V og Í deildu um lögmæti þeirrar ákvörðunar ríkisskattstjóra að telja V hafa verið með skattalega heimilisfesti og skattskyldu á Íslandi á nánar tilgreindu tímabili. Í dómi Landsréttar kom meðal annars fram að af dómaframkvæmd megi ráða að ríkisskattstjóri sé við ákvörðun um heimilisfesti ekki bundinn af skráningu lögheimilis í þjóðskrá ef talið er að aðili hafi haft fasta búsetu á öðrum stað en þar er skráð. Eins bendi dómaframkvæmd til þess að það hvíli á þeim sem borið hefur fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi að færa fram gögn til stuðnings breyttri heimilisfesti. Fyrir Landsrétti hafi V hafi meðal annars lagt áherslu á að leggja bæri til grundvallar vottorð breskra skattyfirvalda um að hann hafi haft skattalega heimilisfesti í Bretlandi frá 24. maí 2012. Taldi Landsréttur að þótt framlögð vottorð hefðu sönnunargildi í skilningi 71. gr. laga um meðferð einkamála gæfu þau ekki tilefni til ályktana um skattalega heimilisfesti umfram efni þeirra. Þegar atvik málsins væru metin heildstætt yrði staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að ekki yrði talið að áfrýjandi hafi fellt niður heimilisfesti hér á landi með tilkynningu sinni til þjóðskrár 24. maí 2012. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms að öðru leyti var hann staðfestur.
Ágreiningur var um hvort stefnandi hefði fellt niður heimilisfesti á Íslandi í kjölfar tilkynningar til þjóðskrár um breytingu á lögheimili. Voru aðstæður stefnanda metnar heildstætt og því hafnað að stefnandi hefði flutt heimilisfesti með tilkynningu sinni til þjóðskrár.
Með ákvörðun 1. ágúst 2018 hafnaði Þjóðskrá Íslands beiðni A um að felld yrði úr gildi lögheimilisskráning A og fjölskyldu hans í tilgreindu erlendu landi frá og með 4. janúar 2017. Var sú ákvörðun staðfest með úrskurði samgöngu- og sveitarstjórnar- ráðuneytisins 9. nóvember sama ár. Höfðaði A mál á hendur Í og krafðist ógildingar úrskurðarins. Deildu aðilar um það hvort A hefði uppfyllt skilyrði 1. mgr. 9. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili þannig að hann gæti átt lögheimili hér á landi þrátt fyrir búsetu í erlendu landi. Í dómi héraðsdóms, sem Landsréttur staðfesti með vísan til forsendna, var talið að Þjóðskrá Íslands hefði verið heimilt að krefjast þess að A legði fram staðfestingu frá lækni þess efnis að dvöl hans og fjölskyldunnar í hinu erlenda landi væri þeim nauðsynleg vegna veikinda. Var ekki talið að A hefði sýnt fram á verulega annmarka á ákvörðun Þjóðskrár Íslands eða úrskurði ráðuneytisins. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í af kröfum A.
B höfðaði mál gegn Í og krafðist þess aðallega að felldir yrðu úr gildi úrskurðir yfirskattanefndar 23. desember 2020 og ríkisskattstjóra 12. febrúar 2020 um fulla og ótakmarkaða skattskyldu hans á Íslandi samkvæmt lögum nr. 90/2003 um tekjuskatt á tímabilinu 1. janúar 2014 til 19. apríl 2017. Til vara krafðist B þess að úrskurðir yfirskattanefndar 23. júní 2023 og ríkisskattstjóra 27. ágúst 2020 yrðu felldir úr gildi að hluta og þeim breytt þannig að fellt yrði niður álagt útsvar á hann vegna tekjuáranna 2014, 2015, 2016 og 2017, frádráttur yrði heimilaður á móti tekjum vegna fullra dagpeninga samkvæmt reglum um skattmat fyrir hvert tekjuár 2014,2015, 2016 og 2017 að álag yrði fellt niður fyrir tekjuárin 2014, 2015, 2016 og 2017. Í hinum áfrýjaða dómi var komist að þeirri niðurstöðu að B hafi ekki fellt niður heimilisfesti sína heldur verið heimilisfastur hér á landi á umræddu tímabili, sbr. 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003, og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu. Þá var varakröfum hans hafnað. Var Í því sýknað af öllum kröfum B og honum gert að greiða málskostnað. Með dómi Landsréttar var héraðsdómur staðfestur um annað en málskostnað sem felldur var niður á báðum dómstigum.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem hafnað var kröfu A um að sonur hans skyldi tekinn úr umráðum B með beinni aðfarargerð og afhentur honum.
A höfðaði mál gegn Í og krafðist þess að felldir yrðu úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá 2018 og úrskurður yfirskattanefndar frá 2019 um heimilisfesti og skattskyldu A skv. 1. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Voru báðir úrskurðir felldir úr gildi í héraði. Í dómi Landsréttar var rakið að A hefði tilgreindan dag í maí 2012 tilkynnt Þjóðskrá um flutning lögheimilis til Bretlands, flogið þangað og undirritað samning um bráðabirgðahúsnæði í B þar í landi. Við meðferð málsins hjá ríkisskattstjóra hefði A lagt fram mikinn fjölda gagna til sönnunar því að um raunverulegan flutning hafi verið að ræða, þar á meðal staðfestingu breskra skattyfirvalda á skattalegri heimilisfesti og staðfestingu breskra yfirvalda á skráningu lögheimilis A þar í landi. Þrátt fyrir þau gögn hefðu skattyfirvöld úrskurðað að A hefði ekki fellt niður skattalega heimilisfesti á Íslandi tilgreindan dag í maí 2012, enda gæti dvöl í bráðabirgðahúsnæði í B ekki talist til fastrar búsetu í skilningi 1. mgr. 1. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili. Fram kom að í lögunum væru ekki gerðar neinar sérstakar formkröfur til lögheimilis utan þess sem greinir í 2. mgr. 1. gr. laganna eða gerð krafa um að leiga komi fyrir afnot af húsnæði. Við mat á því hvort bráðabirgðahúsnæði gæti talist lögheimili hans í skilningi laganna skipti mestu máli hvort A hafði aðgang að húsnæði hér á landi eftir maí 2012. Í úrskurði yfirskattanefndar væri staðhæft að A hefði áfram haldið heimili hér á landi eftir þann tíma en sú niðurstaða styddist ekki við gögn málsins. Væru því verulegir annmarkar á þeirri niðurstöðu skattyfirvalda að form og efni samnings A um bráðabirgðahúsnæði í B væri með þeim hætti að ekki gæti talist hafa verið lögheimili hans. Ekki væri lagður nægilega traustur grundvöllur að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki flutt skattalega heimilisfesti til Bretlands fyrr en í júlí 2012 en auk þess hefðu skattyfirvöld látið hjá líða að rökstyðja af hverju líta skyldi fram hjá staðfestingu breskra skattyfirvalda á skattalegri heimilisfesti A. Var kröfu Í um ómerkingu hins áfrýjaða dóms hafnað og dómkröfu A um ómerkingu úrskurðar ríkisskattstjóra vísað frá héraðsdómi án kröfu þar sem ekki væri þörf á ógildingu hans, enda fólst í úrskurði yfirskattanefndar staðfesting á honum. Var hinn áfrýjaði dómur að öðru leyti óraskaður um annað en málskostnað.
Hafnað var kröfu um ógildingu ákvarðana skattyfirvalda um heimilisfesti stefnanda og fulla og ótakmarkaða skattskyldu hans hér á landi auk endurákvörðunar opinberra gjalda.
Fallist var á kröfu stefnanda um að felldir yrðu úr gildi úrskurðir ríkisskattstjóra og yfirskattanefndar.
A krafði B ehf. og Í um skaða- og miskabætur vegna þinglýsingar og tilrauna til fullnustugerða á grundvelli veðskuldabréfs sem var útgefið til handhafa og undirritað af C samkvæmt umboði frá A. Krafa A um bætur fyrir fjártjón var í fyrsta lagi byggð á því að Í bæri skaðabótaábyrgð vegna mistaka sem þinglýsingarstjóri hefði gert með því að þinglýsa veðskuldabréfi á fasteign A. Þá var krafa A um bætur í öðru lagi byggð á því að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns A þar sem skilyrði nauðungarsölu á hinni veðsettu fasteign hans hefðu ekki verið uppfyllt. Í þriðja lagi taldi A að B ehf. og Í bæru óskipta ábyrgð vegna fjártjóns sem A hefði orðið fyrir vegna árangurslauss fjárnáms sem var gert hjá honum án þess að skilyrði fyrir því hefðu verið uppfyllt en það hafi síðar leitt til þess að B ehf. hafi krafist þess fyrir dómi að bú A yrði tekið til gjaldþrotaskipta. Í dómi Landsréttar kom fram að við málsmeðferð sýslumanns hefði verið brotið með ýmsum hætti gegn ákvæðum þinglýsingalaga nr. 39/1978, laga nr. 90/1989 um aðför og laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu. Var það niðurstaða réttarins að Í bæri eftir almennum reglum skaðabótaábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega hefði hlotist af því að veðskuldabréfinu var ranglega þinglýst á fasteign A. Þá bæri Í með sama hætti skaðabótaábyrgð vegna þess að framhaldsuppboð á eigninni var auglýst að ósekju. Í bæri aftur á móti ekki ábyrgð á því fjártjóni sem sannanlega kynni að hafa hlotist af aðfarargerðinni sem framkvæmd var á grundvelli veðskuldabréfsins. B ehf. var sýknað af kröfum A um bætur vegna fjártjóns vegna þinglýsingarinnar og þess að hafa krafist nauðungarsölu á fasteign A. Landsréttur taldi B ehf. aftur á móti bera hlutlæga ábyrgð á því fjártjóni sem hlaust af aðfarargerð sem síðar var leitt í ljós að skilyrði skorti til, sbr. 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989. Taldi Landsréttur að A ætti rétt til bóta úr hendi Í vegna kostnaðar við rekstur dómsmáls gegn B ehf. vegna þinglýsingarinnar en ekki vegna kostnaðar sem rakinn yrði til samskipta lögmanns A við embætti sýslumanns. Þóttu bætur úr hendi Í hæfilega ákveðnar 1.100.000 krónur. Þá var B ehf. á grundvelli 1. mgr. 96. gr. laga nr. 90/1989 gert að greiða A 350.000 krónur í bætur vegna kostnaðar hans af erindisrekstri fyrir sýslumanni vegna aðfarargerðarinnar. B ehf. og Í voru hins vegar sýknuð af kröfu A um miskabætur.
B höfðaði mál vegna sín og dætra sinna, C og D, til að fá felldan úr gildi úrskurð kærunefndar útlendingamála þess efnis að staðfesta ákvarðanir Ú um að synja þeim þremur um alþjóðlega vernd hérlendis á grundvelli 37. gr. laga nr. 80/2016 um útlendinga og að synja þeim um dvalarleyfi af mannúðarástæðum í skilningi 74. gr. sömu laga. Þá tók málshöfðunin einnig til þess að ákvarðanir Ú yrðu felldar úr gildi. A, eiginmaður B og faðir C og D, höfðaði mál af sama tagi gegn Ú og kærunefndinni og voru málin rekin samhliða fyrir dómstólum. Með dómi Landsréttar var kröfum B, C og D á hendur kærunefnd útlendingamála vísað frá héraðsdómi þar sem nefndin hefði engra lögvarinna hagsmuna að gæta af úrlausn málsins sem leitt gætu til aðildar hennar að því. Þá var hafnað þeim málatilbúnaði B, C og D að ekki hefði verið lagt rétt mat á aðstæður þeirra þegar metið var hvort skilyrði 1. og 2. mgr. 37. gr. og 74. gr. laga nr. 80/2016 væru uppfyllt og að ekki hefði verið lagt rétt mat á áhrif brottvísunar til heimalands á aðstæður C og D eða hvað væri C og D fyrir bestu. Þá var ekki fallist á það með B, C og D að rannsóknarregla stjórnsýsluréttar hefði verið brotin við meðferð málsins hjá stjórnvöldum, sbr. 10. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993, og að rökstuðningi í ákvörðunum Ú og úrskurði kærunefndarinnar hefði verið ábótavant, sbr. 22. gr. sömu laga. Á hinn bóginn var fallist á það með B, C og D að þegar metið væri hvort stjórnvöld hefðu lagt rétt mat á aðstæður þeirra bæri réttinum að horfa til aðstæðna eins og þær væru nú, en ekki eins og þær hefðu verið við töku hinna umdeildu stjórnvaldsákvarðana. B, C og D hefðu aftur á móti ekki lagt fram nein gögn sem gæfu tilefni til að ætla að aðstæður hefðu breyst svo að máli skipti með tilliti til 37. og 74. gr. laga nr. 80/2016 þannig að ályktað yrði að rangt mat hefði verið lagt á aðstæður þeirra. Þá hefðu B, C og D ekki gert það sennilegt að það yrði þeim til réttarspjalla, í skilningi 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, að málsástæða þess efnis að þeim yrði veruleg hætta búin vegna hættu á kynfæralimlestingum og nauðgunum, sem fyrst var höfð uppi fyrir Landsrétti, kæmist ekki að í málinu. Loks var ekki fallist á að óheimilt væri að vísa C og D úr landi þar sem þær hefðu haft fasta búsetu hérlendis frá fæðingu samkvæmt þjóðskrá. Því var héraðsdómur staðfestur um sýknu Ú af kröfum B, C og D.
Fallist var á að stefndu bæru ábyrgð á tjóni sem stefnandi varð fyrir vegna meðferðar fjárnáms- og nauðungarsölubeiðni hjá sýslumanni.
A krafðist þess að skráning Þ á A í þjóðskrá með lögheimili ótilgreint í Evrópu yrði ógilt og að viðurkennt yrði með dómi að lögheimili hennar yrði skráð sem nánar tilgreint heimilisfang þar sem hún hefði fasta búsetu. Í málinu deildu aðilar um hvernig skýra bæri 1. mgr. 8. gr. þágildandi laga nr. 21/1990 um lögheimili. Skráning lögheimilis A sem ótilgreint í Evrópu byggðist á 1. málslið 1. mgr. 8. gr. laga nr. 21/1990, en samkvæmt ákvæðinu átti barn, 17 ára eða yngra, sama lögheimili og foreldrar þess ef þeir byggju saman. Óumdeilt var að A, sem var yngri en 17 ára, bjó hjá báðum foreldrum sínum. Af hálfu A var því hins vegar haldið fram að þar sem A hefði fæðst á Íslandi og búið hérlendis alla ævi ætti lögheimili hennar ekki að ráðast af lögheimili foreldra hennar, þar sem A hefði aldrei búið þar. Byggði A á því að skrá hefði átt lögheimili hennar í þjóðskrá á þeim stað þar sem hún hefði fasta búsetu, sbr. niðurlagsákvæði 1. mgr. 8. gr. og 1. gr. laga nr. 21/1990. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæði 8. gr. laga nr. 21/1990 væri sérregla um lögheimili barna sem gengi framar almennri reglu 1. gr. laganna. Með hliðsjón af skýru orðalagi 1. málsliðar 1. mgr. 8. gr. laganna var ekki fallist á að skýra niðurlag 1. mgr. 8. gr. með þeim hætti að barn sem fætt væri hér á landi og byggi í raun með báðum foreldrum sínum, teldist búa hjá hvorugu foreldra sinna í skilningi ákvæðisins af þeirri ástæðu einni að þeir hefðu lögheimili í öðru landi og skorti heimild til lögheimilisskráningar hér. Í dómi Landsréttar var fallist á með A að ákvörðun um skráningu Þ á A í þjóðskrá hafi falið í sér stjórnvaldsákvörðun. Talið var að sú ákvörðun hefði verið í samræmi við þau lög sem um skráninguna giltu og að efni hennar og málsmeðferð hefði ekki verið haldið neinum ágöllum sem varðað gætu ógildingu hennar. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Þ því staðfest.
Lagaskilyrði skorti fyrir dvöl stefnanda á landinu.
Hafnað var kröfu stefnenda, sem eru erlendir ríkisborgarar með lögheimili erlendis um að barn þeirra sem fætt er á Íslandi verði skráð með lögheimili á Íslandi.
Í hf. krafði R um greiðslu tiltekinnar fjárhæðar samkvæmt lánssamningi útgefnum af R til forvera Í hf. á árinu 2008. Þá krafðist Í hf. þess jafnframt að honum yrði dæmdur réttur til að gera fjárnám í tiltekinni fasteign S ehf. á grundvelli tryggingarbréfs sem tryggt var með veði í fasteigninni. R byggði sýknukröfu sína á því að lánið samkvæmt lánssamningnum hefði verið tekið til uppgreiðslu á eldra láni, samkvæmt samningi hans við SV frá 2005 og bæri að líta á síðara lánið sem skilmálabreytingu hins eldra og því væru þau einn gerningur sem fæli í sér lán í íslenskum krónum sem bundið væri við gengi erlendra gjaldmiðla í andstöðu við þágildandi 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Talið var að lánssamningurinn frá 2005 hefði verið í erlendum myntum og að síðari lánssamningurinn yrði ekki skilinn öðruvísi en svo að hann mælti fyrir um lán til R í íslenskum krónum til að greiða upp lán í erlendum gjaldmiðlum sem væri lögmætt. Þá var hvorki fallist á með R að lækka bæri kröfu Í hf. á grundvelli bráðabirgðaákvæðis X í lögum nr. 38/2001 né að vísa bæri lánssamningunum til hliðar á grundvelli tiltekinna ógildingarreglna laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Voru kröfur Í hf. því teknar til greina.
G og R kröfðust þess að nánar tilgreind úrlausn þinglýsingarstjóra yrði ógilt og honum gert að bæta úr, sbr. 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga nr. 39/1978, vegna mistaka við þinglýsingu á veðskuldabréfi sem var fært inn í þinglýsingabók á fasteignina A. Þá kröfðust þau þess að þeim yrði greitt úr ríkissjóði allt það tjón sem talið yrði sennileg afleiðing af mistökum þinglýsingarstjóra, sbr. 49. gr. þinglýsingalaga. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að í máli sem rekið væri á grundvelli 3. gr. þinglýsingalaga yrði ekki með bindandi hætti kveðið á um efnisleg réttindi að baki þinglýstri heimild, heldur aðeins hvort sýslumaður hefði farið að lögum í ákvörðun sinni og þá með kröfu um að hann leiðrétti færslu í fasteignabók eða afmái hana. Samkvæmt því yrði eingöngu fjallað um úrlausn sýslumanns um þinglýsinguna sem slíka, en ekki meinta bótaskyldu ríkissjóðs samkvæmt 49. gr. sömu laga. Var niðurstaða héraðsdóms um frávísun á bótakröfu G og R því staðfest. Í úrskurðinum var tekið fram að leggja yrði til grundvallar að aðili sem setur fram leiðréttingarkröfu á grundvelli 1. mgr. 27. gr. þinglýsingalaga gæti ekki í dómsmáli, sem rekið væri á grundvelli 3. gr. sömu laga, sett fram annars konar leiðréttingarkröfu en sýslumaður tók afstöðu til. Samkvæmt því væru G og R bundin við þá útfærslu á kröfugerð sem sett var fram gagnvart sýslumanni. Þó var ekki talið að það hefði komið að sök þótt sóknaraðilar hefðu fyrir Landsrétti hagað kröfugerð sinni með öðrum hætti, enda var ekki séð að málsvörn F ehf. hefði orðið áfátt af þeim sökum. Þá var vísað til þess að í umræddu veðskuldabréfi hafi ekki verið að finna yfirlýsingu samkvæmt 1. mgr. 64. gr. hjúskaparlaga nr. 31/1993 en þar hafi verið gert ráð fyrir samþykki maka þinglýsts eiganda, sem ekki lá fyrir. Í ljósi þess að G og R áttu skráð lögheimili í umræddri fasteign hafi sýslumanni borið að fyrra bragði að ganga út frá því að fullnægja þyrfti skilyrði 1. mgr. 60. gr. hjúskaparlaga, sbr. 1. gr. laga nr. 21/1990, um lögheimili. Var því tekin til greina krafa G og R um að ákvörðun sýslumanns yrði felld úr gildi og lagt fyrir hann að skrá athugasemd um annmarka á þinglýsingunni í fasteignabók.
A krafðist þess aðallega að felldur yrði úr gildi úrskurður ríkisskattstjóra frá árinu 2016 um skattalega heimilisfesti hans og ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi á árunum 2006 til 2010. Fyrir lá í málinu að A hafði tilkynnt Þjóðskrá um flutning lögheimilis til Máritaníu í september 2005. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki verið með fasta búseti í Máritaníu á umræddum árum og að hvorki vottorð frá þarlendum yfirvöldum né sú tímalengd sem A dvaldi utan Íslands breyttu nokkru þar um. Var um hið síðarnefnda vísað til þess að A hefði að langmestu leyti dvalist á Íslandi með fjölskyldu sinni þegar hann var ekki við vinnu erlendis. Hefði A því verið heimilisfastur á Íslandi á umræddum árum. Þá var hvorki fallist á með A að ríkisskattstjóra væri óheimilt að úrskurða um skattalega heimilisfesti með afturvirkum hætti né að úrskurður ríkisskattstjóra samrýmdist ekki tilteknum meginreglum stjórnsýsluréttar og stjórnarskrárinnar. Var aðalkröfu A því hafnað. Þá var ekki fallist á varakröfu A um að úrskurður ríkisskattstjóra yrði einungis byggður á 2. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt. Í niðurstöðu Hæstaréttar var um sönnunargildi vottorða sem A lagði fram til sönnunar á búsetu sinni vísað til þess að Ísland ætti ekki í stjórnmálasambandi við Máritaníu auk þess sem hvorki hefðu verið gerðir upplýsingaskipta- né tvísköttunarsamningar milli ríkjanna. Því væri ókleift fyrir íslensk stjórnvöld að sannreyna umrædda staðfestingu eða hvort hún væri gefin út af bæru stjórnvaldi. Uppfylltu vottorðin því ekki skilyrði svo þau gætu komið til álita til að styðja við kröfur A í málinu. Að þessu virtu var niðurstaða héraðsdóms um sýknu Í staðfest með vísan til forsendna héraðsdóms.
Stefndi ísl. ríkið sýknað af kröfu stefnanda um að að ógiltur verði með dómi úrskurður ríkisskattstjóra, dags. 3. maí 2016, um skattalega heimilisfesti stefnanda og ótakmarkaða skattskyldu á Íslandi frá 2006 til og með 2010.
Með vísan til 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála var hafnað kröfu B um að A skyldi sviptur lögræði þar sem B var ekki bær til að bera fram kröfuna, sbr. d. lið 2. mgr. 7. gr. lögræðislaga nr. 71/1997.
Í málinu krafðist G þess annars vegar að ógiltur yrði úrskurður R frá árinu 2015 um að hann hafi verið með skattalegt heimilisfesti og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi á tímabilinu frá 5. mars 2003 til 10. janúar 2011 og hins vegar að viðurkennt yrði að hann hefði á þessu tímabili borið takmarkaða skattskyldu. Fyrir lá að G tilkynnti til þjóðskrár í janúar 2011 að hann hefði verið búsettur í Máritaníu á umræddu tímabili. Litið var svo á að R hefði, við ákvörðunar um skattalegt heimilisfesti G samkvæmt 2. mgr. 1. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt, hvorki verið bundinn af því hvar lögheimili G hefði verið skráð né af tilkynningu hans til þjóðskrár. Að virtum atvikum málsins og með skírskotun til grunnreglu 2. töluliðar 1. mgr. 1. gr. sömu laga var talið að G hefði verið með fasta búsetu á Íslandi og að honum hefði ekki tekist að færa sönnur fyrir því að hann hefði verið skattskyldur í Máritaníu. Voru R og Í því sýknaðir af kröfum G.
Þ var sýknað af kröfu Ó um að viðurkennt yrði lögheimili hans væri í frístundabyggð sveitarfélagsins S.
Dómurinn taldi að stefnandi hefði ekki fellt niður heimilsfesti á Íslandi. Þá hefði hann ekki haft fasta búsetu í Máritaníu.
S kærði úrskurð héraðsdóms þar sem máli hans gegn H, I, M, Ó og SE var vísað frá dómi á þeirri forsendu að málið hefði verið höfðað á röngu varnarþingi. Talið var að fullnægt hefði verið skilyrðum 4. mgr. 32. gr. laga nr. 91/1991 til að reka mál S á hendur H, M, og Ó fyrir hlutaðeigandi héraðsdómi, en I og SE samkvæmt 1. mgr. 42. gr. sömu laga. Þá var ekki talið skipta máli hvort stefna hefði verið birt fyrir H, M og Ó sjálfum þar sem sótt hafði verið verið þing af þeirra hálfu við þingfestingu málsins í héraði, sbr. 4. mgr. 83. gr. laga nr. 91/1991. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
Máli vísað frá dómi vegna rangs varnarþings.
Hafnað var kröfu P um að felldur yrði úr gildi úrskurður R um að teldist hafa haft skattalega heimilisfesti hér á landi þrátt fyrir tilkynningu um flutning lögheimilis til erlends ríkis.
K og M voru í sambúð hér á landi frá árinu 2004 og fæddist dóttir þeirra í október 2013. M fluttist til Póllands í nóvember 2013 en K fór þangað ásamt dóttur þeirra í apríl 2014 og dvaldist þar í tæpt ár áður en þær mæðgur sneru aftur til Íslands. Í málinu leitaði M eftir því að fá barnið afhent sér með beinni aðfarargerð, en með því yrði aflétt ólögmætu ástandi, sem hann taldi K hafa komið á með því að fara með og halda barninu á Íslandi. Samkvæmt atvikum máls og samskiptum aðila varð ekki séð að dvöl K og barnsins í Póllandi hefði átt að vera tímabundin og var því litið svo á að barnið hefði verið búsett í Póllandi í skilningi laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. þegar K fór með hana aftur til Íslands. Með hliðsjón af gögnum sem bárust frá pólskum stjórnvöldum var ekki annað ráðið en að brottför K með dóttur sína frá Póllandi hefði verið brot á forsjárrétti í skilningi 5. gr. Haagsamningsins, sem K naut samkvæmt pólskum lögum og þar með ólögmæt eftir ákvæði 3. gr. samningsins. En aðilar fóru með sameiginlega forsjá barnsins og ljóst var að M hafði ekki samþykkt að K færi aftur til Íslands með dóttur þeirra. Var því fallist á það með M að beitt yrði úrræðum laga nr. 160/1995 til að aflétta ástandinu. Tekin var til greina krafa M um innsetningargerð hefði K ekki innan tveggja mánaða frá uppsögu dómsins farið með barnið til Póllands eða stuðlað að ferð þess þangað, en ekki var talið að orðalag 1. mgr. 11. gr. laga nr. 160/1995 girti fyrir að barninu yrði ekki skilað með öðru móti en að færa það í hendur M. Var því tekið fram að K gæti eftir atvikum dvalið í Póllandi eins og nauðsyn krefði og farið með umsjá barnsins þar uns lyktir fengjust í forsjárdeilu aðilanna.
K tók á leigu íbúðarhúsnæði á Akureyri til þriggja ára frá 1. nóvember 2009 til 1. nóvember 2012 og greiddi fyrirfram allt leigugjaldið. Með bréfi K til þáverandi leigusala í janúar 2010 krafðist K þess að umsaminn leigutími framlengdist þrefalt. Vísaði hann í því sambandi til 1. mgr. 34. gr. húsaleigulaga nr. 36/1994 þar sem fram kemur að semji aðilar leigusamnings um íbúðarhúsnæði um fyrirframgreiðslu á húsaleigu fyrir lengri tíma en þrjá mánuði öðlist leigjandi kröfu um leigurétt í þrefaldan þann tíma sem hann greiddi fyrir. Talið var að þar sem K hefði ekki þinglýst réttindum sínum samkvæmt ákvæðinu yfir eigninni, svo sem með því að þinglýsa fyrrnefndu bréfi, gæti hann ekki gagnvart Í hf., grandlausum þriðja manni, byggt á frekari rétti um leigutíma en fram kæmi í þinglýstum leigusamningi aðilanna. Var því tekin til greina krafa Í hf. um að samningi aðila hefði lokið við 1. nóvember 2012 í samræmi við ákvæði leigusamningsins.
Íslenska ríkið sýknað af kröfum stefnanda.
Í hinum kærða úrskurði héraðsdóms var máli K á hendur M vísað frá dómi þar sem það hefði verið höfðað á röngu varnarþingi. Deildu aðilar um hvort að M ætti fasta búsetu í Reykjavík í skilningi 2. málsl. 1. mgr. 32. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Hæstaréttar kom fram að stefna hefði verið birt fyrir A en þess ekki getið í birtingarvottorði að hún hefði tjáð þeim sem birti stefnuna að M ætti þar fasta búsetu eða dvalarstað eins og áskilið væri í a. lið 1. mgr. 87. gr. sömu laga. K hefði lagt fyrir Hæstarétt ódagsett skjal undirritað af stefnuvottinum þar sem greindi að A hefði staðfest við birtingu stefnunnar að M „væri með dvalarstað“ á umræddum stað. Með hliðsjón af 3. mgr. 87. gr. laganna og gegn andmælum M yrði réttaráhrifum skjals þessa ekki jafnað við skráningu upplýsinga á birtingarvottorði samkvæmt 1. mgr. 87. gr. laganna. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna úrskurðarins var hann staðfestur.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu D hf. um gjaldþrotaskipti á búi S var hafnað. S hafði ekki skráð lögheimili hér á landi og með vísan til 4. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. var ekki unnt að taka bú hans til gjaldþrotaskipta.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfu D hf. um gjaldþrotaskipti á búi S var hafnað. S hafði ekki skráð lögheimili hér á landi og með vísan til 4. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. var ekki unnt að taka bú hans til gjaldþrotaskipta.
Stefnendur kröfðust viðurkenningar á skaðabótaskyldu stefndu vegna meintrar vanrækslu fasteignasala við sölu fasteignar. Sýknað var af kröfunni.
Kröfu gerðarbeiðanda um að fá börn sér afhent á grundvelli Haag-samningsins var hafnað.
Með samningi 26. maí 2008 tók M á leigu lóð undir sumarhús í Hrunamannhreppi af Ú og T. Bú M var tekið til gjaldþrotaskipta 26. janúar 2012. Ú og T töldu greiðslufall hafa orðið á greiðslu lóðarleigunnar og sendu af þeim sökum tilkynningu um riftun samningsins til M 11. febrúar 2012. Með kröfulýsingu 3. apríl sama ár vísuðu Ú og T til riftunarbréfsins og kröfðust þess að skiptastjóri hlutaðist til um að aflýsa öllum takmörkuðum eignarheimildum M samkvæmt lóðarleigusamningnum, sbr. 109. gr. laga nr. 21/1991. Þeim kröfum hafnaði skiptastjóri og var ágreiningi aðila vísað til úrlausnar héraðsdóms. Talið var að skilyrði riftunar hefðu ekki verið fyrir hendi og var aðalkröfu Ú og T um staðfestingu á riftun lóðarleigusamningsins því hafnað. Með hinum kærða úrskurði hafði varakröfu Ú og T verið vísað frá dómi á þeirri forsendu að hún hefði verið í ósamræmi við það ágreiningsefni sem skiptastjóri hefði leitað úrlausnar um. Ú og T höfðu nú uppi fyrir Hæstarétti sömu varakröfu og vísað hafði verið frá héraðsdómi. Þar sem efnisleg afstaða hafði ekki verið tekin til þessarar varakröfu í héraði var talið að Ú og T gætu ekki krafist úrlausnar um hana að efni til fyrir Hæstarétti, en í málinu leituðu þeir ekki eftir því að ákvæði hins kærða úrskurðar um frávísun varakröfunnar yrði endurskoðað. Var hinn kærði úrskurður því látinn standa óraskaður.
Hafnað var kröfu sóknaraðila samkvæmt 1. mgr. 109. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti sem lýst var í þrotabú, en krafan var byggð á riftun lóðarleigusamninga við þrotamann. Hluta af kröfum sóknaraðila var vísað frá dómi þar sem talið var að þær væru í ósamræmi við það ágreiningsefni sem leitað var úrlausnar um með bréfi skiptastjóra þrotabúsins.
J krafðist þess að ógiltur yrði úrskurður ríkisskattstjóra frá 2003 um að hann hefði skattalegt heimilisfesti og bæri fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi allt árið 1998 og áfram uns annað yrði ákveðið. Skattrannsóknastjóri ríkisins tilkynnti J í febrúar 2002 að rannsókn væri hafin á skattskilum hans vegna tekjuáranna 1996 til 2001. Síðar það ár eða 22. nóvember barst þjóðskrá tilkynning frá J um að hann og fjölskylda hans hefðu lögheimili í B frá 1. september 1998 og var breyting þessa efnis skráð í þjóðskrá. Hæstiréttur taldi ríkisskattstjóra hvorki hafa verið bundinn af því hvar lögheimili J hafði verið skráð í þjóðskrá á því tímabili sem um ræddi né af framangreindri tilkynningu J, heldur skipti fyrst og fremst skipti máli hvar hann hafi haft fasta búsetu á tímabilinu. Ekki yrði þó framhjá því litið að J tilkynnti ekki um breytt lögheimili þegar hann að eigin sögn flutti lögheimili sitt til útlanda, heldur fyrst fjórum árum síðar. Þá taldi J fram til skatts eins og hann væri heimilisfastur og bæri fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi allt til ársins 2001 en í ágúst 2002 skilaði hann fyrst skattskýrslu þar sem hann lét þess getið að hann væri með skattalegt heimilisfesti í B og teldi fram þar í landi. Jafnframt átti J fasteign hérlendis þar sem hann bjó að jafnaði þegar hann dvaldi hér á landi og hafði sjálfur skýrt svo frá í tímaritsviðtali að hann og fjölskylda hans héldu heimili hér á landi, auk þess sem upplýst var að J dvaldi lengur hér á landi umrædd ár en í B. Með vísan til alls þessa féllst Hæstiréttur á með Í að J hafi verið heimilisfastur og borið fulla og ótakmarkaða skattskyldu hér á landi samkvæmt 1. tölulið 1. mgr. 1. gr. laga nr. 75/1981, sbr. nú lög nr. 90/2003, frá 1. september 1998 til 31. desember 2001. Var kröfu J því hafnað.
M krafðist þess að fá son sinn afhentan úr hendi K með beinni aðfarargerð á grundvelli laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. Í úrskurði héraðsdóms, sem staðfestur var í Hæstarétti með vísan til forsendna hans, kom fram að af 1. mgr. 11. gr. laganna leiddi að barn sem dvelst á Íslandi yrði ekki afhent til ríkis sem er aðili að Haagsamningnum nema barnið hefði verið búsett í því ríki rétt áður en það var flutt burt eða hald hófst. Var það mat héraðsdóms að M, K og drengurinn hefðu verið búsett á Íslandi og var því ekki um ólögmætt hald á barni að ræða í skilningi laganna. Var kröfu M því hafnað.
Brottnámsmál. Ágreiningur var um það hvort barnið væri búsett í Bandaríkjunum eða Íslandi. Litið var svo á að drengurinn væri búsettur á Íslandi og var kröfu gerðarbeiðanda um afhendingu drengsins hafnað.
Stefnda sýknað af kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar ríkisskattstjóra á niðurfellingu heimilisfestar.
Stefndi, íslenska ríkið, var sýknað af kröfu stefnanda um að ógiltur yrði úrskurður ríkisskattstjóra varðandi skattalega heimilisfesti og skattskyldu stefnanda.
Stefndi, sem er vátryggingafélag, var sýknaður af kröfu stefnanda um greiðslu bóta úr húftryggingu bifreiðar.
M krafðist þess að fá tvö börn sín afhent sér með beinni aðfarargerð, en þau voru ásamt K á Íslandi. Fallist var á að M og K hefðu farið sameiginlega með forsjá barnanna þegar K flutti til Íslands með börnin og að ekki hefði verið sýnt fram á annað en að börnin hefðu þá verið búsett í því landi sem K fluttist frá. Vegna ungs aldurs barnanna og gagna um tengsl þeirra við K taldi Hæstiréttur brýnt að þau yrðu áfram í umsjá hennar. Fyrir lægju gögn um að M hefði ítrekað hótað K líkamsmeiðingum og að hún yrði honum háð um framfærslu sína og barnanna færi hún aftur til þess lands sem fjölskyldan hafði búið í. Ekki væri unnt að miða við annað en að M kynni að láta verða af þessum hótunum. Af þessum sökum var kröfu M hafnað á grundvelli 2. töluliðar 12. gr. laga nr. 160/1995.
Í málinu kröfðust T og H þess aðallega að sveitarfélaginu V yrði gert að leysa til sín fasteign þeirra að R á grundvelli 33. gr. skipulags- og byggingarlaga nr. 73/1997 og til vara að viðurkennt yrði að „föst búseta til íbúðar“ væri heimil að R. Byggðu þau meðal annars á því að eftir kaup þeirra á eigninni hefði aðalskipulagi í V, sem tók meðal annars til landnotkunar í R, verið breytt á þann hátt að hús þeirra teldist orðið frístundarhús. Samkvæmt 1. og 2. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990 um lögheimili, eins og þeim var breytt með lögum nr. 149/2006, leiddi framangreint til þess að lögheimili fengist ekki skráð að R. Talið var að þar sem umrædd eign T og H hefði aldrei verið samþykkt sem íbúðarhúsnæði hefði nýtt aðalskipulag V engu breytt um leyfða notkun hússins og þau því ekki orðið fyrir tjóni við gildistöku breytinga á skipulaginu. Var kröfu þeirra um innlausn samkvæmt 33. gr. laga nr. 73/1997 því hafnað. Hvað varðaði kröfur T og H um viðurkenningu á því að föst búseta til íbúðar væri heimil á eign þeirra kemur fram í dómi Hæstaréttar að ekki yrði annað ráðið af gögnum málsins en að T og H hefðu við höfðun málsins átt fasta búsetu í húsinu í skilningi 1. og 2. mgr. 1. gr. laga nr. 21/1990 og að lögheimili þeirra hafi verið þar skráð því til samræmis. Þótt þau flyttu af eigninni stæðu lög ekki gegn því að þau tækju þar aftur upp fasta búsetu. Á hinn bóginn gæti ákvæði til bráðabirgða við lög nr. 21/1990, sbr. 2. gr. laga nr. 149/2006, komið í veg fyrir að T og H fengju á þeim grundvelli skráð þar lögheimili. Dómkrafa þeirra að þessu leyti sneri ekki að lögheimili þeirra eftir orðanna hljóðan. Ekkert lægi fyrir um að V hefði lagst gegn búsetu þeirra eða annarra í húsinu eða vefengt á annan hátt að þeim væri heimilt að eiga þar bústað, enda ætti ákvörðun um slíkt ekki undir V að lögum. Að þessu virtu yrði ekki séð hvaða lögvarða hagsmuni T og H gætu haft af því að felldur yrði efnisdómur á þessa dómkröfu og var henni því að af sjálfsdáðum vísað frá héraðsdómi.
Í málinu kröfðust stefnendur þess að ákvörðun stefnda, sveitarfélagsins V, um að hafna kröfu þeirra um að stefndi leysti til sín fasteign þeirra í H yrði felld úr gildi og að stefnda yrði gert skylt að innleysa eignina í samræmi við 33. gr. skipulags- og byggingarlaga. Til vara kröfðust stefnendur þess að viðurkennt yrði að föst búseta til íbúðar væri heimil í fasteigninni. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnenda í málinu.
H leitaði dóms um rétt sinn til dánarbóta úr fjölskyldutryggingu, sem faðir hans, F, hafði tekið hjá T, en F lést í sjóslysi 10. september 2005. Við úrlausn málsins reyndi á skýringu ákvæða vátryggingarskilmála T, þar sem fram kom að réttur maka eða sambýlismaka vátryggðs til greiðslu dánarbóta gengi framar rétti barna hans. Óumdeilt var að F var í óvígðri sambúð með M þegar slysið varð, en M lést einnig í slysinu. Þá var talið fullnægt því skilyrði vátryggingarskilmála að F og M hefðu átt sameiginlegt lögheimili. Var M því sambýlismaki F í skilningi vátryggingarskilmála. Samkvæmt gögnum málsins lá fyrir að F lést er báturinn, sem þau voru um borð í, steytti á skeri, en M drukknaði tæpri hálfri klukkustund síðar er bátnum hvolfdi. Var því talið að tveir aðskildir atburðir hefðu valdið því að F og M létust og M væri því rétthafi dánarbóta eftir F. Sú niðurstaða var talin leiða til þess að bætur rynnu inn í dánarbú M til hagsbóta fyrir erfingja hennar, V og A, sem hafði verið stefnt til réttargæslu í málinu. Var T því sýknað af kröfu H.
Fallist var á kröfu stefnanda um endurgreiðslu slysalauna úr hendi stefnda á grundvelli slysatrygginga almannatrygginga.
X var dæmdur í sex mánaða fangelsi vegna brots á 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en með hliðsjón af persónulegum högum hans og atvikum öllum þótti rétt að skilorðsbinda refsinguna að fullu.
M krafðist þess öðru sinni að fá barn hans og K, sem hún hafði flutt frá Mexíkó án samráðs við hann, tekna með beinni aðfarargerð úr umráðum hennar. Hélt M því fram að þessi háttsemi K hefði verið ólögmæt í skilningi 11. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl., þar sem þau hefðu frá fæðingu barnsins farið sameiginlega með forsjá þess. Í Hæstarétti var eftir sem áður talið að ekki væri nægilega upplýst um forsjárrétt sóknaraðila. Hins vegar lá fyrir í málinu að K hefði farið til Finnlands ásamt barninu án samráðs við sóknaraðila og hann ekki gert neinar athugasemdir við þá háttsemi K. Á grundvelli samkomulags við M fór hún ásamt barninu frá Finnlandi til Mexíkó. Þar sem M stóð ekki við sinn hluta samkomulagsins þegar til Mexíkó var komið fór K tæpum tveimur vikum eftir komu þeirra þangað með barnið til Íslands án samráðs við sóknaraðila. Með vísan til þessa var ekki fallist á að barnið hafi verið flutt hingað til lands með ólögmætum hætti í skilningi 11. gr. laga nr. 160/1995. Var kröfu M því hafnað.
K, sem búsett er í Bandaríkjunum, krafðist þess að henni yrði heimilað að fá barn hennar og M tekið úr umráðum hans með beinni aðfarargerð þar sem hann hefði haldið barninu hér á landi með ólögmætum hætti, sbr. 11. gr. laga nr. 160/1995 um viðurkenningu og fullnustu erlendra ákvarðana um forsjá barna, afhendingu brottnuminna barna o.fl. Talið var að hald M á barninu hefði farið gegn forsjárrétti K samkvæmt bandarískum lögum en barnið var búsett þar í landi áður en það kom hingað til lands. Þá var í Hæstarétti tekið fram að umrætt hald væri skýlaust brot á forsjárrétti K samkvæmt samkomulagi aðilanna sem gert var hér á landi við skilnað þeirra að borði og sæng. Var því fallist á kröfu K um innsetningargerð en frestur M til að afhenda barnið þótti hæfilega ákveðinn einn mánuður frá uppsögu dómsins.