Dómstólaleit

Kærður var úrskurður þar sem máli, sem K hf. beindi aðallega að BI en til vara að BP, var vísað frá dómi að því er BP varðaði. K hf. höfðaði málið upphaflega á hendur BI, sem K hf. taldi eiganda að tilgreindum hlutum í skuldabréfum útgefnum af K hf., til riftunar á greiðslum vegna kaupa K hf. á hlutdeildinni í skuldabréfunum og endurheimtu á fjárhæð greiðslnanna ásamt dráttarvöxtum. BI hélt því fram að þær fjárfestingar sem málið varðaði hefðu verið gerðar í þágu BP og að BI hefði einungis komið þar fram til milligöngu. K hf. kvaðst fyrst hafa fengið vitneskju um þetta í greinargerð BI í héraði og höfðaði við svo búið sakaukasök á hendur BP, þar sem sömu kröfum og beint hafði verið að BI var nú beint að BP til vara að baki kröfum í frumsök. Í héraði hafði frávísunarkröfu BI verið hafnað, en með hinum kærða úrskurði var samhljóða krafa BP tekin til greina. Hæstiréttur hafnaði því að skilyrði væru fyrir hendi til að verða við kröfu BP um frávísun málsins frá héraðsdómi að því er hann varðaði, meðal annars með skírskotun til þess að málshöfðunarfrestur hefði ekki verið liðinn þegar sakaukasök var höfðuð, að skilyrði til sakaraukningar í málinu væru uppfyllt og að ekki væru þeir annmarkar á málatilbúnaði K hf. sem valdið gætu frávísun málsins frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði BP.

Kærður var úrskurður þar sem máli, sem K hf. beindi aðallega að B, til vara að KSE, en að þeim frágengnum að KSC o.fl., var vísað frá dómi að því er KSC o.fl. varðaði. K hf. höfðaði málið upphaflega á hendur B, sem K hf. taldi eiganda að tilgreindum hlutum í skuldabréfum útgefnum af K hf., til riftunar á greiðslum vegna kaupa K hf. á hlutdeildinni í skuldabréfunum og endurheimtu á fjárhæð greiðslnanna ásamt dráttarvöxtum. Eftir að stefna hafði verið birt B hélt félagið því fram að þær fjárfestingar sem málið varðaði hefðu verið gerðar í þágu KSE og að B hefði einungis komið þar fram til milligöngu. Gerði K hf. í kjölfarið nýja stefnu þar sem kröfum var aðallega beint að B en til vara KSE. Í kjölfarið hélt KSE því fram að það félag hefði ekki verið viðsemjandi B í viðskiptunum, sem málið varðaði, heldur KSC o.fl. Höfðaði K hf. við svo búið sakaukasök á hendur KSC o.fl., þar sem sömu kröfum og beint hafði verið að B og KSE var nú beint að KSC o.fl. til vara að baki kröfum á hendur B og KSE í frumsök. Í héraði hafði frávísunarkröfu B og KSE verið hafnað, en með hinum kærða úrskurði var samhljóða krafa KSC o.fl. tekin til greina. Hæstiréttur hafnaði því að skilyrði væru fyrir hendi til að verða við kröfu KSC o.fl. um frávísun málsins frá héraðsdómi að því er þau félög varðaði, meðal annars með skírskotun til þess að málshöfðunarfrestur hefði ekki verið liðinn þegar sakaukasök var höfðuð og að skilyrði til sakaraukningar í málinu væru uppfyllt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði KSC o.fl.

Kærður var úrskurður þar sem máli, sem K hf. beindi aðallega að CS en til vara að CO, var vísað frá dómi að því er CO varðaði. K hf. höfðaði málið upphaflega á hendur CS, sem K hf. taldi eiganda að tilgreindum hlutum í skuldabréfum útgefnum af K hf., til riftunar á greiðslum vegna kaupa K hf. á hlutdeildinni í skuldabréfunum og endurheimtu á fjárhæð greiðslnanna ásamt dráttarvöxtum. CS hélt því fram að þær fjárfestingar sem málið varðaði hefðu verið gerðar í þágu CO og að CS hefði einungis komið þar fram til milligöngu. K hf. kvaðst fyrst hafa fengið vitneskju um þetta í greinargerð CS í héraði og höfðaði við svo búið sakaukasök á hendur CO, þar sem sömu kröfum og beint hafði verið að CS var nú beint að CO til vara að baki kröfum í frumsök. Í héraði hafði frávísunarkröfu CS verið hafnað, en með hinum kærða úrskurði var samhljóða krafa CO tekin til greina. Hæstiréttur hafnaði því að skilyrði væru fyrir hendi til að verða við kröfu CO um frávísun málsins frá héraðsdómi að því er hann varðaði, meðal annars með skírskotun til þess að málshöfðunarfrestur hefði ekki verið liðinn þegar sakaukasök var höfðuð og að skilyrði til sakaraukningar í málinu væru uppfyllt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar að því er varðaði CO.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi framhaldssök og sakaukasök Æ á hendur RJ o.fl., sökum þess að skilyrði 29. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og 19. gr. sömu laga væru ekki uppfyllt, svo og að þeir annmarkar væru á stefnu að ekki væri heldur fullnægt 1. mgr. 80. gr. laganna. Æ hafði höfðað skaðabótamál vegna tjóns sem varð á nýbyggingu í óveðri í Reykjavík í desember 2007 og var framhalds- og sakaukasök reist á því að Æ hefði vanmetið tjón sitt við málshöfðun aðalsakar. Í sakaukasök hafði Æ uppi auknar kröfur á hendur byggingarstjóra og ábyrgðartryggjanda hans, RJ og V hf., en í framhaldssök gerði hann kröfur á hendur húsasmíðameistara og ábyrgðartryggjanda hans, O og S hf., verkfræðingum sem komu að hönnun hússins og ábyrgðartryggjanda þeirra, B, Þ og T, og loks hlutaðeigandi sveitarfélagi, R.

K hf. höfðaði mál á hendur W, en beindi kröfum sínum til vara að XIB, til riftunar á tilgreindri ráðstöfun svo og endurgreiðslu þeirrar fjárhæðar sem innt hefði verið af hendi vegna hennar. Síðar varð K hf. þess áskynja að sér hefði borið að beina varakröfum sínum í málinu að XI, en ekki XIB. Var málið í kjölfarið fellt niður gagnvart XIB, en höfðað á hendur XI með sakaukastefnu. Að virtum atvikum málsins var talið að meta yrði K hf. til vanrækslu að hafa ekki stefnt XI áður en málið var þingfest í héraði, sbr. niðurlag 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og var sakaukasökinni því vísað frá héraðsdómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli S á hendur SR, E og H var vísað frá dómi. Málið átti rætur að rekja til deilna um eignarrétt að tilteknum skika jarðarinnar Tjörvastaða sem L taldi að hefði verið ráðstafað til sín með afsali 15. júní 1945. Landskipti á jörðinni höfðu ekki farið fram en SR, E, H töldu sig eiga hvert sína afmörkuðu spildu innan þess skika sem dómkrafa S tók til og fyrir lá að þar kölluðu ekki aðrir en þeir til eignarréttar. Hæstiréttur taldi að SR, E og H ættu samlagsaðild samkvæmt 1. mgr. 19. gr. laga um meðferð einkamála. Það var ekki metið S til vanrækslu að hafa ekki stefnt H áður en málið var þingfest sbr. 3. mgr. 19. gr. laganna og yrði því kröfu á hendur henni ekki vísað frá héraðsdómi af þeirri ástæðu. Í stefnu sagði að stefnandi málsins væri íslenska ríkið og sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra væri í fyrirsvari fyrir stefnanda samkvæmt 33. gr. jarðalaga nr. 81/2004. Með vísan til gildissviðs 3. gr. jarðalaga, ákvæða 4. gr. laganna um yfirstjórn þeirra mála sem lögin gilda um og með hliðsjón af 13. gr. laga nr. 17/1965 um landgræðslu hefði sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra ákvörðunarvald um þá hagsmuni sem sakarefnið laut að sbr. 5. mgr. 17. gr. laga um meðferð einkamála og væri því réttur fyrirsvarsmaður fyrir þess hönd. Hinn kærði úrskurður var felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E á hendur F og B var vísað frá dómi. Málið átti rætur að rekja til sölu E á fasteign til S. E kvað kaupandann hafa vanefnt samninginn og höfðaði mál á hendur S og fasteignasalanum P. E höfðaði síðar annað mál þar sem hann sakaukastefndi fasteignasölunni F og fasteignasalanum B en kaupsamningurinn um eignina var gerður á F og B var þar löggiltur fasteignasali. Héraðsdómur taldi að uppfyllt væru skilyrði 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til höfðunar sakauka á hendur F en ekki B og vísaði því kröfu á hendur B frá dómi. Þá taldi héraðsdómur að kröfurnar væru ekki samrættar í skilningi 1. mgr. 19. gr. laganna þar eð krafa E á hendur S var reist á efndaskyldu samkvæmt kaupsamningi en á hendur F á sök starfsmanna hans og vísaði því kröfu á hendur F frá dómi. Niðurstaða héraðsdóms hvað varðar B var staðfest með vísan til forsendna. Hvað varðar F féllst Hæstiréttur á með héraðsdómi að ákvæði 3. mgr. 19. gr. laganna girtu ekki fyrir málsókn gegn F en taldi hins vegar að skilyrði 1. mgr. greinarinnar væru fyrir hendi til að sækja B og F í sama máli. Breytti engu þar um þó kröfur á hendur einum þeirra væru reistar á efndaskyldu en sök gagnvart öðrum. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi hvað varðar F og lagt fyrir dómara að taka þann þátt málsins til efnismeðferðar.

Bragi Árnason (Steingrímur Þormóðsson hrl.) gegn Þorvaldi Helgasyni Kristínu Eddu Gunnarsdóttur og Connie Maria Cuesta-Schmiedl (Jónas A. Aðalsteinsson hrl.)

J og M sakaukastefndu SI, ST, Þ og G vegna máls sem þeir höfðu áður höfðað. Talið var að J og M hefðu ekki fært fyrir því viðhlítandi rök að þeim yrði ekki metið til vanrækslu að hafa ekki gert kröfur á hendur SI, ST, Þ og G í upphaflega málinu. Var því staðfestur úrskurður héraðsdómara um að vísa sakaraukningunni sjálfkrafa frá dómi með vísan til 3. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.