A höfðaði mál gegn S og krafðist þess að úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 319/2017 yrði felldur úr gildi og S dæmt til að greiða honum skaðabætur vegna líkamstjóns af völdum nýrnabilunar á lokastigi sem hann rakti til lyfjameðferðar. Byggði hann á því að það væri að rekja til sjaldgæfs og þungbærs fylgikvilla meðferðar með lyfinu og þar með bótaskylt á grundvelli 4. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. S byggði á því að krafa A væri fyrnd og að tjón hans væri að rekja til eiginleika lyfsins og því ekki bótaskylt, sbr. 3. mgr. 3. gr. laganna. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest að bótakrafa A væri ekki fallin niður fyrir fyrningu. Að teknu tilliti til málatilbúnaðar aðila og niðurstöðu matsgerðar voru ekki talin efni til annars en að leysa úr málinu á þeim grundvelli einvörðungu að áfrýjandi hefði notað lyfið í venjulegum skömmtum. Hæstiréttur vísaði til þess að hvorki í lögum nr. 111/2000 né lögskýringargögnum með þeim væri að finna skilgreiningu eða skýringar á því hvað fælist í hugtakinu eiginleikar lyfs í skilningi 3. mgr. 3. gr. laganna. Hæstiréttur bar saman notkun og skilgreiningu hugtakanna eiginleikar lyfs og aukaverkun í eldri lyfjalögum nr. 93/1994 og núgildandi lyfjalögum nr. 100/2020 svo og reglugerðum settum á grundvelli þeirra. Í öllum reglugerðum væri hugtakið aukaverkun skilgreint sem skaðleg og ótilætluð verkun lyfs sem notað væri í venjulegum skömmtum. Hins vegar væri hugtakið óvænt aukaverkun í öllum reglugerðunum skilgreint sem aukaverkun sem ekki er getið um í samantekt um eiginleika lyfs. Hæstiréttur sló því föstu að hugtakið eiginleikar lyfs í skilningi 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000 bæri að skýra með þeim hætti að þar væri átt við þá eiginleika sem fram kæmu í viðurkenndri samantekt um eiginleika lyfsins sem birt væri í sérlyfjaskrá og á fylgiseðli þess. Nýrnabilunar væri aðeins getið sem aukaverkunar vegna ofskömmtunar í lýsingu á eiginleikum lyfsins í sérlyfjaskrá og teldist lokastig nýrnabilunar vegna eðlis, alvarleika og afleiðinga vera óvænt aukaverkun sem ekki félli undir eiginleika lyfsins í skilningi 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000. Var tjón A talið meira en svo að sanngjarnt væri að hann þyrfti að þola það bótalaust í skilningi 4. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 og voru skilyrði ákvæðisins fyrir greiðslu bóta úr sjúklingatryggingu talin uppfyllt. Var úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála í máli nr. 319/2017 því felldur úr gildi og S gert að greiða A bætur.
Stefnandi krafðist viðurkenningar á bótaskyldu stefnda vegna meðferðar stefnanda hjá lækni sem keypt hafði hjá stefnda annars vegar sjúklingatryggingu og hins vegar starfsábyrgðartryggingu. Fallist var á kröfuna að því er varðar bótaskyldu vegna sjúklingatryggingar á grundvelli þágildandi laga nr. 111/2000, en viðurkenningarkröfu stefnanda á grundvelli starfsábyrgðartryggingar læknisins var vísað frá dómi vegna vanreifunar.
A höfðaði mál aðallega á hendur SÍ en til vara á hendur Í. Gerði A þær kröfur á hendur SÍ að honum yrði gert að greiða sóknaraðila bætur á grundvelli þágildandi laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu vegna tjóns sem hann varð fyrir vegna afleiðinga læknismeðferðar á Landspítalanum. Þá gerði A þær kröfur á hendur Í, sem varastefnda, að ef SÍ yrði sýknaður af dómkröfu A í héraði yrði hann dæmdur til að greiða A sömu fjárhæð og krafist var úr hendi aðalstefnda SÍ. Varakrafan var gerð svo A gæti sótt skaðabótakröfu á hendur Í að því marki sem A fengi tjón sitt ekki bætt hjá SÍ. Við rekstur málsins nýtti A sér það réttarfarshagræði sem felst í 2. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að stefna SÍ aðallega og Í til vara, enda áttu kröfurnar rætur að rekja til sama atviks. Við meðferð málsins í héraði gerðu A og SÍ með sér dómsátt þar sem SÍ viðurkenndi bóta- og greiðsluskyldu vegna tjóns sem A hafði orðið fyrir. Með þeirri greiðslu, auk greiðslu sem hann hafði áður fengið, hafði SÍ greitt A hámarksbætur samkvæmt þágildandi 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000. Í framhaldinu lagði A fram endanlegar dómkröfur á hendur Í þar sem tekið var mið af þeim greiðslum sem SÍ hafði innt af hendi til A. Með úrskurði héraðsdóms 18. september 2025 var máli A gegn Í vísað frá dómi. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og samspil krafna á hendur aðal- og varastefnda var háttað í málinu væri ekki efni til að vísa kröfum á hendur Í frá dómi. Þá væri engin ástæða til að efast um að málatilbúnaður A samkvæmt endanlegri kröfugerð hans samrýmdist þágildandi 7. gr. laga nr. 111/2000. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.
A krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu Í vegna líkamstjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir á L 14. og 16. september 2016 með því að starfsmönnum á bráðamóttöku hefði yfirsést að greina og veita meðferð við blóðtappa í framhaldi af komu hennar þangað. Í dómi Landsréttar var rakið að við úrlausn málsins yrði ekki byggt á álitsgerð, sem gerð hefði verið að beiðni SÍ vegna umsóknar A um bætur úr sjúklingatryggingu, en þar hefði engin afstaða verið tekin til þess hvort tjón A væri að rekja til saknæmrar háttsemi starfsmanna L. Enn fremur taldi rétturinn, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, að með hliðsjón af umkvörtunarefni og ástæðu komu A á bráðamóttöku L 14. og 16. september 2016, einkennum og reglulegum mælingum á lífsmörkum A síðari daginn og þess að endurtekin ómskoðun á vinstri fótlegg A umrædda daga hefði ekki sýnt ummerki um blóðtappa, hefði ekki verið nægilegt tilefni til að álykta að um blóðtappa í lungum væri að ræða. Því hefði ekki verið ástæða til að láta taka sneiðmynd af lungum A. Meðal annars að framangreindu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur. Var Í því sýknað af kröfu A.
A höfðaði mál gegn S vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í skurðaðgerð sem A gekkst undir í júní 2016. A krafðist aðallega viðurkenningar á skaðabótaskyldu S en til vara að felld yrði úr gildi ákvörðun S frá 8. maí 2020, þar sem S komst að þeirri niðurstöðu að ekki lægi fyrir bótaskylt tjón sem að öllum líkindum mætti rekja til þátta sem féllu undir gildissvið sjúklingatryggingar samkvæmt 2. gr. laga um sjúklingatryggingar nr. 111/2000. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms, þar sem fram kom að A hefði ekki sýnt fram á að um bótaskylt tjón hefði verið að ræða sem fallið gæti undir gildissvið 2. gr. laga nr. 111/200, staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um sýknu S af aðalkröfu A. Þá taldi Landsréttur, að fenginni niðurstöðu um sýknu S af aðalkröfu A, hagsmuni A ekki standa til þess að fá ákvörðun S fellda úr gildi, sbr. 1. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var varakröfu A því vísað frá héraðsdómi.
Stefnandi höfðaði málið til heimtu bóta vegna líkamstjóns, aðallega á hendur Sjúkratryggingum Íslands en til vara á hendur íslenska ríkinu. Málið var sætt milli stefnanda og aðalstefnda en eftir stóð krafa stefnanda á hendur varastefnda. Talið var að ekki hefðu verið lagaskilyrði til þess að stefnandi hefði mátt beina kröfum sínum aðallega að aðalstefnda en til vara að varastefnda, á þann hátt sem stefnandi gerði. Dómurinn vísaði því af sjálfsdáðum frá kröfum stefnanda á hendur varastefnda.
A höfðaði mál gegn S og krafðist þess að úrskurður úrskurðarnefndar velferðarmála nr. 319/2017 yrði felldur úr gildi og S dæmt til að greiða honum 12.104.500 krónur í skaðabætur vegna tjóns sem hann rakti til lyfjameðferðar sem hann gekkst undir. Byggði A á því að tjón sitt væri að rekja til sjaldgæfs og þungbærs fylgikvilla meðferðar með tilgreindu lyfi og að ekki væri unnt að rekja svo sjaldgæfan fylgikvilla til eiginleika lyfsins heldur væri um að ræða einstaklingsbundna svörun hans við lyfinu og tjón hans því bótaskylt á grundvelli 4. töluliðar 2. gr. laga nr. 11/2000 um sjúklingatryggingu. S byggði á því að tjón A mætti rekja til eiginleika lyfsins og því ekki til staðar bótaskylda þar sem 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000 kveður á um að bætur greiðist ekki samkvæmt lögunum ef rekja má tjón til eignleika lyfs. Í dómi Landsréttar var rakið að í matsgerð dómkvaddra matsmanna kæmi fram að tjón A væri að rekja til langvarandi notkunar á umræddu lyfi og að ekkert kæmi fram í málatilbúnaði A eða í hinum áfrýjaða dóm um hvað fælist í einstaklingsbundinni svörun A við lyfinu. Var því lagt til grundvallar að nýrnabilun sú, sem A þjáðist af, væri að rekja til langvarandi notkunar umrædds lyfs og um væri að ræða sjaldgæfa en þekkta aukaverkun lyfsins sem teldist til eiginleika þess. Þar sem ekki þótti tækt að túlka 3. mgr. 3. gr. laga nr. 111/2000 með þeim hætti að hún næði ekki til sjaldgæfra og alvarlegra aukaverkanna lyfja var bótaskyldu hafnað og S sýknað af kröfum A.
Aðilar málsins deildu um hvort lög nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu heimiluðu S að greiða A miskabætur á grundvelli a-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Tilefni þess var ágreiningur um hvort læknir á Landspítala sem framkvæmdi kviðarholsspeglun á A þar sem báðir eggjastokkar hennar voru fjarlægðir hefði sýnt af sér stórfellt gáleysi við framkvæmd aðgerðarinnar. S byggði á því að skilja yrði orðalag 1. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 á þann veg að þar væri eingöngu vísað til I. kafla skaðabótalaga. A byggði aftur á móti á því að samkvæmt orðalagi ákvæðisins væri vísað til reglna skaðabótalaga í heild sinni. Hæstiréttur vísaði til markmiðs og forsögu laga nr. 111/2000 og að þeim hafi verið ætlað að bæta rétt sjúklinga og annarra sem nýti sér heilbrigðisþjónustu meðal annars með því að gera sök ekki að skilyrði greiðslu bóta. Hæstiréttur tók fram að samkvæmt orðum 1. mgr. 5. gr. laganna væri eingöngu vísað til þess að ákvörðun um fjárhæð tjóns færi eftir reglum skaðabótalaga en ekki að bótaréttur ákvarðaðist eftir reglum þeirra laga. Yrði því að skilja málsgreinina þannig að í henni fælust fyrirmæli um ákvörðun fjárhæðar bóta án tillits til sakar samkvæmt nánari fyrirmælum laganna. Þá væri sá bótagrundvöllur sem mælt er fyrir um í 26. gr. skaðabótalaga sérstaks eðlis. Komst Hæstiréttur því að þeirri niðurstöðu að bætur sem ákvarðaðar væru á grundvelli mats á ásetningi eða stórfelldu gáleysi samkvæmt 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga féllu ekki undir að vera ákvörðun bótafjárhæðar í skilningi 1. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000. Var S því sýknaður af kröfum A.
Stefnandi höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu vegna tjóns sem hann hefði hlotið af því að brjósklos sem hann reyndist vera með var ekki greint í sex ár. Fallist var á að læknismeðferð sem starfsmenn íslenska ríkisins veittu honum hefði ekki verið í samræmi við læknisfræðilega viðurkennda meðferð við brjósklosi. Á þessu saknæma verklagi starfsmanna sinna bæri íslenska ríkið ábyrgð.
Ekki var fallist á kröfu stefnanda um viðurkenningu á skaðabótaskyldu stefnda á grundvelli laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu þar sem skilyrði 2. gr. laganna voru ekki talin uppfyllt. Stefndi var því sýknaður í málinu.
Dómurinn féllst ekki á skaðabótaskyldu stefnda, íslenska ríkisins, vegna líkamstjóns stefnanda.
A höfðaði mál á hendur Í og S og krafðist skaðabóta á grundvelli 13. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna missis framfæranda, en eiginmaður hennar lést eftir meðferð á sjúkrahúsi. S greiddi A hámarksbætur samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Þá viðurkenndi Í bótaskyldu gagnvart A að tiltekinni fjárhæð en að frádreginni þeirri greiðslu sem S hafði innt af hendi. Snerist ágreiningur aðila um það við hvaða vísitölu ætti að miða framreikning skaðabóta samkvæmt 4. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Héraðsdómur féllst á það með Í að miða ætti við lánskjaravísitölu og var Í gert að greiða A þá fjárhæð sem Í hafði viðurkennt. Í dómi Landsréttar var því slegið föstu með vísan til lögskýringargagna og dóms Hæstaréttar í máli nr. 142/2014 að skýra bæri ákvæði 1. mgr. 15. gr. skaðabótalaga sem svo að hámark skaðabóta samkvæmt 4. mgr. 7. gr. laganna tæki breytingum miðað við lánskjaravísitölu frá og með gildistöku laganna. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.
A höfðaði mál til viðurkenningar skaðabótaskyldu Í vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í skurðaðgerð á tilgreindu sjúkrahúsi í nóvember 2017 og við eftirfarandi meðferð á Landspítalanum. Hélt A því fram að starfsmenn, sem Í bæri ábyrgð á, hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi við störf sín sem hefði leitt til þess að skorið var í görn A við skurðaðgerðina. Þá hafi komið gat á ristil A þegar dreni var komið fyrir á Landspítalanum eftir að sýkingar varð vart. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var í Landsrétti, kom fram að ekki hefði verið sýnt fram á að starfsmenn sem Í bæri ábyrgð á hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi við þá meðferð A sem um ræddi. Þá yrði ekki séð að meðferðin hefði verið í ósamræmi við ákvæði laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn, laga nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga eða önnur ákvæði sem A hefði vísað til. Það væri þó eigi að síður ljóst að A hefði fengið alvarlega sýkingu í kjölfar skurðaðgerðarinnar í nóvember 2017 og orðið fyrir líkamstjóni af þeim sökum. Talið var að óhappatilvik hefði valdið þessari sýkingu sem meta yrði til fylgikvilla aðgerðarinnar. Vegna þessa hefði A þegar fengið greiddar hámarksbætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Var Í sýknað af kröfum A.
Fallist á kröfu um skaðabætur vegna sjaldgæfs fylgikvilla lyfs.
Stefnandi krafðist bóta úr hendi stefnda á grundvelli laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu vegna afleiðinga aðgerðar sem stefnandi gekkst undir í kjölfar slyss. Eftir að málið var höfðað greiddi stefndi stefnanda stærstan hluta hinnar upphaflegu dómkröfu og studdist við ákvörðun bótafjárhæðar við matsgerð sem stefnandi aflaði. Eftir stóð þó ágreiningur um þjáningabætur vegna 43 daga. Dómurinn taldi að ætla yrði að þótt ekkert hefði farið úrskeiðis í aðgerðinni hefði stefnandi engu að síður liðið þjáningar í skilningi 1. mgr. 3. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 vegna slyssins á umræddu tímabili. Sjúklingatryggingaratburðurinn var því ekki talinn meginorsök þjáninga stefnanda á tímabilinu. Stefndi var því sýknaður af kröfu stefnanda.
Stefnandi höfðaði mál á hendur íslenska ríkinu vegna tjóns sem hún hefði hlotið af því að bæklunarlækni hefðu orðið á mistök við skurðaðgerð á baki hennar. Fallist var á að saknæm mistök hefðu verið gerð við lok læknisaðgerðarinnar og við eftirmeðferð stefnanda. Með matsgerð dómkvaddra matsmanna var stefnandi talin hafa sýnt fram á tjón sem stæði í orsakatengslum við og væri sennileg afleiðing af saknæmu verklagi starfsmanns sem íslenska ríkið bæri skaðabótaábyrgð.
Ekki var fallist á að heimilislæknir sem stefnandi talaði við símleiðis tveimur dögum áður en hann fékk heilablóðfall bæri ábyrgð á því að stefnandi hefði orðið fyrir heilablóðfallinu með því að boða stefnanda til læknisskoðunar fjórum dögum eftir að þeir töluðu saman símleiðis frekar en að senda hann strax í rannsóknir. Ósannað var að læknirinn hefði haft læknisfræðilegar forsendur til að gruna að heilablóðfall væri yfirvofandi. Því var Íslenska ríkið sýknað af kröfu um viðurkenningu skaðabótaskyldu.
Eiginmaður stefnanda lést í kjölfar aðgerðar eftir slys og voru greiddar út bætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 en í málinu beindi stefnandi frekari kröfum til skaðabóta að stefndu SÍ og íslenska ríkinu. Var í málinu deilt um rétt bótaviðmið eða útreikningsaðferð, sbr. 13. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og var úr því leyst og stefnanda tildæmdar bætur úr hendi stefnda íslenska ríkinu samkvæmt varakröfu stefnanda.
A krafðist viðurkenningar á bótaskyldu íslenska ríkisins vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í skurðaðgerð og síðari meðferð á Landspítalanum. Ekki var talið sýnt fram á að starfsmenn sem stefndi bæri ábyrgð á hefðu sýnt af sér saknæma háttsemi við meðferð A. Tekið var fram að A hefði fengið alvarlega sýkingu í kjölfar skurðaraðgerðar en meta yrði hana sem fylgikvilla aðgerðarinnar. Þá hefði A fengið greiddar hámarksbætur samkvæmt lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu.
Stefndi dæmdur til greiðslu þriðjungs tjóns stefnanda vegna læknismeðferðar, sem fólst í aðgerð á öxl, sem leiddi til taugaskaða í handlegg. Greiddar voru þannig bætur vegna þess hluta tjóns, sem væri á ábyrgð svæfingalæknis, en varastefndi hafði þegar viðurkennt ábyrgð bæklunarlæknis og greitt bætur tveggja þriðju hluta tjónsins.
Stefndu dæmd til að greiða bætur til stefnenda fyrir missi framfæranda og miskabætur vegna læknamistaka.
Hafnað var kröfu Þ um viðurkenningu á bótaskyldu T og á bótarétti Þ úr lögbundinni sjúklingatryggingu læknis hjá T vegna tjóns sem Þ taldi að rekja mætti til læknisaðgerðar. Þ hafði sýnt fram á að mistök hefðu orðið, né heldur að rétt hefði verið að beita annarri aðferð.
Fallist var á bótakyldu stefnda íslenska ríkisins sem dreifingaraðila samkvæmt lögum um skaðsemisábyrgð vegna tjóns sem talið var sannað að stefnandi hefði orðið fyrir vegna galla í bjargráðsleiðslu.
Íslenska ríkið var sýknað af bótakröfu einstaklings vegna tjóns af völdum bólusetningar gegn svokallaðri svínaflensu, en einstaklingurinn hafði áður fengið greiddar bætur samkvæmt lögum um sjúklingatryggingu.
Stefndi var sýknaður af kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur til bóta úr sjúklingatryggingu tveggja lækna vegna líkamstjóns sem byggt var á að stefnandi hefði orðið fyrir í skurðaðgerð.
A höfðaði mál til heimtu skaðabóta úr hendi L vegna tjóns sem hann varð fyrir við uppsetningu þvagleggs í tengslum við aðgerð sem hann gekkst undir á L. Ekki var deilt um að A hefði orðið fyrir tjóni eða um útreikning á bótafjárhæð en aðila greindi á um hvort starfsmenn L hefðu valdið A tjóninu með saknæmri háttsemi. Í dómi Landsréttar var meðal annars skírskotað til þeirrar meginreglu í skaðabótarétti að tjónþoli yrði að sanna að tjóni hefði verið valdið með saknæmum hætti og jafnframt hver bæri ábyrgð á því en í vissum tilvikum hefði í dómaframkvæmd verið slakað á þessum kröfum, til dæmis þegar vinnuveitandi sinnti ekki tilkynningarskyldu um slys. Slík vanræksla hefði leitt til þess að vinnuveitandi yrði látinn bera hallann af skorti á sönnun um þau atriði sem gætu haft áhrif á sakarmat og væru talin óljós. Á hinn bóginn hvíldi sú skylda að jafnaði á tjónþola að sýna fram á að vanræksla á því að tilkynna slys og að rannsókn hefði ekki farið fram á því ylli vafa um sönnun um tildrög þess. Tjón A teldist sennileg afleiðing aðgerða sem hann hefði gengist undir en um skaðabótaábyrgð sérfræðinga giltu strangari reglur en almennt í skaðabótarétti. Með hliðsjón af þeim upplýsingum um heilsufar A sem legið hefðu fyrir um það bil hálfu ári eftir atvikið, hefði eigi síðar en þá í öllu falli borið að skrá það með þeim hætti sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 9. gr. laga nr. 41/2007 um landlækni og lýðheilsu. Það hefði ekki verið gert en tilgangur slíkrar skráningar væri að finna skýringar á óvæntum atvikum og tryggja að þau endurtækju sig ekki. Yrði að ætla að á þessum grundvelli og svo skömmu eftir að atvikið átti sér stað hefði verið unnt að varpa skýrara ljósi á það þannig að hægt væri að meta hvort um óhappatilvik eða saknæmt gáleysi hafi verið að ræða. Í ljósi þeirrar óvissu sem væri um orsök þess að A hefði orðið fyrir líkamstjóni í umrætt sinn og um ástæður hennar þætti rétt, svo sem hagaði til í málinu, að snúa sönnunarbyrði um orsökina við og fella skaðabótaábyrgð á tjóninu á L. Var L dæmdur til að greiða A skaðabætur ásamt vöxtum.
A höfðaði mál aðallega á hendur SÍ en til vara á hendur Í. Gerði A þær kröfur á hendur SÍ að ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 yrði felld úr gildi sem og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011 og að SÍ yrði dæmt til þess að greiða A nánar tilgreinda fjárhæð. Þá gerði A þær kröfur á hendur Í, sem varastefnda, að ef SÍ yrði sýknað af síðari dómkröfu A yrði Í dæmt til að greiða A sömu fjárhæð og krafist var úr hendi aðalstefnda SÍ. Kröfur A á hendur SÍ voru meðal annars byggðar á því að A hefði orðið fyrir líkamstjóni vegna bilunar eða galla í bjargráði og að hann ætti rétt á bótum frá SÍ á grundvelli ákvæða laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu. Kröfu sína á hendur Í byggði A einkum á því að hann ætti rétt til skaðabóta á grundvelli ákvæða laga nr. 25/1991 um skaðsemisábyrgð þar sem A hefði orðið fyrir tjóni af völdum gallaðs bjargráðs sem Landspítalinn hefði flutt inn og dreift. Við rekstur málsins fyrir héraðsdómi var ákveðið að skipta sakarefni þess á þann hátt að fyrst yrði leyst úr kröfu A um að felld yrði úr gildi ákvörðun SÍ 22. janúar 2010 og úrskurður úrskurðarnefndar almannatrygginga 28. janúar 2011. Við upphaf aðalmeðferðar um fyrri dómkröfu A var bókað í þingbók að héraðsdómari hefði kvatt tvo lækna sem sérfróða meðdómsmenn til setu í dóminum. Jafnframt var bókað að lögmaður Í viki úr sal þar sem hlutur Í í málinu hvíldi á meðan leyst væri úr fyrri dómkröfu A. Þá komu vitni fyrir dóminn og gáfu skýrslu. Dómur var kveðinn upp í málinu 28. febrúar 2017 þar sem dómkrafa A var tekin til greina. Í kjölfarið tók SÍ ákvörðun um að greiða Á hámarksbætur samkvæmt 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 og í þinghaldi 16. október 2017 var því lýst yfir af hálfu SÍ að fallist væri á kröfugerð A, þar á meðal um dráttarvexti. Í þinghaldinu var bókað að lögmaður Í teldi að fara þyrfti fram sönnunarfærsla að nýju sambærileg þeirri sem þegar hefði farið fram. Sjónarmið Í voru áréttuð bókun í þinghaldi 23. mars 2018, þar á meðal um nauðsyn þess að dómurinn yrði eins skipaður við meðferð málsins sem fram undan væri. Í bókun dómsformannsins var tekið fram að Í hefði fallist á sakarskiptingu og átt þess kost að láta fyrri hluta málsins til sín taka, auk þess sem dómi í fyrri hluta málsins hefði ekki verið áfrýjað og niðurstaða hans væri því bindandi. Þá væri ekki þörf á sérþekkingu í þeim hluta málsins sem eftir stæði þar sem ágreiningur þar lyti að greiðsluskyldu Í. Bókað var af hálfu Í í þinghaldi 5. júlí 2018 það sjónarmið að vísa ætti málinu frá þar sem ekki reyndi á aðild varastefnda nema aðalstefndi hefði verið sýknaður. Í dómi Landsréttar kom fram að eins og samspili krafna á hendur aðal- og varastefnda var háttað í þessu máli hefði ekki verið skylt að vísa kröfum á hendur Í frá dómi eftir að því hafði verið lýst yfir í þinghaldi að málinu væri lokið að því er varðaði SÍ. Þá sagði að þótt sakarefni málsins hefði verið skipt á grundvelli 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála væri áfram um eitt og sama dómsmálið að ræða. Af ákvæðum 4. gr. og 2. mgr. 115. gr. laga nr. 91/1991 leiddi að hinir sérfróðu meðdómsmenn, sem tekið höfðu sæti með dómsformanni í málinu, hefðu eftir uppkvaðningu dóms um fyrri hluta málsins áfram átt að taka þátt í aðalmeðferð og samningu dóms um þær kröfur sem dómurinn átti þá eftir að taka afstöðu til. Því til viðbótar var tekið fram að sakarefni á hendur Í voru að hluta til önnur en á hendur SÍ og enn væri í málinu deilt um atriði sem sérkunnáttu þyrfti til að leysa úr. Í stað þess að dómurinn yrði áfram fjölskipaður kaus dómsformaður að annast málsmeðferðina einn og kveða einn upp dóm í málinu, að hluta til á grundvelli forsendna fyrri dóms í málinu, þó að Í hefði ekki átt aðild að þeirri málsmeðferð. Með vísan til þessa taldi Landsréttur svo alvarlega annmarka vera á meðferð málsins í héraði að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hinn áfrýjaða dóm af sjálfsdáðum og vísa málinu heim í hérað til löglegrar meðferðar á ný.
Í málinu var deilt um hvort A hefði orðið fyrir líkamstjóni sem mætti rekja til óforsvaranlegrar meðferðar sjúkraþjálfara í kjölfar krossbandsaðgerðar sem hann gekkst undir. A höfðaði mál gegn V hf. og krafðist þess að tjón hans yrði bætt úr sjúklingatryggingu sjúkraþjálfarans. Í héraði var sakarefni málsins skipt með heimild í 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þannig að fyrst var fjallað um hvort bótakrafa A væri fyrnd. Lagt var til grundvallar að A hefði fengið eða mátt fá vitneskju um meint tjón sitt í síðasta lagi í mars 2013 og hefði fyrningarfrestur meintrar bótakröfu samkvæmt 2. gr. 111/2000 um sjúklingatryggingu þá tekið að líða, sbr. 19. gr. laganna. Þá var ekki fallist á að fyrningu kröfunnar hefði verið slitið með kvörtun hans til landlæknis samkvæmt 12. gr. laga nr. 41/2007 um landlækni og lýðheilsu. Var því talið að sú krafa, sem A kynni að hafa átt á hendur V hf., hefði verið fallin niður fyrir fyrningu.
A höfðaði mál á hendur Í til heimtu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hún taldi sig hafa orðið fyrir vegna mistaka við læknismeðferð á Landspítalanum árið 2008. A hafði orðið fyrir slysi er hún féll í garði við heimili sitt og bar fyrir sig vinstri hönd. Á slysadeild spítalans var hún greind með brot á vinstri upphandlegg. Landsréttur, sem skipaður var sérfróðum meðdómanda, féllst á það mat héraðsdóms að aðgerðin sem A gekkst undir hefði verið framkvæmd í samræmi við viðurkennda læknisfræðilega meðferð og að þær aðferðir sem viðhafðar voru daginn eftir við könnun á blóðflæði hefðu verið í samræmi við hefðbundna mælikvarða og hefðu gefið til kynna að blóðflæði í handlegg A væri í lagi. Var Í því sýknað af kröfu A.
Viðurkennt var að stefnandi ætti rétt á bótum úr sjúklingatryggingu læknis hjá hinu stefnda vátryggingafélagi vegna líkamstjóns sem hlaust af inntöku lyfs sem hún hafði þekkt ofnæmi fyrir en læknirinn ávísaði til hennar.
Talið var að krafa stefnanda vegna sjúkraþjálfunar sem hann hafði gengist undir í kjölfar aðgerðar hefði verið fyrnd við höfðun málsins, sbr. 19. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingar.
Íslenska ríkið sýknað af skaðabótakröfu sjúklings. Ósannað var að um saknæm mistök læknis hefði verið að ræða, heldur sjaldgæfan fylgikvilla aðgerðar.
Stefndi LSH var sýknaður af skaðabótakröfu stefnanda. Var ekki fallist á það að sýnt hafi verið fram á að þær langtímaafleiðingar af uppsetningu á þvaglegg sem stefnandi virðist glíma við hafi leitt af einhvers konar mistökum eða vanrækslu sem stefndi eða starfsmenn hans beri ábyrgð á svo að leiði til skaðabótaskyldu.
A höfðaði mál á hendur tryggingafélagi og krafðist viðurkenningar á rétti á fébótagreiðslu á grundvelli laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu vegna sjúkdómsmeðferðar sem B lýtalæknir framkvæmdi á árinu 2007 og fólst í ísetningu PIP brjóstapúða. Tryggingafélagið var sýknað þar sem ekki þótti sýnt fram á að B hefði gert mistök í skilningi laganna og þá var ósannað að tjón A mætti rekja til galla í brjóstapúðunum.
Dómurinn, sem m.a. var skipaður sérfróðum meðdómanda, taldi stefnanda ekki eiga rétt á bótum á grundvelli laga um sjúklingatryggingu vegna greiningar og meðferðar á hjartadeild Landspítala. Sýknað af kröfu um ógildingu úrskurðar.
Íslenska ríkið var sýknað af skaðabótakröfu vegna líkamstjóns þar sem ósannað var talið að saknæm mistök hefðu átt sér stað við bráðaaðgerð á stefnanda í kjölfar slyss. Matsgerð dómkvaddra matsmanna, þar sem svarað var tveimur matsspurningum um framkvæmd aðgerðarinnar, var ekki talin nægjanleg til sönnunar um saknæma háttsemi heilbrigðisstarfsmanna, þrátt fyrir strangt sakarmat. Málsástæðu stefnanda um að beita bæri sakarlíkindareglu var hafnað. Nýjar málsástæður sem fram komu við aðalmeðferð málsins og lutu að læknismeðferð í kjölfar aðgerðarinnar töldust of seint fram komnar og var ekki litið til þeirra við niðurstöðu málsins.
Ágreiningur aðila laut að því hvort að krafa A á hendur S til heimtu bóta vegna varanlegs líkamstjóns, sem hann taldi sig hafa orðið fyrir vegna ónógs eftirlits lækna á nánar tilgreindum sjúkrastofnunum, hefði verið fyrnd þegar málið var höfðað. Talið var að leggja yrði til grundvallar að A hefði haft vitneskju um ætlað tjón sitt þegar hann sótti um bætur til S með umsókn 25. október 2010 og hefði fyrningarfrestur hugsanlegrar bótakröfu samkvæmt 2. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu þá tekið að líða, sbr. 19. gr. laganna. S hafnaði kröfu A 12. apríl 2011 og var fyrningu þá slitið, sbr. 16. gr. og 21. gr. laga nr. 150/2007 um fyrningu kröfuréttinda, og nýr fyrningarfrestur hófst vegna dómkröfu hans. A höfðaði málið 16. desember 2015 og voru þá liðin meira en fjögur ár frá því að fyrningu var slitið. Var því talið að sú krafa, sem A kynni að eiga á hendur S, hefði verið fallin niður fyrir fyrningu.
A höfðaði mál á hendur Í og krafðist bóta vegna missis framfæranda, greiðslu útfararkostnaðar og miskabóta í kjölfar andláts B, eiginmanns síns, sem lést eftir að hafa verið til meðferðar á Landspítalanum. Byggði A á því að starfsmenn sjúkrahússins hefðu sýnt af sér stórfellt gáleysi við greiningu og meðferð á undirliggjandi blóðsegasjúkdómi B, sem leitt hefði til andláts hans, en B hlaut svokallaðan skyndidauða eftir að hafa verið útskrifaður af sjúkrahúsinu í kjölfar skurðaðgerðar. Héraðsdómur, sem skipaður var sérfróðum meðdómsmönnum, sýknaði Í með þeim rökum að þótt læknismeðferð B hefði ekki verið með öllu aðfinnslulaus yrði ekki talið að dánarorsök hans yrði rakin til læknismeðferðarinnar og því væru skilyrði skaðabótaréttarins um orsakatengsl ekki uppfyllt. Fyrir Hæstarétti aflaði A matsgerðar þar sem óskað var mats á því hvort mistök hefðu verið gerð við greiningu og meðferð sjúkdóms B og hvort rekja mætti andlát hans til þeirra mistaka. Aflaði Í jafnframt yfirmats á sömu atriðum. Í dómi sínum vísaði Hæstiréttur til þess að undirmatsgerðin væri afdráttarlaus um að læknar á Landspítalanum hefðu gert afdrifarík mistök við greiningu og meðferð sjúkdóms B. Þannig hefði sjúkdómur hans hvorki verið greindur tímanlega né meðhöndlaður með réttum hætti, auk þess sem sjúkdómsástand hans hefði verið vanmetið áður en hann var útskrifaður af sjúkrahúsinu. Fengju þessar niðurstöður undirmatsgerðarinnar jafnframt stoð í yfirmatsgerðinni, sem væri hins vegar því marki brennd að matsmenn tækju þar að sér það hlutverk dómstóla að leggja mat á sök lækna sjúkrahússins. Taldi Hæstiréttur ljóst að leggja yrði til grundvallar að þau mistök sem hefðu verið gerð við greiningu og meðferð sjúkdóms B og ítarlega væri lýst í undirmatsgerðinni, væri að rekja til stórfellds gáleysis starfsmanna sjúkrahússins og með því að báðum matsgerðunum bæri saman um að líkleg orsök andláts B væri að rekja til hinnar röngu greiningar og meðhöndlunar sjúkdómsins, var fallist á að Í bæri skaðabótaábyrgð á tjóni A.
Kröfu stefnanda um ógildingu úrskurðar úrskurðarnefndar almannatrygginga og viðurkenningu á bótaskyldu stefndu vísað frá dómi.
Í málinu krafðist A þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda Í vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir á hægri hendi í kjölfar læknismeðferðar á Landspítalanum árið 2001. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í matsgerð tveggja dómkvaddra manna, sem A hafði aflað undir rekstri málsins í héraði, hefði því verið lýst að haga hefði mátt meðferð A á annan veg en gert var umrætt sinn. Á hinn bóginn hefði ekki falist í þessu áliti, fremur en öðrum gögnum málsins, sönnun á því að mistök hefðu verið gerð í þessari meðferð sem leitt gætu til skaðabótaskyldu Í. Var Í því sýknað af kröfu A.
A krafðist þess að felldur yrði úr gildi sá hluti ákvörðunar S sem laut að því að bætur til hans samkvæmt lögum nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu skertust samkvæmt þeim fyrirmælum 2. mgr. 5. gr. laganna að hámarksbætur væru 5.000.000 króna. Reisti hann þá kröfu á því að fyrrgreint ákvæði bryti gegn jafnræðisreglu stjórnsýslulaga nr. 37/1993 og stjórnarskrárinnar, auk þess sem í því fælist skerðing eignarréttinda samkvæmt 72. gr. stjórnarskrárinnar. Í dómi héraðsdóms kom meðal annars fram að þar sem lög nr. 111/2000 mæltu fyrir um rétt sem óvíst væri hvort sjúklingar ættu annars en sviptu þá ekki rétti væri ekki um að ræða brot gegn eignaréttarákvæði 1. mgr. 72. gr. stjórnarskrárinnar. Þá styddist það við málefnaleg sjónarmið að setja þak á fjárhæð bóta eftir lögunum. Loks væri hvorki um að ræða brot gegn jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga nr. 37/1993 né 1. mgr. 65. gr. stjórnarskrárinnar. Var kröfu A því hafnað. Í dómi Hæstaréttar sagði að þar sem ákvörðun S ætti stoð í skýru og ótvíræðu ákvæði 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 væri ekki um að ræða brot á jafnræðisreglu 11. gr. stjórnsýslulaga. Um eignarréttarákvæði stjórnarskrárinnar sagði síðan að því hefði verið slegið föstu í dómaframkvæmd að löggjafinn hefði nokkurt svigrúm til að takmarka fjárhæð bóta vegna skerts aflahæfis væru slíkar takmarkanir reistar á efnislegum ástæðum og jafnræðis gætt. Þar sem málefnaleg sjónarmið lægju að baki 2. mgr. 5. gr. laga nr. 111/2000 og reglan tæki jafnt til allra tjónþola samkvæmt lögunum fæli hún ekki í sér brot gegn 1. mgr. 65. gr. stjórnarskrárinnar. Var S því sýknaður af kröfu A.
Ágreiningur aðila laut að því hvort S og Í bæru bótaábyrgð á líkamstjóni sem A taldi að rekja mætti til afleiðinga læknismeðferðar sem hann hlaut árið 2003, annars vegar á Ítalíu þar sem hann var fyrst lagður inn í kjölfar þess að hann varð fyrir heilablóðfalli og hins vegar á Landspítala sem tók við meðferð A eftir komu hans til Íslands um viku síðar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hefði sjálfur leitað á umrætt sjúkrahús á Ítalíu án þess að vist hans þar hefði komið til eftir reglum þágildandi 35. gr. laga nr. 117/1993 um almannatryggingar, sbr. nú 1. mgr. 23. laga nr. 112/2008 um sjúkratryggingar, hvorki að því er varðaði ástæðu fyrir henni né aðdraganda hennar. Af þessum sökum gæti hann ekki krafið S um bætur vegna tjóns, sem rekja mætti til meðferðarinnar þar ytra. Kröfu um bætur fyrir slíkt tjón yrði enn síður beint að Í á grundvelli almennra reglna um sakarábyrgð starfsmanna Landspítala og vinnuveitandaábyrgð Í á þeim. Kom því einungis til skoðunar hvort A ætti rétt til bóta vegna tjóns af þeirri meðferð sem hann fékk á Landspítala á nánar tilgreindu tímabili. Með hliðsjón af niðurstöðum tveggja matsgerða var talið að ýmis mistök hefðu verið gerð við meðferð A frá því að hann var lagður inn á Landspítala, þar á meðal að ekki hefði verið gætt að því að afla upplýsinga frá ítalska sjúkrahúsinu um greiningu á sjúkdómi hans og meðferð þar, ekki hefði verið bætt úr þessu með viðhlítandi rannsóknum og A hefði vegna mistaka þurft að sæta einangrun vegna smithættu lengur en þörf hefði verið. Þá hefði honum verið gefið lyf sem yki hættu á því að hann fengi á ný blóðtappa í heila, sem síðar varð raunin. Var því lagt til grundvallar að uppfyllt væru skilyrði 1. töluliðar 2. gr. laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu til að A öðlaðist rétt til bóta úr sjúklingatryggingu. Í samræmi við niðurstöðu yfirmatsgerðar var jafnframt lagt til grundvallar að tjón A af völdum meðferðarinnar á Landspítala á umræddu tímabili svaraði til fjórðungs af heildartjóni hans. Loks var ekki fallist á með S að krafa A hefði verið fallin niður fyrir fyrningu samkvæmt 1. mgr. 19. gr. laga nr. 111/2000. Samkvæmt framansögðu var S gert að greiða A tilgreinda fjárhæð.
A tók við greiðslu bóta úr hendi S vegna heilsutjóns sem hann hlaut og rekja mátti til mistaka í aðgerð sem A gekkst undir árið 2013. Voru bætur til A grundvallaðar á matsgerð sérfræðings sem S hafði aflað. A taldi að afleiðingar mistakanna hefðu verið vanmetnar og óskaði síðar einhliða mats lögfræðings og læknis á afleiðingunum. Á grundvelli þess sérfræðimats höfðaði A mál þetta til endurupptöku bótaákvörðunarinnar. Í dómi héraðsdóms, sem staðfestur var með vísan til forsendna í Hæstarétti, kom fram að A hefði hvorki óskað eftir áliti örorkunefndar né aflað mats dómkvaddra manna eins og honum hefði staðið til boða að lögum. Þess í stað hefði A aflað einhliða mats tveggja manna án aðkomu S. Vegna þessa aðdraganda yrði síðargreint sérfræðimat ekki lagt til grundvallar ákvörðun um hvort skilyrði væru til að taka upp að nýju ákvörðun um bætur fyrir varanlegan miska eða örorku, sbr. dóma Hæstaréttar í málum nr. 639/2014 og 359/2015. Fór málatilbúnaður A því í bága við e. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 og var málinu vísað frá héraðsdómi.
Skaðabótamáli vísað frá dómi, þar sem sérfræðiáliti skv. 10. gr. skaðabótalaga, hafði ekki verið hnekkt með fullnægjandi hætti, heldur með einhliða mati.
Stefndu sýknuð af bótakröfu stefnanda.
Skaðabótamál.
Stefndi sýknaður af kröfu stefnanda um skaðabætur.
Staðfestur var úrskurður héraðsdóms um að X skyldi sæta gæsluvarðhaldi á grundvelli a. liðar 1. mgr. 95. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála.
Frávísun.
Stefndi sýknað af kröfu stefnanda um bætur vegna líkamstjóns.