Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

162 dómar fundust

Lykilorð: Samkeppni

Landsréttur birt 15. júní 2026 kl. 10:21

296/2026

Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Samskip Holding B.V, Samskipum hf, Samskipum innanlands ehf og Jónum Transport hf (Hörður Felix Harðarson lögmaður)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Samkeppniseftirlitsins gegn Samskip Holding B.V., Samskipum hf., Samskipum innanlands ehf. og Jónum Transport hf. var vísað frá dómi vegna annmarka. Frávísunin var einkum byggð á því að stefna sóknaraðila fæli í sér óhóflegan skriflegan málflutning í andstöðu við meginreglu einkamálaréttarfars um munnlega málsmeðferð. Þá vísaði héraðsdómur einnig til þess að framlagningu gagna af hálfu sóknaraðila hefði verið ábótavant, ásamt því að fundið er að því að sóknaraðili noti á köflum aðeins skammstafanir nafna í stefnu sinni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að dómstólar yrðu að meta hvert atvik fyrir sig við mat á því hvort of langt væri gengið í átt að skriflegum málflutningi. Landsréttur taldi að samhengi málsatvika og málsástæðna sóknaraðila, sem og tilvísun til réttarreglna, væru nægilega ljós til þess að varnaraðilar gætu tekið til efnisvarna. Ekki væri heldur talið að notkun skammstafana á nöfnum í stefnu leiddi til þess að lýsing sakarefnisins yrði óskýr. Var það niðurstaða Landsréttar að málatilbúnaður sóknaraðila væri hvorki í heild né um einstök atriði haldinn slíkum annmörkum að tilefni hefði verið til að vísa málinu frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Landsréttur birt 4. júní 2026 kl. 16:22

455/2025

Livio AB (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður, Stefán Árni Auðólfsson lögmaður, 4. prófmál) gegn Ingunni Jónsdóttur (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður)

Í málinu var deilt um uppgjör eftirstöðva kaupverðs vegna kaupa L á eignarhlutum I í félaginu I ehf. Laut ágreiningurinn að því hvort I hefði brotið gegn umsömdum trúnaðarskyldum um samkeppnisbann sem firrti hana rétti til greiðslu eftirstöðva kaupverðsins. Með hinum áfrýjaða dómi var L gert að greiða I eftirstöðvar kaupverðsins auk nánar tilgreindra vaxta. Í dómi Landsréttar var vísað til þess að ákvæði um samkeppnisbann hefðu í dómaframkvæmd gjarnan verið túlkuð þröngt og að sá sem héldi fram broti gegn slíku ákvæði bæri almennt sönnunarbyrði fyrir þeirri staðhæfingu sinni. Ekki var talið að nánar greind áskorun L í héraði og sú staðreynd að I gaf þar ekki aðilaskýrslu breytti neinu um sönnunarstöðu í málinu. Landsréttur tók fram að samkeppnisákvæðið hefði falið í sér að I væri óheimilt í þrjú ár að stunda eða taka þátt í nánar tilgreindri starfsemi. Ekki lægju fyrir gögn sem styddu það að I hefði tekið þátt í slíkri starfsemi á tímabilinu. Þá hefði stofnun eiginmanns hennar á tveimur einkahlutafélögum á tímabilinu ekki falið í sér brot á samningsákvæðinu og yrði raunar ekki séð að eiginmaðurinn eða félögin hefðu hafið starfsemi í skilningi ákvæðisins á umræddu þriggja ára tímabili. Að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Landsréttur birt 18. september 2025

611/2024

Síminn hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Ágreiningur aðila laut að tiltekinni ákvörðun gagnáfrýjanda í máli aðaláfrýjanda frá árinu 2015, er gerð var í þeim tilgangi að ljúka málum sem voru til rannsóknar hjá embættinu, og mælti fyrir um íþyngjandi rekstrarskilyrði sem áfrýjandi varð að lúta á fjarskiptamarkaði. Í 1. mgr. 26. gr. ákvörðunarinnar var kveðið á um að gagnáfrýjandi skyldi taka rökstudda afstöðu til þess hvort nauðsynlegt væri að viðhalda hverju skilyrði sem var í ákvörðuninni, kæmi erindi þess efnis frá aðaláfrýjanda. Bæri gagnáfrýjanda að taka afstöðu til slíks erindis innan 115 virkra daga frá því að það barst, en væri það ekki gert teldist erindi aðaláfrýjanda samþykkt og skilyrði ákvörðunarinnar úr gildi fallin. Deildu aðilar meðal annars um hvenær nefndur 115 daga frestur hefði byrjað að líða, einkum þar sem í 2. mgr. 26. gr. ákvörðunarinnar sagði að fresturinn skyldi byrja að líða þegar gagnáfrýjandi hefði staðfest að honum hefði borist rökstutt erindi samkvæmt 1. mgr. 26. gr. Öndvert við hinn áfrýjaða dóm taldi Landsréttur að túlka yrði ákvæði ákvörðunarinnar um frestinn þannig að hann byrjaði að líða þegar beiðni bærist, og gagnáfrýjandi staðfesti að erindið væri rökstutt þó að sú staðfesting kæmi síðar. Að þeirri niðurstöðu fenginni taldi Landsréttur að fresturinn hefði verið liðinn þegar svar gagnáfrýjanda barst aðaláfrýjanda, og öll skilyrði ákvörðunarinnar úr gildi fallin. Þar með skyldi einnig staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um ógildingu ákvörðunar frá 2023, sem tengdist ákvörðuninni frá 2015.

Héraðsdómur Reykjaness birt 23. maí 2025

E-2906/2024

ISO-TÆKNI ehf (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn Rio Tinto á Íslandi hf (Hjördís Halldórsdóttir lögmaður)

Stefndi sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Ágreiningur málsins snéri að túlkun tveggja verðsamninga sem aðilar höfðu gert sín í milli, einkum hvort stefnandi gæti krafið stefnda um hækkun á vöruverði vegna gengisbreytinga. Einnig reyndi á hvort stefnda bæri að kaupa upp lager sem stefnandi átti eftir samningslok.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. maí 2025

E-1352/2024

Ingunn Jónsdóttir (Stefán Örn Stefánsson lögmaður) gegn Livio AB (Leifur Valentín Gunnarsson lögmaður)

Deilt var um hvort stefndi skyldi greiða stefnanda tiltekna fjárhæð sem nam eftirstöðvum kaupverðs vegna eignarhluta í félagi. Varnir stefnda byggðust á því að stefnandi hefði brotið gegn samningsbundnum trúnaðarskyldum og með því firrt sig rétti til greiðslunnar. Talið var ósannað að stefnandi hefði gerst sek um slík brot. Því var fallist á kröfu stefnanda.

Héraðsdómur Suðurlands birt 9. maí 2025

E-612/2023

Berustaðir ehf (Ólafur Björnsson lögmaður) gegn Auðhumlu svf (Stefán A. Svensson lögmaður)

Stefndi var sýknaður af kröfum stefnanda í máli er varðaði ágreining aðila um hvort lágmarksverð sem ákveðið er fyrir mjólkurframleiðslu skv. búvörulögum eigi við um umframmjólk. Var það mat dómsins að umframmjólk lyti ekki ákvörðun skv. 8. gr. laganna. Þá var ekki talið sýnt fram á að brotið hefði verið gegn samkeppnislögum, né heldur að bindandi samningur hefði komist á um að greiða lágmarksverð. Fallist var á með stefnda að ákvörðun verð hefði verið gerð á málefnalegan hátt og byggð á venju.

Hæstiréttur birt 7. maí 2025

52/2024

Samskip hf (Hörður Felix Harðarson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

S hf. höfðaði mál á hendur SE til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli 1/2021 þar sem kæru S hf. var vísað frá áfrýjunarnefndinni. S hf. byggði kæru sína til nefndarinnar á því að með þeirri ákvörðun SE sem fólst í gerð sáttar SE og E hf. hefði E hf. meðal annars skuldbundið sig til þess að hætta viðskiptalegu sambandi við S hf. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu hins áfrýjaða dóms og taldi S hf. ekki njóta aðildar til að kæra umræddan hluta sáttar SE og E hf. til áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Hæstiréttur tók fram að sáttir væru eitt af lögbundnum úrræðum samkeppnisyfirvalda við framkvæmd samkeppnislaga og að SE yrði að geta treyst því að sátt fæli í sér endanlegar lyktir máls gagnvart fyrirtæki og að það grípi til þeirra aðgerða sem það hefur skuldbundið sig til. Ekki væri unnt að skilja þessar skuldbindingar frá öðrum ákvæðum sáttar. Hins vegar gæti samningsfrelsi fyrirtækja sem gera sátt við SE ekki vikið til hliðar ófrávíkjanlegum réttarreglum. Sáttin haggaði þannig ekki lögbundnum skyldum E hf. samkvæmt 11. gr. samkeppnislaga um bann við misnotkun á markaðsráðandi stöðu. Þá væru S hf. tæk úrræði að lögum teldi hann E hf. brjóta gegn bannákvæðum samkeppnislaga.

Hæstiréttur birt 26. febrúar 2025

25/2024

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Símanum hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Aðilar deildu um hvort SÍ hf. hefði brotið gegn tveimur sáttum sem félagið gerði við S með því að gera sjónvarpsefnið Enska boltann á sjónvarpsrásinni Síminn Sport aðgengilegt fyrir áskrifendur sína að Heimilispakkanum með tilteknum kjörum. Með ákvörðun S 28. maí 2020 var SÍ hf. annars vegar talið hafa brotið gegn 3. gr. sáttar 15. apríl 2015 sem takmarkaði heimild hans til að tvinna saman fjarskiptaþjónustu og kaup viðskiptavina á línulegu áskriftarsjónvarpi og hins vegar gegn 19. gr. og 3. mgr. 20. gr. sáttar 23. janúar 2015 sem varðaði aðgreiningu þjónustuþátta og bann við samkeppnishamlandi samningum. Var SÍ hf. gerð 500.000.000 sekt vegna brotanna. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 13. janúar 2021 var staðfest niðurstaða S um brot SÍ hf. gegn 3. gr. sáttar 15. apríl 2015 en þeim hluta ákvörðunar S er laut að 19. gr. og 3. mgr. 20. gr. sáttarinnar 23. janúar 2015 var vísað til nýrrar ákvörðunar S. Áfrýjunarnefndin lagði 200.000.000 króna sekt á SÍ hf. vegna brotsins. Bæði SÍ hf. og S höfðuðu mál til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndarinnar. Hæstiréttur féllst á með S að aðgerðir SÍ hf. hefðu falið í sér brot gegn 3. gr. sáttarinnar 15. apríl 2015 þar sem áskrifendur Heimilispakkans áttu þess ekki kost að hafna aðgangi að sjónvarpsrásinni Síminn Sport sérstaklega og halda öðrum þjónustuþáttum, bæði fjarskiptaþjónustu og annarri sjónvarpsþjónustu, nema með því að segja upp áskriftinni. Hefðu kaup þeirra á stökum þjónustuþáttum stefnda óhjákvæmilega haft umtalsverða hækkun á verði í för með sér. Þessi viðskiptakjör SÍ hf. hefðu falið í sér að viðskiptavinir hans á einu sviði keyptu eða fengju þjónustu hans á öðru sviði gegn verði sem jafna mætti til skilyrðis um að kaupa þjónustuna saman. Þá féllst Hæstiréttur ekki á með SÍ hf. að orðalag 3. greinar hefði verið óskýrt eða uppi væri sá vafi um skýringu hennar sem SÍ hf. hélt fram. Um ætluð brot gegn 19. gr. og 3. mgr. 20. gr. sáttar 15. janúar 2015 var litið til skýringa við 19. gr. sáttarinnar þar sem vísað væri til þeirrar forsendu að félögin sem sáttin tæki til væru í markaðsráðandi stöðu á þeim mörkuðum sem um ræddi. Ákvæði 3. mgr. 20. gr. sömu sáttar yrði að skýra eins og 19. gr. að þessu leyti. Að því virtu var talið að þessi þáttur málsins hefði ekki verið að fullu upplýstur með þeim hætti sem áskilið væri í sáttinni. Um ákvörðun fjárhæðar stjórnvaldssektar vegna brots gegn 3. gr. sáttar 15. apríl 2015 leit Hæstiréttur meðal annars til þess að S hefði hafnað beiðni SÍ hf. um að fella niður ákvæðið og að SÍ hf. hefði ekki getað dulist að honum bar að hlíta skilmálum þess og hvað í þeim fólst. Var SÍ hf. gert að greiða 400.000.000 króna sekt í ríkissjóð.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. janúar 2025

E-5072/2022

Sýn hf (Reimar Snæfells Pétursson lögmaður) gegn Símanum hf (Hallmundur Albertsson lögmaður)

Stefnandi gerði skaðabótakröfu á hendur stefnda vegna ætlaðs tjóns stefnanda í skjóli tiltekinna markaðsaðgerða stefnda á tilgreindu tímabili er fólu þá annars vegar í sér brot gegn bannákvæði 5. mgr. 45. gr. fjölmiðlalaga nr. 38/2011, en hins vegar aðrar markaðsaðgerðir af hálfu stefnda. Lagði dómurinn til grundvallar ákvarðanir Fjarskiptastofu nr. 10/2018 og nr. 27/2019 um brot stefnda gegn 5. mgr. 45. gr. laga 38/2011 á umræddu tímabili og dæmdi stefnanda bætur vegna þess en ekki var fallist á bætur til stefnanda vegna annarra meintra brota stefnda er þótti ósannað.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. október 2024

E-323/2024

Síminn hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Margrét Helga Kr. Stefánsdóttir lögmaður)

Málinu var vísað frá dómi þar sem sakarefnið þótti ekki eiga undir dómstóla, sbr. 1. mgr. 24. gr. laga nr. 91/1991, vegna þeirra valdmarka sem leiða af 2. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944.

Landsréttur birt 26. september 2024

237/2023

Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Samskipum hf (Hörður Felix Harðarson lögmaður)

S hf. höfðaði mál gegn SE til ógildingar á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli 1/2021 þar sem kæru S hf. var vísað frá áfrýjunarnefndinni. Kæra S hf. til nefndarinnar sneri að ákvörðun SE sem fólst í gerð sáttar SE og E hf. en með sáttinni skuldbatt E hf. sig meðal annars til þess að hætta viðskiptalegu sambandi við S hf., væri það til staðar. Með hinum áfrýjaða dómi var úrskurður áfrýjunarnefndarinnar felldur úr gildi. Í dómi Landsréttar kom fram að aðilar að samráðsmáli sem til rannsóknar væri og ekki hefðu viðurkennt brot, eins og átti við um S hf., gætu ekki talist aðilar að sátt málsaðila sem viðurkennt hefði brot. Ætti það bæði við um þau skilyrði sem viðkomandi aðili undirgengist með sáttinni og greiðslu sektar. Aðild að stjórnsýslumáli er varðaði ólögmætt samráð sem væri lokið gagnvart einum aðila gæti ekki sjálfkrafa leitt til aðildar annarra málsaðila að þeirri úrlausn, enda beindust þau málalok að þeim sem gengist undir sáttina. Landsréttur vísaði til þess að við rannsókn SE á ætluðum brotum S hf. hefði félagið átt þess kost að koma að sínum sjónarmiðum, meðal annars varðandi skuldbindingar E hf. samkvæmt sátt E hf. við SE og áhrif sáttarinnar á hagsmuni S hf. Var S hf. því ekki talið hafa sýnt fram á að félagið hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um hvaða skuldbindingu E hf. gekkst undir gagnvart SE með sátt þeirra á milli. S hf. var því ekki talið njóta kæruaðildar fyrir áfrýjunarnefnd samkeppnismála vegna þeirrar ákvörðunar SE sem fólst í gerð sáttarinnar. Var SE því sýknað af kröfum S hf.

Landsréttur birt 3. maí 2024

165/2023

Læknisfræðileg myndgreining ehf og Íslensk myndgreining ehf (Heimir Örn Herbertsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

L og Í höfðuðu mál og kröfðust þess að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá 11. mars 2021 yrði felldur úr gildi. Með úrskurðinum hafnaði nefndin kröfu L og Í um að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 25. ágúst 2020 um að kaup M á öllum hlutum í L og Í fælu í sér samruna í skilningi 17. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og að samruninn væri ógiltur með vísan til 17. gr. c sömu laga. Ákvörðun S um að ógilda samrunann byggðist einkum á því að samruni L og Í hefði skaðleg áhrif á markaðinn fyrir þjónustu við myndgreiningar utan sjúkrahúsa á höfuðborgarsvæðinu en samanlögð markaðshlutdeild þeirra væri um 90 til 95%. Að mati S gæfi slík markaðshlutdeild tilefni til að ætla að með samrunanum yrði til markaðsráðandi staða eða að slík staða styrktist. Krafa L og Í um ógildingu úrskurðarins byggðist í meginatriðum á því að S hefði ekki tekið ákvörðun innan lögbundinna fresta, auk þess sem ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum, einkum hvað varðar mat S á samkeppnislegum áhrifum samruna. Í dómi Landsréttar var rakið að með ákvæði 7. gr. laga nr. 103/2020 hefðu verið gerðar breytingar á þeim fresti sem S hafði til að ógilda samruna samkvæmt 17. gr. d samkeppnislaga. Þar sem meðferð málsins hefði verið ólokið hjá S þegar frestir til að taka ákvörðun voru lengdir við gildistöku 7. gr. laga nr. 103/2020 yrði að leggja til grundvallar að ákvæði síðastnefndu laganna hefðu átt við um atvik málsins. Ákvörðun S um að ógilda samrunann hefði því verið innan lögmæltra fresta samkvæmt gildandi ákvæði 17. gr. d. Sú málsástæða L og Í að ákvörðun S hefði verið haldin efnislegum annmörkum byggðist einkum á því að S hefði ekki tekið nægilegt mið af því hvernig kaupendastyrkur SÍ vægi upp á móti sterkri markaðsstöðu þeirra þegar metið yrði hvernig fyrirhugaður samruni hefði áhrif á virka samkeppni. Í dómi Landsréttar var meðal annars vísað til þess að við mat S á því hvort fyrirhugaður samruni væri til þess fallinn að draga úr virkri samkeppni í skilningi 17. gr. c yrði að líta til þess hvernig samkeppni á markaði geti þróast í kjölfar samruna og taka þá jafnframt afstöðu til þess hvaða þróun væri líklegust. S nyti ákveðins svigrúms við þetta mat en yrði þó að geta sýnt fram á að matið væri forsvaranlegt. Áfrýjunarnefndin hefði talið að þótt kaupendastyrkur SÍ væri verulegur tæki staða L og Í mið af því að þeir aðilar sem væru fyrir á markaðnum hefðu takmarkaða getu til aukinnar myndgreiningarþjónustu, auk þess sem sjúkrahúsin gætu að óbreyttu ekki bætt við sig verkefnum nema að takmörkuðu leyti. Þá gæfi rannsókn S til kynna að aðgangshindranir væru inn á markaðinn og ólíklegt væri að á næstunni kæmu þangað inn burðugir keppinautar til að veita hinu sameinaða fyrirtæki samkeppnisaðhald. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja þessu mati. Komst Landsréttur að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið sýnt fram á að mat S á grundvelli 17. gr. c samkeppnislega, sem áfrýjunarnefnd samkeppnismála staðfesti með úrskurði sínum, hefði verið slíkum annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá hafnaði Landsréttur því að gagnaöflun S og áfrýjunarnefndarinnar hefði verið áfátt eða að forsendur hefðu verið fyrir því að bregðast við með öðrum og vægari hætti en að ógilda samrunann, sbr. 12. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu S.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. nóvember 2023

E-1858/2021

Hópbílar ehf og Airport Direct ehf (Hannes J. Hafstein lögmaður) gegn Isavia ohf (Hlynur Halldórsson lögmaður)

Stefnendur kröfðust skaðabóta úr hendi stefnda vegna tjóns sem þeir töldu sig hafa orðið fyrir við framkvæmd rekstrarleyfissamnings sem fólst í hagnýtingu svokallaðra nærstæða hópferðabifreiða við Flugstöð Leifs Eiríkssonar og aðstöðu til miðasölu innandyra í flugstöðinni. Byggt var meðal annars á því að stefndi hafði valdið þeim tjóni með saknæmum hætti með því að koma ekki í veg fyrir að samkeppnisaðili gæti nýtt sér svonefnd fjarstæði við flugstöðina til áætlunarferða með því að hafa ekki nógu hátt gjald fyrir afnot af síðarnefndu stæðunum. Þar sem sök taldist ekki sönnuð og tjón ósannað var stefndi sýknaður af þessum kröfum. Til vara krafðist stefnandinn Hópbílar ehf. þess að gerðar yrðu breytingar á samningi aðila um aðstöðu stefnanda á svokölluðum nærstæðum þannig að gjald fyrir aðstöðuna yrði lægra en samið var um og að gildistíma yrði samningsins breytt. Ekki var fallist á að skilyrði væru uppfyllt til þess að breyta samningnum, sem byggði á tilboði stefnanda við útboð, og var stefndi þannig sýknaður af öllum kröfum þessa stefnanda.

Landsréttur birt 23. júní 2023

276/2022

Annata ehf (Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður) gegn Sigurði G. Hilmarssyni (Lúðvík Örn Steinarsson lögmaður)

A ehf. höfðaði mál gegn S til greiðslu skaðabóta og byggði á því að S hefði gerst brotlegur við tilgreind ákvæði um samkeppnishömlur í ráðningar- og starfslokasamningi milli aðila eftir að ráðningu hans hjá A ehf. lauk. Í málinu lá fyrir að S var 28. desember 2017 sagt upp starfi sínu hjá A ehf. Taldi A ehf. S hafa gerst brotlegan við skuldbindingarnar meðal annars með stofnun, rekstri, framkvæmdastjórn og stjórnarsetu í AR ehf. frá 1. apríl 2019 og undirbúningi að því fyrr á sama ári. Í dómi Landsréttar var rakið að í umræddum starfslokasamningi kæmi fram að A ehf. skyldi greiða S laun út uppsagnarfrestinn sem rynni út 30. júní 2018 og hann héldi öðrum hlunnindum á sama tíma. Þá hefðu verið tekin upp í starfslokasamninginn tilgreind ákvæði ráðningarsamningsins um samkeppnishömlur og kveðið á um að þær skyldu gilda í tólf mánuði eða til 30. júní 2019. Fram kom að af ákvæði 2. mgr. 37. gr. laga nr. 7/1936 leiði að skuldbinding í ráðningar- eða starfslokasamningi um samkeppnishömlur teljist ógild ef kveðið er á um að hún skuli gilda eftir að ráðningu starfsmanns við fyrirtækið lýkur, enda hafi starfsmanni verið sagt upp stöðunni eða vikið úr henni án þess að hann hafi sjálfur gefið nægilega ástæðu til þess. Þá lægi fyrir að S hefði engar launagreiðslur þegið eða notið annarra hlunninda eftir lok uppsagnarfrestsins 30. júní 2018 og hann ekki fengið endurgjald fyrir að gangast undir umræddar samkeppnishömlur frá þeim degi. Loks lægi ekki fyrir í málinu skrifleg uppsögn þar sem ástæður uppsagnarinnar væru tilgreindar. Var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að A ehf. hafi ekki fært haldbær rök fyrir því að nægjanlegar ástæður hafi legið að baki uppsögn S þannig að samkeppnishömlur ráðningarsamningsins mættu halda gildi sínu. Teldist skuldbinding sú sem S tók á sig með tilgreindum ákvæðum ráðningarsamnings og starfslokasamnings því ógild fyrir tímabilið eftir 30. júní 2018. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu S staðfest og A ehf. gert að greiða honum málskostnað fyrir Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 5. desember 2022

E-4662/2021

Læknisfræðileg myndgreining ehf og Íslensk myndgreining ehf (Heimir Örn Herbertsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Tvö fyrirtæki hugðust sameinast. Með ákvörðun Samkeppniseftirlitsins var samruni þeirra ógiltur. Síðar staðfesti áfrýjunarnefnd samkeppnismála þá niðurstöðu. Ekki var fallist á kröfu fyrirtækjanna fyrir dómi um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar samkeppnismála.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. nóvember 2022

E-1001/2022

Samskip hf (Peter Dalmay lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um að fella úr gildi úrskurð áfrýjunarnefndar samkeppnismála nr. 1/2021 en með þeim úrskurði vísaði nefndin frá kæru stefnanda. Stefndi hefur um árabil rannsakað ætlað ólögmætt samráð stefnanda og Eimskipafélags Íslands hf. á flutningsmarkaði sem stefndi telur að hafi verið umfangsmikil og varað í langan tíma. Um mitt ár 2021 gerði stefndi sátt við Eimskipafélagið þar sem það félag gekkst við brotum, greiddi háa sekt og skuldbatt sig til að grípa til ýmissa aðgerða til að koma í veg fyrir frekari brot. Skuldbatt félagið sig m.a. til að hætta öllu viðskiptalegu samstarfi við stefnanda og aðra aðila sem eru í samskiptum við hann, nema félagið gæti sýnt fram á að samskiptin raski ekki samkeppni milli þeirra. Í kæru sinni til áfrýjunarnefndar krafðist stefnandi þess að þessi hluti sáttar Eimskipafélagsins og stefnda yrði felld úr gildi. Í niðurstöðu dómsins kemur fram að sátt stefnda, sem gerð er á grundvelli 17. gr. f. í samkeppnislögum, sé stjórnvaldsákvörðun og að unnt sé að bera efni hennar undir áfrýjunarnefnd samkeppnismála eins og aðrar ákvarðanir stefnda. Þá taldi dómurinn vafalaust að stefndi ætti einstaklegra, beinna og lögvarinna hagsmuna að gæta og nyti af þeim sökum kæruaðildar fyrir áfrýjunarnefnd samkeppnismála. Var úrskurður áfrýjunarnefndar sem byggði á öndverðum sjónarmiðum því felldur úr gildi.

Landsréttur birt 29. september 2022

520/2021

Ágúst Heimir Ólafsson (Andri Árnason lögmaður) gegn Deloitte ehf. (Ólafur Eiríksson lögmaður)

Á höfðaði mál gegn D ehf. til greiðslu skaðabóta. Kröfur hans byggðu á því að ráðningarsamningsákvæði um samkeppnistakmarkanir hafi verið saknæmt og ólögmætt sem og beiting D ehf. á ákvæðinu eftir starfslok hans. Í dómi Landsréttar voru störf Á fyrir D ehf. rakin. Á hafi gegnt lykilstöðu hjá D ehf., verið einn eigenda móðurfélags þess og gegnt þar stjórnunarstarfi. Þá hafi hann verið í beinu sambandi við viðskiptamenn félagsins og á honum hvílt rík trúnaðarskylda. Staða Á væri verulega önnur en almennra starfsmanna og takmarkanir á atvinnuþátttöku hans eftir starfslok hans hafi ekki einungis leitt af ráðningarsamningi hans heldur hafi sams konar ákvæði verið að finna í samkomulagi annarra eigenda móðurfélags D ehf. Hið umdeilda ráðningarsamningsákvæði hafi verið sett í því skyni að vernda ákveðna og lögmæta samkeppnishagsmuni og auk D ehf. hafi Á sjálfur, sem eigandi, haft ávinning af samkeppnistakmörkunum annarra eigenda og starfsmanna. Þegar litið væri heildstætt til allra atvika hefði Á ekki sýnt fram á að ákvæðið hafi verið víðtækara en nauðsynlegt var til að varna samkeppni né að atvinnufrelsi hans hafi verið skert með ósanngjörnum hætti. Auk þess var Á ekki talinn hafa uppfyllt lágmarksskilyrði til sönnunar á því að hann hafi orðið fyrir því tjóni sem kröfur hans miðuðu við, vegna þeirrar háttsemi sem bóta væri krafist fyrir. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu D ehf. af öllum kröfum Á.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. febrúar 2022

E-5131/2020

A (Flóki Ásgeirsson lögmaður) gegn B C (Guðmundur Óli Björgvinsson lögmaður)

Aðila greindi á um hvort stefndu hefðu brotið gegn ákvæðum ráðningarsamninga og óskráðum reglum um trúnaðarskyldur í vinnusambandi á meðan þeir voru enn starfsmenn stefnanda, sem og með háttsemi eftir starfslok þeirra. Einnig var deilt um hvort stefndu hefðu brotið gegn þágildandi ákvæði 16. gr. c laga nr. 57/2005 um eftirlit með viðskiptaháttum og markaðssetningu. Stefnandi krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi stefndu hafa valdið sér með háttsemi sinni . Ekki var talið að stefndu hefðu brotið gegn trúnaðarskyldu sinni eða með öðrum hætti sýnt af sér saknæma háttsemi. Þegar af þeirri ástæðu voru þeir sýknaðir af kröfu stefnanda.

Landsréttur birt 11. febrúar 2022

659/2020

Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum (Unnar Steinn Bjarndal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson lögmaður)

S og V gerðu samning árið 2012 sem fól meðal annars í sér einkaleyfi S til reglubundinna fólksflutninga milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Einkaleyfið var reist á 7. gr. laga nr. 73/2001 um fólksflutninga og farmflutninga, sbr. 3. gr. laga nr. 162/2011. V afturkallaði leyfi til aksturs á umræddri leið árið 2013 eftir að S hafði boðið hann út og gengið til samninga við félag sem átti hagstæðasta tilboðið. S höfðaði mál gegn Í og krafðist viðurkenningu á bótaskyldu Í, annars vegar vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði V ekki afturkallað einkaleyfið og hins vegar vegna kostnaðar S af útboðs- og samningsgerð. Síðargreindu kröfunni var vísað frá héraðsdómi en var ekki kærð til Landsréttar og var af þeim sökum vísað frá Landsrétti. Í dómi Landsréttar kom fram að við framkvæmd og beitingu þeirra heimilda sem kveðið var á um í lögum nr. 73/2001 hefði V borið að fylgja reglugerð EB nr. 1370/2007 er tók gildi með reglugerð innanríkisráðherra nr. 128/2011. Reglugerð EB hefði gert aðildarríkjum kleift að úthluta einkaleyfum og styrkjum í því skyni að tryggja almannaþjónustu á sviði fólksflutninga sem ekki yrði veitt án slíkra ráðstafana. Væri til staðar samkeppnisrekstur sem tryggði neytendum viðhlítandi þjónustu væri ekki heimilt að beita ráðstöfunum samkvæmt reglugerðinni. Á grundvelli almennra reglna stjórnsýsluréttar var talið að afturköllun V á einkaleyfinu gæti komið til álita ef í ljós kæmi að leyfið rúmaðist ekki innan þeirra heimilda sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Í áliti Samkeppniseftirlitsins, sem V lagði til grundvallar við afturköllun leyfisins, hefðu komið fram upplýsingar sem gefið hafi V fullt tilefni til að álykta að gengið hefði verið lengra en nauðsyn krafði með því að veita S leyfið og að með því hefði verið farið út fyrir heimild sem reglugerð EB veitti til stuðningsaðgerða. Hefði S kosið að ganga til samninga í skjóli einkaleyfisins, þvert á ráðleggingar, sem hindraði samkeppni og tryggði honum hagnað umfram það sem heimilt var samkvæmt fyrrgreindri reglugerð EB. Meðal annars í þessu ljósi var afturköllun einkaleyfisins á umræddri akstursleið talin lögmæt og leiddi þar af leiðandi ekki til bótaábyrgðar Í.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 12. maí 2021

E-538/2019

AHAB ehf (Geir Gestsson lögmaður) gegn Isavia ohf (Stefán Geir Þórisson lögmaður)

Deilt var um hvort staðið hafi verið með réttum hætti að samkeppni um leigu á verslunar- og veitingarými í Flugstöð Leifs Eiríkssonar á árinu 2014. Taldi dómurinn m.a. að ekki yrði talið að stefndi hafi brotið rétt á stefnanda með því að hafa ekki farið eftir skilmálum í útboðinu. Var stefndi sem er opinbert hlutafélag sýknaður af kröfum stefnanda.

Hæstiréttur birt 4. mars 2021

26/2020

Mjólkursamsalan ehf (Víðir Smári Petersen lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Í ákvörðun S í júlí 2016 var komist að þeirri niðurstöðu að MS ehf. hefði verið í markaðsráðandi stöðu á nánar tilteknum markaði og að félagið hefði misnotað þá stöðu og brotið með því gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005. Þá var MS ehf. einnig talið hafa brotið gegn 19. gr. samkeppnislaga með því að hafa gefið rangar upplýsingar og ekki lagt fram framlegðar- og verkaskiptasamkomulag við KS ehf. við rannsókn S. Var MS ehf. gert að greiða 480.000.000 krónur í stjórnvaldssekt. MS ehf. kærði ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem felldi hana úr gildi með úrskurði í nóvember 2016 að öðru leyti en því að MS ehf. skyldi greiða 40.000.000 krónur vegna brots gegn 19. gr. samkeppnislaga. Bæði S og MS ehf. höfðuðu í kjölfarið mál til ógildingar á framangreindum úrskurði að hluta og voru málin sameinuð í héraði. Í dómi Hæstaréttar var frávísunarkröfu MS ehf. hafnað og ekki talið að dómstólar færu út fyrir stjórnskipulegt hlutverk sitt samkvæmt 2. og 60. gr. stjórnarskrárinnar með því að leggja á sekt í samkeppnismáli samhliða ógildingu á úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Þá taldi Hæstiréttur ljóst að markmið samkomulags MS ehf. og KS ehf. um framlegðar- og verkaskipti hefði ekki verið einskorðað við afkomuskiptingu vegna einstaka tegunda framleiðsluvara tengdum verkaskiptingunni heldur miðaði einnig að heildarjöfnun á hlutfallslegri framlegð í greininni óháð verkaskiptingu afurðastöðva. Var samkomulagið ekki talið geta rúmast innan heimilda 71. gr. búvörulaga nr. 99/1993 eða hvílt á öðrum heimildum laganna. Hæstiréttur taldi ekki undirorpið vafa að MS ehf. hafi verið í markaðsráðandi stöðu á viðkomandi markaði. Félagið hefði selt hrámjólk til tengdra aðila á mun lægra verði en ótengdum aðilum og sú mismunun hafi veitt hinum tengdu aðilum óeðlilegt forskot í samkeppni á markaði málsins. MS ehf. var því talið hafa mismunað viðskiptaaðilum sínum með ólíkum skilmálum í sams konar viðskiptum og þannig veikt samkeppnisstöðu þeirra og með því brotið með alvarlegum hætti gegn c-lið 2. mgr. 11. gr. samkeppnislaga. Þá hafi sú mikla mismunun sem var á verðlagningu MS ehf. til ótengdra aðila og verði til eigin framleiðslu falið í sér alvarlegan og langvarandi verðþrýsting sem hafi einnig verið til þess fallinn að verja markaðsráðandi stöðu félagsins. Hæstiréttur taldi jafnframt að MS ehf. hefði brotið gegn 19. gr. samkeppnislaga með því að leggja ekki fram áðurnefnt samkomulag sitt og KS ehf. við rannsókn S. Hvað varðaði fjárhæð stjórnvaldssektarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að brot MS ehf. hafi verið alvarlegt auk þess sem það hafi staðið lengi. Þá fólst í broti MS ehf. ítrekun á fyrra broti þótt að ekki hafi verið ákveðin sekt í fyrra málinu. Var MS ehf. gert að greiða samtals 480.000.000 krónur í ríkissjóð vegna brota gegn 11. og 19. gr. samkeppnislaga.

Hæstiréttur birt 7. janúar 2021

42/2019

Samkeppniseftirlitið og íslenska ríkið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf og Norvik hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður, Ragnar Tómas Árnason lögmaður, Ingibjörg Ólöf Vilhjálmsdóttir)

Með ákvörðun nr. 11/2015 komst S að þeirri niðurstöðu að B ehf. hefði á nánar tilgreindu tímabili brotið gegn 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og 53. gr. EES-samningsins með samfelldu samráði við H ehf. sem hefði meðal annars falist í reglubundnum, yfirleitt vikulegum, símtölum við keppinautinn þar sem skipst hefði verið á upplýsingum sem lágu til grundvallar verðákvörðunum þeirra. Þá var lýst fleiri brotatilvikum sem voru talin hluti af hinu samfellda samráði. Var N hf., móðurfélagi B ehf., gert að greiða 650.000.000 króna í stjórnvaldssekt. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála í máli nr. 6/2015 var ákvörðun S staðfest að hluta og sektin lækkuð í 65.000.000 króna. Í kjölfarið höfðaði S mál gegn B ehf. og N hf., þar sem þess var krafist að N hf. yrði gert að greiða 650.000.000 krónur í stjórnvaldssekt vegna brotanna. B ehf. og N hf. höfðuðu mál á hendur S og Í og kröfðust ógildingar úrskurðar áfrýjunarnefndarinnar að því leyti sem brot B ehf. voru staðfest og um greiðslu stjórnvaldssektar en ella að sektin yrði lækkuð og voru málin tvö sameinuð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samskipti B ehf. og H ehf. hafi gert þeim kleift að fá mikið magn upplýsinga um verð, tilboðsverð og birgðastöðu á flóknum markaði grófvöru með reglubundnari, einfaldari og skjótvirkari hætti en öðrum á markaði og viðskiptavinum hafi staðið til boða og dregið úr óvissu á milli fyrirtækjanna um framtíðarhegðun keppinautarins. Háttsemi fyrirtækjanna hafi haft það að markmiði að raska samkeppni í andstöðu við 10. gr. samkeppnislaga. Með hliðsjón af því að fyrirtækin voru í yfirburðastöðu á skilgreindum mörkuðum málsins og aðgerðir þeirra beindust að vörum sem voru að stórum hluta fluttar inn frá öðrum EES-ríkjum og endurseldar á Íslandi, auk þess sem þau gátu torveldað að mögulegir keppinautar frá öðrum EES-ríkjum næðu fótfestu á mörkuðum málsins, var talið að hin ólögmætu samskipti hefðu verið til þess fallin að hafa áhrif á mynstur viðskipta milli EES-ríkjanna í skilningi 53. gr. EES-samningsins. B ehf. var því jafnframt talið hafa gerst brotlegt gegn því ákvæði. Um ákvörðun sektarfjárhæðar vísaði Hæstiréttur til þess að brot B ehf. hefðu verið alvarleg og falið í sér skipulagt og kerfisbundið samráð milli fyrirtækja sem voru nánast einráð á markaði sem væri mikilvægur almenningi. Þegar litið var til þessa, lengdar brotatímabilsins og því að sektum vegna brota gegn samkeppnislögum væri ætlað að tryggja almenn og sérstök varnaðaráhrif var N hf. gert að greiða stjórnvaldssekt að fjárhæð 400.000.000 króna.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. nóvember 2020

E-1361/2020

Svavar Þór Guðmundsson (Einar Þór Sverrisson lögmaður) gegn Bacco Seaproducts ehf., Óskari Hjalta Halldórssyni og Bjartmari Péturssyni (Atli Björn Þorbjörnsson lögmaður)

Starfssamningur sem aðilar gerðu í mars 2018 talinn í gildi og grundvalla réttindi og skyldur launþega við uppsögn ásamt almennum reglum. Launþegi sem sagt var upp störfum og ekki gert að sinna vinnuskyldu í uppsögn, talinn eiga rétt á óskertum launum í uppsagnarfresti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. október 2020

E-3411/2015

Samband sveitarfélaga á Suðurnesjum (Unnar Steinn Bjarndal lögmaður) gegn íslenska ríkinu (Einar Karl Hallvarðsson ríkislögmaður)

Stefnandi höfðaði mál á hendur ríkinu til greiðslu bóta vegna missis hagnaðar sem hann hefði notið hefði Vegagerðin ekki afturkallað einkaleyfi hans til að skipuleggja almenningssamgöngur á áætlunarleiðinni milli Flugstöðvar Leifs Eiríkssonar og höfuðborgarsvæðisins. Dómurinn taldi að stefnandi hefði réttarstöðu stjórnvalds. Því hefði bæði honum og Vegagerðinni borið að fylgja fyrirmælum laga nr. 73/2011 eins og bar að túlka þau til samræmis við reglugerð EB nr. 1370/2007. Samkvæmt lögunum þannig túlkuðum var ekki heimilt að veita einkaleyfi til þess að skipuleggja almenningssamgöngur á leiðum þar sem fyrirtæki í samkeppnisrekstri veittu fullnægjandi þjónustu. Dómurinn taldi því að stefnandi hefði aldrei átt lögvarinn rétt til einkaleyfis á akstursleiðinni milli flugstöðvarinnar og Reykjavíkur. Af þeim sökum hafi hann ekki verið sviptur hagsmunum sem njóti verndar skaðabótaréttar þegar leyfið var afturkallað.

Héraðsdómur Vesturlands birt 14. október 2020

E-19/2019

Ingibjörg Pálsdóttir og Fossatún ehf (Sigurður Örn Hilmarsson lögmaður) gegn Veiðifélagi Grímsár og Tunguár (Guðjón Ármannsson lögmaður)

Veiðifélag sýknað af kröfu um að viðurkennt verði að félaginu hafi verið óheimilt að leigja húsið út til almenns gisti- og veitingarekstrar utan skilgreinds veiðitímabils skv. lögum um lax- og silungsveiði nr. 61/2006.

Landsréttur birt 25. september 2020

285/2019

Síminn hf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Sölvi Davíðsson lögmaður), Sýn hf. (Kristinn Hallgrímsson lögmaður, Dóra Sif Tynes lögmaður, 3. prófmál), Nova hf. (Heimir Örn Herbertsson lögmaður) og Sendafélaginu ehf. (Jóhanna Guðrún Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri)

Með ákvörðun Póst- og fjarskiptastofnunar árið 2014 var fallist á ósk SN og N um samnýtingu tiltekinna tíðniheimilda sem þeim hefði verið úthlutað af P. Samhliða beiðni SN og N til Póst- og fjarskiptastofnunarinnar sendu félögin erindi til S og óskuðu eftir því að þeim yrði veitt undanþága samkvæmt 15. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 vegna stofnunar nýs félags, sem síðar varð SF, í sameiginlegri og jafnri eigu beggja um rekstur dreifikerfis fyrir farsímaþjónustu. Með ákvörðun S var umbeðin undanþága veitt, gegn því að aðilar féllust á að hlíta tilteknum skilyrðum sem samstarfinu væru sett. SM kærði ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem staðfesti hana. Höfðaði SM þá mál og krafðist þess að úrskurður áfrýjunarnefndarinnar yrði felldur úr gildi. Byggði SM einkum á því að skilyrði c- og d-liða 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga fyrir veitingu undanþágu frá 10. gr. samkeppnislaga hefðu ekki verið uppfyllt, auk þess sem brotið hefði verið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga. Í dómi Landsréttar voru ákvæði 10. og 15. gr. samkeppnislaga rakin og fjallað um þau sjónarmið sem lögð væru til grundvallar við mat á skilyrðum c- og d-liða 1. mgr. 15. gr. Hvað skilyrði c-liðar varðaði taldi Landsréttur að S hefði lagt mat á möguleg skaðleg samkeppnisleg áhif samnýtingar tíðniheimilda og komist að því að samnýtingin væri líkleg til að leiða til aukinnar hagkvæmni frá því sem verið hefði ef samstarfið hefði verið án samnýtingarinnar. Þá hefðu verið sett skilyrði fyrir samstarfinu, sem meðal annars væri ætlað að draga úr mögulegum samkeppnishamlandi áhrifum samstarfsins. Var því talið að mat S á því hvort samnýting tíðniheimilda væri nauðsynlegt skilyrði í skilningi c-liðar 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga hefði verið á málefnalegum rökum reist og að því mati hefði ekki verið hnekkt. Um skilyrði d-liðar sagði í dómi Landsréttar að ekki yrði annað ráðið af ákvörðun S en að ítarleg skoðun hafi farið fram á áhrifum umræddrar samnýtingar á samkeppni á viðkomandi mörkuðum og meðal annars verið sett víðtæk skilyrði fyrir samstarfinu sem hafi verið til þess fallin að hindra alvarleg samkeppnisleg áhrif samstarfsins. Hefði það mat einnig verið á málefnalegum rökum reist og því ekki verið hnekkt af SM. Þannig var ekki talið sýnt fram á að mat S á skilyrðum 1. mgr. 15. gr. samkeppnislaga væri nokkrum þeim annmörkum háð að valdið gæti ógildingu úrskurðarins. Þá var jafnframt hafnað málsástæðum SM um að brotið hafi verið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga við meðferð málsins fyrir samkeppnisyfirvöldum. Voru stefndu því sýknaðir af kröfu SM.

Landsréttur birt 25. september 2020

284/2019

Síminn hf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn Póst- og fjarskiptastofnun (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður), Sýn hf. (Kristinn Hallgrímsson lögmaður, Dóra Sif Tynes lögmaður, 3. prófmál), Nova hf. (Heimir Örn Herbertsson lögmaður) og Sendafélaginu ehf. (Jóhanna Guðrún Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri) og Póst- og fjarskiptastofnun (Jóhannes Karl Sveinsson lögmaður) gegn Símanum hf. (Stefán A. Svensson lögmaður)

Með ákvörðun P árið 2014 var fallist á beiðni SN og N um samnýtingu tiltekinna tíðniheimila sem þeim hefði verið úthlutað af P. SM höfðaði mál og krafðist aðallega viðurkenningar á því að ákvörðunin væri ógild, en til vara að hún yrði ógilt með dómi. Ekki var fallist á að P hefði bundið eigin ákvörðun skilyrðum og að fyrir vikið væri hún markleysa eða lögleysa. Var aðalkröfu SM um viðurkenningu á ógildi ákvörðunarinnar því hafnað. Varakröfu sína um ógildingu ákvörðunarinnar reisti SM aðallega á því að sú samnýting SN og N á tíðniheimildum fyrir tilstilli SF, félags í eigu SN og N, sem heimiluð var með hinni umþrættu ákvörðun bryti gegn banni 2. mgr. 7. gr. fjarskiptalaga nr. 81/2003 við framsali tíðniheimilda. Þá byggði SM einnig á því að ákvörðunin væri til þess fallin að raska samkeppni og að ekki hefði verið tekin sjálfstæð afstaða til samkeppnislegra áhrifa af samnýtingu tíðniheimilda. Í dómi Landsréttar kom fram að þrátt fyrir samstarf SN og N í gegnum SF væru SN og N áfram rétthafar viðkomandi tíðniheimilda og bæru þau réttindi og skyldur sem af því leiddi. SF sæi aðeins um starfrækslu þess tækjabúnaðar sem sendi út tíðniheimildir SN og N, en hefði ekki forræði á nýtingarrétti tíðniheimildanna. SN og N hefðu þannig ekki framselt tíðniheimildir sínar til SF. Þá var talið að þótt framsalsbann 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003 yrði skilið sem svo að rétthafi tíðniheimilda gæti ekki, upp á sitt eindæmi, heimilað öðrum að nýta tíðniheimildir sem honum hefði verið úthlutað háttaði svo til í málinu að hvorki SN né N hefðu heimilað hvor öðrum að nýta tíðniheimildir hins, heldur hefði P heimilað samnýtingu þeirra með ákvörðun sinni. Taldi Landsréttur það hafa verið í samræmi við skyldur P og innan valdheimilda stofnunarinnar að heimila samnýtinguna. Þar sem ekki lá annað fyrir en að samnýtingunni hefði verið hagað í samræmi við þá skilmála og skilyrði sem henni voru sett væri ekki unnt að líta svo á að SN eða N hefðu með samnýtingunni framselt hvor öðrum tíðniheimildir í bága við 2. mgr. 7. gr. laga nr. 81/2003. Þá var því hafnað að ekki hefði verið gætt að samkeppnisréttarlegum sjónarmiðum eða að ákvörðun P hefði brotið gegn ákvæðum stjórnsýslulaga. Voru stefndu því sýknaðir af kröfum SM.

Landsréttur birt 25. september 2020

247/2019

Síminn hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn TSC ehf (Heimir Örn Herbertsson lögmaður)

Með ákvörðun Samkeppnisráðs árið 2005 voru samruna S og Í hf. sett nánar tiltekin skilyrði, þar sem meðal annars var mælt fyrir um í 5. tölulið skilyrðanna að S væri óheimilt að gera það að skilyrði fyrir kaupum á þjónustu félagsins að þjónusta Í hf. skyldi fylgja með í kaupunum og að S væri óheimilt að tvinna saman í sölu þjónustu sína og þjónustu Í hf. Með ákvörðun Samkeppniseftirlitsins, sem staðfest var með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála, var komist að þeirri niðurstöðu að S hefði brotið gegn fyrrnefndum 5. tölulið, sem og 7. tölulið, skilyrðanna. Með dómi Hæstaréttar 6. desember 2012 í máli nr. 218/2012 var staðfest sú niðurstaða áfrýjunarnefndarinnar að S hefði brotið gegn 5. tölulið skilyrðanna. TSC taldi að sú háttsemi S sem brotið hefði í bága við 5. tölulið skilyrðanna hefði valdið sér tjóni og höfðaði mál til heimtu skaðabóta. Í dómi Landsréttar var fallist á að skilyrði fyrir skaðabótaábyrgð S væru uppfyllt og að TSC gæti átt rétt á skaðabótum vegna þess tjóns sem hin saknæma og ólögmæta háttsemi S hefði valdið honum. Þá var hafnað málsástæðum S um að krafa TSC væri fyrnd. Taldi Landsréttur að skaðabótakrafa TSC hefði stofnast 11. mars 2005 þegar niðurstaða Samkeppnisráðs lá fyrir og því giltu um kröfuna reglur eldri fyrningarlaga nr. 14/1905, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda. Þar sem skaðabótakrafa TSC fyrndist á tíu árum samkvæmt 4. gr. laga nr. 14/1905 var krafan ófyrnd er TSC höfðaði mál til heimtu hennar í október 2014. Í málinu hafði verið aflað bæði undir- og yfirmatsgerðar. Myndaði yfirmatsgerðin grunninn að niðurstöðu Landsréttar sem ákvað bætur til handa TSC að álitum.

Landsréttur birt 27. mars 2020

516/2018

Mjólkursamsalan ehf (Víðir Smári Petersen lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Seint á árinu 2012 sendi MS ehf. fyrir misgáning MK ehf. reikning vegna kaupa M ehf. á hrámjólk. MK ehf. varð ljóst af reikningnum að félagið hefði greitt mun hærra verð fyrir hrámjólk en M ehf. og beindi ábendingu og síðan kvörtun til S. Með ákvörðun 22. september 2014 komst S að þeirri niðurstöðu að MS ehf. hefði með aðgerðum sínum brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og gerði honum að greiða 370.000.000 króna í stjórnvaldssekt. MS ehf. kærði ákvörðun S til áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Með úrskurði nefndarinnar 16. desember 2014 var ákvörðun S felld úr gildi og lagt fyrir hana að rannsaka málið frekar og taka ákvörðun að því loknu. Byggðist niðurstaða nefndarinnar á því að frekari rannsóknar væri þörf að því er varðaði samkomulag milli MS ehf. og KS, eiganda M ehf., sem MS ehf. lagði fyrst fram á kærustigi. S tók á ný ákvörðun 7. júlí 2016 og komst að þeirri niðurstöðu að MS ehf. hefði brotið gegn 11. og 19. gr. samkeppnislaga og gerði því að greiða samtals 480.000.000 króna í stjórnvaldssekt, 440.000.000 króna vegna brots á 11. gr. samkeppnislaga en 40.000.000 króna vegna brots á 19. gr. laganna. MS ehf. kærði ákvörðunina til áfrýjunarnefndar samkeppnismála. Með úrskurði nefndarinnar 18. nóvember 2016 var ákvörðun S felld úr gildi að öðru leyti en því að MS ehf. skyldi greiða 40.000.000 króna sekt vegna brots á 19. gr. samkeppnislaga. Byggðist niðurstaða nefndarinnar á því að fyrrnefnt samkomulag MS ehf. og KS rúmaðist innan 71. gr. búvörulaga nr. 99/1993. Báðir aðilar, MS ehf. og S, höfðuðu mál vegna úrskurðar áfrýjunarnefndarinnar, MS ehf. til að fá hnekkt niðurstöðu um brot á 19. gr. samkeppnislaga, en S í því skyni að hnekkja þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið brotið gegn 11. gr. laganna. Málin voru sameinuð í héraði. Landsréttur tók fram að fyrrnefnt samkomulag MS ehf. og KS, síðari breytingar á því og gögn um uppgjör vegna þess bæru með sér að ætlun samningsaðila hafi verið að jafna framlegð á milli MS ehf. og KS hlutfallslega, þannig að heildarframlegð þeirra af framleiðslu og sölu mjólkurafurða yrði sem jöfnust í prósentum talið. Í þessu hafi í reynd falist að sá sem lægri framlegð fengi skyldi fá greiðslu frá þeim sem hærri framlegð hefði til að jafna framlegð þeirra á hverju uppgjörstímabili. Rétturinn vísaði til þess að samkvæmt 4. mgr. 13. gr. búvörulaga væri afurðastöðvum í mjólkuriðnaði heimilt að gera samninga sín á milli um verðtilfærslu milli tiltekinna afurða. Þá væri afurðastöðvum í mjólkuriðnaði heimilað í 71. gr. laganna að sameinast, gera með sér samkomulag um verkaskiptingu milli mjólkursamlaga að því er varðar framleiðslu einstakra mjólkurvara og hafa með sér annars konar samstarf til þess að halda niðri kostnaði við framleiðslu, geymslu og dreifingu mjólkurafurða. Rétturinn rakti efni og forsögu 4. mgr. 13. gr. og 71. gr. búvörulaga og tók fram að löggjafarsaga þessara ákvæða bæri ekki með sér að búvörulög undanskildu samkomulag af þeim toga sem MS ehf. og KS gerðu með sér samkeppnislögum á þann hátt að ekki kæmi til athugunar hvort MS ehf. hefði brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga með þeirri háttsemi sem á reyndi í málinu. Hvorki í 4. mgr. 13. gr.71. gr. búvörulaga væri vikið að hlutfallslegri jöfnun framlegðar fyrirtækja. Nærtækast væri því að skýra ákvæðin í samhengi svo að hygðust afurðastöðvar jafna framlegð vegna samkomulags um verkaskiptingu skyldi gera það með verðtilfærslu samkvæmt 4. mgr. 13. gr., sem ekki hafi verið gert. Þá gæti umrætt samkomulag aldrei undanskilið nema hluta þeirrar háttsemi sem í hlut ætti samkeppnislögum, það er verðlagninguna til KS og M ehf., og tengslin á milli þess verðs sem og þeirrar verkaskiptingar sem MS ehf. og KS sömdu um væru í besta falli óljós. Var niðurstaða réttarins sú að 4. mgr. 13. gr. og 71. gr. búvörulaga undanskildu þau atvik sem á reyndi ekki með nokkrum hætti samkeppnislögum. Landsréttur tók því til skoðunar hvort sú tvenns konar verðlagning sem málið spratt af hefði samrýmst 11. gr. samkeppnislaga. Rétturinn taldi engan vafa leika á því að MS ehf. væri í markaðsráðandi stöðu, sbr. 4. tölulið 1. mgr. 4. gr. samkeppnislaga. MS ehf. hefði selt KS og M ehf. hrámjólk á allt að 17% lægra verði en öðrum aðilum. Sama varan hefði því verið seld ólíkum aðilum á mjög mismunandi verði sem hefði veikt samkeppnisstöðu þeirra sem hærra verðinu sættu. Ekki væru fyrir hendi hlutlægar ástæður er réttlættu verðmismuninn. Taldi Landsréttur ótvírætt að MS ehf. hefði með háttsemi sinni brotið gegn c-lið 2. mgr. 11. gr. samkeppnislaga. Landsréttur féllst einnig á það með héraðsdómi að MS ehf. hefði brotið gegn 19. gr. sömu laga með því að leggja ekki fram fyrrnefnt samkomulag sitt og KS fyrr en eftir að S tók fyrri ákvörðun sína í málinu. Var MS ehf. gert að greiða samtals 480.000.000 króna í ríkissjóð, 440.000.000 króna vegna brots á 11. gr. samkeppnislaga en 40.000.000 vegna brots á 19. gr. laganna.

Landsréttur birt 20. desember 2019

934/2018

A1988 hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samskipum hf (Geir Gestsson lögmaður)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur.

S hf. höfðaði mál gegn A hf. til heimtu skaðabóta vegna brota gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005. Samkvæmt úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 12. mars 2008 voru brotin framin í starfsemi Hf. Eimskipafélags Íslands á árunum 1999 til 2002, en úrskurðinum var ekki skotið til dómstóla. Ákvæði 11. gr. laga nr. 44/2005 er efnislega samhljóða 11. gr. eldri samkeppnislaga. Forveri A hf. yfirtók flutningastarfsemi Hf. Eimskipafélags Íslands 1. janúar 2003 og var stjórnvaldssekt vegna brota Hf. Eimskipafélags Íslands á samkeppnislögum lögð á það félag árið 2007, en frá árinu 2003 hefur félagið gengið í gegnum nafnabreytingar og samrunaferli. Samkvæmt yfirmatsgerð, sem S hf. byggði endanlegar dómkröfur sínar á, gætti áhrifa brotanna á tekjur S hf. í sex ár, frá 2001 til og með 2006. Í dómi Landsréttar var meðal annars hafnað þeim málatilbúnaði A hf. að félagið gæti ekki átt aðild að kröfu S hf. um bætur, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, því að krafa S hf. væri fallin niður fyrir tómlæti, fyrningu, vanlýsingu við nauðasamninga A hf. og að S hf. hefði ekki orðið fyrir tjóni. Í dómi réttarins var meðal annars vísað til þess að fyrirsvarsmenn forvera A hf. hefðu búið yfir vitneskju um þær aðgerðir Hf. Eimskipafélags Íslands sem miðuðu að því að skaða S hf. sem helsta samkeppnisaðila þeirra í sjóflutningum og félagið þannig viðhaldið ástandi sem rætur hefði átt að rekja til samkeppnislagabrotanna í starfsemi Hf. Eimskipafélags Íslands. Að því marki sem aðgerðir þessar hefðu leitt til tjóns fyrir S hf. yrði því slegið föstu að tjóni hefði verið valdið með saknæmri og ólögmætri háttsemi. Sú niðurstaða ætti með sama hætti við um þá sem síðar hefðu haft þá flutningastarfsemi með höndum sem um ræddi í málinu í samkeppni við S hf. Rétturinn hafnaði aðalkröfu S hf. að því er varðaði bætur fyrir tjón vegna áranna 2001 og 2002 en féllst á varakröfu S hf. sem laut að bótum vegna tjóns á tímabilinu frá 1. janúar 2003 til ársloka 2006. Á grundvelli yfirmatsgerðarinnar var A hf. því dæmt til að greiða S hf. 98.144.452 krónur.

Landsréttur birt 8. nóvember 2019

919/2018

Sýn hf (Kristinn Hallgrímsson lögmaður, Dóra Sif Tynes lögmaður, 1. prófmál) gegn Símanum hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Með ákvörðun 3. apríl 2012 í máli nr. 7/2012 komst Samkeppniseftirlitið að þeirri niðurstöðu að SM hefði brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og 54. gr. EES-samningsins með verðþrýstingi á farsímamarkaði frá 1. maí 2001 til ársloka 2007. Í ákvörðuninni var borið saman smásöluverð SM í innankerfissímtölum og gjald sem hann innheimti af keppinautum sínum fyrir lúkningu símtala sem hófust í símkerfum keppinauta en enduðu í farsímakerfi hans. Með úrskurði áfrýjunarnefndar samkeppnismála 22. ágúst 2012 í máli nr. 1/2012 var ákvörðun Samkeppniseftirlitsins staðfest um framangreind atriði. SN höfðaði mál á hendur SM til greiðslu skaðabóta fyrir tjón sem hefði hlotist af þeim ólögmæta verðþrýstingi sem lýst var í framangreindum úrlausnum. SM höfðaði gagnsök á hendur SN og byggði á því að ef fallist yrði á málatilbúnað SN ætti SM kröfu á hendur honum á nákvæmlega sama grunni. SN taldi að tjón hans næmi muninum á þeim lúkningargjöldum sem hann greiddi SM og 75% af smásöluverði SM í innankerfissímtölum. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að SN hefði að takmörkuðu leyti rökstutt hvernig framangreind aðferð endurspeglaði rauntjón hans af háttsemi SM. Dómkvaddir matsmenn hefðu tekið fram að aðferðin ein og sér væri ekki heppileg til að meta sjálft tapið af samkeppnislagabrotum. Með aðferðinni væri einungis horft til verðmismunar miðað við tiltekna og fasta hlutfallslækkun á smásöluverði allt tímabilið án þess að horft væri til annarra atriða. Var talið að sú matsgerð dómkvaddra manna sem SN aflaði þar sem ofgreiðsla hans var reiknuð samkvæmt framangreindri aðferð og sem SN reisti aðalkröfu sína á, yrði ekki talin færa sönnur á tjón SN. Þá var ekkert haldbært talið liggja fyrir í málinu sem unnt væri að reisa ákvörðun um bætur að álitum á. Landsréttur tók fram að aðalkrafa SM í gagnsök væri reist á sömu aðferðafræði og krafa SN í aðalsök og byggði á svari dómkvaddra matsmanna við samskonar spurningu og SN lagði fyrir þá. Var talið að það svar sannaði ekki að SM hefði orðið fyrir tjóni vegna þeirrar háttsemi SN sem hann taldi hafa brotið gegn samkeppnislögum. Þá var ekki talið að möguleiki væri á því að ákvarða bætur að álitum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu aðila af kröfum hvors annars.

Landsréttur birt 14. júní 2019

490/2018

Byko ehf og Norvik hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður) og Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf. og Norvik hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Í árslok 2010 barst S ábending um möguleg brot B ehf. og H ehf. á ákvæðum samkeppnislaga nr. 44/2005. Hóf S í kjölfarið rannsókn á því hvort fyrirtækin hefðu brotið ákvæði þeirra laga og samsvarandi ákvæði EES-samningsins, sbr. lög nr. 2/1993. S beindi jafnframt kæru til ríkislögreglustjóra og hóf lögregla rannsókn á því hvort starfsmenn B ehf. og H ehf. hefðu brotið gegn ákvæðum samkeppnislaga. Að lokinni frumathugun stjórnsýslurannsóknarinnar gaf S út andmælaskjal í maí 2014 og gekkst rekstrarfélag H ehf. í kjölfarið undir 325.000.000 króna sátt vegna brota H ehf. gegn 10. gr. samkeppnislaga og 53. gr. EES-samningsins. Lauk þar með þætti H ehf. í stjórnsýslumálinu. Sakamál hafði þá verið höfðað gegn starfsmönnum fyrirtækjanna og gekk héraðsdómur í því máli í apríl 2015 en S tók hina umþrættu ákvörðun sem mál þetta er sprottið af í maí 2015. Með ákvörðuninni lagði S 650.000.000 króna stjórnvaldssekt á N hf., móðurfélag B ehf., vegna brota þess síðarnefnda á 10. gr. samkeppnislaga og 53. gr. EES-samningsins. Ákvörðuninni var skotið til áfrýjunarnefndar samkeppnismála sem úrskurðaði í lok september 2015 um að brotið hefði verið gegn 10. gr. samkeppnislaga. Nefndin taldi á hinn bóginn að ekki skyldi beita 53. gr. EES-samningsins samhliða í málinu og að S hefði dregið of víðtækar ályktanir miðað við gögn málsins og ákvarðaði N hf. 65.000.000 króna í sekt. Með dómi Hæstaréttar 1. desember 2016 í málinu nr. 360/2015 voru svo átta starfsmanna B ehf. og H ehf. sakfelldir fyrir brot á 10. gr. samkeppnislaga. Stjórnsýslumálið tók í megindráttum til sömu háttsemi og starfsmenn B ehf. voru sakfelldir fyrir í dómnum en tók að auki til lengra tímabils. Áður en dómur í sakamálinu gekk í Hæstarétti höfðaði S þetta mál, í febrúar 2016, til ógildingar á framangreindum úrskurði áfrýjunarnefndarinnar og til að N hf. yrði gert að greiða þá fjárhæð í ríkissjóð sem ákvörðun S kvað á um. Héraðsdómur féllst á niðurstöðu áfrýjunarnefndarinnar um brot B ehf. gegn 10. gr. samkeppnislaga, en taldi brot B ehf. taka til fleiri tilvika en áfrýjunarnefndin gerði. Þá taldi dómurinn að einnig skyldi beita 53. gr. EES-samningsins og gerði N hf. að greiða 400.000.000 króna sekt. Landsréttur sýknaði S af þeirri kröfu B ehf. og N hf. að úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála yrði felldur úr gildi. Í dómi réttarins var meðal annars vísað til þess að ekki væri deilt um að samskipti starfsmanna B ehf. og H ehf. hefðu átt sér stað þótt deilt væri um hvernig þau samskipti bæri að meta með tilliti til ákvæða 10. gr. samkeppnislaga. Gögn málsins og framburðir starfsmanna B ehf. sem fyrir lægju í málinu staðfestu í megindráttum þau atvik sem fyrrgreindur dómur Hæstaréttar byggðist á og hefði B ehf. við meðferð málsins ekki hnekkt sönnunarmati Hæstaréttar á atvikum í sakamálinu. Þá hefði heldur ekki verið hnekkt hinu lögfræðilega mati Hæstaréttar að í verðkönnunarsamskiptunum hafi falist samstilltar aðgerðir sem verið hafi til þess fallnar að raska samkeppni. Við mat á því hvort beita bæri 53. gr. EES-samningsins samhliða 10. gr. samkeppnislaga lagði Landsréttur á hinn bóginn til grundvallar að þegar litið væri meðal annars til eðlis brotanna og markaðarins sem þau beindust að hefði S ekki sýnt fram á með nægjanlegum líkum að brotin gætu hafa haft áhrif á Evrópska efnahagssvæðinu. Landsréttur staðfesti það ákvæði héraðsdóms að B ehf. og N hf. væru fjárhagsleg eining þannig að heimilt væri að leggja sekt á N hf. Við ákvörðun þeirrar sektar var litið til fjárhagslegs styrkleika B ehf. og N hf., eðlis brota B ehf. og umfangs þeirra, þar á meðal þess tíma sem þau stóðu yfir. Á þeim grunni þótti sekt N hf. hæfilega ákveðin 325.000.000 króna.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 1. apríl 2019

E-3954/2015

Síminn hf (Stefán A. Svensson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður), Sýn hf. (Snorri Stefánsson lögmaður), Nova ehf. (Heimir Örn Herbertsson lögmaður) og og Sendafélaginu ehf. (Bergur Hauksson lögmaður)

Stefndu voru sýknaðir af dómkröfum stefnanda um ógildingu úrskurðar áfrýjunarnefndar samskeppnismála þar sem ekki þótt vera sýnt fram á það að umræddur úrskurður væri haldin þeim annmörkum sem stefnandi hélt fram.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. mars 2019

E-205/2018

HS Orka hf (Sigurður S. Júlíusson hrl) gegn íslenska ríkinu (Fanney Rós Þorsteinsdóttir hrl)

Talið var að Ríkiskaup hefðu með því að taka tillit til sérstakra afsláttarkjara eins bjóðanda, án þess að útboðsgögn heimiluðu slík afsláttarkjör, mismunað bjóðendum í útboði á saknæman og ólögmætan hátt. Viðurkennt var að á stefnda, íslenska ríkinu, hvíldi skaðabótaskylda vegna missis hagnaðar sem stefnandi hefði gert líklegt að hann kynni að hafa notið hefðu Ríkiskaup réttilega tekið boði hans.

Landsréttur birt 8. mars 2019

409/2018

HS Veitur hf (Guðmundur Pétursson lögmaður, Birgir Tjörvi Pétursson lögmaður, 1. prófmál) gegn HS Orku hf (Gestur Jónsson lögmaður)

Hlutafélögin HSV hf. og HSO hf. greindi á um lögmæti og gildi viðauka, sem þau gerðu árið 2011, við verksamning sinn frá árinu 2009. Í samningnum fólst meðal annars að ábyrgð á tilteknum lífeyrisgreiðslum starfsmanna var skipt á milli félaganna. HSV hf. hafði verið skipt út úr HS hf. árið 2008 á grundvelli 1. mgr. 133. gr. laga nr. 2/1995 um hlutafélög. Í dómi Landsréttar kom fram að ekki hefði verið greint frá ábyrgð HSV hf. á lífeyrisskuldbindingunum í skiptingaráætlun, líkt og áskilið væri samkvæmt skýru ákvæði laga um hlutafélög. Jafnframt taldi rétturinn að framangreindur gerningur, um ábyrgð HSV ehf. á lífeyrisgreiðslum, fæli í sér niðurgreiðslu á kostnaði félags í samkeppnisrekstri með fé félags sem nyti sérleyfis til starfsemi sinnar og væri háð gjaldskrá sem ætti að tryggja greiðslu alls rekstrarkostnaðar. Niðurgreiðslan skekkti samkeppnisstöðu á markaði og veitti HSO hf. óeðlilegt forskot á aðra aðila. Væri hún til þess fallin að raska samkeppni í skilningi 10. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og bryti gegn sjónarmiðum 14. gr. laganna. Samkvæmt 1. mgr. 33. gr. laganna var samningurinn því metinn ógildur og HSV hf. sýknað af kröfum HSO hf.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. nóvember 2018

E-4525/2013

Sýn hf (Dóra Sif Tynes lögmaður) gegn Símanum hf (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður)

Gagnstefnandi var sýknaður af kröfum aðalstefnanda í aðalsök málsins þar sem að ekki þótti vera sýnt fram á það af hálfu aðalstefnanda að eiginlegt tjón hans væri sannað m.t.t. úrræða hans til að takmarka tjón sitt þótt fallist væri á það að bótagrundvöllur væri fyrir hendi. Þá var aðalstefnandi sýknaður af dómkröfum gagnstefnanda í gagnsök málsins þar sem ekki var talið að sýnt væri fram á það af gagnstefnanda að bótagrundvöllur væri yfirleitt fyrir hendi hvað þær varðaði. Varð niðurstaðan því sú að málsaðilar voru sýknaðir af kröfum hvors annars.

Landsréttur birt 23. nóvember 2018

276/2018

Póstmarkaðurinn ehf (Hörður Felix Harðarson lögmaður) gegn Íslandspósti ohf (Andri Árnason lögmaður)

Í málinu krafðist P skaðabóta úr hendi Í vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna ólögmætra og saknæmra aðgerða Í sem hefðu komið í veg fyrir starfsemi P á markaði fyrir söfnun og miðlun bréfapósts frá hausti 2008 til mars 2010. Með vísan til 1. mgr. 9. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda var krafa P talin fyrnd þegar málið var höfðað 10. apríl 2014, en líta yrði svo á að P hefði haft vitneskju um hið ætlaða tjón og þann sem bar ábyrgð á því í síðasta lagi þegar hann hefði hafið reksturinn. Var Í því sýknaður af kröfum P.

Hæstiréttur birt 18. október 2018

249/2017

Apótek Vesturlands ehf (Jón Magnússon lögmaður, Jónas Friðrik Jónsson lögmaður, 2. prófmál) gegn Lyfjum (Ólafur Eiríksson lögmaður) og heilsu hf (Jón Elvar Guðmundsson lögmaður, 4. prófmál)

Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 355/2012 var úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá árinu 2010 staðfestur um að L hf. hefði á tilteknu tímabili brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 með því að hafa misnotað markaðsráðandi stöðu sína með aðgerðum sem beinst hefðu gegn A ehf. Voru aðallega um að ræða aðgerðir sem fólu í sér óeðlilegan þrýsting til að hindra innkomu A ehf. á lyfsölumarkaðinn á Akranesi með útgáfu vildarkorta og svonefnda baráttuafslátta. A ehf. höfðaði mál gegn L hf. og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir af völdum aðgerðanna. Í málinu lá fyrir undirmatsgerð með þeirri niðurstöðu að A ehf. hefði orðið fyrir tilteknu tjóni, sem grundvallaði stefnufjárhæð A ehf., en með yfirmatsgerð var ályktað að A ehf. hefði ekki orðið fyrir beinu tapi vegna hinna ólögmætu samkeppnishindrana L hf. Hæstiréttur vísaði til þess að gerólíkar forsendur hefðu verið lagðar til grundvallar niðurstöðum matsgerðanna. Í yfirmati hefði fyrst og fremst verið horft til rekstraráætlunar A ehf., en í undirmati hefði verið styðst við samanburðaraðferðir. Í dómi Hæstaréttar sagði að hafa yrði í huga að tjón gæti hlotist af ólögmætum samkeppnishindrandi aðgerðum þótt rekstur þess sem brotið væri gegn hefði verið í samræmi við fyrirliggjandi rekstraráætlun. Þótti grunnforsenda yfirmatsgerðar því haldin slíkum annmarka að á henni yrði ekki byggt um áhrif hinna svokölluðu baráttuafslátta, en matsgerðin hefði að öðru leyti fjallað með rökstuddum og efnislegum hætti um áhrif vildarklúbbs L hf. án tengsla við rekstraráætlun A ehf. og út frá sömu forsendum og undirmatsmenn. Samkvæmt framansögðu var niðurstaða undirmatsgerðar um að A ehf. hefði orðið fyrir tjóni sem rekja mætti til baráttuafslátta L hf. lögð til grundvallar, en fallist á með L hf. og yfirmati að A ehf. hefði ekki sannað að hann hefði orðið fyrir tjóni af völdum vildarklúbbsins. Þar sem ekki lágu fyrir skýr gögn um tímalengd áhrifa aðgerða L hf. gegn A ehf. voru honum dæmdar bætur að álitum.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 16. maí 2018

E-550/2016

Samkeppniseftirlitið (Gizur Bergsteinsson lögmaður) gegn Byko ehf. og Norvik hf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) og Byko ehf. og Norvik ehf. (Halldór Brynjar Halldórsson lögmaður) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson lögmaður)

Staðfest var niðurstaða áfrýjunarnefndar samkeppnismála um brot félagsins Byko ehf. á 10. gr. samkeppnislaga en sektarfjárhæð gagnvart móðurfélagi þess Norvik hf. hækkuð.

Hæstiréttur birt 3. maí 2018

321/2017

Arnór Stefánsson (Jón Ögmundsson lögmaður) gegn Ísfelli ehf (Jóhannes Bjarni Björnsson lögmaður) og Ísfell ehf. gegn þrotabúi Dofra ehf (Jón Ögmundsson lögmaður)

Í ehf. og DL ehf., síðar D ehf., gerðu með sér samning um kaup þess fyrrnefnda á öllum rekstri þess síðarnefnda, en félagið annaðist einkum innflutning á fiskilínum og krókum til sölu til útgerða á Íslandi. Í 12. grein kaupsamningsins var að finna ákvæði um samkeppnishömlur þar sem DL ehf. og fyrirsvarsmaður þess, A, skuldbundu sig í þrjú ár frá afhendingu að stunda ekki starfsemi sem teldist geta verið í samkeppni við þann rekstur sem yfirtekinn var samkvæmt samningnum. Í ehf. taldi að A hefði brotið gegn 12. grein samningsins og höfðaði mál gegn A og D ehf., en bú þess félags var síðar tekið til gjaldþrotaskipta, þar sem krafist var skaðabóta óskipt úr hendi þeirra vegna þess tjóns sem það taldi sig hafa orðið fyrir, m.a. vegna tapaðrar viðskiptavildar. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um að A hefði brotið gegn þeirri skuldbindingu sem hann gekkst undir samkvæmt 12. grein kaupsamningsins með atbeina sínu að innflutningi á tveimur gámum með fiskilínu og fleiri vörum sem og vegna samskipta hans í óþökk Í ehf. við framleiðanda fiskilínunnar í Suður-Kóreu. Þá taldi Hæstiréttur að A hefði ljáð atbeina sinn, í gegnum einkahlutafélag sem hann hefði að minnsta kosti óbein tengsl við, til þess að Í ehf. hefði ekki átt þess kost að flytja inn og selja í heildsölu króka frá tiltekinni verksmiðju í Indlandi, en þá hafði DL ehf. áður selt. Hefði hann þannig vanrækt þær skyldur sem hann undirgekkst með samningnum og komið í veg fyrir að Í fengi afhent það sem félagið hafði keypt. Hefði A með háttsemi sinni rýrt af ásettu ráði verðmæti hins selda og valdið Í tjóni. Bæri hann á því skaðabótaábyrgð og þar sem háttsemin hefði verið saknæm tæki ábyrgðin bæði til beins og óbeins tjóns Í. Var A gert að greiða Í 25.000.000 krónur í skaðabætur sem ákveðnar voru að álitum. Þrotabú D ehf. var á hinn bóginn sýknað með vísan til þess að hvorki hefði verið sýnt fram á að félagið hefði átt þátt í innflutningi á umræddum tveimur gámum með fiskilínu né að það hefði á annan hátt brotið gegn 12. grein kaupsamningsins, en félagið yrði ekki talið samábyrgt vegna vanefnda A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. febrúar 2018

E-2431/2014

Póstmarkaðurinn ehf (Hörður Felix Harðarson lögmaður) gegn Íslandspósti ohf (Andri Árnason lögmaður)

Stefnandi krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi stefnda hafa valdið sér með meintri ólögmætri sölusynjun í skilningi samkeppnislaga á tímabilinu frá október 2008 til mars 2010. Ágreiningur var m.a. um upphaf fjögurra ára fyrningarfrests kröfunnar og taldi dómurinn upphaf hans vera í mars 2010. Stefndi var því sýknaður þegar af þeirri ástæðu að krafan var fyrnd þegar málið var höfðað í apríl 2014.

Hæstiréttur birt 1. júní 2017

298/2017

Byko ehf og Norvik hf (Helga Melkorka Óttarsdóttir hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu og íslenska ríkinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var beiðni B ehf. og N hf. um að leitað yrði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins á túlkun 53. gr. EES-samningsins í máli sem rekið er á milli félaganna og Í og S. Í úrskurði héraðsdóms kom fram að með 10. gr. samkeppnislaga hefði 53. gr. EES-samningsins verið innleidd í íslenskan rétt og væru ákvæðin allt að því samhljóða. Hefði Hæstiréttur þegar skýrt 10. gr. samkeppnislaga í dómi sínum í máli nr. 360/2015 og þar með tekið afstöðu til þeirra álitaefna sem beiðni B ehf. og N hf. beindist að. Hæstiréttur staðfesti úrskurð héraðsdóms, meðal annars með þeirri athugasemd að ekki yrði annað séð en að túlkun EFTA-dómstólsins á 53. gr. EES-samningsins, samrýmdist skýringu Hæstaréttar á 10. gr. samkeppnislaga í fyrrgreindum dómi.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. apríl 2017

E-53/2016

Síminn hf (Hjördís Halldórsdóttir hrl) gegn Fjarskiptum hf (Reimar Snæfells Pétursson hrl)

Lögbann hafði verið lagt við því að stefndi taki upp og miðli sjónvarpsefni frá stefnanda með ólínulegum hætti (tímavél). Með dóminum var lögbannið staðfest og viðurkennt að stefnda sé þetta óheimilt.

Hæstiréttur birt 30. mars 2017

461/2016

Hagar hf (Jóna Björk Helgadóttir hrl) gegn Norvik hf (Andri Árnason hrl, Halldór Brynjar Halldórsson hdl, 3. prófmál)
Lykilorð: Samkeppni. Skaðabætur.

Með dómi Hæstaréttar í máli nr. 188/2010 var úrskurður áfrýjunarnefndar samkeppnismála frá árinu 2009 staðfestur um að H hf., sem meðal annars rak verslunarkeðjuna Bónus, hefði á tímabilinu 1. janúar 2005 til 15. maí 2006 brotið gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og misnotað markaðsráðandi stöðu sína með aðgerðum sem beinst hefðu gegn keppinautum félagsins á matvörumarkaði. Var aðallega um að ræða aðgerðir sem fólu í sér umfangsmikla undirverðlagningu á mjólkurvörum í verslunum Bónuss. K ehf., sem rak meðal annars verslanir undir heitinu Krónan, höfðaði mál gegn H hf. og krafðist skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir þegar hann, vegna ólögmætra og saknæmra viðbragða H hf. við lækkun hans á vöruverði, hafi neyðst til að selja mjólkurvörur undir kostnaðarverði. K ehf. framseldi N hf. kröfu sína undir rekstri málsins í héraði og tók hann við aðild að því. Í dómi Hæstaréttar var, með hliðsjón af atvikum málsins, ekki talið unnt að leggja til grundvallar aðalkröfu og fyrstu og aðra varakröfu N hf. um skaðabætur. Á hinn bóginn var talið að þriðja varakrafa N hf. tæki til tjóns af sölu á 17 algengustu mjólkurvörutegundunum á fyrrgreindu tímabili, hún hefði stoð í útreikningum matsmanns og tæki til tímabils þar sem slegið hefði verið föstu að H hf. hefði sýnt af sér saknæma og ólögmæta háttsemi í verðlagningu á mjólkurvörum þeim sem um ræddi. Krafan væri innan þess svigrúms sem N hf. hefði til að krefjast skaðabóta vegna tjóns K ehf. og bæri H hf. ábyrgð á því tjóni. Ekki var fallist á með H hf. að fella ætti skaðabótakröfu N hf. niður eða lækka hana vegna reglna skaðabótaréttar um áhættutöku og réttaráhrifa hennar, vegna meðábyrgðar K ehf. eða vegna þess að félagið hefði ekki leitast við að takmarka tjón sitt eins og því hefði borið að gera. Þá var einnig hafnað þeirri málsástæðu H hf. að N hf. þyrfti að sæta lækkun á kröfu sinni þar sem sá árangur hefði náðst til frambúðar að markaðshlutdeild Krónuverslana hefði aukist verulega og staða þeirra á markaði styrkst. Loks var ekki fallist á með H hf. að krafa N hf. væri fyrnd eða að hún væri niður fallin vegna tómlætis. Samkvæmt framansögðu var H hf. gert að greiða N hf. 51.451.381 krónu.

Hæstiréttur birt 2. febrúar 2017

273/2015

Sorpa bs (Hörður Felix Harðarson hrl) gegn Samkeppniseftirlitinu (Gizur Bergsteinsson hrl)

Í ákvörðun S í desember 2012 var komist að þeirri niðurstöðu að S bs. hefði verið í ráðandi stöðu á nánar tilteknum mörkuðum og að félagið hefði misnotað þá stöðu og brotið með því gegn 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005. Var S bs. af þeim sökum gerð sekt að fjárhæð 45.000.000 krónur. S bs. kærði þessa ákvörðun til áfrýjunarnefndar samkeppnismála, sem staðfesti hana með úrskurði í mars 2013. S bs. höfðaði í kjölfarið mál á hendur S og krafðist þess að úrskurði áfrýjunarnefndarinnar og ákvörðun S yrði hrundið. S bs. reisti kröfu sína meðal annars á því að samkvæmt b. lið 1. mgr. 16. gr. samkeppnislaga tækju ákvæði þeirra ekki til starfsemi sinnar, þar sem hann sem samlag eigenda sinna sinnti lögbundnum skyldum og beitti opinberum valdheimildum þeirra til að halda úti grunnþjónustu við móttöku og meðferð úrgangs. Þá taldi S bs. samkeppnislög ekki geta náð til sín sökum þess að félagið gæti ekki talist fyrirtæki í atvinnurekstri í skilningi 1. og 2. töluliðar 1. mgr. 4. gr. laganna, en af því leiddi að háttsemi hans gæti ekki verið misnotkun á markaðsráðandi stöðu eftir 11. gr. sömu laga. Að auki tæki hann ekki endurgjald fyrir þjónustu sína í merkingu 1. töluliðar 1. mgr. 4. gr. samkeppnislaga, heldur þjónustugjald sveitarfélags svo sem ljóst væri af 11. gr. laga nr. 55/2003 um meðhöndlun úrgangs. Loks taldi S bs. að hann gæti hvorki fullnægt skyldum sínum samkvæmt lögum nr. 55/2003 né yrði markmiðum þeirra náð þyrfti hann í starfsemi sinni að lúta samkeppnisreglum. Með hliðsjón af ráðgefandi áliti EFTA-dómstólsins, sem aflað var undir rekstri málsins fyrir Hæstarétti, sbr. dóm dómstólsins 22. september 2016 í máli nr. E-29/15, og að virtum lögskýringargögnum og ákvæðum samkeppnislaga, laga nr. 55/2003 og EES-samningsins, var öllum málsástæðum S bs. hafnað. Þá var litið svo á að S og áfrýjunarnefnd samkeppnismála hefðu skilgreint umrædda markaði með réttum hætti og að málið hefði verið fullrannsakað af hálfu S. Samkvæmt framansögðu var S sýknað af kröfu S bs.

Hleð fleiri dómum…