Dómstólaleit

Með dómi Hæstaréttar 11. júní 2015 í máli nr. 550/2014 hafði X verið sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum og 262. gr. almennra hegningarlaga. Með úrskurði Endurupptökudóms 28. febrúar 2023 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins hvað hann varðaði. Ákæruvaldið tók undir kröfu X um að vísa málinu frá héraðsdómi þar sem efnismeðferð og sakfelling myndi brjóta í bága við 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um rétt til að vera ekki saksóttur eða refsað tvívegis. Samkvæmt því og í ljósi málsatvika féllst Hæstiréttur á kröfu ákæruvaldsins um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi.

Með dómi Hæstaréttar 4. febrúar 2016 í máli nr. 842/2014 hafði X verið sakfelldur fyrir markaðsmisnotkun. Með úrskurði Endurupptökudóms 19. maí 2022 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins að því er hann varðaði. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ákæruvaldið krefðist þess að málinu yrði vísað frá réttinum. Að gættri þeirri kröfugerð, sem X hefði tekið undir, og í ljósi málsatvika og dóma Hæstaréttar í málum nr. 7/2022 og nr. 8/2022 var málinu vísað frá Hæstarétti.

Með dómi Hæstaréttar 21. september 2017 í máli nr. 283/2016 hafði X verið sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Með úrskurði Endurupptökudóms 15. júní 2022 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins. Ákæruvaldið tók undir kröfu X um að vísa málinu frá héraðsdómi þar sem efnismeðferð og sakfelling myndi brjóta í bága við 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um rétt til að vera ekki saksóttur eða refsað tvívegis. Samkvæmt því og í ljósi málsatvika féllst Hæstiréttur á kröfu ákæruvaldsins um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi.

Með dómi Hæstaréttar 28. apríl 2016 í máli nr. 74/2015 höfðu X, Y og Z verið sakfelld fyrir ýmsa háttsemi í starfsemi A ehf. Með úrskurðum Endurupptökudóms 30. desember 2021 var fallist á beiðni þeirra um endurupptöku málsins. Í dómi Hæstaréttar kom fram að ákæruvaldið tæki undir kröfu X, Y og Z um að vísa málinu frá Hæstarétti. Að gættri þeirri kröfugerð yrði í ljósi málsatvika og dóms Hæstaréttar í máli nr. 7/2022 að vísa málinu frá réttinum.

Með dómi Hæstaréttar 15. maí 2014 í máli nr. 465/2013 hafði X verið sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Með úrskurði Endurupptökudóms 21. janúar 2022 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins. Ákæruvaldið tók undir kröfu X um að vísa málinu frá héraðsdómi þar sem efnismeðferð og sakfelling myndi brjóta í bága við 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um rétt til að vera ekki saksóttur eða refsað tvívegis. Samkvæmt því og í ljósi málsatvika féllst Hæstiréttur á kröfu ákæruvaldsins um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi.

Með dómi Hæstaréttar 22. maí 2014 í máli nr. 416/2013 hafði X verið sakfelldur fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum. Með úrskurði Endurupptökudóms 21. janúar 2022 var fallist á beiðni X um endurupptöku málsins. Ákæruvaldið tók undir kröfu X um að vísa málinu frá héraðsdómi þar sem efnismeðferð og sakfelling myndi brjóta í bága við 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, um rétt til að vera ekki saksóttur eða refsað tvívegis og vísaði meðal annars til dóms Mannréttindadómstóls Evrópu í máli X. Samkvæmt því og í ljósi málsatvika féllst Hæstiréttur á kröfu ákæruvaldsins um að málinu yrði vísað frá héraðsdómi.

M var sakfelldur í héraði fyrir brot gegn 173. gr. a. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa flutt inn samtals 878,95 grömm af kókaíni. Við þingfestingu málsins játaði M skýlaust þá háttsemi sem honum var gefin að sök og var refsing hans ákveðin fangelsi í 18 mánuði. Einungis var deilt um refsiákvörðun héraðsdóms fyrir Hæstarétti, sem staðfesti héraðsdóm.

X var gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið undir áhrifum áfengis. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur og dómur lagður á málið að honum fjarstöddum eftir 1. mgr. 161. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt 2. mgr. 161. gr. sömu laga gat X ekki áfrýjað slíkum dómi, en þess í stað yrði leitað endurupptöku eftir reglum XXIX. kafla laganna. Var málinu því vísað frá Hæstarétti án kröfu.

X var gefið að sök umferðarlagabrot með því að hafa ekið undir áhrifum fíkniefna og án þess að hafa öðlast ökurétt. Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur og dómur lagður á málið að honum fjarstöddum eftir 1. mgr. 161. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Samkvæmt 2. mgr. 161. gr. sömu laga gat X ekki áfrýjað slíkum dómi, en þess í stað yrði leitað endurupptöku eftir reglum XXIX kafla laganna. Var málinu því vísað frá Hæstarétti án kröfu.

O ehf. krafði S um greiðslu tveggja reikninga vegna lögmannsþjónustu sem O ehf. veitti S í tengslum við sölu hans á fasteign. Var hvorki talið að S hefði sýnt fram á að lögmaður O ehf. hefði með ráðgjöf sinni bakað honum tjón né að krafa O ehf. væri reist á óeðlilegum eða ósanngjörnum fjölda vinnustunda. Var krafa O ehf. því tekin til greina.

Í málinu krafðist Þ þess að A hf. yrði gert að greiða sér 500.000.000 króna í skaðabætur á þeim grunni að starfsmenn Búnaðarbanka Íslands hefðu með ýmsum ólögmætum athöfnum sínum, allt frá árinu 1987, bakað sér tjón sem A hf. bæri ábyrgð á. Með hliðsjón af 1.mgr. 5. gr. þágildandi laga nr. 14/1905 um fyrning skulda og annarra kröfuréttinda var talið að miða yrði upphaf fyrningarfrests skaðabótakröfu Þ í síðasta lagi við þann dag er bú hans var tekið til gjaldþrotaskipta í apríl 1988, en samkvæmt 2. tölulið 4. gr. sömu laga fyrndust slíkar kröfur á 10 árum. Þá var ekki fallist á með Þ að beita ætti ákvæði 6., 7. og 16. gr. laganna. Samkvæmt framansögðu var talið að krafa Þ hefði verið fallin niður fyrir fyrningu þegar hann höfðaði mál til heimtu hennar fyrst á árinu 2001. Var A hf. sýknaður af kröfu Þ.

J og A kröfðu B ehf. um greiðslu skaðabóta vegna galla í múrsteinsklæðningu fasteignar sem þau keyptu af B ehf. á árinu 2004, en skemmdir komu fram í klæðningunni á árunum 2006 og 2007. Í málinu lá fyrir matsgerð dómkvadds matsmanns um að gallar væru fyrir hendi í hvoru tveggja múrsteini og múrsteinshleðslu fasteignarinnar. Bar B ehf. því m.a. við að J og A hefðu fyrirgert rétti sínum til skaðabóta sökum tómlætis og vísaði hann um það sérstaklega til laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Í niðurstöðu Hæstaréttar var lagt til grundvallar að J og A hefðu tilkynnt B ehf. um skemmdir í klæðningunni á árinu 2007. Allt að einu yrði að telja að J og A hefðu sýnt af sér verulegt tómlæti með því að hafa ekki án ástæðulauss dráttar haft uppi kröfur á hendur B ehf. vegna gallans, en það gerðu þau ekki fyrr en að liðnum rúmum fimm árum frá því þau urðu hans fyrst vör. Með hliðsjón af meginreglu 48. gr. laga nr. 40/2002 yrði því að telja að J og A hefðu fyrirgert rétti sínum til að bera fyrir sig gagnvart B ehf. að múrsteinsklæðningunni hefði verið áfátt. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu B ehf. því staðfest.

H höfðaði mál gegn K og krafðist riftunar á kaupum um fasteign vegna vanefnda á greiðslu hluta kaupverðsins. Hélt H því fram að auk skriflegs kaupsamnings milli aðila þar sem kaupverð fasteignarinnar var tilgreint 15.000.000 krónur hefði verið gerður munnlegur viðbótarsamningur um að auk þeirrar fjárhæðar yrðu greiddar 2.000.000 krónur. Óumdeilt var að K hafði greitt 13.880.000 krónur af kaupverðinu. Í niðurstöðu héraðsdóms sagði m.a. að kaupsamningur aðila uppfyllti skilyrði 1. mgr. 7. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup. Jafnvel þótt H tækist að sanna að svo hefði um samist munnlega að auk kaupverðs samkvæmt kaupsamningi skyldi greiða áðurnefnda fjárhæð uppfyllti slíkt samkomulag ekki formskilyrði 1. mgr. 7. gr. laganna. Yrði því að leggja til grundvallar að kaupverð fasteignarinnar hafi verið 15.000.000 krónur eins og greindi í kaupsamningi aðila. Með hliðsjón af öllum atvikum málsins, þeirri fjárhæð sem í vanskilum var og þess tíma sem þau höfðu varað þegar H höfðaði málið taldi héraðsdómur ekki um verulega vanefnd að ræða af hálfu K í skilningi 51. gr. laga nr. 40/2002. Skilyrði til riftunar kaupanna þóttu því ekki vera uppfyllt og var K sýknuð af kröfu H. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms með vísan til forsendna hans.

K krafði Í um skaðabætur vegna gæsluvarðhalds sem hann taldi sig hafa sætt að ósekju frá 15. júní 2009 til 31. ágúst sama ár, í tengslum við rannsókn á broti gegn 1. mgr., sbr. 2. mgr. 164. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 um brennu. Með dómi héraðsdóms, sem ekki var áfrýjað, var K sýknaður af ákæru í málinu. Í niðurstöðu Hæstaréttar kom m.a. fram að framburður K hefði tekið miklum breytingum milli fyrstu og annarrar skýrslutöku hjá lögreglu, en hefði verið nokkurn veginn samhljóða upp frá því og þar til hann gaf skýrslu við aðalmeðferð málsins. Hefði verið tilefni til að handtaka K, úrskurða hann í gæsluvarðhald og halda honum í gæslu til 15. júní 2009. Hæstiréttur féllst á með héraðsdómi að K ætti rétt á miskabótum fyrir að hafa sætt gæsluvarðhaldi eftir þann tíma. Þar sem K hefði með framferði sínu átt þátt í því að hann var úrskurðaður í gæsluvarðhald þóttu bætur til hans hæfilega ákveðnar 1.000.000 krónur.

V hf. var eigandi veðskuldabréfa sem hvíldu á tveimur eignarhlutum í fasteigninni R og gerðist kaupandi að þeim eignarhlutum við nauðungarsölu í september 2007. Hann fékk ekki kröfum sínum fullnægt með öllu af söluverðinu og krafði Á ehf. í framhaldi af því með greiðsluáskorunum og nauðungarsölubeiðnum í október og nóvember 2008 um greiðslu þess sem eftir stóð af skuldbindingum samkvæmt 14 veðskuldabréfum sem tryggð voru með veði í tveimur öðrum eignarhlutum í fasteigninni. Á ehf. höfðaði mál og krafðist þess að eftirstöðvar skuldabréfanna yrðu færðar niður um nánar tilgreinda fjárhæð með vísan til 57. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Í dómi Hæstaréttar sagði að samkvæmt 57. gr. laganna eins og hún hljóðaði þegar málið var höfðað hvíldi sönnunarbyrði eftir almennum reglum á þeim sem héldi því fram að markaðsverð hinnar seldu eignar hefði verið hærra en söluverð hennar við nauðungarsöluna. Með 4. gr. laga nr. 60/2010 hefði 57. gr. laga nr. 90/1991 verið breytt. Málsaðilar hefðu í samræmi við meginregluna um afdráttarlausa málsmeðferð lagt grundvöll málsins varðandi röksemdir fyrir kröfum sínum og sönnunarfærslu þeim til stuðnings í upphafi málsmeðferðar löngu áður en lög 60/2010 tóku gildi. Á ehf. hefði lagt fram verðmat löggilts fasteignasala til stuðnings því að kaupverð V hf. á eignarhlutunum tveimur hefði við nauðungarsöluna verið undir markaðsverði. Verðmatið væri lítið rökstutt en byggt á ætluðu leiguverði eignarhlutanna. Gegn andmælum V hf. taldi Hæstiréttur að með framlagningu þessara gagna hefði Á ehf. ekki tekist sönnun um að söluverð umræddra eignarhluta hefði verið undir markaðsverði þeirra við samþykki boðs V hf. í þær. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu stefnda því staðfest.

M, eigandi fasteigna að Rafstöðvarvegi 1a, höfðaði mál þetta á hendur V til heimtu skaðabóta á grundvelli meintra annmarka við nauðungarsölu á hluta fasteignanna. Á fasteignunum að Rafstöðvarvegi 1a hvíldu skuldabréf útgefin af V sem samþykkt voru til greiðslu af hálfu fyrri eigenda fasteignanna. Nauðungarsala á hluta fasteignanna fór fram 18. apríl 2007 þar sem boði V, sem jafnframt var uppboðsbeiðandi, var tekið. Mál þetta lýtur á hinn bóginn að framhaldssölu eftirstandandi hluta fasteignanna 18. september 2007. M hélt því fram í málinu að við framhaldssöluna hefði ekki verið tekið tillit til úthlutunarfrumvarps sýslumannsins í Reykjavík vegna fyrri nauðungarsölunnar. Með því taldi M að sér hefði verið ómögulegt að greiða skuld sína við V þar sem V hefði neitað að tilgreina fjárhæð hennar. Af þeim sökum hefði M enn fremur ekki getað með greiðslu forðast að eignarhlutarnir yrðu seldir nauðungarsölu og það hefði valdið honum tjóni. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að skuld M við V hefði verið með gjalddaga 1. september 2006. M hefði ekkert greitt af upphaflegri skuld sem reist var á fjölmörgum skuldabréfum. Hann gerði V aldrei löglegt greiðslutilboð og neytti ekki þeirra úrræða, sem honum stóðu til boða samkvæmt lögum nr. 9/1978 um geymslufé. Hann yrði ekki leystur undan greiðsluskyldu sinni á þeim grundvelli að honum hefði ekki verið kunnugt um eftirstöðvar skuldarinnar. Var héraðsdómur staðfestur um sýknu V.

Í krafðist þess meðal annars að nánar tilgreind ummæli H og S, sem tilgreind voru í 21 stafalið í kröfugerð hans, yrðu dæmd dauð og ómerk og að þau greiddu sér bætur vegna þeirra. Með dómi héraðsdóms voru H og S sýknuð af kröfum Í. Taldi héraðsdómur að þegar ummælin væru metin í því samhengi sem þau stæðu í yrði ekki talið að í neinu þeirra fælist refsiverð móðgun eða aðdróttun í garð Í, sbr. 234. gr. og 235. gr. almennra hegningarlaga. Þá var ekki talið að ummælin væru óviðurkvæmileg. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms að öðru leyti en því að vísað var frá héraðsdómi ummælum sem Í hafði áður krafist ómerkingar á, í fyrra dómsmáli aðila, en þar voru H og S sýknuð af þeim kröfuliðum, sbr. 2. mgr. 116. gr. laga nr. 91/1991.

Ó, E og J seldu F alla hluti í félaginu Í og rann kaupverðið inn á tiltekinn bankareikning í eigu félagsins H, sem var einnig í eigu þeirra. Talið var að greiðslur frá F, sem bárust inn á bankareikning H, yrðu að skoðast sem lánveiting til H frá Ó, E og J, sem nýta hefði átt til ráðstafana í tengslum við að koma nokkrum fasteignum í verð. Jafnframt yrði að líta svo á að lánið hefði ekki átt að koma til endurgreiðslu fyrr en þessu væri lokið. Ó þótti ekki hafa sýnt fram á að fullnægt væri skilyrðum til að telja gjalddaga lánsins kominn samkvæmt þessum skilmála og gæti hann því ekki krafið H um greiðslu lánsins. Var H því sýkn að svo stöddu af kröfu Ó.

Áfrýjandi skaut málinu til Hæstaréttar 7. nóvember 2008. Hann krefst þess að „viðurkennt verði með dómi að stefnda sé óheimilt að flytja inn, framleiða eða láta framleiða, bjóða til sölu, selja, eða ráðstafa með öðrum hætti eintökum af saltsprautuvél, sem lýst er í matsgerð Sveins Víkings Árnasonar, vélaverkfræðings sem vél boðin til sölu af stefnda, eða áþekkum vélum.“ Þá krefst hann þess að stefnda verði gert að þola að birgðir af sprautusöltunarvél, sem lýst sé í fyrrgreindri matsgerð Sveins Víkings Árnasonar, verði gerðar upptækar án endurgjalds til handa áfrýjanda. Áfrýjandi krefst þess ennfremur að stefnda verði gert að greiða sér 6.000.000 krónur með dráttarvöxtum samkvæmt 1. mgr. 6. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu frá 5. febrúar 2007 til greiðsludags og málskostnað í héraði og fyrir Hæstarétti. Stefndi hefur ekki látið málið til sín taka fyrir Hæstarétti. Samkvæmt 3. mgr. 158. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála verður litið svo á að hann krefjist staðfestingar héraðsdóms. Með vísan til sama lagaákvæðis er kveðinn upp dómur í málinu án munnlegs málflutnings. Í tveimur fyrri kröfuliðum áfrýjanda er um hina umdeildu saltsprautuvél vísað til lýsingar á henni í „matsgerð Sveins Víkings Árnasonar“ vélaverkfræðings. Talið verður að í d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 felist að krafa í dómsmáli þurfi að vera svo skýr að taka megi hana í dómsorð ef fallist er á hana sbr. 2. mgr. 114. gr. sömu laga. Ekki fær staðist að áfrýjandi geti um efnisatriði krafna sinna vísað til framlagðra skala í málinu án þess að taka lýsingu þeirra upp í kröfuna sjálfa. Virðist áfrýjandi gera ráð fyrir að dómurinn leysi úr því í dómsorði hvernig lýsa skuli vélinni sem um ræðir ef krafan yrði tekin til greina. Þessi háttur á kröfugerð áfrýjanda verður ekki talinn geta samrýmst nefndu ákvæði í 80. gr. laga nr. 91/1991 og verður þessum kröfum því vísað frá héraðsdómi. Krafa áfrýjanda um skaðabætur byggist á þeirri forsendu að fallist sé á viðurkenningarkröfu hans. Verður henni því í samræmi við það sem að framan segir einnig vísað frá héraðsdómi og þar með málinu í heild. Að framangreindri niðurstöðu fenginni verður litið svo á að í stefndi krefjist þess að Hæstiréttur dæmi honum sama málskostnað vegna reksturs málsins í héraði og honum var þar tildæmdur með hinum ómerkta héraðsdómi. Verður fallist á þá kröfu. Málskostnaður fyrir Hæstarétti fellur niður.

Fasteignakaup. Skaðabætur. Stefnubirting. Kröfugerð. Samaðild. Frávísun frá Hæstarétti að hluta. Skriflegur málflutningur. ÁB ehf. gerði tilboð í nánar tilgreinda jörð á Álftanesi sem eigendur hennar, F, Á, A og J samþykktu. Lögmaðurinn V gætti hagsmuna seljenda við söluna. Sá fyrirvari var í tilboðinu að ÁB ehf. bæri innan sjö daga frá samþykki þess að leggja fram staðfestingu um fjármögnun kaupverðs frá viðurkenndri lánastofnun. Það gekk ekki eftir og var jörðin seld ÁL ehf. skömmu síðar en fyrirsvarsmaður þess félags var Þ. ÁB ehf. höfðaði mál á hendur F, Á, A, J, V, Þ og ÁL ehf. og krafðist aðallega ógildingar á nefndum kaupsamningi milli F, Á, A og J annars vegar og ÁL ehf. hins vegar en til vara að öllum stefndu bæri að greiða félaginu nánar tilgreindar skaðabætur. Fyrir Hæstarétti var málinu vísað frá dómi að því er varðaði F, Á og A þar eð áfrýjunarstefna var ekki birt þeim. Þá var talið að ÁB ehf. kæmi ekki ógildingarkröfunni að fyrir Hæstarétti þar sem lögmaður félagsins í héraði hefði fallið frá henni þar fyrir dómi og var henni vísað frá réttinum. Skaðabótakrafa ÁB ehf. var því ein til úrlausnar fyrir Hæstarétti og var hægt að fella dóm á hana að því er varðaði þau stefndu sem eftir stóðu; J, V, Þ og ÁL ehf. Óumdeilt var í málinu að fyrirsvarsmaður ÁB ehf. hefði afhent yfirlýsingu frá KB banka hf. innan sjö daga frá samþykki tilboðs félagsins í hina umþrættu jörð. Hins vegar var talið að sú yfirlýsing hefði í engu fullnægt þeim áskilnaði um staðfestingu á fjármögnun sem hið samþykkta tilboð fól í sér. Af þeirri ástæðu féll sá samningur sem þá var kominn á sjálfkrafa úr gildi og seljendum að fullu heimilt að ráðstafa jörðinni til annars kaupanda. Átti ÁB ehf. því ekki rétt til bóta úr hendi seljenda á þeim grundvelli að brotið hefði verið gegn samningsbundnum réttindum félagsins. Þá var á engan hátt séð að lögmaðurinn V hefði með aðkomu sinni bakað sér bótaábyrgð gagnvart ÁB ehf. og heldur engin atvik fyrir hendi sem leitt gætu til bótaréttar félagsins á hendur Þ og ÁL ehf. Sýknudómur héraðsdóms var því staðfestur.

Mál B gegn M var fellt niður að ósk B, en lagt í dóm um málskostnað. Talið var rétt að hvor aðili bæri sinn kostnað af málinu í héraði og fyrir Hæstarétti.

H stefndi sameigendum sínum að jörðinni Hlíðarenda til viðurkenningar á eignarrétti hans á tilteknum húseignum, sem stóðu á jörðinni, og lóðum umhverfis þær. Ekki var fallist á að sýnt hefði verið fram á að móðir H hefði keypt umrædd fasteignarréttindi. Hins vegar talið að hún hefði haft umráð yfir íbúðarhúsinu á jörðinni í fullan hefðartíma, sem útilokuðu aðra frá afnotum þess. Stóð 3. mgr. 2. gr. laga nr. 46/1905 um hefð ekki í vegi fyrir því að fallist yrði á að hún hefði hefð að húseignina. Ekki var hins vegar talið að umráð yfir húsinu hafi útilokað aðgang eða afnot sameigenda H að stærra landsvæði en það stóð á. Var því viðurkenndur eignarréttur hans að íbúðarhúsinu ásamt því landi sem húsið stendur á.

F gerði samning um leigu á sýningarplássi á bílasýningu sem H hélt. Var tekið fram í samningi að F skyldi á sýningunni hafa aðgang að tiltekinni sjaldgæfri og verðmikilli bifreið, sem H hugðist flytja til landsins vegna sýningarinnar. Hugðist F nota bifreiðina til kynningar á bóntegund, sem hann flutti inn. Þegar til átti að taka reyndist aðgangur F að bifreiðinni takmarkaður og háður samþykki þriðja aðila. Var því talið að verulega forsenda F fyrir samningsgerðinni hafi brostið og honum hafi af þeim sökum verið heimil riftun hans. Fjárkröfu H vegna ætlaðra vanefnda F á samningnum var því hafnað.

Ö og H fengu úthlutað lóð fyrir parhús í Kópavogi og gerðu samning við E um hönnun hússins. Í nóvember 2001 voru deiliteikningar E lagðar inn til byggingarfulltrúa, en um var að ræða ófullgerðar vinnuteikningar þar sem slitnað hafði upp úr samstarfi aðila vegna ágreinings um greiðslur fyrir vinnu E. Í júní 2002 var umsókn um byggingarleyfi þar sem tekið var fram að hönnuður hússins væri I samþykkt af byggingarfulltrúa og sú afgreiðsla staðfest af byggingarnefnd og bæjarstjórn. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var vísað til þess að HL og G hefðu neitað að vinna frekar að verkinu nema reikningar yrðu að fullu greiddir og talið að Ö og H hefðu haft réttmæta ástæðu til að draga í efa að reikningar væru sanngjarnir. Var því talið að Ö og H hefði verið rétt að fá annan hönnuð til að ljúka verkinu þar sem fyrir lá að því yrði ekki lokið með öðrum hætti. Talið var að breytingar sem gerðar voru á hönnun HL og G hefðu verið óverulegar með tilliti til heildarútlits hússins og ekki til þess fallnar að skerða höfundarsérkenni eða höfundarheiður. Voru Ö, H og I því sýknuð af miskabótakröfu HL og G og skaðabótakröfu E.

Ö og H gerðu verksamning við E um hönnun parhúss í Kópavogi gegn greiðslu 900.000 króna. Ö og H töldu sig hafa samið um þá fjárhæð sem heildargreiðslu fyrir allar teikningar en því var mótmælt af E sem gerði þeim reikninga er numu mun hærri fjárhæð. Neituðu Ö og H að greiða tvo þessara reikninga. Í héraðsdómi, sem staðfestur var með vísan til forsendna hans, var talið að samningur aðila væri óskýr að þessu leyti og að E yrði að bera hallann af því. Fyrir lá yfirmatsgerð um hvað teldist sanngjarnt endurgjald fyrir vinnu E við húsið og var hún lögð til grundvallar. Þar sem Ö og H höfðu þegar greitt E hærri fjárhæð en tiltekin var í matsgerðinni voru þau sýknuð af kröfum E.

F, sem hafði starfað fyrir M ehf., stefndi félaginu til greiðslu vangreiddra launa í þrjá mánuði, frá desember 2003 til febrúar 2004, auk orlofs fyrir tímabilið frá júní 2003 til febrúar 2004. Í málinu var ágreiningslaust að uppsagnarfrestur F var einn mánuður. M ehf. hélt því fram að F hafi verið sagt upp störfum í október 2003 og fengið greidd laun í samræmi við það fyrir störf í nóvember sama árs. Þessu var mótmælt af F. Ekki þurfti að taka afstöðu til ágreinings um þetta þar sem F hafði haldið áfram óbreyttum störfum hjá M ehf. um nokkurra vikna skeið í desember 2003. Yrði því hvað sem öðru líður að líta svo á að félagið hefði í verki fallið frá uppsögn F. Í málatilbúnaði F var miðað við að gerðir hans sjálfs síðla í janúar 2004 hafi í reynd falið í sér uppsögn gagnvart félaginu. Var á þetta fallist. Þá var talið að F ætti rétt á að fá greitt orlofsfé til viðbótar umsömdum launum fyrir störf sín. Var því fallist á kröfur F.

P og J, sem ráku félagsbúskap á jörðinni B, gerðu 15. mars 2000 samkomulag um slit á rekstrinum, uppgjör skulda sem tilheyrðu honum svo og um skiptingu eigna. Þá skuldbundu þeir sig til að leggja ágreining um framangreind atriði til úrskurðar gerðardóms. Skyldi gerðardómurinn ljúka skiptum á landi eigi síðar en 15. apríl 2000 og á fasteignum og tækjum 25. sama mánaðar. Um skipan gerðardómsins var tekið fram að í honum sætu lögmenn aðila ásamt oddamanni sem þeir kæmu sér saman um en yrði ella dómkvaddur. Ekki náðist samkomulag um skipun oddamanns og beiddist J þess að dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur skipaði oddamann. Var A skipaður oddamaður í september 2000. Gerðardómurinn lauk störfum í apríl 2002. Höfðaði P í framhaldi af því mál þetta og krafðist þess að gerðardómurinn yrði ógiltur með vísan til þess í fyrsta lagi að gerðarsamningurinn hafi verið útrunninn, í öðru lagi að skipun oddamanns í gerðardóminn hafi verið áfátt og í þriðja lagi að dómurinn sjálfur hafi í mörgum atriðum verið órökstuddur og ekki reistur á gögnum málsins. Að því er snerti fyrstnefnda atriðið var bent á að engin viðmiðunarmörk hafi verið tilgreind varðandi uppgjör á samrekstri aðila. Þá hafi P ekki sýnt fram á að mótmæli hafi komið frá honum varðandi tímamörk um skipun dómsins eða starfstíma hans meðan á málsmeðferðinni fyrir gerðardómnum stóð. Báðir aðilar hafi sett fram kröfur og flutt mál sitt fyrir gerðardóminum og þannig í verki sætt sig við úrskurðarvald hans. Að því er snerti skipun oddamanns hafi skipun A verið samkvæmt 4. gr. laga nr. 53/1989 um samningsbundna gerðardóma og hafi P ekki haft uppi athugasemdir vegna þessa. Yrði því að telja að skipun oddamanns hafi verið rétt að formi til. Um gerðardóminn sjálfan var tekið fram að ekki yrði annað séð en að hann væri unninn á grundvelli fyrirliggjandi gagna og í samræmi við 8. gr. laga nr. 53/1989. Hafi P ekki sýnt fram á að gerðardómurinn væri bersýnilega reistur á ólögmætum sjónarmiðum sem leiða ættu til ógildingar hans í heild sinni á grundvelli 6. töluliðar 12. gr. sömu laga. Var kröfu P því hafnað.

V krafði B um greiðslu vangoldinna reikninga, auk leigugjalds fyrir notkun vörumerkis o.fl. Að teknu tilliti til mótmæla B var reikningsfjárhæð lækkuð að litlum hluta. Jafnframt var B dæmd til greiðslu vanefnds leigugjalds. Skaðabótakrafa B á hendur V vegna ólögmætrar uppsagnar leigusamnings þeirra kom til lækkunar og var B dæmd til greiðslu mismunarins.

B og Ó, sem áttu samliggjandi landareignir, deildu um nánar afmarkaða spildu á mörkum eignanna. Á grundvelli framlagðra gagna þótti sýnt að fyrri eigandi landareignar Ó hafði skilið spilduna frá eign sinni með sölu til fyrri eiganda landareignar B. Var því viðurkennt að hið umþrætta landsvæði tilheyrði B.

J krafði H, J, R og A sf. um bætur vegna vanrækslu á innheimtu krafna sem hann fól þeim á árunum 1989 til 1991 sem hafi haft þær afleiðingar að þær fengust ekki greiddar. Fallist var á það með héraðsdómi að J hefði ekki tekist að leiða líkur að því að H, J, R og A sf. hefðu misfarið með hagsmuni hans við innheimtu umræddra krafna. Var niðurstaða héraðsdóms því staðfest og H, J, R og A sf. sýknaðir.

A krafði J um þóknun og endurgreiðslu útlagðs kostnaðar í tengslum við lögfræðilega þjónustu og ráðgjöf sem A kvaðst hafa veitt J á árunum frá 1990 til 1994. A gerði J fyrst reikning vegna kröfunnar 3. október 1996. Viðurkenndi einn fyrirsvarsmanna A að framtaksleysi hans hefði verið einu um að kenna að J var ekki gerður reikningur fyrr. Ekki varð ráðið af gögnum málsins að A hefði unnið að þeim málum, sem krafan laut að, eftir 24. janúar 1994. Var því talið að krafan hefði orðið gjaldkræf þann dag. A höfðaði mál á hendur J 10. júní 1997, en því var vísað frá héraðsdómi 6. apríl 1998. Þar sem A gætti ekki að því að höfða nýtt mál innan sex mánaða frá þeim degi var fyrningu ekki slitið fyrr en nýtt mál var höfðað 3. nóvember 1998. Voru þá liðin meira en fjögur ár frá því að krafan varð gjaldkræf og var hún því fyrnd. Var J sýknaður af kröfu A.

H höfðaði mál og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að J væri ekki móðir sín. Héraðsdómari taldi að H hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úr því skorið fyrir dómi hvort J teldist móðir hennar og var henni heimilað að krefjast dóms um kröfuna með lögjöfnun frá 1. mgr. 52. gr. barnalaga nr. 20/1992. Varð niðurstaða héraðsdóms sú að fæðingarskýrsla og niðurstöður erfðamarkarannsóknar, sem gerð var á H og J, bæru með sér að H væri dóttir J og væru yfirgnæfandi líkur fyrir því að J væri móðir H. Var niðurstaða héraðsdóms staðfest og kröfum H hafnað.

Á árinu 1988 fól F lögmanninum K að innheimta fyrir sig bætur vegna líkamstjóns, sem hún hafði orðið fyrir í umferðarslysi. Samdi K um bætur við vátryggingafélagið S og tók hann við bótunum með fyrirvara um frekari málsókn. Tók F við uppgjöri K á bótunum daginn eftir. K höfðaði síðan mál fyrir hönd F gegn S og vátryggingartaka til heimtu fjár sem dregið var af bótunum vegna skattfrelsis örorkubóta. Árið 1993 voru F dæmdar frekari bætur, sem K tók við fyrir hennar hönd. F kvað sér ekki hafa verið kunnugt um málsóknina fyrr en á árinu 1998 og hafi hún krafið K um greiðslu bótanna strax og dómsniðurstaðan hafi orðið henni ljós. Í kjölfarið greiddi K F dæmdar bætur auk vaxta, sem hann reiknaði í samræmi við vexti af innlánsreikningi í viðskiptabanka, sem bundinn er í fimm ár, að frádreginni málflutningsþóknun. Höfðaði F dómsmál á hendur K og krafðist dráttarvaxta af bótafénu. Fallist var á þá niðurstöðu héraðsdóms að F hefði verið kunnugt um málsókn sína gegn S. Talið var að ráðstafanir K til að gera F viðvart um að greiðsla samkvæmt dómnum biði hennar hefðu verið ófullnægjandi, en jafnframt var talið að það hefði hvílt á F að vitja greiðslunnar til K og væri því ekki heimild í lögum fyrir að dæma F dráttarvexti af fénu. Var niðurstaða héraðsdóms staðfest og K sýknaður af kröfum F um greiðslu dráttarvaxta af bótafénu.

Opinbert mál var höfðað á hendur G. Héraðsdómari gaf út fyrirkall og í áritun um birtingu þess kom fram að G hafi óskað eftir því að V yrði skipaður verjandi sinn. G sótti ekki þing þar sem mættir voru saksóknari og V, skipaður verjandi G. Ákvað héraðsdómari að fresta málinu. Aftur gaf héraðsdómari út fyrirkall á hendur G og við birtingu þess óskaði G eftir því að S yrði skipaður verjandi sinn. Þegar málið var tekið fyrir að nýju mættu saksóknari og lögmaðurinn V, en ekki G. Reifuðu þeir málið og var það dómtekið og dómur felldur í því. Í héraðsdóminum var vísað til þess að G hefði ekki sótt þing þrátt fyrir að ákæra og fyrirkall hefði verið löglega birt honum, svo og að hann hefði játað brot sitt fyrir lögreglu. Var málið dæmt með heimild í 1. mgr. 126. gr. laga nr. 19/1991 og var G sakfelldur. Talið var að ekki hafi orðið útivist af hálfu G, því þó að G hefði ekki sjálfur komið fyrir héraðsdóm hafi verið mættur af hans hálfu lögmaður sem að ósk G var skipaður verjandi hans. Skilyrði til að fella dóm á málið eftir ákvæðum 126. gr. laga nr. 19/1991 voru ekki talin hafa verið fyrir hendi. Var héraðsdómur ómerktur ásamt meðferð málsins frá og með síðara þinghaldinu í héraði og málinu vísað heim í hérað til nýrrar meðferðar.