyrr en vinna er hafin eða að verð þjónustunnar muni verða verulega hærra en neytandi hefur mátt gera ráð fyrir skal seljandi tilkynna neytanda um það og óska eftir fyrirmælum um hvort frekari vinna skuli af hendi leyst. Hafi seljandi ekki sinnt leiðbeiningarskyldu sinni, ekki óskað eftir fyrirmælum og ætla má að neytandi hefði hætt við samninginn að fengnum upplýsingum skulu greiðslur fyrir verkið miðast við að neytandi hefði dregið sig út úr samningnum á því stigi.“ Þótt lögin eigi ekki við skv. orðanna hljóðan þá byggja sóknaraðilar á því að grunnrökin að baki þessu ákvæði eigi að breyttu breytanda við þegar komi að vinnu lögmanna, m.a. við skipti á dánarbúum. Þannig beri skiptastjórum að hafa þessar grunnreglur í huga við skipti á dánarbúum. Að mati sóknaraðila sé ljóst að varnaraðili hafi ekki gert það. Varnaraðili hafði aldrei haft uppi varnarorð um það hversu hátt hlutfall af eignum búsins hann hygðist taka í skiptakostnað. Einnig hefði varnaraðila mátt vera ljóst að ekki sé venjubundið að t.d. skiptafundir kosti að meðaltali um tólf klukkustundir í vinnu. Hefði varnaraðila mátt vera ljóst að lögmenn aðila og aðilar sjálfir, byggjust ekki við slíkum tímaskráningum skiptastjóra undir rekstri búsins. Hefði honum því verið rétt að vara aðila við og benda þeim á það jafnóðum að varnaraðili tæki svo margfalt hærra gjald fyrir einstaka vinnuliði en almennt gengur og gerist.
Sóknaraðilar mótmæla því að ákvæði 71. gr. laga nr. 20/1991 geti átt við um tómlæti varðandi skiptakostnað, enda hafi þeir heimild skv. 77. g 78. gr. sömu laga til þess að gera athugasemdir við skiptakostnað varnaraðila. Þá vísa sóknaraðilar til ákvæða 2. mgr. 50. gr. og 3. mgr. 111. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, um að það skuli skýra varnaraðila í óhag að hafi ekki lagt fram gögn eða gefið nánari skýringar á tímaskýrslu sinni, og að dómari geti, með vísan til 2. mgr. 60. gr. sömu laga, lagt mat á þóknun varnaraðila.
Málsástæður og lagarök varnaraðila:
Varnaraðili telur að tímagjald það, sem er grundvöllur aðalkröfu hans, sé eðlilegt og hóflegt og á engan hátt í ósamræmi við þá þóknun sem lögmenn áskilja sér almennt. Tímagjaldið hafi verið kynnt á fyrsta skiptafundi í dánarbúinu, þá að fjárhæð 25.900 krónur auk virðisaukaskatts, auk þess sem kynnt hafi verið að skiptastjóri myndi taka sér greiðslu af eignum búsins, sbr. 2. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991. Framangreint tímagjald hafi miðað við gjaldskrá varnaraðila sem taki breytingum líkt og verðlag á annarri vöru og þjónustu. Þetta hafi sóknaraðilum mátt vera ljóst. Varakrafan sé hins vegar miðuð við upphaflega kynnt tímagjald án breytinga á gjaldskrá. Ef rétturinn komist að þeirri niðurstöðu að úrskurða beri þóknun samkvæmt upphaflega kynntu tímagjaldi þá sé það áréttað við ákvörðun málskostnaðar, að varnaraðili hafði þegar lagt það boð fram til sátta áður en ágreiningurinn hafi verið lagður inn til úrlausnar héraðsdóms.
Varnaraðili telur tímaskráningu sína rétta og endurspegla þá vinnu sem lögð hafi verið fram af hans hálfu og eðlilegt að unnin hafi verið við dánarbússkiptin. Öllum fullyrðingum sóknaraðila um ofskráðar vinnustundir sé því mótmælt. Verkefni og vinna skiptastjóra hafi enda jafnan verið kynnt á skiptafundum ásamt tímaskráningu hans, og hafi hvorki sætt athugasemdum né andmælum. Leiði það, auk sjónarmiða samningsréttar, að til staðar sé samningur um tímaskráninguna og þóknun hans. Jafnframt sé öllum málsástæðum sóknaraðila mótmælt sem röngum, villandi og of seint fram komnum. Helstu málsástæður varnaraðila eru eftirfarandi:
Á skiptafundi 9. ágúst 2018 hafi skiptastjóri lagt fram tímaskrá frá upphafi skipta. Á skiptafundi 8. nóvember 2018 hafi verið lögð fram tímaskráning frá ágúst 2018 til 31. október 2018. Á skiptafundi 8. mars 2021 hafi verið lögð fram tímaskráning frá nóvember 2018 til 31. desember 2020. Lögmenn með umboð frá öllum erfingjum hafi setið framangreinda skiptafundi og fengið tímaskráningar skiptastjóra í hendur. Þeir hafi ekki óskað eftir frekari skýringum, og engar athugasemdir gert.
Varnaraðili byggir á því að athugasemdir við tímaskráningu og þóknun skiptastjóra hafi fyrst komið fram á skiptafundi 8. júní 2021. Sóknaraðilar hafi eins og fram sé komið verið upplýstir um störf og tímaskráningu skiptastjóra frá upphafi skipta og meðan á skiptum stóð og engar athugasemdir gert fyrr en þá. Samkvæmt 71. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. skuli sá, sem eigi atkvæði um málefni búsins og telji ákvörðun eða ráðstöfun skiptastjóra ólögmæta, mótmæla henni þegar á þeim fundi sem hún er kynnt. Þetta sé í fullu samræmi við þá meginreglu einkamálalaga um að mótmæli og málsástæður skuli koma fram strax og tilefni gefist, og að öðrum kosti geti aðili glatað rétti sínum til að bera þær fram síðar.
Hvorki hafi verið gerðar athugasemdir við þessa tímaskráningu né verið óskað eftir frekari skýringum og skiptastjóri því þegar greitt sér þóknun að fjárhæð 11.222.500 krónur að meðtöldum virðisaukaskatti.
Forsendur og niðurstaða:
Ágreiningur aðila er annars vegar um tímagjald það sem varnaraðili hefur reiknað sér í þjónustu við skipti dánarbúsins eftir 1. janúar 2019, og hins vegar um tímaskráningu varnaraðila í heild.
Skiptastjóri á rétt á þóknun fyrir öll störf er lúta að meðferð búsins, sbr. 1. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991, og er honum heimilt að taka sér greiðslu upp í endanlega þóknun meðan á skiptum stendur með því skilyrði að hann kynni þá ákvörðun á skiptafundi og hvernig hann ætli að reikna þóknun sína hverju sinni, sbr. 2. mgr. 48. gr. sömu laga.
Á fyrsta skiptafundi búsins 26. febrúar 2018 skráði varnaraðili að þóknun hans yrði lágmarksgjald skv. gjaldskrá, 25.900 krónur fyrir hverja vinnustund auk vsk. Þá vísaði varnaraðili til 2. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991 um að skiptastjóri áskildi sér heimild til að taka greiðslu af fé búsins upp í áfallna þóknun sína meðan á skiptum stæði. Ekki var nánar bókað um forsendur þess eða hvenær og með hvaða hætti sú heimild yrði nýtt.
Í greinargerð með 2. mgr. 48. gr. laganna segir að skiptastjóra sé almennt ekki þörf á því að kynna ákvörðun sína um greiðslu hverju sinni, heldur væri honum eftir atvikum nægjanlegt að gera skiptafundi til dæmis grein fyrir því að hann hefði í hyggju að fá greiðslu með reglubundnu millibili, sem yrði ákveðin með nánar tilteknum hætti. Þeir sem hefðu hagsmuni af skiptunum gætu þá fylgst með að ekki væri farið fram úr því sem skiptastjóri hefði kynnt, með könnun yfirlita um efnahag og rekstur búsins skv. 49. gr. laga nr. 20/1991.
Samkvæmt gögnum málsins gaf varnaraðili út fjóra reikninga sem innborgun á áfallna þóknun hans. Á engum reikninganna er getið um tímabil, fjölda tíma eða tímagjald þóknunar. Þá verður ekki séð af gögnum málsins að framangreindir reikningar hafi verið lagðir fram á skiptafundum eða að þeir hafi yfirleitt komið þar til umræðu. Ekki liggur fyrir að gert hafi verið yfirlit yfir efnahag og rekstur búsins skv. 49. gr. laga nr. 20/1991. Varnaraðili virðist ekki hafa tilkynnt sóknaraðilum á skiptafundi 3. janúar 2019 að tímagjald hans hefði þá hækkað 1. janúar 2019 í 29.000 krónur auk vsk., eða tilkynnt þeim það síðar, og ekki liggur fyrir í málinu staðfesting um þá gjaldskrárhækkun. Þær tímaskýrslur sem lagðar voru fram á skiptafundum 9. ágúst 2018, 8. nóvember 2018 og 8. mars 2021 liggja ekki fyrir í málinu, en af þeirri tímaskýrslu sem liggur fyrir verður ekki ráðið hvert tímagjald varnaraðila hafi verið, eða að það hafi hækkað með framangreindum hætti 1. janúar 2019.
Samkvæmt framangreindu verður ekki ráðið að sóknaraðilar hafi mátt vita um hækkun tímagjaldsins 1. janúar 2019, og virðist sem sóknaraðilar hafi sjálfir komist að því að verið væri að innheimta hærra tímagjald en upphaflega var kynnt, eftir að ágreiningur varð um tímaskráningu varnaraðila, en áskilnaður 2. mgr. 48. gr. laga nr. 20/1991 er að erfingjar fái tækifæri til þess að láta uppi skoðanir sínar um ráðagerðir skiptastjóra. Af framangreindu röktu er það mat dómsins að varnaraðila sé ekki stætt á öðru en að miða þóknun sína við það tímagjald sem hann upphaflega kynnti sóknaraðilum, eða 25.900 krónur á tímann auk vsk.
Varnaraðili byggir á því að hann hafi lagt fram tímaskráningar á fyrrgreindum skiptafundum án nokkurra andmæla um þær. Með vísan til 71. gr. laga nr. 20/1991, samningsréttarsjónarmiða auk meginreglna einkamálalaga um að mótmæli og málsástæður skuli koma fram strax og tilefni séu til, séu öll mótmæli sóknaraðila við tímaskráningum hans of seint fram komin.
Á skiptafundi 9. ágúst 2018 var lögð fram tímaskráning skiptastjóra frá upphafi skiptanna til ágúst 2018, og á skiptafundi 8. nóvember 2018 var lögð fram tímaskráning fyrir ágúst 2018 til og með október 2018. Á báðum skiptafundum var mættur lögmaður fyrir hönd sóknaraðila, og bókað var í fundarlok að fundarmönnum hefði gefist kostur á að hafa uppi athugasemdir skv. 5. mgr. 50. gr. laga nr. 20/1991, án þess að séð verði að athugasemdir hafi verið gerðar við þær tímaskráningar.
Tímaskráning varnaraðila var með framangreindum hætti kynnt sóknaraðilum, sbr. 1. og 2. mgr. 71. gr. laga nr. 20/1991. Þar sem búið var að kynna hvert tímagjald varnaraðila væri, þá var ljóst hvaða þóknun varnaraðili teldi sig eiga tilkall til með framlagningu tímaskráninga til þess tíma. Sóknaraðilum var því unnt að andmæla réttmæti tímaskráninga og þeirri þóknun sem skiptastjóri taldi sig eiga tilkall til vegna starfa sinna. Má um túlkun þessa að nokkru hafa hliðsjón af dómi Hæstaréttar nr. 20/2019 að mati dómsins. Samkvæmt 3. mgr. 71. gr. laganna geta erfingjar mótmælt ráðstöfun sem kynnt hefur verið, á þeim fundi sem hún er kynnt eða á næsta skiptafundi sem boðað er til. Sóknaraðilum hefði því borið að mótmæla tímaskráningu varnaraðila og ætlaðri þóknun í síðasta lagi á skiptafundi 19. september 2018 vegna tímaskráningar sem lögð var fram 9. ágúst 2018, og á skiptafundi 3. janúar 2019 vegna tímaskráningar sem lögð var fram 8. nóvember 2018. Er þá miðað við að skiptafundur, sem varnaraðili sat einn 28. nóvember 2018 vegna forfalla sóknaraðila, geti ekki talist næsti fundur í skilningi 3. mgr. 71. gr. laga nr. 20/1991.
Á skiptafundi 8. mars 2021 lagði varnaraðili fram útskrift tímaskráningar frá nóvember 2018 og til desember 2020. Lögmaður sóknaraðila var mættur á þann fund. Mótmæli sóknaraðila gegn þóknun varnaraðila koma síðan fram á skiptafundi 8. júní 2021. Að mati dómsins komu mótmæli um þá tímaskráningu fram á næsta skiptafundi sem sóknaraðilar voru boðaðir til í skilningi 3. mgr. 71. gr. laga nr. 20/1991, enda verður ekki séð að varnaraðili hafi formlega boðað til skiptafundar sem haldinn var 7. apríl 2021 og skiptastjóri sat einn, og þá hafði lögmaður sóknaraðila óskað eftir frestun skiptafundar 25. maí 2021, sem varnaraðili sat síðan einn.
Í frumvarpi að úthlutun, sem lagt var fram á skiptafundi 25. maí 2021, kemur fram að þóknun skiptastjóra sé samkvæmt tímaskrá 13.869.090 krónur. Í tilkynningu varnaraðila til dómsins um ágreining þessa máls, kemur fram að sú þóknun sé miðuð við 407,25 klst. vinnuframlag eða sama tímafjölda og tilgreindur er í tímaskráningu þeirri sem liggur fyrir í málinu. Sóknaraðilar mótmæltu þóknun varnaraðila skv. frumvarpinu á skiptafundi 8. júní 2021. Mótmæli sóknaraðila gegn tímaskráningu varnaraðila fyrir tímabilið desember 2020 til og með apríl 2021 auk áætlaðs tímafjölda til skiptaloka, komu því tímanlega fram í skilningi 71. gr. laga nr. 20/1991.
Sóknaraðilar byggja á því að þrátt fyrir ákvæði 71. gr. laga nr. 20/1991, um að erfingjar glati rétti til að hafa upp mótmæli um ráðstafanir sem hafi verið kynntar, eigi þeir rétt á því að mótmæla þóknun varnaraðila, sem fram komi í frumvarpi að úthlutun með vísan til 77. og 78. gr. sömu laga, enda sé þar heimilt að mótmæla yfirliti yfir kostnað af skiptunum sjálfum, og vísa sóknaraðilar einkum í því sambandi til dóms Landsréttar nr. 160/2020.
Í greinargerð, sem fylgdi frumvarpi að 77.-79. gr. laga nr. 20/1991, segir meðal annars eftirfarandi, hafi mótmæli komið fram gegn efni frumvarpsins: „Í þessu sambandi ber að leggja áherslu á að það telst skilyrði þess að mótmælin leiði til frekari aðgerða að sá sem hafi þau uppi hafi ekki þegar glatað rétti til að hafa uppi athugasemdir um málefnið. Þetta skilyrði hefur verulega þýðingu, því þegar skiptin væru komin á þetta stig væri almennt þegar endanlega útkljáð [...] og hvernig hagsmunum búsins yrði ráðstafað, sbr. 2. og 3. mgr. 71. gr.“
Til þess ber að líta að andmæli sóknaraðila um tímaskráningar frá upphafi skipta til og með október 2018 eru um margt þau sömu og um seinni tímaskráningar, og mátti sóknaraðilum því vera ljóst hvernig varnaraðili almennt skráði hina ýmsu vinnuliði, svo sem um samskipti. Sóknaraðilar hefðu því getað leitast við að takmarka aðgerðir varnaraðila þegar á árinu 2018, með því að mótmæla framlögðum tímaskráningum, o.e.a. neytt úrræða 47. gr. laga nr. 20/1991 um aðfinnslur við störf skiptastjóra, eða gert um þær ágreining skv. 122. gr. sömu laga.
Eins og fram er komið voru engar athugasemdir eða mótmæli höfð uppi af hálfu sóknaraðila um framlagðar tímaskráningar varnaraðila, fyrr en í mars 2021. Samkvæmt öllu framangreindu geta mótmæli sóknaraðila gegn tímaskráningu varnaraðila, frá upphafi skiptanna til og með október 2018, ekki komið til úrlausnar dómsins nú. Til úrlausnar dómsins kemur hins vegar framlögð tímaskráning þessa máls, að því marki sem hún tekur til tímabilsins frá nóvember 2018 til og með apríl 2021, auk áætlaðs tímafjölda til skiptaloka.
Í greinargerð sóknaraðila eru ítrekað gerðar athugasemdir við tímaskráningu varnaraðila um samskipti, sem að mati sóknaraðila eru ofskráð í flestum tilfellum. Varnaraðili bar í skýrslu sinni fyrir dóminum að mikil samskipti hefðu átt sér stað vegna eigna hér á landi og erlendis, ekki síst vegna mikils ágreinings um þær eignir, og hann hafi haldið nákvæma skráningu um þau samskipti og fjöldi tíma sé rétt skráður.
Ekki er við matsgerð að styðjast, og þá eru umrædd samskipti oft munnleg og því ekki við skrifleg gögn að styðjast um þau. Samskipti í formi tölvupósta virðast almennt hafa verið lögð fram á skiptafundum, og sóknaraðilar eigi því að hafa afrit þeirra, en hvorugur málsaðila hefur þó séð ástæðu til þess að leggja þá fram hér. Að framansögðu gefnu telur dómurinn að hann hafi ekki forsendur til að líta til þess sem sóknaraðilar telja eðlilegt eða réttara í þessum efnum, fremur en skráninga varnaraðila þar um. Verður því að hafna kröfu sóknaraðila um lækkun tímaskráningar varnaraðila vegna samskipta fyrir það tímabil sem til úrlausnar er.
Að öðru leyti en að framan greinir verður farið yfir tímaskráningu varnaraðila eftir því sem athugasemdir sóknaraðila gefa ástæðu til:
Tímaskráning í nóvember 2018: 8. nóvember, 5,5 klst. í undirbúning og að halda skiptafund, en jafnframt er skráð um undirbúning 7. nóvember í bland við fleira, 3,5 klst., alls 9 klst. Samkvæmt efni skiptafundarins sjálfs má ætla að fundartími og undirbúningur hafi að hámarki getað tekið 3 klst. Er fallist á lækkun, 6 klst. [...] er getið 7. nóvember, þá er móttekið bréf […] - skoðun 15. nóvember, 2 klst., 23. nóvember „bréf frá […]“ ásamt fleiru, 3,5 klst., og 26. nóvember ljósritun […] gagna ásamt samskiptum 1,5 klst. alls 7 klst. Skorað var á varnaraðila að leggja fram gögn, en ekki var orðið við því. Að öðru leyti liggur ekki fyrir hvernig tímaskráning var ákvörðuð. Er fallist á að lækkun, 4 klst. 12. nóvember er sent ágreiningsmál til héraðsdóms, 3 klst., og þingfesting þess 13. nóvember, 1 klst. Skjalið liggur ekki fyrir, en ætti að innhalda upplýsingar skv. 122. gr. laga nr. 20/1991, mest staðlaðar upplýsingar tengt búinu. Er fallist á lækkun vegna þessa 2 klst. Skiptafundur 28. nóvember og undirbúningur hans, 4,5 klst. Samkvæmt efni skiptafundarins sjálfs verður ætlað að fundartími og undirbúningur hafi að hámarki getað tekið 3 klst. Er fallist á lækkun, 1,5 klst.
Tímaskráning í desember 2018: 7. desember, farið yfir kröfulýsingar, kröfuskrá, 2,5 klst. Upplýst er að kröfulýsing barst frá einum kröfuhafa í búið. Telja verður að lestur og skráning þessa taki ekki meira en 1 klst. Er fallist á lækkun, 1,5 klst. 12. og 13. desember, vinna við yfirlýsingu vegna […], samskipti, 4,75 klst. Skorað var á varnaraðila að leggja skjalið fram, en ekki var orðið við því. Verður ætlað að um einfalda skiptayfirlýsingu búsins sé að ræða, og að samning hennar taki ekki meira en 2 klst. Er fallist á lækkun, 2 klst.
Tímaskráning janúar 2019: 3. janúar, skiptafundur og undirbúningur hans, 4,5 klst., samskipti. Samkvæmt efni skiptafundarins verður ætlað að fundartími og undirbúningur hafi að hámarki tekið 3 klst. Er fallist á lækkun, 1 klst. Tímaskráning febrúar 2019: 5. og 14. febrúar, 6 klst. vegna gagna frá […], skönnun og öflun gagna og öflun upplýsinga um innlenda bankareikninga. Varnaraðili varð ekki við áskorun um að upplýsa nánar um gögn og vinnu. Að mati dómsins ber að fallast á lækkun, 4 klst. Tímaskráning mars 2019: 27. mars, greiðsla, skiptafundur, forúthlutun, tölvupóstur lögmenn, boðun skiptafundar, 3,5 klst. Ekki verður séð að boðun hafi verið send út, enda var fundurinn haldinn þann sama dag, og sat skiptastjóri einn fundinn. Að mati dómsins ber að lækka umræddan lið um 1,5 klst. 28. mars, ágreiningsmál sent til héraðsdóms, 5 klst., ásamt samskiptum og þingfestingu. Skjalið liggur ekki fyrir, en innheldur upplýsingar skv. 122. gr. laga nr. 20/1991, sem eru mest staðlaðar upplýsingar um búið. Er fallist á lækkun vegna þessa, 3 klst.
Tímaskráning apríl 2019: 26. apríl, 1,5 klst. í þingfestingu ágreiningsmáls. Í greinargerð sóknaraðila er bent á að þingfesting málsins sé skráð 28. mars, sbr. framangreint. Ekki kom fram skýring þessa frá varnaraðila, og verður því fallist á lækkun, 1,5 klst.
Tímaskráning júní 2019: 24. júní, þinghald í héraðsdómi, 2,5 klst. Ósannað er að þinghaldið hafi aðeins tekið 0,5 klst. eins og sóknaraðilar ætla. Sjálfsagt þykir að varnaraðili mæti sjálfur í þinghöld í þeim málum sem hann á aðild að.
Tímaskráning september 2019: 9,5 klst., ritun og lestur greinargerðar, mæting í þinghald. Skorað var á varnaraðila að leggja greinargerðina fram. Varnaraðili varð ekki við því. Fallist er á að lækka þennan lið um 4 klst. Tímaskráning október 2019: 24. október, þinghald í héraðsdómi, 1,5 klst., aðalmeðferð ákveðin. Sjálfsagt þykir að varnaraðili mæti sjálfur í þinghöld í málum sem hann er aðili að. Tímaskráning nóvember og desember 2019, og maí 2020: 6,5 klst., skoðun úrlausna dóma og úrskurða. Tilvísaðir dómar og úrskurðir liggja ekki fyrir, né var upplýst um þörf varnaraðila til ítarlegrar skoðunar þeirra. Fallist er á að lækka þennan lið um 3 klst.
Tímaskráning ágúst 2020: 19. ágúst, afturköllun kröfulýsingar, 2,5 klst. Eins og fram var komið, var kröfu lýst frá einum kröfuhafa í búið. Móttaka afturköllunar getur ekki kallað á meira en 0,5 klst. vinnu. Er fallist á að lækka þennan lið um 2 klst.
Tímaskráning september 2020: Skorað var á varnaraðila að útskýra og að leggja fram gögn um þær 8,5 klst. sem skráðar eru í aðalmeðferð og undirbúning vegna […] málsins. Varnaraðili varð ekki við þeirri áskorun, og ber að mati dómsins að lækka þennan lið um 3,5 klst. Tímaskráning október 2020: Skráðar eru 12,5 klst., í kæru til Landsréttar. Skorað var á varnaraðila að leggja fram gögn og að útskýra frekar vinnu við þennan lið. Varnaraðili varð ekki við þeirri áskorun, og ber að mati dómsins að fallast á lækkun um 6 klst.
Tímaskráning janúar 2021: Gerðar eru athugasemdir við skráningar dagana 20.-22. janúar og 26.-28. janúar, alls 21,5 klst., að mestu um undirbúning skiptaloka. Skorað var á varnaraðila að útskýra ítarlega með framlagningu gagna hvernig þessi tímafjöldi gæti átti rétt á sér. Varnaraðili varð ekki við því. Fallist er á að lækka beri þennan lið um 16 klst.
Tímaskráning febrúar 2021: Athugasemd er gerð við skráningar dagana 9. og 11. febrúar, 5,25 klst., um upplistun á innbúi í USA. Engin skýring eða gögn komu fram um umfang þeirrar vinnu, og verður fallist á lækkun um 2 klst. 18., 22. og 23. febrúar, undirbúningur fyrir skiptafund, samskipti, 8,25 klst. Samkvæmt efni skiptafundar 8. mars 2021 verður ætlað að fundartími og undirbúningur hafi að hámarki getað tekið 3 klst. Er fallist á lækkun um 5 klst.
Tímaskráning mars 2021: 8. mars, 2,5 klst. í undirbúning fyrir skiptafund og að halda skiptafund. Vísað er til fyrri umfjöllunar í febrúar um undirbúning og fundartíma þess fundar. Er fallist á að lækka þennan lið um 2,5 klst.
Tímaskráning apríl 2021: 7. apríl, 2,0 klst. í samskipti og fundargerðir sendar lögmönnum. Vísað er til almenns rökstuðnings um samskipti. 14., 15., 19., 20. og 26. apríl, 15,5 klst., sem að mestu hafi farið í vinnu við skiptalok og frumvarp að úthlutun. Skorað var á varnaraðila að útskýra ítarlega með framlagningu gagna hvernig þessi tímafjöldi gæti átti rétt á sér. Ekki var orðið við því af hálfu varnaraðila. Fallist er á að lækka beri þennan lið um 10 klst.
Áætlaður tímafjöldi við skiptalok o.fl. 25 klst.: Í endurriti skiptafundar 8. mars 2021 kemur fram að ekki hafi verið önnur ágreiningsmál uppi en um innbúið í USA, sem var síðan leyst með samskiptum og samkomulagi. Að öðru leyti voru erfingjar þá sammála því að ljúka bæri skiptunum. Fyrrgreind tímaskráning, um og eftir miðjan apríl 2021 var liður í vinnu við þau skiptalok. Skiptafundur var haldinn 7. apríl 2021, sem skiptastjóri sat einn, skiptafundur var haldinn 25. maí 2021, sem skiptastjóri sat einn, og þá var haldinn skiptafundur 8. júní 2021 þar sem mótmæli þessa máls komu fram, og sérstakur skiptafundur var haldinn vegna þeirra mótmæla 24. ágúst 2021. Að öðru leyti verður ætlað að eingöngu sé nú eftir formlegur frágangur búsins, sbr. 80. gr. laga nr. 20/1991. Með hliðsjón af efni nefndra skiptafunda og þeirri vinnu sem ætla má að eftir sé að vinna í búinu, þykir mega lækka þennan lið um 15 klst.
Alls hefur verið fallist á að lækka beri tímaskráningu varnaraðila um 97 klst. Þá hefur verið fallist á kröfu sóknaraðila um að miða skuli tímagjald varnaraðila við 25.900 krónur auk vsk., eða 32.116 krónur vegna skipta búsins. Unnar vinnustundir varnaraðila samkvæmt fyrirliggjandi tímaskrá eru 407,25 klst., og að frádregnum 97 klst. verða þær 310,25 klst. Samkvæmt þessu lækkar þóknun varnaraðila vegna skipta dánarbúsins um 3.115.252 krónur, og verður alls 9.963.989 krónur með vsk.
Með vísan til framangreinds hefur ekki verið fallist á aðalkröfu sóknaraðila um að þóknun varnaraðila verði lækkuð úr 13.869.090 krónum í 5.146.589 krónur, en fallist hefur verið á varakröfu sóknaraðila þess efnis að þóknun varnaraðila verði lækkuð og ákveðin að mati dómsins, eins og fram er komið.
Samkvæmt framangreindu er ekki fallist á aðalkröfu varnaraðila um að staðfest verði þóknun hans 13.869.090 krónur, og ekki er fallist á varakröfu varnaraðila um að þóknun hans verði ákveðin 13.079.241 króna.
Eftir framangreindum málsúrslitum og að atvikum málsins að öðru leyti virtum þykir rétt að dæma varnaraðila til að greiða sóknaraðilum málskostnað, skv. 1. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, sbr. 2. mgr. 131. gr. laga nr. 20/1991, sem hæfilegur ákveðst svo sem í úrskurðarorði greinir. Bogi Hjálmtýsson héraðsdómari kveður upp úrskurð þennan.
Ú r s k u r ð a r o r ð :
Fallist er á kröfu sóknaraðila, B og C, um að þóknun varnaraðila, A skiptastjóra í dánarbúi D, verði lækkuð úr 13.869.090 krónum með vsk., í 9.963.989 krónur með vsk. Varnaraðili greiði sóknaraðilum 496.000 krónur í málskostnað.