Dómstólaleit

Ákærðu S, L og M var gefið að sök manndráp, frelsissvipting og rán með því að hafa í félagi svipt A lífi og beitt hann í aðdraganda þess margþættu og hrottafengnu líkamlegu ofbeldi, sbr. ákærulið I, og tilraun til fjárkúgunar, sbr. ákærulið II. Þá var ákærða X gefið að sök peningaþvætti með því að hafa samþykkt, að beiðni L og M, að taka við millifærslu inn á bankareikning sinn af bankareikningi A, sbr. ákærulið III. Loks var ákærðu R gefin að sök hlutdeild í frelsissviptingu og ráni í ákærulið I, sbr. ákærulið IV. Með hinum áfrýjaða dómi voru S, L og M sakfelldir samkvæmt ákærulið I og var S einnig sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið II en L og M sýknaðir. Þá var X sakfelldur fyrir háttsemi samkvæmt ákærulið III en ákvörðun refsingar frestað skilorðsbundið. Loks var R sýknuð af sakargiftum samkvæmt ákærulið IV. Var ákærðu S og L gert að sæta fangelsi í 17 ár og M fangelsi í 14 ár. Loks var S, L og M gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Í dómi Landsréttar var talið hafið yfir skynsamlegan vafa að S, L og M hefðu gerst sekir um þá háttsemi sem lýst væri í ákærulið I og staðfesti Landsréttur sakfellingu ákærðu fyrir manndráp, sbr. 211. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, frelsissviptingu og rán. Þá staðfesti Landsréttur niðurstöðu hins áfrýjaða dóms varðandi ákærulið II. Að mati Landsréttar þótti ákæruvaldinu ekki hafa tekist að sanna, svo hafið væri yfir skynsamlegan vafa, að X hefði haft vitneskju um að upplýsingarnar sem hann veitti yrðu nýttar til að koma undan ávinningi af refsiverðu broti og að hann hefði verið bær til að veita samþykki sitt til þess á verknaðarstundu. Sýknaði Landsréttur því X samkvæmt ákærulið III. Loks taldi Landsréttur að þáttur R í aðdraganda frelsissviptingar A uppfyllti skilyrði til að teljast hlutdeild í frelsissviptingu A en ákæruvaldinu hefði aftur móti ekki tekist sönnun um það að ásetningur R hefði staðið til þess að A yrði beittur líkamlegu ofbeldi til að ná af honum fé. Var R því sakfelld fyrir hlutdeild í frelsissviptingu en sýknuð af hlutdeild í ráni samkvæmt ákærulið IV. Var refsing S og L ákveðin fangelsi í 16 ár, refsing M fangelsi í 12 ár auk þess sem þeim var gert að greiða eiginkonu og syni A bætur. Loks var R gert að sæta fangelsi í 6 mánuði sem bundið var skilorði.

S var ákærð fyrir manndráp og brot gegn lögum um heilbrigðisstarfsmenn með því að hafa á Landspítalanum, þar sem S starfaði sem hjúkrunarfræðingur, svipt A lífi með því að þröngva ofan í hana innihaldi úr tveimur flöskum af næringardrykk, en S hafi hellt drykknum upp í munn A á meðan henni var haldið að fyrirskipan S, þrátt fyrir að A gæfi til kynna að hún vildi ekki drykkinn, allt með þeim afleiðingum að drykkurinn hafnaði í loftvegi hennar, sem hindraði loftflæði um lungun og olli öndunarbilun svo að A kafnaði Var háttsemin í ákæru talin varða við 211. gr. sbr. 138. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 og 1. mgr. 13. gr., sbr. 28. gr., laga nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn. Í dómi Landsréttar var framburður þriggja vitna að atvikinu metinn mun trúverðugri en framburður S og talið hafið yfir skynsamlegan vafa að umrætt sinn hefði S þröngvað næringardrykk ofan í A með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Þá þótti miðað við gögn málsins og framburð vitna, og þrátt fyrir að mörk væru á því vægi sem skýrslu um útvíkkaða réttarkrufningu yrði gefið við sönnunarmat, hafið yfir skynsamlegan vafa að með háttsemi sinni hefði S svipt A lífi og þá með þeim hætti sem lýst væri í ákæru. Þrátt fyrir að ýmis atriði sem S bæri ekki ábyrgð á hefðu stuðlað að því að atvikið gat átt sér stað og haft áhrif á rás atburða breyttu þau því ekki að ákæra málsins tæki til nánar tiltekinnar háttsemi S, er haft hefði nánar tilteknar afleiðingar, og teldust bæði háttsemin og afleiðingar hennar sannaðar. Ósannað þótti að S hefði haft ásetning til að svipta A lífi og var því brot hennar ekki fært undir 211. gr. hegningarlaga. Þá var ekki talið unnt að staðhæfa að í háttsemi S hefði falist vísvitandi stórfelld líkamsárás sem færð yrði undir 2. mgr. 218. gr. sömu laga. S var á hinn bóginn sakfelld fyrir brot gegn 215. gr. laganna, enda hefði hún sýnt af sér gáleysi með háttseminni. Þá var hún einnig sakfelld fyrir brot gegn 1. mgr. 13. gr., sbr. 28. gr., laga nr. 34/2012. Rúmt ár var liðið síðan hinn áfrýjaði dómur gekk í héraði og talsvert á fimmta ár síðan atvik gerðust. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var sú niðurstaða staðfest að fresta ákvörðun refsingar ákærðu skilorðsbundið í tvö ár. Jafnframt var staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að S bæri að greiða dánarbúi B 2.760.884 krónur ásamt nánar tilgreindum vöxtum.

S var sakfelldur fyrir tilraun til manndráps með því að hafa veist með ofbeldi að A og stungið hann með hnífi tvisvar sinnum ofarlega í brjóstkassa með þeim afleiðingum að A hlaut lífshættulega áverka. Ekki var fallist á að athafnir S hefðu réttlæst af neyðarvörn. Refsing S var ákveðin fangelsi í fimm ár. Þá var S gert að greiða A 2.155.379 krónur í skaðabætur.

Með tveimur dómum héraðsdóms var MJ sakfelldur fyrir umferðarlagabrot, nokkur brot gegn valdstjórninni, að gabba lögreglu, tvær líkamsárásir og tilraun til manndráps samkvæmt samtals fjórum ákærum. MJ skaut báðum dómunum til Landsréttar og voru málin þar sameinuð. Með dómi Landsréttar var niðurstaða beggja héraðsdómanna um sakfellingu MJ staðfest. Ákvæði 16. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 voru ekki talin standa því í vegi að MJ yrði gerð refsing í málinu. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot MJ væru ófyrirleitin og margítrekuð. Með vísan til þessa og að teknu tilliti til 3. mgr. 106. gr. og 1. mgr. 218. gr. c, sbr. 71. gr. almennra hegningarlaga, og 1., 2., 3., 5., 6. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga, var MJ gert að sæta fangelsi í átta ár en gæsluvarðhald sem hann hafði sætt skyldi dragast frá refsingunni. Þá var MJ gert að greiða brotaþolunum A og B tilgreindar miskabætur og að sæta upptöku á hnífsblaði með tilheyrandi svörtu handfangi.

X var með dómi héraðsdóms sakfelldur í fimm ákæruliðum fyrir brot í nánu sambandi. Fyrir Landsrétti takmarkaðist endurskoðun réttarins við það hvort X skyldi sakfelldur fyrir ákærulið A.V, þar sem honum var gert að sök að hafa brotið gegn nálgunarbanni, hver refsing hans skyldi vera og hvort ástæða væri til að ákveða brotaþola hærri bætur en gert var í héraði, þar sem þær námu 600.000 krónum. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest niðurstaða hans um sakfellingu X samkvæmt ákærulið A.V. Við ákvörðun refsingar var litið til 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í ljósi forsögu refsiákvæða sömu laga um brot í nánu sambandi var við refsiákvörðun X vegna brots gegn 218. gr. b almennra hegningarlaga ekki litið til refsiþyngingarákvæðis 3. mgr. 70. gr. laganna. Þrátt fyrir þetta og að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um refsingu ákærða, skilorðsbundið fangelsi í sex mánuði. Þá var X gert að greiða 800.000 krónur í miskabætur.