Dómstólaleit

Í málinu deildu aðilar um það hvort krafa P ehf. á hendur V hf., til greiðslu bóta úr rekstrarstöðvunartryggingu vegna tjóns 6. júlí 2014 við bruna í húsnæði verslunarinnar G, hefði verið fyrnd þegar málið var höfðað í júní 2019. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 52. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga fyrndist krafa um bætur á fjórum árum og hæfist fresturinn við lok þess almanaksárs er vátryggður fékk nauðsynlegar upplýsingar um þau atvik sem væru grundvöllur kröfu hans. Orðalag ákvæðisins yrði ekki skilið með þeim hætti að endanleg kröfugerð vátryggðs þyrfti að liggja fyrir eða öll atvik sem gætu haft áhrif á endanlega bótafjárhæð. Af vátryggingarskilmálum V hf. væri ljóst að lengd raunverulegs bótatímabils væri einn þeirra þátta sem gæti haft hvað mest áhrif á fjárhæð bóta og þar með á grundvöll bótakröfu vátryggðs. Bótatímabilið hefði verið hálfnað í árslok 2014 þegar P ehf. sendi V hf. kröfubréf sem miðaði við 12 mánaða rekstrarstöðvun með þeim fyrirvara að ákvörðun hefði ekki verið tekin um að hefja rekstur G að nýju. Í svarbréfi V hf. hefði kröfum P ehf. verið hafnað sem ótímabærum á þeim grunni að gerð væri krafa um bætur fram í tímann og tjónið ekki fram komið. Af gögnum málsins yrði ekki ráðið að V hf. hefði leitað frekar eftir upplýsingum um hvort til stæði að endurreisa rekstur G eða knúið á um að P ehf. tæki slíka ákvörðun. Var V hf. látið bera hallann af því að ósannað væri að P ehf. hefði fyrir árslok 2014 haft nauðsynlegar upplýsingar um atvik sem skipt gátu sköpum um afmörkun bótatímabilsins og voru grundvöllur kröfu hans í skilningi 1. mgr. 52. gr. laga nr. 30/2004. Hinn áfrýjaði dómur var því staðfestur og viðurkennt að umrædd krafa hefði ekki verið fyrnd þegar málið var höfðað.

S fól lögmanni að annast um innheimtu bóta fyrir sína hönd vegna vinnuslyss sem hann lenti í á árinu 2005 og fór uppgjör bóta vegna slyssins fram á árinu 2009. S taldi að lögmaðurinn hefði sýnt af sér vanrækslu við gæslu hagsmuna sinna og krafðist bóta á grundvelli starfsábyrgðartryggingar lögmannsins hjá V hf. Byggði S annars vegar á því að lögmaðurinn hefði valdið sér tjóni með því að stofna til kostnaðar við öflun matsgerðar dómkvaddra manna sem ekki hefði fengist endurgreiddur. Hins vegar taldi S að tjón sitt mætti rekja til ætlaðs mismunar fjárhæðar þeirra bóta sem hann hafði fengið greiddar vegna slyssins og fjárhæðar þeirra bóta sem S taldi sig hafa átt tilkall til hefði lögmaðurinn haldið rétt á máli hans. Hæstiréttur staðfesti þá niðurstöðu héraðsdóms að hafna fjárkröfu S vegna þess kostnaðar sem hlaust af öflun matsgerðarinnar. Þá taldi rétturinn jafnframt að S hefði ekki tekist að sýna fram á að hann hefði orðið fyrir frekara tjóni en því sem bætt var með uppgjörinu 2009. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V hf. af kröfum S því staðfest.

A slasaðist á fæti við vinnu sína hjá forvera B ehf. á árinu 2005 en fyrirtækið var þá með frjálsa ábyrgðartryggingu og samningsbundna slysatryggingu launþega fyrir starfsmenn sína hjá V hf. A tilkynnti V hf. fyrst um slysið á árinu 2014 og fékk í kjölfarið greiddar skaðabætur en við uppgjör þeirra var dregin frá bótum fyrir varanlega örorku sú fjárhæð sem svaraði til réttar A til greiðslna úr slysatryggingu launþega, sbr. 4. mgr. 5. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Í málinu deildu aðilar um réttmæti þess frádráttar. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar A tilkynnti V hf. um slysið hefði krafa til bóta úr slysatryggingu launþega verið fyrnd. Var talið að sú vanræksla A að láta undir höfuð leggjast að sækja um bætur úr tryggingunni, sbr. 21. gr. laga nr. 50/1954 um vátryggingarsamninga, þrátt fyrir að hann hefði haft einkenni frá fætinum allt frá slysdegi, væri á hans ábyrgð, en honum hefði borið í samræmi við meginreglur skaðabótaréttar að takmarka tjón sitt. Var B ehf. því sýknaður af kröfu A.

Húsfélag fjöleignarhússins R o.fl. höfðuðu mál gegn V hf. til heimtu bóta úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra vegna galla á húsinu. Deildu aðilar um hvernig framreikna ætti vátryggingafjárhæðina, sem að öðru leyti var óumdeild, að teknu tilliti til byggingarvísitölu. Í dómi Hæstaréttar kom fram að óumdeilt væri í málinu að tjón R o.fl. hefði stafað af missmíð á húsinu sem vátryggingin tæki til. Húsið hefði verið byggt á árunum 2004 til 2006 en félagið sem að því stóð hefði afhent íbúðir í því til kaupenda á tímabilinu frá desember 2005 fram í apríl 2006. Hefði krafa um skaðabætur því orðið til á árinu 2006. Ekkert lægi fyrir um að hin saknæma vanræksla byggingarstjórans hefði spannað yfir tímabil eftir það. Miða yrði greiðsluskyldu V hf. við fjárhæð vátryggingarinnar, sem þá var í gildi samkvæmt skilmálum um hana, enda hefði þar ekki verið kveðið á um annað tímamark til útreiknings fjárhæðarinnar. Var V hf. því dæmt til að greiða R o.fl. nánar tilgreinda fjárhæð.

Á krafði V hf. um skaðabætur úr sjúkra- og slysatryggingarlið forsjármannstryggingar sem vinnuveitandi Á hafði keypt og hann var rétthafi að, vegna líkamstjóns sem Á varð fyrir í árekstri í mars 2003. Talið var að Á hefði eigi síðar en í júlí 2007 mátt vera ljóst að hann hefði hlotið varanlegt heilsutjón við slysið, þegar hann fékk vottorð læknis þar um. Á því tímamarki var Á talinn hafa haft tilefni til að hefjast handa við fullnustu kröfu sinnar, en lagt var til grundvallar að það hefði verið unnt að gera fyrir árslok 2007. Tók fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt 29. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga, sem talin voru eiga við um atvik málsins, því að líða 1. janúar 2008 og var hann liðinn er Á höfðaði mál sitt á hendur V hf. í nóvember 2012. Var V hf. því sýknaður af kröfu Á.

Staðfestur var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfum S á hendur V hf. með skírskotun til þess að málsóknarreglur 44. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga giltu ekki vegna tjónsatvika sem urði fyrir gildistöku laganna, sbr. dóm Hæstaréttar 10. janúar 2007 í máli nr. 651/2006.

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 4. desember 2003. Bótauppgjör fór fram 13. apríl 2005 á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og aðilar öfluðu sameiginlega. Tók A við bótum úr hendi T hf. með fyrirvara varðandi varanlegan miska og varanlega örorku. A aflaði á árinu 2011 einhliða annarrar matsgerðar. Á grundvelli hennar krafði hann T hf. um bætur umfram það sem hann hafði þegar fengið greitt og byggði á því að með matsgerðinni væri sýnt fram að heilsufar hans hafi versnað frá fyrra mati. T hf. og B töldu fyrri matsgerð ekki hafa verið hnekkt með þeirri síðari og að kröfur A væru fyrndar sbr. 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Hæstiréttur taldi síðari matsgerðina ekki hnekkja þeirri fyrri sem málsaðilar hefðu aflað sameiginlega og samið um að leggja til grundvallar bótauppgjörinu. Hafi A því ekki sýnt fram á að hann hafi öðlast viðbótarkröfu á hendur T hf. og B vegna þess að heilsufar hans hafi versnað frá því fyrra matið fór fram. Af því leiddi og að A hefði heldur ekki sýnt fram á að ófyrirséðar breytingar hafi orðið á heilsufari hans frá fyrra mati í skilningi 11. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Þá taldi Hæstiréttur kröfu A um miskabætur samkvæmt a. lið 1. mgr. 26. gr. laganna fyrnda. Í árslok 2005 hafi legið fyrir allar upplýsingar um heilsufar A sem gerðu honum kleift að leita fullnustu kröfu sinnar sbr. 99. gr. laga nr. 50/1987 en málið hafi verið höfðað 23. júní 2011. Staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um sýknu T hf. og B.

Þ krafðist þess að viðurkenndur yrði réttur hennar til iðgjaldafrelsis af sjúkdómatryggingu hjá O hf. á grundvelli vátryggingarskilmála tryggingarinnar, en hún var óvinnufær vegna sjúkdóms sem ekki var bótaskyldur samkvæmt tryggingunni. O hf. bar því við að Þ hefði vanrækt upplýsingaskyldu sína varðandi sjúkdómseinkenni sem hún hefði haft áður en hún sótti um trygginguna, en iðgjaldafrelsi hefði verið undanskilið í tryggingunni hefðu upplýsingarnar legið fyrir á þeim tíma. Hæstiréttur taldi að um óverulega vanrækslu í merkingu 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga hefði verið að ræða af hálfu Þ og var réttur hennar til iðgjaldafrelsis því viðurkenndur.

A krafðist greiðslu bóta úr líftryggingu maka síns, M, sem lést í maí 2010. Í málinu var m.a. deilt um rétt O hf. til að skerða tryggingabætur til A vegna meintra rangra eða ófullnægjandi upplýsinga M um reykingavenjur og heilsufar við gerð líftryggingarsamnings. Staðfesti Hæstiréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að með vísan til orðalags 146. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingarsamninga og lögskýringargagna bæri að leysa úr ágreiningi málsaðila á grundvelli þeirra laga en ekki laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga. Með vísan til þess að spurning sú er varðaði reykingar M var efnislega takmörkuð og ekki að öllu leyti í samræmi við upplýsingar aðaláfrýjanda í líftryggingarskilmálum þeim er hann taldi vera hluta samnings þess sem á komst, var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að ósannað væri að M hafi gefið rangar upplýsingar þegar hann svaraði því til að hann reykti ekki. Þá var og staðfest niðurstaða héraðsdóms um að þótt M hafi ekki að öllu leyti fullnægt upplýsingaskyldu sinni þegar hann svaraði öðrum spurningum um heilsufar sitt hafi verið um óverulega vanrækslu af hans hálfu að ræða í merkingu 2. mgr. 83. gr. laga nr. 30/2004 og að O hf. hafi því verið óheimilt að fella ábyrgð félagsins niður eða skerða bætur til A.

Húsfélag fjöleignarhússins að Rjúpnasölum 10 í Reykjavík höfðaði mál gegn vátryggingarfélaginu V hf. til heimtu bóta úr starfsábyrgðartryggingu byggingarstjóra, sem annaðist byggingu fjöleignarhússins, vegna galla á því. Í málinu var ráðið til lykta ágreiningi aðila um framreikning vátryggingafjárhæðarinnar, sem að öðru leyti var óumdeild, og upphafstíma dráttarvaxta.

A krafðist bóta úr sjúkdómatryggingu hjá O hf. vegna heilaáfalls sem hún varð fyrir. O hf. hafnaði bótaskyldu þar sem sjúkdómur A, einkenni hans og afleiðingar hafi ekki fallið undir skilmála tryggingarinnar. Í niðurstöðu héraðsdóms var vísað til þriggja fyrirliggjandi matsgerða. Á grundvelli þeirra yrði ekki fullyrt um hvort væg blóðrásartruflun með tilheyrandi blóðþurrð hafi kallað fram einkenni A í upphafi, en þrátt fyrir það væri ljóst að slíkt áfall gæti ekki uppfyllt skilyrði heilaáfalls eða slags eins og það væri skilgreint í skilmálum sjúkdómatryggingarinnar, m.a. vegna þess að A hafi ekki hlotið varanlegar skemmdir á miðtaugakerfi. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms staðfesti Hæstiréttur niðurstöðu hans um sýknu O hf.

Þ krafði A og V hf. um bætur vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir er hann var að losa rúllugreip aftan úr dráttarvél í eigu A. Hæstiréttur sýknaði A og V hf. með vísan til þess að þar sem Þ hefði talist ökumaður dráttarvélarinnar umrætt sinn gæti hann ekki reist kröfu sína á 88. gr. umferðarlaga. Þá hefði varakrafa Þ um bætur úr slysatryggingu ökumanns verið fyrnd þegar málið var höfðað.

V krafðist skaðabóta úr hendi vinnuveitanda síns, D, og vátryggjandans, S hf., vegna líkamstjóns sem hún hlaut við vinnu sínu í nóvember 2006. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að óumdeilt sé að tilkynning um slysið hefði borist stefnda, S hf., í mars 2009. Yrði fallist á með S hf. að þá hafi verið liðinn sá frestur sem kveðið væri á um í 1. mgr. 124. gr. laga nr. 30/2004 um vátryggingasamninga. Var S hf. því sýknað af kröfu V. Í málinu bar D fyrir sig að með því að hafa tekið sérstaka vátryggingu hjá S hf. væri það laust undan eigin skuldbindingu til greiðslu slysabóta, sbr. reglur sem fjármálaráðherra hefði sett á grundvelli kjarasamnings. Hæstiréttur taldi sýnt að fyrir tilstuðlan V hefði D í ágúst 2007 verið tilkynnt um slys hennar og að D hefði í engu getið þess að hafa tekið tryggingu samkvæmt fyrrgreindum reglum sem leystu það undan ábyrgð. Hefði D borið að tilkynna V þetta svo að hún gæti þá leitað réttar síns hjá vátryggjandanum. Voru kröfur V á hendur D því teknar til greina.

S krafði T um vátryggingabætur úr húftryggingu bifreiðar hans sem varð fyrir algeru tjóni. Ágreiningur aðila laut að vátryggingarverðmæti bifreiðarinnar. S lagði til grundvallar að hann ætti rétt á bótum sem svöruðu til enduröflunarverðs bifreiðarinnar en T taldi sig hafa greitt S fullar bætur samkvæmt vátryggingarsamningi með fjárhæð, sem svaraði til markaðsverðs bifreiðarinnar. Í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að í vátryggingarsamningi milli aðila hafi verið samið um hvernig bæta skyldi tjónið og að miða skyldi við markaðsverð bifreiðarinnar. Eins og atvikum málsins var háttað, en tjónsbifreiðin var ekki fáanlega á íslenskum markaði, yrði talið að með orðum skilmálanna væri átt við verð sambærilegs hlutar hér innanlands eftir að hans hefði verið aflað erlendis og hann fluttur til landsins.

J og G ehf. gerðu verksamning við þb. S ehf., um að hinn síðastnefndi tæki að sér framkvæmdir við stálgrindahús að Kletthálsi 15 í Reykjavík. J og G ehf. höfðuðu mál þetta gegn þb. S ehf., byggingarstjóra verksins, B, og tryggingafélaginu V hf. til heimtu skaðabóta vegna meintra galla á verkinu. J og G ehf. lögðu fram matsgerðir dómkvaddra matsmanna, dags. 28. maí 2006 og 18. apríl 2007, og héraðsdómur, skipaður sérfróðum meðdómsmönnum, tók til greina kröfu þeirra vegna galla og ofgreiðslu verklauna. Þb. S ehf. lagði fram matsgerð dómkvadds manns, dags. 11. mars 2009, þess efnis að þrotabúið ætti kröfu á hendur J og G ehf. vegna aukaverka og tafa á verkinu af þeirra völdum. Héraðsdómur sýknaði þb. S ehf., B og V hf. af kröfum J og G ehf. þar sem krafa þrotabúsins til skuldajöfnuðar mætti að fullu kröfum stefndu. Hæstiréttur féllst á tvær kröfur J og G ehf. og hækkaði bótakröfu þeirra sem því nam, en í dómi Hæstaréttar segir meðal annars að J og G ehf. hefðu hvorki með yfirmatsgerð né á annan hátt lagt grundvöll að því að úrlausn héraðsdóms um aðra kröfuliði en þegar hefði verið vikið að yrði hnekkt fyrir Hæstarétti. Var héraðsdómur því staðfestur um aðra kröfuliði J og G ehf. Þá var niðurstaða héraðsdóms, um sýknu þb. S ehf., staðfest þar sem gagnkröfur þrotabúsins mættu að fullu kröfum J og G ehf. miðað við fyrirliggjandi útreikninga. Í dómi Hæstaréttar segir um hið síðastnefnda að þar sem gagnkröfur þb. S ehf. væru samrættar kröfum J og G ehf. hefði yfirlýsing þrotabúsins um skuldajöfnuð afturvirk réttaráhrif þannig að kröfurnar féllu niður um leið og þær væru hæfar til að mætast. Væru því ekki efni til að dæma J og G ehf. dráttarvexti. Fyrir Hæstarétti höfðu J og G ehf. uppi efnisleg mótmæli við gagnkröfu þb. S ehf. til skuldajöfnuðar sem ekki var byggt á í héraði. Komu málsástæður þessar ekki til álita við úrlausn málsins, sbr. 2. mgr. 163. gr. laga nr. 91/1991.

Vátryggingarsamningur. Slysatrygging. Líkamstjón. Kröfugerð. Vanreifun. Frávísun máls frá héraðsdómi. K sótti um slysatryggingu hjá S sem samþykkti umsókn hans 19. mars 2002, en tveimur mánuðum síðar varð hann fyrir umferðarslysi. Fram til 31. janúar 2003 fékk K greidda dagpeninga að fjárhæð 1.648.050 krónur samkvæmt slysatryggingunni, en þá neitaði S frekari greiðslu af þeirri ástæðu að komið hafi í ljós að K hafi enn verið óvinnufær vegna fyrra umferðarslyss 2. október 2001 þegar hann sótti um slysatryggingu í mars 2002 og hafi hann gefið rangar upplýsingar um það í umsókn sinni um hana. S áskildi sér rétt til að endurkrefja K um fjárhæðina sem K hafði fengið í dagpeninga. Í október 2006 fékk K greiddar út bætur vegna slyssins 19. maí 2002 úr slysatryggingu ökumanns, sem hann hafði einnig hjá S. Í málinu krafðist K greiðslu bóta úr slysatryggingunni frá 19. mars 2002 og var aðalkrafa hans um greiðslu vikulegra dagpeninga úr slysatryggingunni fyrir tímabilið frá júní 2002 til desember 2004, auk bóta fyrir 25% varanlega læknisfræðilega örorku. Með varakröfu sinni leitaði hann greiðslu á 1.648.050 krónum sem S hafði tekið til sín með skuldajöfnuði við uppgjör bóta úr slysatryggingu ökumanns árið 2006, en um var að ræða þá fjárhæð sem S taldi sig hafa ofgreitt K vegna áðurgreindra dagpeninga. Í dómi Hæstaréttar var því hafnað að skilyrðum væri fullnægt til að S gæti neitað um greiðslu úr slysatryggingunni á þeim grunni að K hafi veitt rangar upplýsingar í umsókn um hana. Hins vegar var talið að slíkir annmarkar væru á kröfugerð og málatilbúnaði K að öðru leyti að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.

H krafðist skaðabóta úr hendi S vegna tjóns sem hann varð fyrir við akstur bifhjóls á Hafnargötu í Reykjanesbæ í júní 2004. Deila aðila laut einkum að því hvort H hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi við akstur bifhjólsins og hvort miða ætti árslaun H, við ákvörðun bóta vegna varanlegrar örorku hans, við ákvæði 1. eða 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Um hið fyrrnefnda segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að H hefði gert sér að leik að láta bifhjól sitt „prjóna“ og að slíkt aksturslag við þær aðstæður sem uppi voru fælu í sér stórkostlegt gáleysi. H hefði ekki sýnt fram á að hann hefði ekki misst stjórn á bifhjólinu af þessari ástæðu og að slysið yrði þannig ekki rakið til þessarar háttsemi hans. Bætur til H yrðu því lækkaðar og honum gert að bera sjálfur þriðjung tjóns síns vegna slyssins, með vísan til 2. mgr. 18. gr. þágildandi laga nr. 20/1954 um vátryggingasamninga. Um hið síðarnefnda segir meðal annars í dómi Hæstaréttar að á slysdegi hefði H verið 22 ára, hann hefði ekki lagt grunn að sérstökum starfsréttindum en hefði verið í föstu skiprúmi. Fyrir lægju upplýsingar um tekjur H áður en hann fékk fast skiprúm og þann tíma sem hann reyndi fyrir sér við eigin útgerð. Taldi dómurinn að H hefði sýnt fram á að tekjur hans hefðu hækkað til muna eftir að hann fékk fast skiprúm. Féllst Hæstiréttur á að beita ákvæði 2. mgr. 7. gr. við ákvörðun árslauna H og miðaði í því skyni við meðalatvinnutekjur manna við fiskveiðar á árinu 2004.

S varð fyrir líkamstjóni 13. febrúar 2004 í umferðarslysi þegar B kom akandi á bifreið í eigu H úr gagnstæðri átt og hafnaði á bifreiðinni, sem S ók. Bifreið H var með ábyrgðartryggingu hjá SA. S fékk þungt höfuðhögg við áreksturinn en afleiðingar þess voru heilaáverki með dreifðum skemmdum. Óumdeilt var að SA, B og H báru fulla fébótaábyrgð á tjóni S. Uppgjör fór fram og tók S við greiðslum með fyrirvara og höfðaði máli til heimtu frekari bóta. Hafnað var aðalkröfu S um ómerkingu héraðsdóms, enda varð ekki litið svo á að slíkur misbrestur hefði orðið á því að taka afstöðu til einstakra af fjölmörgum málsástæðum S að varðað gæti ómerkingu dómsins. Einnig var hafnað kröfu S um frekari bætur fyrir varanlegan miska þar sem fallist hafði verið á boð um hærri miskabætur samkvæmt 3. mgr. 4. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993. Aftur á móti var tekin til greina krafa um miskabætur samkvæmt 26. gr. sömu laga þar sem B var talinn hafa sýnt af sér stórfellt gáleysi. Þá var talið að útreikningur bóta fyrir varanlega örorku S, sem var 18 ára að aldri á öðru ári í námi við framhaldsskóla þegar hún varð fyrir slysinu, ætti að fara fram miðað við lágmarkstekjur, sbr. 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga. Jafnframt voru ekki tekin til greina andmæli S við því að til frádráttar bótum kæmi eingreiðsluverðmæti greiðslna til hennar úr almannatryggingum. Krafa S um bætur vegna kostnaðar af sjúkraþjálfun, þjónustu á göngudeild sjúkrahúss og lyfjum var studd áliti læknis og í útreikningum í matsgerð, sem S hafði aflað, var tekið tillit til stuðnings af félagslegum toga, sem hún gæti notið í þessum efnum. Matsgerðinni hafði ekki verið hnekkt að þessu leyti og var krafa S því tekin til greina. Hins vegar var hafnað kröfu S um bætur vegna erfiðari heimilisstarfa, frekara náms eða starfsþjálfunar og aukins kostnaðar af framfærslu fatlaðra, þar sem tjón að þessu leyti hefði ekki verið leitt í ljós. Loks var ekki tekin til greina krafa S á hendur T um bætur úr slysatryggingu ökumanns og heldur ekki krafa foreldra S á hendur SA, B og H vegna tekjutaps, sem þau urðu fyrir vegna umönnunar S.

T höfðaði mál gegn V og krafðist þess að viðurkennd yrði greiðsluskylda V úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 vegna líkamstjóns sem T kvaðst hafa orðið fyrir. Talið var að skilyrðum 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 væri ekki fullnægt í málinu þar sem óvissa ríkti um hagsmuni T af viðurkenningu þeirri sem hann krafðist. Var málinu vísað frá héraðsdómi af sjálfsdáðum.

Á krafðist skaðabóta úr hendi S hf. og G, en til vara Þ, vegna líkamstjóns sem hún var fyrir í umferðarslysi árið 2001. Deildu aðilar meðal annars um hvort skaðabótakrafa á hendur S hf. og G hefði verið fyrnd í skilningi 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, en málið var höfðað árið 2008. Talið var að miða bæri upphaf fyrningarfrests við áslok árið 2006 en um mitt það ár hefði komið fram afleiðingar af slysinu sem A hefði ekki geta gert sér grein fyrir. Var krafa Á því talin ófyrnd og S hf. og G gert að greiða henni óskipt bætur.

K varð fyrir meiðslum í umferðarslysi í júní 2003. Ágreiningslaust var að ökumaður bifreiðar, sem tryggð var ábyrgðartryggingu hjá T, bar alla sök á árekstrinum. K krafði T um bætur á grundvelli mats 14. apríl 2005, sem T og K höfðu sameiginlega óskað eftir, en gerði fyrirvara um að hún hygðist afla nýs mats. T bauð fram innborgun þar til málið yrði endanlega gert upp og greiddi tvisvar upp í væntanlegar bætur. K fór þess á leit 3. mars 2008 að dómkvaddir yrði tveir menn til að meta afleiðingar slyssins og í október sama ár greiddi T bætur í samræmi við þessa matsgerð að teknu tilliti til fyrri innborgana. Aðila greindi á um upphafstíma dráttarvaxta og hvort hluti vaxta væri fyrndur. Að öðru leyti voru aðilar sammála um að bætur væru að fullu upp gerðar. Talið var að sú ákvörðun T að greiða ekki bætur að fullu samkvæmt fyrra matinu vegna þess að þær gætu hugsanlega lækkað við boðaða síðari matsgerð hlyti að öðru jöfnu að vera á áhættu félagsins hvað upphafstíma dráttarvaxta varðaði. Til hins yrði þó að líta að K hefði dregið í tæp þrjú ár að biðja um dómkvaðningu til þess mats sem hún boðaði í maí 2005. Þótti ástæðulaus dráttur á að leita dómkvaðningar matsmanna slíkur að beita yrði heimild í 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu og miða upphaf dráttarvaxta við þann tíma er mánuður var liðinn frá því K krafðist bóta samkvæmt síðara matinu. Þá var talið ljóst að það hefði verið sameiginlegur skilningur aðila að greiðslur T væru upp í kröfur vegna tilgreindra bótaþátta. K hefði því ekki verið heimilt að ráðstafa þeim upp í vexti. Jafnframt væri ljóst að þessar innágreiðslur hefðu ekki falið í sér viðurkenningu á þeirri kröfu sem síðar var höfð uppi á grundvelli mats hinna dómkvöddu manna og hefðu því ekki slitið fyrningu. Voru T og P því sýknaðir af kröfu K.

N slasaðist í mars 2002 er hún féll af vélsleða, sem hún missti stjórn á, en sleði þessi var í eigu G. Fyrir lá að sleðinn var hvorki skráður í samræmi við ákvæði umferðarlaga nr. 50/1987 né hafði verið aflað vátrygginga vegna hans. N var ekki með hjálm á höfði er slysið varð og hlaut hún alvarlega höfuðáverka. N höfðaði mál til heimtu skaðabóta í samræmi við matsgerð dómkvaddra matsmanna. Reisti hún kröfur sínar á því að G bæri sem eigandi vélsleðans ábyrgð á honum og væri skaðabótaskyldur vegna alls tjóns sem hlotist hefði af notkun hans. Talið var að samkvæmt venjuhelgaðri skýringu á 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga bæri eigandi ökutækis ekki skaðabótaábyrgð án sakar samkvæmt þeim lagaákvæðum á tjóni, sem ökumaður verður fyrir við notkun þess. Í því efni breytti engu þótt eigandinn hefði vanrækt að skrá ökutækið eða sinna skyldu sinni til að afla vátryggingar. N var við stjórn vélsleðans er slysið átti sér stað og var talið að hún gæti þegar af þeirri ástæðu ekki krafið G um fébætur á grundvelli 88. gr. og 90. gr. umferðarlaga. Engu skipti fyrir réttarstöðu N að G hefði vanrækt að kaupa ábyrgðartryggingu til að tryggja greiðslu skaðabóta vegna tjóns af völdum vélsleðans. Þá varð ekki séð að N hefði borið því við fyrr en í greinargerð fyrir Hæstarétti að krafa hennar væri reist á því að G bæri sakarábyrgð á tjóni hennar vegna vanrækslu á skyldu sinni til að kaupa sérstaka slysatryggingu ökumanns og fékk sú málsástæða ekki komist að í málinu. Þá var ekki fallist á að G hefði borið að leiðbeina N um akstur sleðans eða sjá til þess að hún notaði hlífðarhjálm, enda var N 17 ára þegar slysið varð og hafði að eigin sögn nokkrum sinnum áður ekið vélsleða. Loks var því hvorki borið við í málinu að vantað hefði einhvern annan tiltekinn hlífðarbúnað né að nokkur tiltekin bilun eða galli hefði verið á búnaði sleðans. Var G því sýknaður af kröfu N.

H leitaði dóms um rétt sinn til dánarbóta úr fjölskyldutryggingu, sem faðir hans, F, hafði tekið hjá T, en F lést í sjóslysi 10. september 2005. Við úrlausn málsins reyndi á skýringu ákvæða vátryggingarskilmála T, þar sem fram kom að réttur maka eða sambýlismaka vátryggðs til greiðslu dánarbóta gengi framar rétti barna hans. Óumdeilt var að F var í óvígðri sambúð með M þegar slysið varð, en M lést einnig í slysinu. Þá var talið fullnægt því skilyrði vátryggingarskilmála að F og M hefðu átt sameiginlegt lögheimili. Var M því sambýlismaki F í skilningi vátryggingarskilmála. Samkvæmt gögnum málsins lá fyrir að F lést er báturinn, sem þau voru um borð í, steytti á skeri, en M drukknaði tæpri hálfri klukkustund síðar er bátnum hvolfdi. Var því talið að tveir aðskildir atburðir hefðu valdið því að F og M létust og M væri því rétthafi dánarbóta eftir F. Sú niðurstaða var talin leiða til þess að bætur rynnu inn í dánarbú M til hagsbóta fyrir erfingja hennar, V og A, sem hafði verið stefnt til réttargæslu í málinu. Var T því sýknað af kröfu H.