Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli F á hendur Í og A var vísað frá dómi. Málið höfðaði F til ógildingar á ákvörðun sýslumannsins á höfuðborgarsvæðinu um útgáfu meistarabréfs í pípulögnum til handa A. Í hinum kærða úrskurði, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, var komist að þeirri niðurstöðu að F hefði borið að beina dómkröfum sínum að sýslumanninum á höfuðborgarsvæðinu sem tekið hefði umrædda ákvörðun en ákvörðunin hefði ekki sætt endurskoðun á æðra stjórnsýslustigi. Krefðist Í frávísunar málsins á þessum grunni og yrði að fallast á hana af framangreindum sökum en stjórnvaldsákvörðuninni yrði ekki hnekkt fyrir dómi nema viðeigandi stjórnvald hefði aðild að úrlausn dómsmálsins. Þá var ekki fallist á með F að það hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómkröfunnar. Var kröfum F því vísað frá dómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu I ehf. var vísað frá dómi. Krafa I ehf. laut að greiðslu skaðabóta úr hendi E hf., að fjárhæð 246.170.997, með nánar tilgreindum vöxtum og dráttarvöxtum, vegna tjóns sem I taldi sig hafa orðið fyrir vegna misnotkunar E hf. á markaðsráðandi stöðu sinni. Byggði I kröfu sína á 1. mgr., sbr. c-lið 2. mgr. 11. gr. samkeppnislaga nr. 44/2005 og almennu sakarreglunni. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna, var talið að framsetning málsástæðna í stefnu væri ruglingsleg og málatilbúnaður áfrýjanda í heild og gögn málsins í andstöðu við 1. mgr. 80. gr. og 95. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli VB og VH á hendur Í, A ehf. og L var vísað frá dómi. Málið höfðuðu VB og VH á hendur Í, A ehf. og L til ógildingar á nánar tilgreindum úrskurði úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála og þeirri ákvörðun Matvælastofnunar að endurnýja rekstrarleyfi A ehf. fyrir sjókvíaeldi á laxi í Patreksfirði og Tálknafirði með nánar tilgreindum skilyrðum. Landsréttur féllst ekki á það með héraðsdómi að VB og VH hefðu ekki lögvarða hagsmuni af málinu. Með úrskurði Landsréttar var kröfu VB og VH á hendur Í vísað frá þar sem röngum aðila hefði verið stefnt til fyrirsvars fyrir það. Þar með væri enginn til varnar í málinu sem ábyrgð bæri á hinni umdeildu ákvörðun er VB og VH krefðust ógildingar á. Af því leiddi að staðfesta bæri hinn kærða úrskurð.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S hf. á hendur E hf. og V var vísað frá dómi. S hf. krafðist þess í málinu að viðurkennd yrði óskipt bótaábyrgð E hf. og V á tjóni sem hann hefði orðið fyrir vegna nánar tilgreindrar sáttar E hf. við Samkeppniseftirlitið. Í úrskurði Landsréttar var rakið að ekki yrði talið að S hf. hefði leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni sem orsakast hefði af skaðabótaskyldum verknaði E hf. og V þannig að hann yrði talinn hafa lögvarða hagsmuni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála af því að fá leyst úr viðurkenningarkröfum sínum fyrir dómi. Þá gæti S hf., eins og málið lægi fyrir, ekki talist hafa gert grein fyrir því með fullnægjandi hætti hver tengsl atvika þess væru við ætlað tjón hans, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og einnig e-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur um annað en málskostnað.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S á hendur F var vísað frá dómi. Í málinu krafðist S þess að F yrði með dómi gert að gefa út afsal til sín fyrir tilgreindri fasteign „ásamt tilheyrandi hlutdeild í lóðarréttindum og öllu því sem fasteigninni fylgir og fylgja ber“, að viðlögðum dagsektum. Jafnframt var þess krafist að héraðsdómur kvæði á um það í úrskurði að S mætti þinglýsa stefnu málsins eða útdrætti úr henni á fyrrgreinda fasteign. Rakið var í úrskurði Landsréttar að fyrrnefnda krafan, eins og hún væri úr garði gerð, gæti ekki leitt til þess að skorið yrði úr um hver lóðarréttindi S væru og uppfyllti hún því að þessu leyti ekki skilyrði d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Yrði þegar af þeirri ástæðu ekki hjá því komist að vísa kröfunni frá héraðsdómi. Af þeirri niðurstöðu leiddi að síðarnefndu kröfunni væri jafnframt vísað frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn R og Í var vísað frá dómi. A byggði á því að R og Í hefðu með samverkandi hætti valdið tenglsarofi milli hennar og barna hennar og með því valdið henni líkamstjóni í skilningi 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. R og Í bæru óskipta ábyrgð á tjóni hennar og væri tjónið að rekja til sömu atvika og aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þau atvik sem A reisti kröfur sínar á voru ekki nálægt í tíma og hvorki þáttur í sömu stjórnvaldsákvörðun eða reist á sama lagagrundvelli. Því geti kröfur A ekki verið að rekja til sömu atvika í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Jafnframt var talið að þótt á því væri byggt að hálfu A að ætluð skaðabótaskyld háttsemi R og Í hafi komið á ólögmætu ástandi, sem leitt hafi til tjóns hennar, þá hafi kröfur hennar verið reistar á mismunandi athöfnum eða athafnaleysi, þar sem ætlaður tjónvaldur er ýmist sagður R eða Í og í einhverjum tilvikum mögulega bæði R og Í, þá geti það ekki leitt til þeirrar niðurstöðu að kröfur hennar séu reistar á sömu aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Gat A því ekki með réttu stefnt varnaraðilum báðum í málinu til að þola dóm um kröfur sínar og var því málinu vísað frá og hinn kærði úrskurður staðfestur

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn R og Í var vísað frá dómi. A byggði á því að R og Í hefðu með samverkandi hætti valdið tenglsarofi milli hans og sonar hans og með því valdið honum líkamstjóni í skilningi 1. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. R og Í bæru óskipta ábyrgð á tjóni hans og væri tjónið að rekja til sömu atvika og aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þau atvik sem A reisti kröfur sínar á voru ekki nálægt í tíma og hvorki þáttur í sömu stjórnvaldsákvörðun eða reist á sama lagagrundvelli. Því geti kröfur A ekki verið að rekja til sömu atvika í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Jafnframt var talið að þótt á því væri byggt að hálfu A að ætluð skaðabótaskyld háttsemi R og Í hafi komið á ólögmætu ástandi, sem leitt hafi til tjóns hans, þá hafi kröfur hans verið reistar á mismunandi athöfnum eða athafnaleysi, þar sem ætlaður tjónvaldur er ýmist sagður R eða Í og í einhverjum tilvikum mögulega bæði R og Í, þá geti það ekki leitt til þeirrar niðurstöðu að kröfur hans séu reistar á sömu aðstöðu í skilningi 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Gat A því ekki með réttu stefnt varnaraðilum báðum í málinu til að þola dóm um kröfur sínar og var því málinu vísað frá og hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn T hf. var vísað frá dómi. Héraðsdómur benti á að A hefði aflað álits þriggja nafngreindra sérfræðinga á því hvort ófyrirsjáanlegar breytingar hefðu orðið á heilsu hans frá því miska- og örorkustig hans var metið vegna umferðarslyss sem hann lenti í. Slíkt einhliða mat yrði ekki lagt til grundvallar og færi málatilbúnaður A því í heild sinni í bága við e- lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar var tekið fram að málinu hefði verið vísað frá héraðsdómi að aflokinni aðalmeðferð. Samkvæmt þessu og bókun í þingbók hefði A lýst gagnaöflun lokið og hefðu aðstæður því verið aðrar en í máli, sem dæmt var með dómi Hæstaréttar 23. október 2017 í máli nr. 648/2017. Að þessu gættu var hinn kærði úrskurður staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn F ehf., E og FL ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 45/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við F ehf., E og FL ehf. með þeim hætti að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 45/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli V gegn A ehf., E og F ehf. var vísað frá dómi. Í málinu krafðist V þess að úrskurður kærunefndar útboðsmála í máli nr. 44/2022, yrði felldur úr gildi. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að þar sem V hafnaði öllum tilboðum í tilgreint verk, væri réttarsamband V við A ehf., E og F ehf. þannig vaxið að ekki væru í gildi tilboð af hálfu þeirra sem V ætti kost að ganga að, jafnvel þótt fyrrgreindur úrskurður kærunefndar útboðsmála nr. 44/2022 yrði felldur úr gildi. Að þessu virtu hefði V ekki af því lögvarða hagsmuni að fá úrskurðinn felldan úr gildi. Taldi dómurinn að efnisleg krafa V um ógildingu úrskurðarins fæli í sér að dómurinn tæki afstöðu til þess hvort úrskurðurinn væri rangur að efni til og slíkt fæli í sér lögspurningu sem er í andstöðu við 1. mgr. 25. gr. laga nr. 1991/91 um meðferð einkamála. Þá þótti V ekki hafa hagað kröfugerð sinni eða málatilbúnaði sérstaklega að þeim hluta úrskurðar kærunefndarinnar sem sneri að málskostnaði og útlögðum kostnaði, né reifað nægilega á hvaða grunni ógilda ætti þann hluta úrskurðarins. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum N og H gegn S og L var vísað frá dómi. Í málinu kröfðust N og H þess að ógilt yrði nánar tilgreint framkvæmdaleyfi og tilgreindur úrskurður úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Í hinum kærða úrskurði kom fram að N og H hefðu ekki sýnt fram á lögvarða hagsmuni af fyrri kröfunni og varðandi seinni kröfuna hefðu þeir ekki haldið því fram að ágallar hefðu verið á málsmeðferð eða úrskurðinum þannig að ógildingu varðaði. Með úrskurði Landsréttar var hinn kærði úrskurður staðfestur með vísan til forsendna hans. Jafnframt var vísað sjálfkrafa frá Landsrétti kröfu N og H um að rétturinn leitaði ráðgefandi álits EFTA-dómstólsins „um túlkun á þeim atriðum málsins sem varða skýringu samningsins um Evrópska efnahagssvæðið, sbr. 3. gr., sbr. 1. gr. laga nr. 21/1994 um öflun álits EFTA-dómstólsins um skýringu samnings um Evrópska efnahagssvæðið“, enda væri krafan bæði óskýr og vanreifuð.

E kærði úrskurð héraðsdóms þar sem meðal annars var vísað frá dómi kröfu hans um að A og H yrði gert að greiða honum nánar tilgreinda fjárhæð ásamt vöxtum og dráttarvöxtum. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fjárkrafa E væri ruglingsleg, óljós og óskýr og slíkir annmarkar á málatilbúnaði hans að í andstöðu væri við meginreglur einkamálaréttarfars um glöggan og skýran málatilbúnað. Þá teldust annmarkarnir þess eðlis að ekki væri unnt að bæta úr þeim undir rekstri málsins. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Með hinum kærða úrskurði var viðurkenningarmáli Í ehf. gegn íslenska ríkinu vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum. Í úrskurði Landsréttar var rakið að samkvæmt héraðsdómsstefnu krefðist Í ehf. þess að viðurkennt yrði með dómi að matvælaráðherra hafi verið óheimilt að fella alla starfsemi Í ehf. undir reglugerð nr. 460/2017 um vernd dýra sem eru notuð í vísindaskyni. Í ehf. var ekki talið hafa skilgreint með nægjanlega skýrum hætti hver sú starfsemi væri sem krafan tók til. Var kröfugerð félagsins því ekki talin uppfylla skýrleikakröfur d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var niðurstaða hans staðfest um frávísun málsins frá héraðsdómi.

E höfðaði mál gegn Í og krafðist ógildingar úrskurðar matvælaráðuneytisins um að vísa frá kröfu E ehf. um veiðileyfi til skipsins J og staðfesta ákvörðun Fiskistofu um að hafna umsókn E ehf. um að úthlutað yrði tilgreindum aflaheimildum til sama skips. E kærði úrskurð héraðsdóms þar sem málinu var vísað frá dómi vegna skorts á lögvörðum hagsmunum. Í úrskurði Landsréttar kom fram að tekið væri fram í stefnu að skráður eigandi skipsins J væri E ehf. en það félag væri í eigu E. Í stefnunni væri ekki gerð frekari grein fyrir aðild að málinu til sóknar, þar á meðal væri ekki skýrt hvernig á því stæði að E krefðist þess persónulega að felldur yrði úr gildi úrskurður um stjórnsýslukæru einkahlutafélags hans. Þannig væri enga viðhlítandi skýringu að finna í málatilbúnaði E af hvaða sökum hann teldi sig geta átt aðild að málinu. Var úrskurður héraðsdóms um frávísun málsins staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli F ehf. o.fl. gegn Í var vísað frá dómi. Kröfðust F ehf. o.fl. ógildingar á strandsvæðisskipulagi Austfjarða 2022, sem öðlaðist gildi við birtingu auglýsingar í B-deild Stjórnartíðinda þann 7. mars 2023 eftir að innviðaráðherra hafði staðfest það þann 2. mars 2023. Aðallega var krafist ógildingar á skipulaginu öllu en til vara aðeins þeim hlutum þess sem varðaði fiskeldi í sjó. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna hans, kom fram að í ljósi hinnar almennu grunnreglu einkamálaréttarfars um að stefnandi þurfi að hafa lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um kröfur sínar, yrði ekki séð að F ehf. o.fl. hefðu lögvarða hagsmuni af málsókninni eins og hún væri úr garði gerð, jafnvel þótt hún væri að hluta til klædd í búning ógildingarmáls. Var úrskurður héraðsdóms um að vísa málinu frá dómi staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun S um að fella niður leyfi til einkaskipta á dánarbúi C en öðrum kröfum A fyrir héraðsdómi, sem settar voru fram sem aðal- og varakröfur og allar lutu með einum eða öðrum hætti að skrásetningu eigna dánarbúsins og þinglýsingu eignarheimilda, var vísað frá dómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá máli sóknaraðila á hendur varnaraðilum. Sóknaraðilar töldu sig hlunnfarna við skipti dánarbús og kröfðust ógildingar skiptanna. Sóknaraðilar byggðu á því að einn varnaraðila hefði farið út fyrir umboð sitt við undirritun yfirlýsingar um afsal á erfðarétti og að sýslumaður hefði ekki gætt að eftirlitsskyldu sinni við staðfestingu skiptagerðar sem á þeirri yfirlýsingu byggði. Talið var að sóknaraðilar gætu ekki fengið skipti dánarbús ógilt þar sem úrræði þess sem teldi að framhjá sér hefði verið gengið við skiptin væru tæmandi talin í lögum nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Samkvæmt 2. mgr. 95. gr. laganna yrðu einkaskipti ekki tekin upp á ný nema eign kæmi fram eftir skiptalok sem láðst hefði að taka tillit við skiptin en svo háttaði ekki til hér. Þá yrðu skipti heldur ekki endurupptekin á þeim grunni að ranglega hefði verið gengið framhjá erfingja.

G skaut til héraðsdóms ákvörðun sýslumanns um að fram skyldi fara nauðungarsala á fasteign hennar. Í úrskurði Landsréttar voru meðal annars rakin skilyrði 22. gr. laga nr. 90/1991 um heimild til að leita dómsúrlausnar vegna ákvörðunar sýslumanns um framkvæmd nauðungarsölu. Kom fram að heimild 22. gr. laganna sé að meginreglu aðeins veitt gerðarbeiðendum en aðrir geti nýtt sér heimildina með samþykki gerðarbeiðenda, hvort sem um gerðarþola er að ræða, rétthafa í eign eða þriðja mann. Óumdeilt væri G hafði ekki fengið heimild E til þess. Brast G því heimild til að krefjast þess að nauðungarsalan yrði stöðvuð, en auk þess skorti hana lögvarða hagsmuni af úrlausn þeirrar kröfu, enda var nauðungarsalan afstaðin. Þá kom fram að ef líta mætti á erindi G til héraðsdóms sem tilkynningu samkvæmt 1. mgr. 81. gr. laga nr. 90/1991 þá fullnægði tilkynningin ekki kröfum um skýrleika í framsetningu kröfugerðar og málsástæðna. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um frávísun.

S ehf., A ehf., G og I höfðuðu mál og kröfðust þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í og H vegna fjártjóns sem leitt hefði af því að jarðir þeirra voru staðsettar innan þynningarsvæðis brennisteinsdíoxíðs og flúors vegna stóriðjuvera á Grundartanga á nánar tilgreindu tímabili. Eignirnar lágu innan svæðis sem skilgreint hafði verið sem þynningarsvæði samkvæmt reglugerðum settum með stoð í lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir. Í og H kröfðust frávísunar málsins og byggðu meðal annars á því að kröfugerðin uppfyllti ekki skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar kom fram að málatilbúnaður S ehf., A ehf., G og I væri byggður á því að réttur þeirra til nýtingar eigna sinna hefði verið skertur allt frá því að þau keyptu þær. Ágreiningslaust væri að jarðirnar hefðu verið innan þynningarsvæðis þegar kaupin fóru fram og að þær hefðu verið keyptar í því ástandi sem þær voru. Ekki var fallist á að S ehf., A. ehf., G og I hefðu leitt líkur að tjóni með vísan til þess eins að möguleikar þeirra á að nýta jarðirnar væru takmarkaðir þar sem þær væru á þynningarsvæði. Þá væri ekki á því byggt að athafnir Í og H eftir að kaupin fóru fram hefðu leitt til þess tjóns sem viðurkenningarkrafan laut að. Var því ekki talið að gerð hefði verið viðhlítandi grein fyrir því á hvaða grunni hafðar væru uppi kröfur til viðurkenningar á skaðabótaskyldu fyrir ætlað fjártjón, sem virtist hafa fallið til áður en jarðirnar voru keyptar. Þegar af þeirri ástæðu var ekki talið að S ehf., A. ehf., G og I hefðu reifað nægilega í málatilbúnaði sínum atriði sem lytu að því að heimilt væri að hafa uppi dómkröfur á grundvelli 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og var niðurstaða héraðsdóms um frávísun málsins staðfest.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur AL var vísað frá dómi. Málið höfðaði A og krafðist viðurkenningar á því að hún ætti rétt sem bréferfingi samkvæmt erfðalögum nr. 8/1962 til hlutdeildar í innstæðu í séreignarlífeyrissparnaði í eigu hins látna sem var í vörslum AL. Í úrskurði Landsréttar voru rakin ákvæði 2. mgr. 25. gr. og d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og komist að þeirri niðurstöðu að kröfugerð A uppfyllti ekki skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. um að dómkröfur skyldu vera svo glöggar sem verða mætti. Var niðurstaða hins kærða úrskurðar því staðfest.

Á og GJ höfðuðu mál þetta á hendur A og GÍ til viðurkenningar á skaðabótaskyldu vegna tjóns sem þau töldu sig hafa orðið fyrir vegna nánar tilgreindra galla á fasteigninni L. Vísaði héraðsdómur málinu frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að fyrir lægi að Á og GJ hefðu fengið skaðabætur að fjárhæð 5.000.000 króna úr ábyrgðartryggingu fasteignasala. Af gögnum málsins lægi fyrir að þær skaðabætur hefðu varðað að minnsta kosti að hluta þá ætluðu galla á fasteigninni sem Á og GJ krefðu A og GÍ nú um bætur fyrir. Af þessari ástæðu hefði verið sérstaklega brýnt að fjallað hefði verið um þetta í héraðsdómsstefnu og að aflað hefði verið haldbærra sönnunargagna til að leiða líkur að því að Á og GJ hefðu orðið fyrir bótaskyldu tjóni umfram þær bætur sem þau hefðu þegar móttekið. Þessa hefði ekki verið gætt en af því leiddi óhjákvæmilega að skilyrði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála um að nægar líkur hefðu verið færðar fram fyrir tjóni teldist ekki vera fullnægt. Þá taldist málið að þessu leyti jafnframt vera vanreifað í héraðsdómsstefnu, sbr. e- og g-lið 1. mgr. 80. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B og C var vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður A uppfyllti ekki skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 912/1991 um meðferð einkamála, sbr. 2. mgr. 131. gr. laga nr. 20/1991 um skipti á dánarbúum o.fl. Ekki var fallist á það með B og C að A hefði með yfirlýsingu í tölvupósti afsalað sér rétti til kæru og var kröfu þeirra um frávísun málsins frá Landsrétti því hafnað. Hinn kærði úrskurður var staðfestur með vísan til forsendna hans.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli GX gegn A ehf. var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að GX væri félag af því tagi að skráning væri forsenda fyrir aðildarhæfi þess. Gögn málsins bæru með sér að GX hefði verið skráð erlendis fyrir milligöngu viðskiptaþjónustuaðila en vafi væri uppi um hvort félagið væri enn skráð með fullnægjandi hætti. Fyrir Landsrétti hefði GX lagt fram ný gögn sem ætlað væri að staðfesta skráningu félagsins en þar sem þau stöfuðu ekki frá opinberum aðila var uppi mikill vafi um hvort GX nyti aðildarhæfis samkvæmt 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem eignardómsmáli sem Í höfðaði var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að um eignardómsstefnu færi samkvæmt 121. gr., sbr. 2. mgr. 122. gr., laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þannig skyldi í stefnu koma fram nákvæm lýsing á þeim rétti sem eignardóms væri krafist um, þar á meðal um landamerki eftir því sem við ætti, og þegar stefnan væri lögð fyrir dómara til útgáfu skyldu fylgja henni þau skjöl sem dómkrafa stefnanda væri reist á. Þá bæri að birta eignardómsstefnu í Lögbirtingablaði og af henni yrði öllum að vera fært að ráða hver væri grundvöllur og inntak þeirra réttinda sem krafist væri eignardóms fyrir. Taldi Landsréttur að Í hefði ekki lýst afmörkun þess lands sem það krafðist eignardóms fyrir með fullnægjandi hætti. Hefði Í því ekki gert sennilegt í skilningi 1. mgr. 122. gr. laga nr. 91/1991 að það hefði öðlast þau réttindi sem leitað var eignardóms fyrir. Af því leiddi að Í var ekki talið hafa lagt viðhlítandi grundvöll að lögum til útgáfu eignardómsstefnu í málinu og hefði héraðsdómara því ekki verið rétt að gefa stefnuna út við svo búið. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Ákæruvaldið kærði úrskurð héraðsdóms þar sem ákærukafla II í ákæru lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu 21. febrúar 2023 var vísað frá dómi. Í ákærukaflanum var X gefið að sök peningaþvætti með því að hafa á tilteknu tímabili tekið við, nýtt, umbreytt og/eða aflað sér ávinnings af sölu og dreifingu á óþekktu magni ávana- og fíkniefna, og eftir atvikum ávinnings sem aflað var með öðrum ólögmætum og refsiverðum hætti, samtals 29.225.679 krónur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að lýsing á þeirri refsiverðu háttsemi sem X væri gefin að sök í ákærukaflanum væri afar víðtæk, almenn og valkvæð. Lýsingin fæli að verulegu leyti í sér upptalningu á verknaðaraðferðum sem nefndar væru í 1. mgr. 264. gr. almennra hegningarlaga, án þess að leitast væri við að afmarka hana frekar á grundvelli þeirrar rannsóknar sem fram fór. Þá tilgreindi Landsréttur fleiri atriði sem ykju á óskýrleika. Taldi rétturinn slík tvímæli uppi um hverjar sakargiftir væru samkvæmt ákærukafla II að ákærða yrði með réttu talið torvelt að gera sér grein fyrir hvað hann væri sakaður um. Annmarkarnir væru það verulegir að ekki væri annað fært en að vísa ákærukaflanum frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn C ehf. o.fl. var vísað frá dómi. A hafði stefnt C ehf. o.fl. og krafið þá um skaðabætur vegna tilgreindra fasteignaviðskipta. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í kæru A væri tilgreint að varnaraðilar væru C ehf., D og E. Þar sem kæru málsins var ekki beint að varnaraðilunum F, G, V hf. og H ehf. var málinu vísað frá Landsrétti hvað þessa varnaraðila varðaði. Þegar málatilbúnaður A á hendur C ehf., D og E var metinn heildstætt var talið ljóst að ætluðum bótaskyldum athöfnum eða athafnaleysi þeirra væri ekki lýst þannig í stefnu að þeir gætu ráðið af henni hvaða athafnir eða athafnaleysi A teldi að þeir hefðu sýnt af sér og hvernig þær hefðu valdið henni því tjóni sem hún krafði þá um skaðabætur fyrir. Þá væri rakið í stefnu að lögmaður A hefði selt tilgreinda íbúð í mars 2020 en ekki væri gerð grein fyrir söluverði íbúðarinnar, ráðstöfun þess eða útskýrt á hvaða grundvelli lögmaður hennar hygðist greiða varnaraðilum andvirði íbúðarinnar. Var málatilbúnaður A talinn verulega vanreifaður, sbr. d- og e-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að vísa kröfu H á hendur K í sakaukasök frá dómi.

A hafði uppi endurgjaldskröfur á hendur B með vísan til 2. mgr. 106 gr. laga um skipti á dánarbúum o.fl. nr. 20/1991 og 2. mgr. 107. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993. Reisti A kröfur sínar á því að B hefði í heimildarleysi tekið fjármuni í hans eigu og lagt þá inn á bankareikning sinn. Með úrskurði héraðsdóms var fallist á kröfu B um frávísun endurgjaldskrafnanna með þeim rökum að ekki yrði séð að þær ættu sér stoð í framangreindum lagaákvæðum. A kærði úrskurð héraðdóms til Landsréttar. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að ljóst væri af málatilbúnaði A að grundvöllur krafna hans væri sá að B hefði í heimildarleysi tekið fjármuni í hans eigu og lagt þá inn á bankareikning sinn. Einnig var til þess vísað að A gerði kröfu um greiðslu allrar þeirrar fjárhæðar sem B hefði þannig tileinkað sér. Að þessu áréttuðu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins kærða úrskurðar var hann staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli J og B á hendur S hf. var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að langir kaflar hefðu verið afritaðir beint upp úr matsgerð dómkvadds matsmanns og settir inn í stefnu án nokkurrar úrvinnslu. Það sama ætti við um sundurliðun fjárkröfu í stefnu en þar væru meðal annars matsspurningar sem afritaðar hefðu verið úr fyrrgreindri matsgerð án allra breytinga. Væri framsetning dómkröfu J og B og málatilbúnaður í heild óskýr og framsetning ómarkviss og þannig í andstöðu við meginreglu einkamálaréttarfars um ákveðna og ljósa kröfugerð. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi hluta krafna um upptöku eigna í ákæru á hendur X.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að vísa hluta krafna A gegn S og fleirum frá dómi þar sem framsetning krafnanna samrýmdist ekki fyrirmælum d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að vísa máli E gegn Í frá dómi þar sem framsetning kröfunnar samrýmdist ekki fyrirmælum d-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B var vísað frá dómi. Komst dómurinn að þeirri niðurstöðu að ekki hefði verið leitað sátta um forsjá barna málsaðila, lögheimili þeirra, greiðslur meðlags eða inntak umgengnisréttar fyrir málshöfðunina í skilningi 33. gr. a í barnalögum og var því kröfum málsaðila þar að lútandi vísað frá dómi. Að fenginni þeirri niðurstöðu þótti ljóst að ágreiningur aðila um forsjá barnanna væri ekki lengur til meðferðar hjá lögmæltum yfirvöldum í skilningi 2. mgr. 44. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 og var því jafnframt vísað frá dómi kröfu aðila um veitingu leyfis til skilnaðar að borði og sæng.

Ákæruvaldið kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi ákæruköflum I og II í ákæru héraðssaksóknara 9. desember 2022 á hendur varnaraðilum X og Y. Í I. kafla ákæru var X gefin að sök tilraun til hryðjuverka þannig að varðaði við 1., 2. og 4. tölulið 1. mgr. 100. gr. a almennra hegningarlaga, sbr. 1. mgr. 20. gr. sömu laga. Í II. kafla ákæru var Y gefin að sök hlutdeild í tilraunarbroti meðákærða X samkvæmt I. kafla. Í úrskurði Landsréttar kom fram að skýra yrði ákvæði c- og d-liða 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála þannig að í ákæru skyldi tilgreina þá háttsemi sem ákærða væri gefin að sök með eins nákvæmum hætti og mögulegt væri út frá þeim rannsóknargögnum sem fyrir lægju hverju sinni. Að virtum gögnum málsins yrði að telja að nauðsynlegt hefði verið, og ákæruvaldinu unnt, að tilgreina mun skýrar og nákvæmar í ákæru hvaða orðfæri og yfirlýsingar í samskiptum varnaraðila það teldi sýna að X hefði tekið ákvörðun um að fremja hryðjuverk. Þá var talið skorta verulega á að ákæruvaldið gerði með viðhlítandi hætti í ákæru grein fyrir undirbúningsathöfnum X sem þar væri vísað til og hvernig þær athafnir tengdust ætlaðri ákvörðun hans um að fremja hryðjuverk. Af því leiddi að hlutdeild Y í því broti teldist heldur ekki vera lýst með viðhlítandi hætti í ákæru. Auk þess væri enga frekari lýsingu eða útlistun að finna í ákæru á ætluðum hvatningarorðum og undirróðri Y. Samkvæmt framansögðu var talið að slíkir ágallar væru á tilgreiningu hinnar ætluðu refsiverðu háttsemi X og Y í umræddum ákæruköflum að þeir yrðu ekki taldir geta ráðið af ákærunni einni hver sú refsiverða háttsemi væri sem þeim væri gefin að sök. Væru ágallarnir slíkir að með réttu yrði að telja að torvelt yrði fyrir varnaraðila að halda uppi vörnum í málinu. Ákæran var því ekki talin uppfylla skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála, sbr. 180. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Ákæruvaldið kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi ákæru héraðssaksóknara 6. janúar 2023 á hendur X. Héraðssaksóknari ákvað 7. október 2021 að fella niður þann hluta málsins gegn X er laut að ætluðu broti gegn 2. mgr. 194. gr. almennra hegningarlaga. Þann 7. september 2022 tilkynnti sækjandi héraðsdómi að héraðssaksóknari hefði ákveðið að endurupptaka þann hluta málsins með heimild í 145. gr., sbr. 3. mgr. 57. gr., laga um meðferð sakamála. Fram hefði komið skriflegt samkomulag brotaþola og ákærða sem teldist nýtt sakargagn eða eftir atvikum leiddi að því líkum að frekari sakargögn kæmu fram. Í úrskurði Landsréttar var rakið að við beitingu endurupptökuheimildarinnar yrði sérstaklega að gæta að ákvæði 2. mgr. 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. 5. tölulið 1. gr. laga nr. 62/1994, sbr. einnig 1. mgr. 6. gr. mannréttindasáttmálans, en í ákvæðinu væri sérstaklega vísað til nýrra eða nýupplýstra staðreynda. Þar sem fyrir lá samkvæmt gögnum málsins að 15. september 2021 hefði lögregla haft vitneskju um tilvist og efni skjalsins var ekki talið að með framlagningu þess í sakamálinu hefðu komið fram nýjar eða nýupplýstar staðreyndir. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S ehf. á hendur F var vísað frá dómi. Málið höfðaði S ehf. og krafðist viðurkenningar á bótaskyldu F vegna tjóns sem varnaraðili hafi valdið honum með því að hafa vanefnt skyldur sínar samkvæmt samkomulagi um fjárfestingar og uppbyggingu á A. Í úrskurði Landsréttar var rakið ákvæði 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og komist að þeirri niðurstöðu að S hafi ekki leitt nægilega í ljós að hann hafi orðið fyrir tjóni í skilningi framangreinds ákvæðis þannig að hann hefði lögvarða hagsmuni af því að fá leyst úr kröfum sínum fyrir dómi á grundvelli ákvæðisins. Var hinn kærði úrskurður því staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Ö á hendur P ehf. var vísað frá dómi vegna vanreifunar.

A höfðaði mál gegn B á grundvelli 1. mgr. 10. gr. barnalaga nr. 76/2003 og gerði þá kröfu að hann yrði dæmdur faðir barnsins C að undangenginni mannerfðafræðilegri rannsókn, sbr. 15. gr. laganna. D var skráður faðir barnsins á grundvelli faðernisviðurkenningar samkvæmt 4. gr. barnalaga og undir rekstri málsins í héraði lagði B fram niðurstöðu skyldleikarannsóknar milli D og C sem gaf til kynna að D væri faðir barnsins. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi á grundvelli vanreifunar af hálfu A. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði þurft að höfða málið gegn báðum foreldrum C og þá jafnframt að gera kröfu um vefengingu á faðerni barnsins. Með vísan til fyrirliggjandi gagna var einnig talið að A hefði ekki leitt nægar líkur að því að faðerni C væri ranglega ákvarðað samkvæmt faðernisviðurkenningu D þannig að efni væri til að raska friðhelgi fjölskyldunnar meira en hlotist hafi af málshöfðuninni, sbr. 71. gr. stjórnarskrárinnar. Var úrskurður héraðsdóms því staðfestur.

A og R höfðuðu mál gegn D og fl. til ógildingar á tveimur úrskurðum siðanefndar HRFÍ. Í úrskurði héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, kom fram að A og R hefðu ekki lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um kröfu sína um ógildingu annars úrskurðarins þar sem um væri að ræða bráðabirgðaúrskurð sem væri fallinn úr gildi. Þá var talið að málið væri að öðru leyti svo vanreifað að ekki yrði hjá því komist að vísa því í heild sinni frá dómi.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli þrotabús W hf. gegn T ehf., S, L, H, D, B og til réttargæslu D Ltd., L Ltd. E, HS, Q Ltd. var vísað sjálfkrafa frá dómi á þeim grundvelli að ekki lægju fyrir fullnægjandi gögn til að unnt væri að dæma kröfur þrotabús W hf. efnislega.

Í málinu gerðu sóknaraðilar þá dómkröfu að viðurkenndur yrði beinn eignaréttur þeirra að varmaskiptistöð í Bjarnarflagi í Mývatnssveit til samræmis við skráðan hlutfallslegan eignarhlut þeirra sem landeigenda í óskiptu landi Reykjahlíðar. Var í úrskurði Landsréttar rakið að í dómaframkvæmd Hæstaréttar hafi verið litið svo á að það væri ófrávíkjanlegt skilyrði 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 til aðilasamlags að hver aðili gerði sjálfstæða kröfu um sína hagsmuna. Var með vísan til þess talið að dómkrafa sóknaraðila væri ódómtæk og af þeirri ástæðu var hinn kærði úrskurður staðfestur um frávísun málsins.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli D ehf. gegn FF ehf. og FA hf. var vísað frá dómi án kröfu. Í héraðsdómi, sem staðfestur var í Landsrétti, kom fram að dómkröfur D ehf. væru almennar fjárkröfur gegn FF ehf., sem ættu rót sína að rekja til ógildingar á kaupum D ehf. á tilgreindri fasteign sem hefði verið seld með nauðungarsölu. Kröfurnar væru ekki tryggðar með veði í eigninni og þeim væri ekki þinglýst á hana. Hefði fjárkrafa D ehf. því engin tengsl við þá fasteign sem væri andlag nauðungarsölunnar. Ætti D ehf. því ekki heimtu á að fá kröfur sínar greiddar úr söluandvirði fasteignarinnar. Réttindi D ehf. töldust því ekki réttindi yfir eign í skilningi 3. töluliðar 1. mgr. 2. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Þá hefði D ehf. engin tengsl við fasteignina eftir að kaup hans á henni hefðu verið dæmd ógild og skapaði það honum ekki lögvarða hagsmuni í málinu að vera fyrrum eigandi fasteignarinnar. Gæti hann því ekki talist aðili að nauðungarsölunni samkvæmt 4. tölulið 1. mgr. 2. gr. laga nr. 90/1991. Loks vísaði Landsréttur frá dómi kröfu D ehf., þess efnis að felld yrði úr gildi ákvörðun sýslumanns um að leggja skyldi eftirstöðvar söluandvirðis fasteignarinnar inn á tilgreindan fjárvörslureikning og þær í þess stað lagðar inn á reikning FF ehf., þar sem D ehf. skorti umboð FF ehf. til að koma slíkri kröfu að.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli H ehf. og L ehf. gegn S ehf. og til réttargæslu HA og A var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að H ehf. og L ehf. krefðust ómerkingar hins kærða úrskurðar en byggðu ekki á því að tilteknir ágallar væru á hinum kærða úrskurði eða málsmeðferð héraðsdómara heldur að forsendur og niðurstaðar úrskurðarins væru rangar. Var kröfu H ehf. og L ehf. um ómerkingu úrskurðarins hafnað. Þar sem krafa um að hinn kærði úrskurður yrði felldur úr gildi var ekki höfð uppi var hann staðfestur.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að vísa máli K gegn F hf. frá dómi þar sem framsetning dómkrafna K samrýmdist ekki fyrirmælum d- og e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur sendiráði B á Íslandi var vísað frá dómi. Fram kom í úrskurði Landsréttar að erlend sendiráð nytu ekki slíkrar stöðu eftir íslenskum réttarfarslögum að þau kæmu fram sem sjálfstæður aðili að dómsmáli.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila á hendur varnaraðila var vísað frá dómi án kröfu þar sem sóknaraðili var ekki talinn hafa fært sönnur á að aðilar hefðu fyrir málshöfðun leitað sátta samkvæmt 1. mgr. 33. gr. barnalaga nr. 76/2003 um þau ágreiningsefni sem lágu fyrir héraðsdómi.

M og E höfðuðu mál á hendur J og H 4. maí 2020 til innheimtu eftirstöðva kaupverðs fasteignar. Vegna galla sem J og H töldu vera á fasteigninni höfðuðu þau gagnsök 29. maí 2020. Með stefnu birtri 2. nóvember 2021 höfðuðu þau síðan framhaldsgagnsök vegna frekari galla á eigninni, nánar tiltekið vegna galla á snjóbræðslukerfi fyrir framan hana. Í úrskurði Landsréttar var rakið að niðurstaða um hvort höfðun framhaldsgagnsakarinnar væri heimil réðist af 29. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála . Er gagnsök var höfðuð 29. maí 2020 hafi verið liðinn einn vetur frá afhendingu fasteignarinnar og deilur staðið nánast allan þann tíma vegna meintra galla. Þá byggði gagnsökin meðal annars á því að steypt stétt framan við húsið væri gölluð auk þess sem fram kæmi í hinum kærða úrskurði að J og H hafi verið búin að gera sér grein fyrir því fyrr að snjóbræðslukerfið virkaði ekki sem skyldi en hafi talið það bilað án þess að átta sig á hönnunargalla á því. Með hliðsjón af framangreindu var það metið J og H til vanrækslu að hafa ekki gert kröfur sínar í einu lagi í öndverðu, sbr. 29. gr. laga nr. 91/1991. Þá hafi liðið nærri eitt og hálft ár frá höfðun gagnsakar til höfðunar framhaldsgagnsakar og á þeim tíma hafi gagnaöflun í aðalsök og upphaflegri gagnsök verið lýst lokið. Með vísan til framangreinds var staðfest niðurstaða hins kærða úrskurðar um frávísun á framhaldssök J og H á hendur M og E.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi 3. tölulið A, B og C kafla ákæru héraðssaksóknara dags. 21. október 2021 á hendur X, Y, Z, Þ og Æ, en í viðkomandi ákæruliðum var ákærðu gefið að sök peningaþvætti.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum JRE og MÓ á hendur VGG, ML, FL og ÍR. Í úrskurði Landsréttur var talið að slíkir annmarkar væru á málatilbúnaði JRE og MÓ að á það yrði fallist með héraðsdómi að ekki hefði verið lagður nægilega skýr grundvöllur að máli þeirra á hendur VGG, ML, FL og ÍR. Því var hinn kærði úrskurður staðfestur.