Dómstólaleit

Dómur

A.

Ákæra, dómkröfur og fleira: Mál þetta, sem dómtekið var 13. desember 2024, var höfðað með ákæru héraðssaksóknara, dagsettri 30. maí sama ár, á hendur X, kt. [...], [...], Reykjavík, fyrir kynferðisbrot gegn A, kennitala [...], B, kennitala [...], og C, kennitala [...], framin á árunum 2016– 2020, á þáverandi heimili A og B að [...], Reykjavík, sem hér greinir:

1. Fyrir kynferðisbrot og tilraun til kynferðisbrots gegn A, með því að hafa í fjölda skipta á árunum 2016–2020, haft samræði og önnur kynferðismök við A, þar með talið í þau skipti sem gerð er grein fyrir hér að neðan í liðum a–e, en ákærði kom að jafnaði nokkrum sinnum í mánuði á fyrrgreindu tímabili á heimili A og hafði við hana samræði og önnur kynferðismök og einnig með því að hafa látið A hafa samræði og önnur kynferðismök við aðra menn sem ákærði átti í samskiptum við á D, sbr. liði a, c, d og e, og í eitt skipti gert tilraun til að láta A hafa kynferðismök við annan mann, sbr. lið b, allt sem hér nánar greinir í liðum a–e. Ákærði notfærði sér að A gat ekki spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar og beitti hana ólögmætri nauðung með því að nýta sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart henni og traust hennar til ákærða vegna stöðu hans gagnvart henni, meðal annars sem yfirmanns hennar, og misnotaði freklega þá aðstöðu sína að A var honum háð í atvinnu sinni en ákærði var verslunarstjóri í versluninni [...] í [...] þar sem A starfaði við afgreiðslu: a. Að minnsta kosti tvö skipti á árunum 2016 og 2017, þar á meðal þriðjudaginn 17. janúar 2017, látið A hafa munnmök og samræði við E, kennitala [...], og með því að hafa einnig sjálfur haft samræði við A og látið hana hafa við sig munnmök í umrædd skipti. b. Þriðjudaginn 27. nóvember 2018, í gegnum vefsíðuna D, boðið F, kennitala [...], að hafa kynferðismök við A samdægurs og gefið honum upp heimilisfang A og hvatt F til þess að flýta sér heim til hennar en ákærði var staddur með A á heimili hennar og með því að hafa sjálfur haft kynferðismök við A í umrætt skipti. c. Fimmtudaginn 21. febrúar 2019 látið A hafa munnmök við G, kennitala [...], og með því að hafa einnig sjálfur haft samræði við A og látið hana hafa við sig munnmök í umrætt skipti. d. Miðvikudaginn 16. október 2019, miðvikudaginn 23. október 2019 og fimmtudaginn 31. október 2019 látið A hafa samræði við H, kennitala [...], og með því að hafa einnig sjálfur haft samræði við A í umrædd skipti. e. Þriðjudaginn 11. febrúar 2020 látið A hafa samræði og önnur kynferðismök við óþekktan mann með notendanafnið [...] á síðunni D, en umræddur maður hafði munnmök við A og reyndi að setja getnaðarlim sinn inn í leggöng A og með því að hafa einnig sjálfur haft kynferðismök við A í umrætt skipti.

   Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. og 198. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar þá háttsemi að ákærði hafi í fjölda skipta á árunum 2016–2020 haft kynferðismök við A, þar með talið í þau skipti sem gerð er grein fyrir í liðum a–e. Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. og 198. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar liði a, c, d, og e og hvað varðar þann verknað að hafa látið A hafa kynferðismök við aðra menn og við 1. og 2. mgr. 194. gr. og 198. gr., sbr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar lið b hvað varðar þann verknað að hafa gert tilraun til að láta A hafa kynferðismök við F.

2. Fyrir kynferðisbrot gegn A og aðallega fyrir kynferðislega áreitni en til vara fyrir brot gegn blygðunarsemi og brot gegn barnaverndarlögum gegn B framin á árunum 2019 eða 2020 með því að hafa í að minnsta kosti eitt skipti látið A hafa við sig munnmök og haft við hana samræði og með því að hafa látið son A, B, vera viðstaddan á meðan ákærði hafði samræði og önnur kynferðismök við móður hans, undir því yfirskini að B ætti að læra að stunda kynlíf en ákærði notfærði sér að B og A gátu ekki spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar og beitti ákærði A auk þess ólögmætri nauðung með því að nýta sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart henni og misnotaði freklega þá aðstöðu sína að A var honum háð líkt og lýst er í ákærulið 1.

   Telst þetta varða við 1. og 2. mgr. 194. gr. og 198. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 hvað varðar brot ákærða gegn A en brot ákærða gegn B telst aðallega varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

3. Aðallega fyrir kynferðislega áreitni en til vara fyrir brot gegn blygðunarsemi og brot gegn barnaverndarlögum gegn B, með því að hafa á árunum 2016–2020 áreitt B kynferðislega með því að hafa ítrekað spurt B um kynlíf hans og gefið honum leiðbeiningar um það hvernig hann ætti að stunda kynlíf en ummælin voru til þess fallin að særa blygðunarsemi B og notfærði ákærði sér að B gat ekki spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar.

   Telst þetta aðallega varða við 2. mgr. 202. gr. almennra hegningarlaga hvað varðar atvik sem áttu sér stað fyrir 12. júní 2018 en atvik sem áttu sér stað eftir það við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 209. gr. sömu laga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 hvað varðar allt tímabilið.

4. Aðallega fyrir kynferðislega áreitni en til vara fyrir brot gegn blygðunarsemi gegn C og B og jafnframt til vara fyrir brot gegn barnaverndarlögum gegn B, með því að hafa 28. desember 2020 farið inn í herbergi B þar sem B og C voru að stunda kynlíf í rúmi B á bak við luktar dyr og með því að hafa farið upp að C þar sem hún lá nakin í rúminu og fært hönd sína mjög nálægt kynfærum C og gefið B leiðbeiningar um það hvernig hann ætti að veita C munnmök en ákærði notfærði sér að þau gátu ekki spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar.

   Telst þetta aðallega varða við 199. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, en til vara við 209. gr. sömu laga og hvað varðar B einnig til vara við 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002.

   Þess er krafist að ákærði verði dæmdur til refsingar og greiðslu alls sakarkostnaðar.

   Einkaréttarkröfur: Fyrir hönd B, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða honum miskabætur að fjárhæð kr. 4.000.000,- auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001, sbr. 16. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, frá 12. júní 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

   Fyrir hönd A, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 5.000.000,- auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga, frá 1. janúar 2017, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

   Fyrir hönd C, kennitala [...], er þess krafist að ákærða verði gert að greiða henni miskabætur að fjárhæð kr. 2.000.000,- auk vaxta samkvæmt 8. gr. laga um vexti og verðtryggingu, sbr. 16. gr. skaðabótalaga, frá 28. desember 2020, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr. laga um vexti og verðtryggingu, sbr. 1. mgr. 6. gr. sömu laga frá þeim degi er mánuður er liðinn frá því að bótakrafa þessi er birt til greiðsludags. Einnig er þess krafist að ákærða verði gert að greiða málskostnað að mati dómsins eða samkvæmt síðar framlögðum málskostnaðarreikningi, að viðbættum virðisaukaskatti á málflutningsþóknun.

   Ákæra var birt 7. júní 2024 og málið var þingfest 25. sama mánaðar. Ákærði neitar sök og hafnar bótaskyldu. Ákæruvaldið gerir sömu dómkröfur og greinir í ákæru. Hið sama á við um einkaréttarkröfur bótakrefjenda, hér eftir nefndir brotaþolar og/eða vísað er til þeirra út frá nöfnum þeirra eftir því sem við á. Þá krefjast þau, hvert fyrir sig, hæfilegrar þóknunar til handa skipuðum réttargæslumanni. Ákærði krefst aðallega sýknu en til vara vægustu refsingar sem lög leyfa og að hún verið skilorðsbundin. Einnig krefst hann frávísunar á bótakröfum en til vara verulegrar lækkunar á bótafjárhæðum. Þá gerir ákærði kröfu um að allur sakarkostnaður verði greiddur úr ríkissjóði, þar með talin hæfileg málsvarnarlaun skipaðs verjanda.

B.

Málavextir:

1. Þann 25. janúar 2021 barst lögreglustjóranum á höfuðborgarsvæðinu beiðni frá Barnavernd Reykjavíkur um rannsókn á meintu kynferðisbroti ákærða gegn tæplega 18 ára gömlum pilti, B. Í beiðninni, sbr. fylgiskjöl, greinir meðal annars að upplýsingar hafi upphaflega borist til barnaverndar frá aðstandendum kærustu B, C, um ætlaða háttsemi ákærða af kynferðislegum toga þar sem B og C komu við sögu, auk móður B, A. Í aðalatriðum kom fram að ákærði hefði um nokkurt skeið verið í viðvarandi kynferðislegum samskiptum við A á heimili hennar og B, þar á meðal þegar B og C voru á staðnum í næsta herbergi. Þá hefði það að einhverju leyti komið fram með þeim hætti að B var veitt tilsögn um hið sama og hann látinn vera viðstaddur til að horfa á móður sína og ákærða í samförum. Í fyrrgreindum gögnum var meðal annars vikið að tengslum ákærða og A út frá sameiginlegum vinnustað þeirra og að ákærði hefði um nokkurt skeið verið yfirmaður hennar. Jafnframt var vikið að persónulegum aðstæðum og búsetu mæðginanna á heimili þeirra í tveggja herbergja íbúð í fjölbýlishúsi, þar á meðal veikburða stöðu og þroskahömlun B. Að auki var greint frá meintu atviki 28. desember 2020 þar sem ákærði var sagður hafa gengið viljandi og óboðinn inn á B og C í svefnherbergi íbúðarinnar á meðan þau voru í kynferðislegum athöfnum. Enn fremur að ákærði hefði í sama skipti leitast við að veita B leiðbeiningar af þeim toga og að C hefði verið mjög brugðið. Þá hefðu fyrrgreindir aðstandendur C rætt atvikið síðar sama dag við A og B. Að þeirra sögn hefði verið óvíst hvort A gerði sér grein fyrir alvarleikanum og hún virst hafa samúð með ákærða, en B hins vegar tekið atvikið mjög nærri sér.

   Í kjölfar kærunnar hlutaðist lögregla til um skýrslutökur af B, A og C 8. og 9. febrúar 2021 sem fóru fram á lögreglustöð. Greindu þau að nokkru marki frá ætluðum kynferðislegum atvikum sem áður greinir, auk fleiri eða annarra meintra atvika af svipuðum toga. Ákærði var handtekinn 9. sama mánaðar og gaf hann framburðarskýrslu síðar sama dag með réttarstöðu sakbornings. Hann bar af sér allar sakir en kannaðist að nokkru marki við samskipti við A, þar á meðal af kynferðislegum toga. Sagði hann þau atvik hafa verið með vilja hennar og samþykki. Um fyrrgreindar framburðarskýrslur greinir nánar síðar, sbr. kafla B/2-5.

   Á tímabili frá apríl til október 2021 voru teknar skýrslur af sex vitnum, þar á meðal fimm vitnum sem þekktu til aðstæðna A í tengslum við vinnu, vinskap og/eða stuðning og af einu vitni sem komið hafði að málefnum C sem fósturforeldri. Með þessu fengust meðal annars gleggri upplýsingar um aðstæður og stöðu fyrrgreindra brotaþola. Í aðalatriðum þóttu fram komnar rökstuddar vísbendingar um að þau kynnu að hafa staðið höllum fæti gagnvart ákærða vegna þroskahömlunar. Samhliða var athugað með rafræn gögn í fórum ákærða og A en ekkert markvert kom fram við það. Þessu til viðbótar var á sama tímabili og næstu mánuði á eftir aflað frekari gagna sem lutu að félagslegum og persónulegum aðstæðum fyrrgreindra þriggja brotaþola, þar á meðal örorkumötum. Í framhaldi var hlutast til um dómkvaðningu matsmanna til að fá gleggri mynd á þroskahömlun og félagslega stöðu þeirra, sbr. kafla C/1-3.

   Þann 17. ágúst 2022 bárust lögreglu upplýsingar frá réttargæslumanni A um að mögulega væru fleiri meint brot ákærða sem A hefði ekki greint frá við hina fyrri skýrslutöku. Leiddi þetta til þess að tekin var önnur skýrsla af A 30. sama mánaðar á lögreglustöð. Greindi hún frá því að ákærði hefði endurtekið boðið öðrum karlmönnum að taka þátt í kynlífi þeirra og að það hefði jafnan verið án þess að láta hana vita áður og án þess að hún í raun vildi það. Um hefði verið að ræða menn sem ákærði var í samskiptum við á stefnumótavefsíðu, D, sbr. nánar síðar. Um framburðarskýrslu hennar um þessi atriði og fleira vísast að öðru leyti til umfjöllunar í kafla B/2. Varð þetta til þess að ákærði var yfirheyrður að nýju 15. september 2022, auk viðbótaryfirheyrslu 26. apríl 2024, þar sem farið var yfir framangreind atriði og annað sem komið var fram við rannsóknina. Um þær framburðarskýrslur vísast nánar til umfjöllunar í kafla B/5.

   Á síðari stigum rannsóknarinnar var tekin skýrsla af barnsföður A, meðal annars um samskipti og líðan hennar eftir meint brot. Einnig var haft símasamband við eiginkonu ákærða en hún skoraðist undan að gefa skýrslu vitnis vegna makatengsla.

   Við rannsóknina var hlutast til um gagnaöflun frá fyrirtæki sem rekur fyrrgreinda vefsíðu til að upplýsa um efni og tímasetningar samskipta og hvaða einstaklingar voru að baki nánar tilgreindum notandaauðkennum. Við rannsóknina komu fram upplýsingar um ákærða, með notandaauðkennið [...], þar sem hann virtist hafa verið í samskiptum af kynferðislegum toga við nokkurn fjölda annarra einstaklinga með önnur notandaauðkenni á sömu vefsíðu. Að auki bentu sömu gögn meðal annars til þess að ákærði hefði að einhverju marki hitt hina sömu í kynferðislegum tilgangi þar sem A kom við sögu. Lögreglu reyndist út frá gögnunum unnt að upplýsa um deili á fjórum af fimm grunuðum einstaklingum sem taldir voru hafa hitt ákærða og A í fyrrgreindu samhengi. Notandi með auðkennið [...], sem var í samskiptum við ákærða á tímabili frá 22. júlí 2016 til 10. apríl 2017, reyndist vera E, jafnan kallaður [...], sbr. nánar síðar. Notandi með auðkennið [...], sem var í samskiptum við ákærða 27. nóvember 2018, reyndist vera F. Notandi með auðkennið [...], sem var í samskiptum við ákærða á tímabili frá 11. febrúar 2019 til 23. sama mánaðar, reyndist vera G. Notandi með auðkennið [...], sem var í samskiptum við ákærða á tímabili frá 10. september 2017 til 17. maí 2020, reyndist vera H. Að auki var um að ræða notanda með auðkennið [...], sem var í samskiptum við ákærða á tímabili frá 21. júní 2017 til 29. júní 2020. Í framhaldi beindist rannsóknin að téðum notendum og voru þeir grunaðir um meint brot gegn A út frá því sem áður greinir um ætluð kynferðismök við hana með aðkomu ákærða. Þeir hinir sömu sem upplýst var um gáfu í framhaldi framburðarskýrslur á tímabili frá september 2022 til janúar 2024 með réttarstöðu sakbornings. Um efni þeirra skýrslna vísast nánar í kafla B/6. Við rannsóknina reyndist hins vegar ekki unnt að upplýsa um deili á notandanum [...].

2. Í fyrri framburðarskýrslu brotaþolans A greinir meðal annars frá almennri umgjörð samskipta við ákærða og persónulegum aðstæðum A og C. Greindi hún frá því að kynni hennar og ákærða hefðu varað um fjögurra ára skeið og að þau hefðu upphaflega kynnst á sameiginlegum vinnustað þeirra og að hann hefði verið yfirmaður. Þau hefðu fljótlega byrjað að vera í kynferðislegum samskiptum og ákærði jafnan komið endurtekið á heimili hennar. Þá lýsti hún því að B hefði að einhverju marki verið heima á sama tíma en í öðru herbergi þegar hún og ákærði höfðu kynferðismök. Í aðalatriðum lýsti hún samskiptunum sem vináttusambandi af kynferðislegum toga án þess þó að um væri að ræða eiginlegt ástarsamband. Samskiptin hefðu fyrst og fremst hverfst um kynferðismök og að þau hefðu ekki gert neitt annað saman. Þá hefði leynd verið yfir samskiptunum þar sem ákærði var í hjúskap með annarri konu. Ákærði hefði mátt vera í kynferðislegum samskiptum við aðra en hún hefði þurft leyfi frá honum til hins sama. Ákærði hefði jafnframt umgengist B á fyrrgreindu tímabili og þeim þótt gaman að spjalla saman. Kannaðist hún einnig að nokkru marki við atvik sem nánar greinir í 2. ákærulið, nánar tiltekið að hún hefði í eitt skipti veitt ákærða munnmök þar sem B var viðstaddur. Lýsti hún því meðal annars nánar að hún hefði verið nakin og nýkomin úr sturtu og að það hefði verið ákærði sem ákvað að það færi fram. Henni hefði verið tjáð að það væri til að leiðbeina B um kynlíf. Henni hefði fundist það skrýtið og í raun verið mótfallin því án þess þó að hún léti það koma fram. Munnmökin hefðu varað í stuttan tíma, B hefði síðan farið inn í herbergi og hún og ákærði haldið kynferðismökunum áfram. Einnig kannaðist hún að nokkru marki við meint atvik sem nánar greinir í 4. ákærulið. Í því samhengi greindi hún frá því að hún og ákærði hefðu verið að hafa kynferðismök. Ákærði hefði lokið sér af, klætt sig og farið inn í svefnherbergi þar sem B og C voru að hafa kynferðismök. A hefði sjálf ekki séð hvað fór fram í herberginu en ákærði hefði komið til baka stuttu síðar. Greindi A frá því að B hefði sagt sér eftir á að ákærði hefði komið inn í herbergið og viljað veita honum leiðsögn af kynferðislegum toga. Lýsti hún því nánar með svipuðum hætti og áður greinir um framburðarskýrslu B. C hefði tekið þau atvik mjög nærri sér og farið að gráta. Ákærði hefði farið af staðnum og C gert hið sama stuttu síðar. Þá hefði B í kjölfarið verið með áhyggjur og talað um að C ætlaði að segja aðstandendum frá því sem gerðist.

   Í síðari framburðarskýrslu A greinir meðal annars að hún hafi tjáð lögreglu að karlmenn hefðu endurtekið verið að koma á heimili hennar fyrir tilstilli ákærða til þess að hafa við hana kynferðismök og án þess að hún fengi nokkru um það ráðið. Í aðalatriðum greindi hún frá því að hún hefði í nokkur skipti haft kynferðismök við ákærða og aðra menn á sama tíma. Í einhverjum tilvikum hefði verið um að ræða sömu menn. Lýsti hún fyrrgreindum atvikum í aðalatriðum með þeim hætti sem greinir í ákæruliðum 1/a-e, þ.e. að hún hefði veitt munnmök og haft samræði með ákærða og öðrum manni. Þá greindi hún einnig frá því að ákærði hefði stundum út frá hinu sama sent ókunnuga menn til hennar án þess að hann kæmi sjálfur á staðinn og hún verið ósátt með það. Ákærði hefði komist í kynni við umrædda menn á internetinu. Hún hefði í fyrsta skiptið sagst vera samþykk þátttöku en að öðru leyti hefði hún ekki verið spurð hvort hún vildi eða vildi ekki. Hún hefði ekki mátt setja sig upp á móti ákærða og hann verið mjög ráðandi í samskiptunum. Hann hefði sagst eiga hana og gert henni ljóst að hann réði. Hún hefði jafnan í þessu samhengi verið kvíðin og henni liðið illa sem hún útskýrði nánar. Téðir menn sem komu á staðinn hefðu ekki spurt hana um viljaafstöðu og hún ekkert tjáð sig um það út af því sem áður greinir. Þá lýsti hún einum þeirra sérstaklega, [...], sem kom endurtekið til hennar, auk þess sem hún gaf útlitslýsingu á öðrum.

3. Í framburðarskýrslu brotaþolans B greinir meðal annars frá almennri umgjörð samskipta ákærða við A og B yfir langt tímabil, þar á meðal endurteknum og tíðum komum ákærða á heimilið til að hafa kynferðismök við A. Það hefði jafnan átt sér stað í stofunni í íbúðinni og B verið í öðru herbergi á meðan. B hefði verið ljóst að ákærði var í hjúskap með annarri konu og ákærði verið leynivinur móður hans. B hefði fundist að móðir sín ætti betra skilið, þ.e. að ákærði hefði ekki komið vel fram við hana og að í raun hefði ekki verið fyrir hendi traust vinátta af hálfu ákærða. Samskipti ákærða og A hefðu fyrst og fremst verið kynferðisleg og þau ekki gert neitt annað saman. B hefði að einhverju marki litið á ákærða sem fósturföður sinn en þeir hefðu þó í raun ekki gert neitt saman. Ákærði hefði gefið sig að honum eða sýnt honum áhuga með því að veita honum tilsögn af kynferðislegum toga. Í því samhengi greindi B meðal annars frá og lýsti nánar meintum samskiptum og atvikum sem greinir í verknaðarlýsingum 2.–4. ákæruliða, þar á meðal að ákærði hefði komið óboðinn inn í herbergi þegar B og C voru að hafa kynferðismök og að ákærði hefði viljað leiðbeina honum í þeim efnum. Einnig greindi hann í nokkrum mæli frá því að ákærði hefði fengið hann til að horfa á kynferðismök ákærða og móður hans. Það hefði hins vegar aðeins gerst í eitt skipti og móðir hans virst vera því mótfallin eða henni ekki liðið vel með það.
4. Í framburðarskýrslu brotaþolans C greinir meðal annars frá persónulegum aðstæðum og sambandi hennar og B, komum hennar á heimili hans, samskiptum við A og fleira. Greindi hún frá samskiptum ákærða og A af kynferðislegum toga, auk þess sem hún vék að því sem áður greinir um meint áhorf B á kynferðismök A og ákærða. Þessu til viðbótar greindi hún ítarlega frá því sem áður greinir um ætlaða komu ákærða inn í svefnherbergið þegar hún og B voru að hafa kynferðismök. Í aðalatriðum kom það sama fram og áður greinir um fyrri framburðarskýrslu A, þ.e. að ákærði hefði staðið óboðinn í dyragættinni í herberginu og horft á þau vera að hafa kynferðismök. Þá hefði hann í framhaldi nálgast þau í rúminu og viljað leiðbeina B við að veita henni munnmök. Um framburð C um þessi atriði vísast nánar til verknaðarlýsingar 4. ákæruliðar. Í skýrslunni kom einnig fram að henni og B hefði verið mjög misboðið, hún farið að gráta og ákærði beðið hana afsökunar. Hann hefði síðan farið úr íbúðinni og C gert hið sama stuttu síðar. Greindi hún nánar frá atvikum og líðan eftir á og samskiptum við aðra, sbr. það sem áður greinir um beiðni barnaverndar til lögreglu.
5. Í fyrstu framburðarskýrslu ákærða kom meðal annars fram að hann og A hefðu kynnst á sameiginlegum vinnustað þeirra. Hann hefði verið yfirmaður og hún lægra settur starfsmaður. Þá hefðu þau verið í vináttusamskiptum utan vinnu, þar á meðal af kynferðislegum toga. A hefði síðar skipt um vinnustað en samskipti þeirra hefðu að einhverju leyti haldið áfram. Hún hefði átt erfitt af persónulegum ástæðum sem ákærði útskýrði nánar. Um tímabil fyrrgreindra samskipta vísaði ákærði til þess að þau hefðu staðið yfir í um tvö til fjögur ár. Þá kvaðst ákærði í heildina aðeins hafa komið á heimili A í fjögur eða fimm skipti. Hvað varðar hið kynferðislega á milli þeirra lýsti hann þeim samskiptum í aðalatriðum með þeim hætti að þau hefðu verið óveruleg í umfangi og tíma, aðeins í tvö til fjögur skipti. Þá hefði því kynferðislega sem var á milli þeirra verið lokið einhverju talsvert áður en hann gaf skýrsluna. Lýsti hann samskiptum sínum við B í aðalatriðum sem óverulegum en að þau hefðu verið á vinsamlegum nótum. Ákærði kannaðist ekki við að A eða B hefðu staðið höllum fæti vegna þroska eða fötlunar eða að hann hefði vitað að slíkt gæti átt við. Þá kannaðist hann ekki við atriði sem borin voru undir hann um að hann hefði verið stjórnsamur í samskiptunum við A eða að hún hefði þurft leyfi frá honum til að hitta aðra karlmenn. Ákærði vísaði alfarið á bug því sem áður greinir um meint áhorf B á kynferðismök A og ákærða eða að hann hefði verið að leiðbeina honum með kynlíf. Að því er varðar fyrrgreint meint atvik gagnvart B og C í herbergi í íbúðinni greindi ákærði frá því að hann hefði á umræddum tíma síðdegis verið gestkomandi í íbúðinni hjá A og þau verið að spjalla saman. Í aðalatriðum hefðu atvik verið með þeim hætti að hann hefði að beiðni A bankað á hurðina, opnað og stigið eitt skref inn í herbergi þar sem B og C voru að hafa kynferðismök. Þá hefði ákærði spurt hvort þau væru að nota smokk. Ákærði hefði mjög fljótlega áttað sig á aðstæðum, að hann ætti ekki að vera inni í herberginu og því snúið til baka. Atvik hefðu varað í mjög skamman tíma og enginn kynferðislegur ásetningur verið að baki af hans hálfu. Þá hefði ákærði lítið séð inni í herberginu þar sem það var myrkvað. Frekar spurður kannaðist ákærði ekki við lýsingar B, C og A af hinu sama og vísaði hann þeim atriðum á bug. Þá kaus ákærði að nýta sér að hluta þagnarrétt sakbornings við skýrslutökuna og svara ekki spurningum.

   Í annarri framburðarskýrslu var ákærði spurður út í það sem fram var komið á því stigi rannsóknarinnar um meinta aðkomu annarra manna að kynferðisathöfnum með ákærða og A. Í aðalatriðum kom fram við skýrslutökuna að hann kannaðist við að hafa verið í samskiptum við nánar tilgreindan notanda á téðri vefsíðu, E, þ.e. [...], og að sá hinn sami hefði tekið þátt í kynferðismökum með ákærða og A. Um hefði verið að ræða eitt eða tvö skipti. Jafnframt að þau atvik hefðu verið með vilja A. Það hefði verið hún sem að fyrra bragði hefði fært það í tal við hann að hún vildi prufa kynlíf með ákærða og öðrum manni á sama tíma. Það hefði leitt til þess að ákærði var í samskiptum við menn á téðri vefsíðu og að E hefði síðan orðið fyrir valinu. Þá hefðu A og E mögulega verið í öðrum samskiptum af sama toga sín á milli eftir á en það verið ákærða óviðkomandi. Að öðru leyti og í aðalatriðum kannaðist ákærði ekki við eða neitaði að tjá sig um hvort önnur álíka atvik hefðu átt sér stað með öðrum mönnum, með eða án aðkomu ákærða, sbr. það sem áður greinir um síðari framburðarskýrslu A. Öll kynferðisleg samskipti hans við A hefðu verið með fullu samþykki hennar og kannaðist ákærði ekki við að hafa verið ráðandi eða að hann hefði notfært sér hana á neinn hátt. Þá hefði ákærði ekki orðið var við að henni liði illa af hans völdum.

   Í þriðju framburðarskýrslu af ákærða var meðal annars farið nánar yfir ætluð samskipti ákærða og B, þar á meðal meint skilaboðasamskipti. Ákærði kannaðist ekki við eða mundi ekki eftir að hafa verið að veita B leiðbeiningar af kynferðislegum toga. Þá var við skýrslutökuna farið nánar yfir meint kynferðisleg samskipti við A þar sem aðrir menn komu við sögu, þar á meðal út frá gögnum frá fyrrgreindri vefsíðu og framburðarskýrslum af téðum mönnum sem búið var að afla og klára á þeim tíma. Í aðalatriðum kaus ákærði að tjá sig ekki um þau atriði og/eða hann bar fyrir sig að hann myndi þau ekki.

6. E kannaðist við að vera kallaður [...] og hafa verið með notandaheitið [...] á fyrrgreindri stefnumótavefsíðu og að hann hefði verið í kynferðislegum samskiptum við ákærða og A. Í aðalatriðum greindi hann frá því að hafa komist í kynni við ákærða á téðri vefsíðu og það meðal annars leitt til þess að hann hitti ákærða og A í tví- eða þrígang þar sem kynferðismök áttu sér stað á heimili hennar, sbr. verknaðarlýsingu ákæruliðar 1/a. E hefði talið, byggt á upplýsingum frá ákærða, að A væri ástkona ákærða utan hjónabands. A hefði virst vera samþykk því sem fram fór og tekið þátt í kynferðismökunum og ekkert bent til hins gagnstæða. Samskipti E við A hefðu að öðru leyti verið mjög takmörkuð og honum ekki verið kunnugt um né hann gert sér grein fyrir því að hún væri þroskahömluð.

   F, sbr. ákærulið 1/b, kannaðist við að hafa verið með notandaheitið [...] á umræddri vefsíðu. Einnig kannaðist hann við að hafa verið í samskiptum við einstakling með fyrrgreint notandaheiti ákærða á vefsíðunni. Þá kannaðist hann við þau skilaboð sem gengu á milli þeirra sem virtust ganga út á að hann myndi hitta par í kynferðislegum tilgangi. F kvaðst hins vegar í raun ekki hafa hitt umrætt fólk sem hann útskýrði nánar.

   G kannaðist við að hafa verið með notandaheitið [...] á fyrrgreindri vefsíðu. Þá kannaðist hann við fyrrgreint notandaheiti ákærða á sömu vefsíðu. Í aðalatriðum greindi hann frá því að hafa komist í kynni við umræddan notanda á téðri vefsíðu og það meðal annars leitt til þess að hann hitti manninn ásamt konu í eitt skipti. [...] hefði fengið uppgefið heimilisfang í fjölbýlishúsi og síðan mætt á staðinn. Maðurinn hefði opnað fyrir honum og konan verið inni í íbúðinni. Í beinu framhaldi og án frekari samskipta hefðu kynferðismök átt sér stað, sbr. verknaðarlýsingu ákæruliðar 1/c. Þau hefðu hins vegar aðeins varað í stutta stund þar sem G hefði reynst vera orðinn afhuga kynferðismökum með þeim og viljað hætta þátttöku. Maðurinn og konan hefðu hins vegar haldið áfram uns maðurinn fékk fullnægingu stuttu síðar. Þau hefðu bæði virst vera samþykk og tekið þátt í því sem fram fór og ekkert bent til hins gagnstæða. Nánast engin önnur samskipti hefðu átt sér stað umfram það sem áður greinir. Í framhaldi hefði G farið af staðnum.

   H kannaðist við að hafa verið með notandaheitið [...] á fyrrgreindri vefsíðu. Þá kannaðist hann við fyrrgreint notandaheiti ákærða á sömu vefsíðu. Í aðalatriðum greindi hann frá atvikum með svipuðum hætti og áður greinir um E og G. Kannaðist H við að hafa hitt mann og konu í tvö eða mögulega þrjú skipti þar sem kynferðismök hefðu átt sér stað, sbr. verknaðarlýsingu ákæruliðar 1/d. H hefði framan af staðið í þeirri meiningu að maðurinn og konan væru í nánu sambandi sem par en hann hefði síðar áttað sig á að svo var ekki. Þá hefði hann undir lokin ekki viljað frekari samskipti við þau þar sem maðurinn hefði verið farinn að tala um að fá fleiri menn til að taka þátt, auk annarra hugmynda sem H leist ekki á. H hefði staðið í þeirri trú að konan væri samþykk kynferðismökunum en hún hefði ekkert tjáð sig munnlega. Um rannsókn og önnur sakargögn málsins, sem og önnur atvik, vísast að öðru leyti til þess sem greinir um matsgerðir dómkvaddra matsmanna, skýrslutökur fyrir dómi og niðurstöðukafla, eftir því sem við á.

C.

Við rannsóknina hlutaðist lögregla til um mat á þroska og andlegu heilbrigði A, B og C. Þrír sálfræðingar voru fengnir til verksins sem dómkvaddir matsmenn, þ.e. einn fyrir hvern brotaþola fyrir sig.

1. Í matsgerð I sálfræðings, dómkvadds matsmanns vegna A, greinir meðal annars um matsspurningar og svör:
2. 1. Að lagt verði mat á þroska og andlegt heilbrigði A og hvort þannig sé ástatt um hana að hún hafi skilið þýðingu sambands hennar og sakbornings.

   Svar: […]. Ljóst er að A hefur átt við þunglyndi og kvíða að etja í þó nokkurn tíma. Hún er hjá geðlækni og er á lyfjameðferð við því. Þá er hún auk þess greind með athyglisbrest með ofvirkni (ADHD) og á lyfjameðferð við því. Ekki hafa komið fram áhyggjur af alvarlegum geðrænum veikindum. Eins og margir með vitsmunalegar takmarkanir þá hefur A lært að koma vel fyrir og getur við stutta viðkynningu leynt sínum takmörkunum. Hins vegar [ættu] öllum að vera [ljósar] hennar takmarkanir þegar farið er að kynnast henni.

   Varðandi þroska þá mælist hún mikið undir meðallagi á öllum prófum fyrir utan eitt próf innan verklegrar getu. Almennt má því segja að málfarsleg greind mælist á stigi vægrar greindarskerðingar en sú verklega líklegast á lágu tornæmisstigi eða mögulega neðar. Niðurstöður eru í raun svipaðar og í mælingu þegar hún var 16 ára en þó mælist verkleg greind neðar núna heldur en þá. Mismunandi próf eru notuð fyrir börn og fyrir fullorðna en próf núna byggir á íslenskum aldurstengdum viðmiðum. Aðlögunarhæfni A er einnig skert. Hún hefur ágæta styrkleika, getur unnið hlutastarf og búið sjálfstætt en þó ekki nema með töluverðum stuðningi í daglegu lífi. Hún þarf stuðning varðandi fjármál og í raun allt sem er utan daglegrar rútínu. Allur félagslegur skilningur er verulega skertur sem hefur leitt til þess að hún hefur ekki getað valdið vináttusamböndum. Öll flókin samskipti reynast henni því erfið og skilningur hennar á ástarsamböndum er takmarkaður. Strax í æsku kom fram að hún er leiðitöm og þurfti verulegt eftirlit og hefur þetta haldist alla tíð síðan. Í samtölum við A kom nokkuð fram að hún hafði einfaldan og nánast barnalegan skilning á sambandi sínu við sakborning. Hún taldi þau vera kærustupar og hafði drauma um framtíðarsamband þeirra sem par. Á sama tíma kemur fram að meira og minna öll þeirra samskipti snerust um kynlíf. Þá svaf hann hjá annarri konu og útskýringar sakbornings að A væri betri í rúminu en sú kona voru fullnægjandi fyrir hana. Hún virðist lítinn skilning hafa á stöðu sakbornings sem hennar yfirmaður og því valdaójafnvægi sem var í sambandinu. Hún lýsir vanlíðan á stundum þegar sakborningur var að koma en hún hafði engin bjargráð eða getu til að sporna gegn því sem hún vildi ekki. Aðilar sem matsmaður ræddi við eru almennt á því að hún eigi mjög erfitt með að skilja samskipti/sambönd, hún misskilur hlutina og er illa fær um að standa með sjálfri sér. Matsmaður telur af ofansögðu að skilningur hennar á sambandi við sakborning hafi verið verulega takmarkaður vegna hennar þroskafrávika.

3. 2. Að metið verði hvort þannig sé ástatt um A að sakborningur hafi getað nýtt sér yfirburðastöðu sína og aðstöðumun til þess að koma fram kynferðislegum vilja sínum við hana án þess að hún hafi getað skilið þýðingu verknaðarins.

   Svar: Ljóst er að A hefur takmarkaðan skilning almennt og sér í lagi hvað varðar málfarslega greind. Hefur þetta töluverð áhrif á félagsskilning hennar sem hefur einkennt allt hennar líf. Hún misskilur samskipti og sambönd og hefur takmarkaða getu til að standa með sjálfri sér. Í flóknum aðstæðum finnur hún fyrir vanmætti og hefur fá bjargráð. Rannsóknir sýna að einstaklingar og sérstaklega konur með þroskavanda eru í sérstakri áhættu fyrir misnotkun og það á einnig við um A. Við bætist að hún er einmana og einangruð og hefur eðlilega þörf fyrir félagsskap, m.a. kynferðislegt samband. Eykur þetta líkur á að hún láti af kröfum í samböndum og standi verr með sjálfri sér. Matsmaður telur því að einstaklingur geti nýtt sér yfirburði og aðstöðumun til að koma fram kynferðislegum vilja sínum við hana. Skilningur hennar á þýðingu verknaðar og almennt samskiptum og samböndum er verulega takmarkaður.

4. 3. Að lagt verði mat á hvort A eigi erfitt með að lesa í félagslegar aðstæður og setja mörk varðandi óviðeigandi samskipti.

   Svar: Þetta hefur að mestu leyti komið fram en það er ljóst að miðað við sögu A, þroskastöðu og miðað við upplýsingar frá þeim aðilum sem tengjast henni að allur hennar félagsskilningur er skertur sem og geta hennar til að setja mörk varðandi óviðeigandi samskipti.

5. Í matsgerð J sálfræðings, dómkvadds matsmanns vegna B, greinir meðal annars í samantekt og áliti að niðurstöður ítarlegra greindarprófana hafi sýnt vitsmunaþroska talsvert undir efri mörkum vægrar þroskahömlunar hjá B. Umtalsverðir erfiðleikar hafi komið bæði fram á mállegum og verklegum prófþáttum. Almennur skilningur, orðskilningur, óyrt rökhugsun og ályktunarhæfni hafi til dæmis verið langt undir meðallagi. Hið sama hafi átt við um vinnsluminni. Erfiðleikar hafi einnig komið fram á sviði félagslegrar aðlögunarhæfni þar sem B hafi átt erfitt með að skilja og fara eftir fyrirmælum. Þá hafi hann ekki sýnt frumkvæði í samskiptum, brugðist illa við mótlæti og verið afar áhrifagjarn. Í helstu alþjóðlegum flokkunarkerfum varðandi fatlanir hafi efri mörk vægrar þroskahömlunar almennt verið skilgreind við greindartöluna 70 út frá niðurstöðum á stöðluðu greindarprófi. Marktækir erfiðleikar þurfi einnig að koma fram á sviði félagslegrar aðlögunar. Báðir þessir þættir hafi átt vel við um B. Þessu til viðbótar greinir meðal annars nánar um matsspurningar og svör:
6. 1. Lagt verði mat á þroska og andlegt heilbrigði B og hvort þannig sé ástatt um hann að hann eigi erfitt með að lesa í félagslegar aðstæður og setja mörk varðandi óviðeigandi samskipti.

   Svar: Þroskafrávik á því stigi sem fram koma hjá B valda því að hann á afar erfitt með að lesa í félagslegar aðstæður og að setja mörk varðandi óviðeigandi samskipti. Nærtækt dæmi um birtingarform á erfiðleikum af þessu tagi hjá B er þegar hann setti nýlega […] á veraldarvefinn. Þar upplifði hann þrýsting af hálfu aðila sem hann þekkir ekki. Það er vel þekkt staðreynd að fólk með þroskahömlun á almennt erfitt með að standast þrýsting frá öðrum og hefur ríka tilhneigingu til að þóknast öðrum.

7. 2. Að metið verði hvort þannig sé ástatt um B að sakborningur hafi getað nýtt sér yfirburðastöðu sína til þess að eiga kynferðisleg samskipti við hann án þess að hann gæti spornað við verknaðinum þar sem hann sé með fötlun.

   Svar: Telja verður hafið yfir allan vafa að sakborningur hafi nýtt sér yfirburðastöðu sína til að eiga kynferðisleg samskipti við B. Hann lýsir því sjálfur að hann hafi ekki viljað eiga slík samskipti við sakborning en hann hafi verið hræddur við hann. Fötlun B er á því stigi og af því tagi að hann hefur verið allsendis ófær um að veita mótspyrnu við þessar aðstæður.

8. Í matsgerð K sálfræðings, dómkvadds matsmanns vegna C, greinir meðal annars um matsspurningar og svör:
9. 1. Að lagt verði mat á þroska og andlegt heilbrigði C og hvort þannig sé ástatt um hana að hún eigi erfitt með að lesa í félagslegar aðstæður og setja mörk varðandi óviðeigandi samskipti.

   Svar: Það er ljóst út frá fyrirliggjandi gögnum og viðtölum við aðila að [þroska] og [andlegu] heilbrigði [C] hefur ávallt verið ábótavant. Foreldrar hennar voru seinfærir svo erfðafræðilegir þættir í þá veru liggja til grundvallar. [C] fór í fóstur til núverandi fósturmæðra sinna eins og hálfs árs gömul og sýnist matsmanni vera ljóst að þar fékk hún gott utanumhald og örvandi og þroskavænlegt umhverfi. Fósturmæður hennar studdu dyggilega við bak hennar í námi og hefur hún náð að yfirstíga ýmsar hindranir í því samhengi og eflst og dafnað. [C] hefur átt við skapgerðarbresti að stríða í gegnum tíðina og hefur átt erfitt með allar breytingar. Saga hennar sýnir að hún hefur átt erfitt með að aðlagast félagslega þótt upplifun hennar sé ekki alltaf í samræmi við veruleikann. Þannig virðist hún alltaf hafa skilgreint fólk í kringum sig sem „vini sína“ hvort sem það hefur átt við rök að styðjast eður ei. Það virðist sem það sé nóg að henni sé sýnd athygli til að hún skilgreini það sem vináttu. Þetta virðist skapa vandamál í dag þar sem hún áttar sig ekki á eðlilegum tengslum og mörkum.

   Greindarfarslega er [C] stödd í neðri mörkum lágrar meðalgreindar en sökum misræmis í vistmunastöðunni er réttara að tala um mállega greind annars vegar og skynhugsun hins vegar. Málleg greind, eins og hún mælist í dag, er í neðri mörkum meðalgreindar en skynhugsun í neðri mörkum lágrar meðalgreindar. Veikleikar koma fram í vinnsluminni en vinnsluhraði er góður. Sem barn fór [C] þrívegis í greindarmat eða á aldursskeiðinu 5 til 12 ára. Þar kom einnig í ljós töluverður misstyrkur og málleg geta ávallt mun sterkari en sjónræn úrvinnsla.

   Andlegt heilbrigði [C] er gott eins og það birtist á sálfræðilegum prófum í dag en saga um kvíða þó hún uppfylli ekki skilmerki fyrir kvíðaröskun. Sé litið til frásagna fósturmæðra hennar hefur [C] tekið andlega vanlíðan út á þeim eða á heimilinu enda þar í öruggu skjóli og með heilbrigð og örugg tengsl. Út á við hefur ekki borið á sambærilegri hegðun eða vanlíðan. [C] var greind með einhverfurófsröskun á unglingsárum og samræmast athuganir í þessu mati [þeirri] greiningu. Að öðru leyti stríðir [C] ekki við geðröskun.

   Geta [C] til að lesa í félagslegar aðstæður er skert. Það endurspeglast ítrekað í hennar þroskasögu og má rekja til leikskólaára og fram á daginn í dag. Nýleg dæmi eru [um] [...]. Einstaklingar sem mælast á einhverfurófi (Asperger) hafa skertan félagslegan skilning. Eiga erfitt með að lesa inn í aðstæður og skilja hvað er í gangi. Það má kannski segja að þeir séu félagslega einfaldir þó þeir séu með eðlilegan vitrænan þroska. Sérstaklega á þetta við þegar kemur að samskiptum við fólk en þá skortir á getu til að átta sig á ætlun annarra. Virðist skorta það sem kalla mætti félagslegt innsæi. Þeir eiga erfitt með að skilja samskipti sem ekki felast í orðum heldur svipbrigðum, augnaráði, bendingum og líkamsstöðu. Það vefst einnig fyrir þeim að setja sig í spor annarra og að gefa öðrum hlutdeild í eigin tilfinningum. [C] hefur verið greind með röskun á einhverfurófi og staðfesta niðurstöður þessarar athugunar þá greiningu.

10. 2. Að metið verði hvort þannig sé ástatt um C að sakborningur hafi getað nýtt sér yfirburðastöðu sína til þess að eiga í kynferðislegum samskiptum við hana án þess að hún gæti spornað við verknaðinum þar sem hún sé með fötlun.

    Svar: Þar sem [matsmaður] þekkir ekkert til sakbornings í þessu máli verður þessari spurningu svarað út frá þeirri forsendu að um mann með eðlilega greind sé að ræða. Sá sem þekkir [C] ætti að gera sér grein fyrir því að hún býr yfir ákveðnum einfaldleika á sumum sviðum og ætti þeim einstaklingum að vera ljóst að hægt er að leiða hana á villigötur. Sé litið til misræmis í greindarstöðu og þeir skoðaðir í samhengi við kvíða og röskun á einhverfurófi, er ljóst að [C] getur verið ákveðið fórnarlamb þess aðila sem vill misnota hana með einhverjum hætti. Það eru ákveðnir veikleikar til staðar í fari hennar og eru þetta varanlegir þættir, voru [með öðrum orðum] til staðar þegar umræddur atburður átti sér stað, og reyndar löngu fyrir þann tíma.

    Um framangreindar matsgerðir vísast að öðru leyti til þess sem greinir um skýrslutökur af matsmönnum fyrir dómi og niðurstöðukafla, eftir því sem við á.

D.

Skýrslur fyrir dómi:

Um almennan hluta 1. ákæruliðar:

Ákærði greindi meðal annars frá því að hafa kynnst A á vinnustað þeirra seinni part árs 2016 en hann hefði verið yfirmaður en A almennur starfsmaður. Náin vinátta hefði myndast hjá þeim og það þróast út í kynferðissamband. Þau hefðu hins vegar ekki verið kærustupar. Samskiptin hefðu verið frá fyrrgreindum tíma til og með árinu 2020. Ákærði hefði á sama tíma verið í hjúskap og hann verið að halda framhjá sínum maka. Í aðalatriðum greindi ákærði frá því að samband hans við A hefði verið gagnkvæmt og gott vináttusamband, þau hefðu leitað til hvors annars og talað saman þegar þeim leið illa. Þá hefðu þau verið góðir félagar. Hún hefði meðal annars átt erfitt út af [...], auk þess sem hún ræddi við ákærða um ýmis persónuleg mál. Ákærða hefði þótt gott að tala við hana og hann hefði líka rætt við hana um sín persónulegu mál. A hefði verið einlæg og góð og trúnaður ríkt á milli þeirra. Þau hefðu spjallað saman í vinnunni og á Messenger. Ákærði hefði ekki átt náið samband við aðra á vinnustaðnum en hann og A hefðu smollið saman og hún verið hress og skemmtileg.

Hvað varðar kynferðissamband við A greindi ákærði í aðalatriðum frá því að hann myndi ekki nákvæmlega hvenær samskiptin hefðu þróast út í það að verða kynferðisleg. A hefði haft frumkvæði að því með því að færa það í tal við hann einhvern tímann. Þau hefðu meira rætt saman um kynferðisleg málefni á Messenger en hann hefði eytt þeim samskiptum til að leyna framhjáhaldinu. Síðan hefði eitt leitt af öðru og hún boðið honum heim. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki kannast við frásögn A í málsgögnum um að ákærði hefði að fyrra bragði rætt við hana um kynferðisleg málefni, þar á meðal að hann hefði hvatt hana til að stunda kynlíf með fleirum og viljað vita við hverja hún væri að tala. Þá kvaðst ákærði ekki muna nákvæmlega eða í smáatriðum um hvað þau töluðu saman kynferðislega eða hvað hana langaði að prufa.

Nánar varðandi kynferðissambandið greindi ákærði í aðalatriðum frá því að það hefði staðið samfellt yfir á fyrrgreindu tímabili, 2016–2020, og alltaf á heimili A. Það hefði verið út af leyndinni þar sem um var að ræða framhjáhald. Skiptin á tímabilinu hefðu verið mun færri en lagt væri upp með í ákæru. Ákærði hefði stundum komið tvisvar til þrisvar í mánuði og stundum hefði liðið mánuður eða jafnvel einn og hálfur eða tveir mánuðir á milli án þess að nokkuð af þeim toga hefði gerst. Ákærði hefði komið í endurtekin skipti á heimilið og það verið með þeim hætti að þau hefðu spjallað saman og ef þau langaði að hittast, þá hefði hann komið. Heimsóknirnar hefðu ekki alltaf snúist um kynlíf og stundum hefðu þau bara verið að tala saman. Ákærði hefði yfirleitt komið á morgnana en B verið í skólanum á þeim tíma. Þá hefði ákærði ávallt verið búinn að ræða við A áður en hann kom á staðinn. Frekar spurður kvaðst hann ekki kannast við lýsingu A hjá lögreglu um að hann hefði komið til hennar gegn hennar vilja. Kvaðst ákærði alltaf hafa verið í góðum samskiptum við hana og þau talað mikið saman. Tímalengd heimsókna í hvert skipti hefði verið á bilinu hálftími, þrjú korter og upp í eina og hálfa klukkustund. Þá kannaðist ákærði ekki við að hafa verið með lykla að íbúð A og ekki beðið hana um lykla. Hvað varðar kynferðismök við A eða útfærslu á þeim greindi ákærði í aðalatriðum frá því að þau hefðu stundað venjulegt kynlíf, samræði og munnmök. Þau hefðu bæði veitt hvort öðru munnmök en líklega hefði það þó oftar verið þannig að A veitti honum slík mök. Þau hefðu ákveðið sameiginlega hvað þau gerðu í kynlífinu en þau hefðu ekki rætt sérstaklega um fyrri reynslu sína af slíku. Dæmigerð heimsókn ákærða til A hefði verið með þeim hætti að hann kom á staðinn og þau töluðu saman og höfðu síðan kynferðismök. Þá kvaðst ákærði í þessu samhengi ekki kannast við að hafa oft beðið A um að fara í sturtu áður en þau höfðu kynferðismök. A hefði hins vegar stundum viljað fara í sturta á undan og hún sagt honum það.

Ákærði greindi frá því að þau A hefðu ekki gert neitt annað saman en að framan greinir, svo sem að fara á veitingastaði eða í kvikmyndahús. Leynd hefði ríkt yfir sambandinu út af framhjáhaldinu og A hefði skilið það og tekið þátt í leyndinni allan tímann. Hún hefði ekki sýnt nein merki um að hún væri ósátt og ekki verið með væntingar um að hann sliti hjúskapnum. Þau hefðu reynt að passa upp á að ekkert fréttist, símtöl og önnur samtöl verið að degi til og þau verið varkár. Þá hefði ákærði veitt A aðstoð með eitt og annað á heimilinu. B hefði aldrei verið á staðnum þegar ákærði kom í heimsóknir en þeir hefðu mögulega hist í fimm skipti á öllu tímabilinu, þar af í tvö skipti þegar B var á leið í skólann, eitt skipti þegar ákærði aðstoðaði við flutning á húsgagni úr eða í íbúðina og tvö skipti þar sem B var með A í verslun. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki kannast við framburð B hjá lögreglu um að hann hefði verið á staðnum þegar ákærði og A höfðu kynferðismök, sbr. nánar síðar.

Spurður út í A greindi ákærði meðal annars frá því að hún hefði verið einföld en annars góð og yndisleg manneskja, hress og skemmtileg. Hún hefði lifað sjálfstæðu lífi, búið á eigin heimili og annast sjálf um B. Frekar spurður um merkinguna einföld kvaðst ákærði ekki geta útskýrt það nánar eða hann ekki spáð nánar út í það. Þau hefðu til að mynda talað saman um vinnuna en ekki stjórnmál. Ákærði kvaðst ekki hafa vitað að hún væri með 75% örorku og ekki kannast við að hafa breytt ráðningarsamningi hennar í tengslum við félagslegar bætur. Ákærði kvaðst ekki kannast við að A hefði verið framtakslaus í samræðum. Þá kvaðst hann ekki kannast við eða tengja eigin upplifun sína af A við þær lýsingar sem kæmu fram í sérfræðilegum gögnum um þroskahömlun hennar, þar á meðal að hún ætti erfitt með að setja öðrum mörk og að standa með sjálfri sér. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki minnast þess að hún setti honum mörk en hún hefði þó í einhver skipti neitað honum um að koma þegar þau ræddu saman um að hittast í kynferðislegum tilgangi. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki muna hvort hún hefði komið á framfæri neitun í tengslum við kynferðislegt tal eða kynferðislegar athafnir. Vísaði ákærði í þessu samhengi til þess að þau hefðu yfirleitt rætt hlutina saman. Þá kvaðst ákærði ekki kannast við að A hefði verið að fá kvíðaköst í tengslum við heimsóknir hans. Ákærði vísaði hins vegar til þess að A hefði stundum liðið illa og hún haft samband við hann, svo sem vegna þess sem áður greinir um [...] heitinn. Enn frekar spurður kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa nokkru sinni sagt við A að hann ætti hana og að hann réði yfir henni og að hún hefði ekki mátt segja nei við hann. Vísaði ákærði til þess að samskipti þeirra hefðu verið góð og hann ekki viljað henni neitt illt. Enn fremur kvaðst ákærði ekki kannast við að hún hefði þurft leyfi frá honum til að hitta aðra. Þvert á móti kvaðst ákærði hafa sagt við A að hann myndi stíga til hliðar ef hún hitti annan mann eða eignaðist kærasta.

Spurður út í stjórnunarstöðu ákærða á vinnustaðnum greindi hann frá því að hann hefði verið yfirmaður á tveimur stöðum hjá fyrirtækinu og með tæplega fjögur hundruð starfsmenn sem undirmenn. Þá hefðu aðrir stjórnendur verið milli hans og A og annarra almennra starfsmanna og þeir verið í daglegum samskiptum við sína undirmenn. Ákærði hefði því ekki verið hennar næsti yfirmaður. Þau hefðu kynnst í vinnunni og farið að spjalla saman. Ákærði kvaðst ekki vita hvort það skipti A máli varðandi samskipti þeirra að hann var yfirmaður hennar. Hann hefði ekki upplifað á nokkurn hátt valdaójafnvægi á milli þeirra heldur hefðu samskiptin verið á jafningjagrundvelli. Þá hefði stjórnunarstíll hans í gegnum tíðina almennt tekið mið af hinu sama, þ.e. að vera jafningi á meðal starfsfólksins. Ákærði hefði starfað hjá fyrirtækinu frá árinu [...], fyrst sem lægra settur starfsmaður og með árunum unnið sig upp í umrædda stjórnunarstöðu. Ráðningar og uppsagnir almennra starfsmanna hefðu jafnan verið hjá stjórnendum sem voru undirmenn ákærða en að höfðu samráði við hann. Þá hefðu stundum komið fyrirmæli til ákærða frá æðri stjórnendum fyrirtækisins um hið sama. Ákærði hefði hins vegar verið æðsti yfirmaður á vinnustað A og þar með gagnvart henni en hann hefði hins vegar fyrst og fremst verið að stýra lægra settum millistjórnendum. Hann hefði aldrei hugsað út í hvort hann gæti misst vinnuna út af því sem var milli þeirra A. Þá hefðu þau aldrei verið í kynferðislegum samskiptum í vinnunni. A hefði unnið við afgreiðslustörf en einnig á þjónustuborði fyrir viðskiptavini. Hið síðarnefnda hefði verið flóknara og meira krefjandi starf og ekki á allra færi sem ákærði útskýrði nánar. A hefði verið góður starfsmaður og notið trausts. Þá hefði hún í gegnum tíðina þurft að aðlaga sig að mismunandi verkefnum á vinnustaðnum. Hún hefði verið ráðin til starfa áður en ákærði tók við téðri yfirmannsstöðu. Ráðningarsambandið hefði verið með almennum hætti og hún ekki verið í verndaðri vinnu, atvinnu með stuðningi. Þá hefðu ráðningar hjá fyrirtækinu verið eins og almennt væri á vinnumarkaði, þ.e. faglegar ráðningar á grundvelli viðtala, en ekki að verið væri að ráða fólk í störf af því að það væri minni máttar.

Um stafliði a-e í 1. ákærulið:

Ákærði kvaðst kannast við að aðrir karlmenn hefðu komið á heimilið til A og stundað með þeim kynlíf. Í aðalatriðum lýsti ákærði aðdragandanum með þeim hætti að A hefði átt hugmyndina og byrjað að ræða við hann að fyrra bragði um að hún hefði áhuga á þessu. Þau hefðu síðan rætt það frekar, ákærði sýnt þessu áhuga og A verið spennt fyrir því að prufa. Um hefði verið að ræða kynlífsspennu og eitt leitt af öðru. Þau hefðu síðan tekið sameiginlega ákvörðun um að prufa kynlíf af þessum toga en ekki rætt það sérstaklega í upphafi hvort það ætti að vera í eitt eða fleiri skipti. Um hefði verið að ræða nokkur skipti sem þau hittu aðra menn með þessum hætti. Þá hefðu þau rætt fyrirfram um hvert og eitt skipti. Ákærði hefði séð um samskiptin við mennina á téðri vefsíðu með því að nota sitt notandaauðkenni, [...], og A verið meðvituð um það. Um hefði verið að ræða auðkenni sem ákærði stofnaði áður en hann kynntist A en hann hefði verið skráður sem par. Ákærði hefði haft samráð við A um hvaða menn kæmu og hún komið sínum sjónarmiðum á framfæri við hann, svo sem varðandi aldur, útlit og fleira. Stundum hefði henni ekki litist á viðmælendur út frá því sem kom fram í netsamskiptunum og samskiptin þá ekki gengið lengra. Ákærði hefði ekki séð mennina áður en þeir komu á staðinn og fyrst og fremst hefði aldurinn ráðið því hverjir urðu fyrir valinu. Þau hefðu ekki rætt fyrirfram í smáatriðum útfærsluna á kynlífinu en lagt hefði verið upp með að þau hittust og að annar maður myndi síðan bætast við. Þá hefði A haft skoðun á því hvað myndi gerast og þau rætt það sín á milli. Ekki hefði verið rætt um getnaðarvarnir. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki kannast við atriði úr framburði A hjá lögreglu um að ákærði hefði ekki haft samráð við hana og komið einhliða og óvænt með menn á staðinn. Þá kvaðst ákærði út frá hinu sama ekki hafa tekið eftir vanlíðan hjá henni með umrædd samskipti.

Í aðalatriðum greindi ákærði frá því að öll skiptin hefðu verið með svipuðu sniði. A hefði veitt ákærða og hinum sem bættist við munnmök og ákærði haft við hana samræði. Þá hefði hinn maðurinn gert hið sama en ákærði kvaðst ekki muna þetta nákvæmlega. Frekar spurður kvaðst hann ekki muna hvort A hefðu einnig verið veitt munnmök í umrædd skipti. Í heildina kvaðst ákærði muna eftir þremur eða fjórum skiptum í framangreindu samhengi. Kvaðst hann hvorki muna eftir notandaauðkennum þeirra sem komu né heldur eftir andlitum viðkomandi manna út frá nöfnum. Frekar spurður út í verknaðarlýsingu a- liðar ákærunnar kvaðst ákærði kannast við nafn umrædds manns, þ.e. að hann hefði verið kallaður [...]. Greindi ákærði frá því að hann hefði hitt hann í eitt eða tvö skipti en að hann myndi það ekki alveg. Kvaðst hann þó frekar telja að [...] hefði aðeins komið í eitt skipti en kannaðist þó við að hafa greint lögreglu frá tveimur skiptum með [...]. Kvaðst ákærði ekki muna hvaða kynferðisathafnir hefðu átt sér stað með [...] en það sem tilgreint væri í ákæru gæti hafa verið með þeim hætti. Þá kvaðst ákærði ekki muna hvort notaðir hefðu verið smokkar. Frekar spurður efnislega út í samskiptagögn af téðri vefsíðu varðandi samskipti við [...] vísaði ákærði í aðalatriðum til þess að um hefði verið að ræða kynferðisspennutal milli tveggja manna og án raunverulegrar merkingar. Ákærði kvaðst vita til þess að A hefði einnig verið í netsamskiptum við [...] af kynferðislegum toga í önnur skipti og án aðkomu ákærða. Hann væri hins vegar ekki viss um hvort þau hefðu hist tvö ein. Hvað varðar b-, c-, d- og e-liði ákærunnar kom í aðalatriðum fram hjá ákærða að hann myndi ekki vel eftir þeim tilvikum, andlitum, samskiptum, notandaheitum og hvað nákvæmlega hefði farið þeim á milli. Þá kvaðst hann ekki muna hvað rætt hefði verið um í tengslum við getnaðarvarnir og gaf ákærði svipaðar skýringar og áður greinir um kynferðisspennutal þegar spurt var út í efnislega merkingu samskipta eða að ákærði mundi ekki eftir samskiptum eða gat ekki útskýrt þau nánar. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki kannast við að hafa sent menn til [...] í kynferðislegum tilgangi án þess að hann væri viðstaddur.

Um 2. ákærulið:

Ákærði kvaðst ekki kannast við að atvik sem greinir í 2. ákærulið hefðu átt sér stað. B hefði aldrei orðið vitni að neinu kynferðislegu milli ákærða og A. Þá kvaðst hann ekki kannast við atvikalýsingar eða geta útskýrt framburð A og B hjá lögreglu um hið gagnstæða.

Um 3. ákærulið:

Ákærði kvaðst ekki kannast við að atvik sem greinir í 3. ákærulið hefðu átt sér stað. Hann hefði aldrei talað um kynlíf við B og lítið hitt hann, sbr. það sem áður greinir um framburð ákærða um þeirra samskipti. Kvaðst ákærði ekki kannast við atvikalýsingar eða geta útskýrt framburð A, B og C hjá lögreglu um hið gagnstæða. B hefði komið honum fyrir sjónir sem rólegur og einfaldur, sbr. nánar síðar.

Um 4. ákærulið:

Ákærði greindi meðal annars frá því að hann hefði farið óviljandi inn í herbergið til B og C í umrætt skipti. Aðdragandinn hefði verið með þeim hætti að A hefði viðrað áhyggjur sínar nokkrum sinnum við hann um að B væri ekki að nota smokk í tengslum við kynlíf. Ákærði hefði umrætt kvöld komið í heimsókn til A til þess að spjalla við hana en ekki til að hafa við hana kynferðismök. Þau hefðu eitthvað rætt um smokkanotkun B og hurðinni inn í herbergið hjá honum hefði verið hallað aftur. Ákærði hefði stigið eitt skref inn í herbergið og spurt hvort þau væru að nota smokkinn og þau reynst vera að hafa kynferðismök inni í herberginu. Þá hefði C svarað honum til baka. Ákærði kvaðst eftir á að hyggja telja að dómgreind sín hefði brugðist í umrætt skipti og að hann hefði átt að fara strax út. Myrkur hefði verið inni í herberginu og hann ekki séð neitt. Þá hefði hann aðeins verið örfáar sekúndur þar inni. Hann hefði ekki verið að leiðbeina þeim á nokkurn hátt heldur staðið fyrir aftan þau og ekki séð mikið. Ekkert kynferðislegt hefði búið að baki og hann verið fullklæddur. Ákærði hefði síðan bakkað út, talað við A og því næst farið heim. Frekar spurður um fyrrgreind atvik út frá aðstæðum kvaðst ákærði ekki hafa vitað áður en hann fór inn í herbergið að B og C væru að hafa kynferðismök þar inni á þeim tíma. Ákærða hefði fundist eðlilegra að faðir B ræddi við hann um smokkanotkunina en A verið búin að segja honum að faðirinn sýndi B lítinn áhuga. Þá hefði hún sagt ákærða að B væri sáttur með það ef ákærði myndi tala við hann um þetta. Frekar spurður kvaðst ákærði ekki muna hvernig viðbrögð B og C hefðu verið í umrætt skipti og hann ekki orðið var við að C færi að gráta. Þá kvaðst ákærði hvorki kannast við að hafa farið aftur inn í herbergið til að biðjast afsökunar né að hann hefði haft áhyggjur af því að C myndi greina frá atvikinu. Enn frekar spurður út frá framburðarskýrslu C, B og A hjá lögreglu um fyrrgreind meint atvik kvaðst ákærði ekki kannast við þær atburðalýsingar og ekki geta skýrt framburð þeirra.

Um önnur atriði:

Ákærði kvaðst lítið hafa vitað um B og ekki tekið eftir neinni þroskahömlun hjá honum. B hefði kannski virst vera einfaldur en þeir hefðu aðeins hist í fáein skipti, eins og áður greinir. Ákærði og A hefðu ekki rætt sérstaklega sín á milli um málefni B að öðru leyti en því sem varðaði nám hans, að hann væri erfiður og að hann væri kominn með kærustu. Þá kvaðst ákærði ekki geta útskýrt framburð B hjá lögreglu um að B hefði litið á hann sem fósturföður og hvers vegna hann bar um að ákærði hefði verið mikið á heimilinu. Aðspurður kvaðst ákærði ekki hafa vitað um þroskahömlun C áður en meint atvik í svefnherberginu áttu sér stað, sbr. 4. ákærulið. Þá hefði hann lítið séð hana út af myrkrinu í herberginu. Þá kvaðst ákærði ekki vita hvort hann hefði vitað aldur hennar og B á þeim tíma.

Spurður út í skýrslugjöf hjá lögreglu og ætlað misræmi greindi ákærði frá því að hann hefði á þeim tíma ekki verið að reyna að halda til baka upplýsingum eða segja ósatt. Við fyrstu skýrslutökuna hefði hann verið í andlegu ójafnvægi út af handtöku. Hann hefði einnig verið að reyna að leyna framhjáhaldinu eða umfangi þess. Þá hefði hann á síðari stigum rannsóknarinnar skammast sín og átt erfitt með að ræða umrædd atvik þar sem þau hefðu verið af viðkvæmum og óvenjulegum toga.

Ákærði kvaðst kannast við að hafa hitt A fyrir tilviljun á síðari vinnustað sínum eftir að rannsókn málsins hófst hjá lögreglu. A hefði virst koma á staðinn sem almennur viðskiptavinur en viljað ræða við hann um sakarefni málsins. Þá hefði hún komið aftur í nokkur skipti eftir það á vinnustaðinn, eins og að hún vildi hitta ákærða. Hann hefði hins vegar dregið sig til hliðar og beðið þar til hún færi.

Um almennan hluta 1. ákæruliðar:

Brotaþoli, A, greindi meðal annars frá því að ákærði hefði einhverju eftir að hann byrjaði á vinnustaðnum fengið A inn á skrifstofu þar sem þau töluðu saman. Þau hefðu til að byrja með rætt saman á almennum nótum um lífið og tilveruna. Ákærði hefði einnig spurt hvort hún vildi prufa kynferðismök með honum og hún svarað því játandi. Þetta hefði síðan leitt til þess að þau hittust endurtekið nokkrum sinnum í hverjum mánuði á árunum 2016–2020 á heimili hennar og höfðu kynferðismök. Ákærði hefði síðan farið að bjóða öðrum karlmönnum að taka þátt í kynferðismökunum en hún hefði ekki viljað það. Þá greindi A einnig frá því að þau ákærði hefðu í nokkur skipti haft kynferðismök á vinnustaðnum.

Í aðalatriðum greindi A frá því að ákærði hefði yfirleitt komið heim til hennar á morgnana en stundum hefði það verið eftir að hún lauk vinnudegi. B hefði að jafnaði ekki verið heima þegar heimsóknirnar áttu sér stað að frátöldum nokkrum skiptum en þau hefðu ekki verið mörg. Í öllum heimsóknunum hefðu þau ákærði haft kynferðismök, þau hefðu líka talað saman en ekki mjög mikið. Að öðru leyti hefðu þau ekki gert neitt annað sameiginlega, svo sem með máltíðir eða að fara út saman. Þá hefði ákærði í nokkur skipti á öllu tímabilinu gefið henni kynæsandi undirfatnað. Það hefði verið ákærði sem tók ákvörðun um hvenær hann kæmi í heimsókn og hann hefði ekki alltaf beðið um leyfi. Hann hefði stundum hringt og spurt hvort hún væri heima, auk þess sem þau hefðu verið í Messenger-samskiptum. A hefði aldrei hringt í hann að fyrra bragði og beðið hann um að koma. Hún hefði ekki alltaf viljað að hann kæmi og sagt það við hann en hann samt komið á staðinn. A hefði hleypt honum inn þar sem hún hefði ekki þorað öðru. Henni hefði fundist að ákærði ætti hana en hann hefði sagt það við hana í eitt skipti í byrjun samskiptanna í samtali þeirra á skrifstofunni hans. Þá hefði ákærði nokkrum sinnum sagt að hann réði og það komið fram í símtölum og í tengslum við kynferðismök þeirra með þátttöku annarra manna. Hún hefði ekki mátt segja nei við hann en hefði þó sagt það nokkrum sinnum í tengslum við kynferðismökin. A hefði á öllu tímabilinu verið mjög kvíðin og líkaminn sagt henni einhvern veginn að þetta væri ekki í lagi af því að hann væri í hjúskap með annarri konu. Ákærði hefði á endanum fengið hjá henni lykil að íbúðinni svo hann gæti komið án þess að dingla á dyrabjöllunni. Hún hefði ekki þorað öðru en að láta það eftir honum og óttast að annars yrði hann reiður.

Hvað varðar kynferðismök A með ákærða einum greindi hún í aðalatriðum frá því að þau hefðu jafnan verið með sama sniði. Ákærði hefði alltaf viljað að hún færi fyrst í sturtu, að hún veitti honum síðan munnmök og því næst hefði hann haft við hana samræði. Ákærði hefði aldrei veitt henni munnmök og aldrei spurt hvað henni þætti gott í kynlífi.

Hvað varðar önnur atriði í tengslum við samskiptin við ákærða greindi A meðal annars frá því að þau hefðu reynt að vera ekki í samskiptum á vinnustaðnum og hún einbeitt sér að vinnunni. Hún hefði reynt að taka þátt í leyndinni. Hún hefði ekki mátt hringja í ákærða og það verið hluti af leyndinni gagnvart maka ákærða. A hefði ekki fundist sem þau ákærði væru kærustupar en hún hefði verið hrifin af honum. Ákærði hefði látið sér annt um hana, verið alltaf að athuga með hana og honum ekki virst vera sama. Þau hefðu ekki rætt um persónuleg mál hans og hann ekki leitað til hennar ef honum leið illa. Henni hefði fallið vel að tala við hann inn á milli og þau talað saman um nánar tilgreind málefni B. Frekar spurð kvaðst A ekki kannast við að hafa rætt við ákærða um smokkanotkun B og ekki beðið ákærða að ræða slíkt við B. Það gæti þó hafa verið á einhverjum tímapunkti en vandamál hefði verið með B og smokkanotkun. A kvaðst ekki hafa verið hrædd um að missa vinnuna út af ákærða og henni ekki fundist það skipta máli að hann væri yfirmaður hennar í tengslum við það sem áður greinir um það að hann réði. Það hefði hins vegar hljómað þannig þegar hann sagði við hana á skrifstofunni nú ræð ég yfir þér. Frekar spurð kvað hún ákærða ekki ástæðuna fyrir því að hún lét af störfum í versluninni þar sem þau ákærði kynntust, aðrar ástæður hefðu verið fyrir því. A kvaðst ekki vita hvort ákærða væri kunnugt um að hún væri með örorku en hún hefði verið í hlutastarfi á vinnustaðnum vegna örorkunnar. Hann hefði hins vegar á umræddu tímabili haft einhverja aðkomu að því að hún var í hlutastarfi.

Um stafliðina í 1. ákærulið:

Í aðalatriðum greindi A frá því að ákærði hefði haft frumkvæði að því að fá aðra menn til að taka þátt í kynferðismökum með þeim. Þau ákærði hefðu rætt saman um þetta í upphafi og henni þótt í lagi að prufa í eitt skipti. Ákærði hefði spurt hana varðandi fyrsta skiptið. Í framhaldi hefðu verið önnur skipti þar sem menn komu með eða fyrir tilstilli ákærða sem hann var búinn að vera í samskiptum við á umræddri vefsíðu og án þess að vera búinn að tala um það við hana fyrirfram. Ákærði hefði ekkert samráð haft við hana og hún ekki séð neinar myndir á undan eða fengið að vita um útlit, aldur og annað af þeim toga. Hún hefði ekkert haft um það að segja hverjir komu á staðinn. Þegar ákærði hringdi í hana hefði hún ekki vitað hvort hann væri að koma einn eða hvort einhver væri með honum. Kynferðismökin hefðu verið með þeim hætti að hún veitti munnmök, auk þess sem samræði var haft við hana. Frekar spurð um aðdraganda munnmaka lýsti hún því að vilji til þess hefði verið sýndur í verki með því að taka sér stöðu með getnaðarliminn fyrir framan hana án þess að nokkuð væri beinlínis sagt. Þá hefðu smokkar ekki verið notaðir og hún ekki verið spurð um það. Henni hefði hins vegar fundist það vera í lagi af því að hún notaði getnaðarvarnarpillu. Kynferðismök af þessum toga hefðu að jafnaði tekið um 20 mínútur. A kvaðst ekki hafa liðið vel með það að mennirnir komu í heimsókn og hún verið kvíðin og hrædd. Hún hefði ekki vitað fyrirfram hvernig mennirnir litu út og hana ekki langað til að hafa við þá kynferðismök. Henni hefði hins vegar ekki fundist hún geta sett sig upp á móti því. Aðspurð um af hverju sagði hún að ákærði gæti orðið reiður. Frekar spurð um þetta kvaðst A aldrei hafa séð ákærða reiðan. Enn frekar spurð út frá hinu sama, hvað varðar viljaafstöðu, kvaðst A ekki geta útskýrt það frekar en vísaði til þess sem áður greinir um að ákærði hefði sagt að hann stjórnaði og að hún hefði trúað því. Henni hefði ekki fundist rétt að hann ætti að stjórna en hún hins vegar aldrei sagt neitt um það. Hún hefði verið hrifin af honum allan tímann en ekki verið viss um hvort hann væri hrifinn af sér á móti. Hvað varðar fjölda manna og fjölda skipta kom í aðalatriðum fram hjá A að þessi atriði væru henni óljós þar sem þau væru að renna saman. Bar hún um að mennirnir hefðu verið þrír eða fimm en að hún hefði ekki fjöldann á hreinu. Að auki vísaði hún til þess að stutt hefði verið á milli skipta. Þá kvaðst hún ekki átta sig á fjölda skipta og ekki muna eftir því síðasta. Ákærði hefði í öll skiptin haft við hana kynferðismök þegar aðrir menn komu á staðinn, hún hefði veitt honum munnmök og hann haft samræði við hana. Þá hefði aldrei í framangreindu samhengi verið rætt við hana um hvað hana langaði að gera.

Frekar spurð um sakarefnið út frá stafliðum ákærunnar greindi A frá fyrsta skiptinu og vísaði til nafns mannsins og fæðingarárs, auk gælunafnsins [...], sbr. a-lið. Sá maður hefði komið í tvö skipti þar sem ákærði var á staðnum og hún veitt þeim báðum munnmök og þeir báðir haft við hana samræði. Henni hefði þótt fyrra skiptið vera í lagi. Einnig greindi hún frá því að [...] hefði komið í nokkur önnur skipti og haft við hana kynferðismök án þess að ákærði væri á staðnum en ákærði hefði þá látið [...] koma til hennar án þess að ráðfæra sig við hana. Að auki hefði sami maður, [...], sett sig í samband við hana á Messenger, án milligöngu ákærða, og falast eftir hinu sama en hún hefði ekki samþykkt það. Nánar spurð út í mann sem kom á staðinn og hætti við, sbr. verknaðarlýsingu b- liðar, greindi A frá slíku atviki, ákærði hefði verið að hafa kynferðismök við hana og hleypt manninum inn. Maðurinn hefði hins vegar klætt sig aftur í fötin og farið án þess að taka þátt í kynferðismökunum. Um hefði verið að ræða yngri mann en [...] og að ákærði hefði ekki verið ánægður með að hann skyldi fara. Nánar spurð um þátttakanda sem kom á staðinn og hún veitti munnmök samhliða kynferðismökum við ákærða, sbr. verknaðarlýsingu c-liðar, kvaðst A ekki muna eftir því tilviki eða að maður hefði komið á staðinn og ekki risið hold og viljað hætta. Nánar spurð um þátttakanda, annan en [...], sem kom í nokkur skipti, sbr. verknaðarlýsingu d-liðar, kvaðst A ekki muna eftir því en það gæti hafa gerst. Enn frekar spurð út í annan þátttakanda, sbr. verknaðarlýsingu e- liðar, kvaðst A ekki muna eftir því en að það gæti líka vel hafa gerst.

Um 2. ákærulið:

A greindi meðal annars frá atviki þar sem hún hefði komið inn í stofu eftir að hafa verið í sturtu. Ákærði hefði setið nakinn í sófanum og B verið nálægur í sama rými íbúðarinnar og sitjandi á stól. Hún hefði ekki vitað hvað þeir voru búnir að ræða sín á milli. Ákærði hefði gefið í skyn með augnaráði að hún ætti að veita honum munnmök og hún skilið það þannig. Hún hefði ekki viljað veita munnmökin með B nálægan en hún hefði hins vegar gert það af því hún var hrædd við ákærða og ekki þorað öðru. B hefði hluta tímans verið viðstaddur og horft á en síðan farið inn í herbergi. Ákærði hefði því næst haft við hana samræði. A hefði liðið mjög illa yfir þessu atviki og það komið henni í opna skjöldu. Þá hefði hún verið með sjálfsvígshugsanir í langan tíma á eftir. A kvaðst ekki vita á hvaða ári framangreint atvik hefði átt sér stað en frekar spurð um hið sama út frá framburði hennar hjá lögreglu kvaðst hún ekki rengja að atvikið gæti hafa átt sér stað á árinu 2019 eða árinu 2020. Hún hefði munað atvik betur við þá skýrslugjöf.

Um 3. ákærulið:

A kvaðst ekki hafa orðið vitni að því að ákærði ræddi við B um kynferðisleg málefni. B hefði mögulega sagt henni frá því eftir á, eftir að lögreglurannsókn hófst. Þeir hefðu aldrei verið tveir einir á heimilinu. Ákærði hefði stundum verið í heimsókn þegar B var á staðnum en þeir hefðu ekki talað mikið saman. Einnig greindi A frá því að B og ákærði hefðu verið í Messenger-samskiptum.

Um 4. ákærulið:

A greindi frá því að ákærði hefði komið í heimsókn á heimili hennar og hún sagt við hann að B og C væru inni í herbergi. Frekar spurð kvaðst hún ekki muna nákvæmlega hvað hún hefði sagt við ákærða í þessu samhengi. Hún gæti mögulega hafa sagt honum að þau væru að stunda kynlíf inni í herberginu. Ákærði hefði síðan fljótlega farið inn í herbergið til þeirra og verið þar í fimm til tíu mínútur en hún verið frammi í stofu á meðan. Ákærði hefði ekki verið búinn að hitta C áður. Ákærði hefði því næst komið fram en ekki sagt hvað hefði gerst í herberginu. Ákærði og A hefðu í framhaldi haft kynferðismök í stofunni. Ákærði hefði ekki farið aftur inn í herbergið heldur síðan farið heim. Frekar spurð kvaðst A ekki hafa beðið ákærða um að fara inn í herbergið. Þá kvaðst hún ekki kannast við eða muna eftir að hún hefði einhverju áður farið þess á leit við ákærða að hann ræddi við B um notkun smokka. Enn frekar spurð um hið sama greindi hún frá því að hún hefði ekki beðið ákærða um slíkt umræddan dag í tengslum við fyrrgreind atvik. B hefði sagt henni síðar sama dag hvað hefði gerst. C hefði þá verið farin en verið grátandi og leið þegar hún fór. Í frásögn B hefði komið fram að ákærði hefði sett fingurna nálægt einkastað C og að hann ætlaði að leiðbeina B um hvernig ætti að veita henni munnmök.

Um líðan eftir á og önnur atvik:

A greindi frá mikilli vanlíðan og sjálfsásökunum eftir á, kvíða, sjálfsvígshugsunum og vantrausti í garð karlmanna. Atvik hefðu ekki virst hafa mikil áhrif á B en hann hefði hins vegar verið í meðferðarviðtölum í Barnahúsi. Einnig greindi hún frá atviki þar sem hún hefði fyrir tilviljun hitt ákærða í byggingavöruverslun og það verið eftir að rannsókn málsins hófst hjá lögreglu. Ákærði hefði gefið sig á tal við hana í versluninni og spurt hana alls konar spurninga, greint henni frá eigin erfiðleikum af persónulegum toga eins og hann væri að reyna að fá hana til að vorkenna sér. Hvað varðar fyrri skýrslugjöf A hjá lögreglu greindi A frá því að hún hefði gefið skýrslu um atvik sem tengdist B og C. Hún hefði hins vegar ekki munað og ekki áttað sig á að hún mætti segja frá öðrum meintum atvikum, þar á meðal heimsóknum manna frá fyrrgreindri vefsíðu. Að höfðu samráði við réttargæslumann hefði hún því gefið skýrslu að nýju og greint frá fleiru sem hefði gerst milli þeirra ákærða.

Um almenn atriði og 1., 2. og 3. ákærulið:

Brotaþoli, B, greindi í aðalatriðum frá endurteknum stuttum heimsóknum ákærða á heimilið yfir langt tímabil. B hefði oft verið heima og inni í herbergi íbúðarinnar. A hefði jafnan farið í sturtu þegar ákærði kom á staðinn. Ákærði hefði stundum komið til að spjalla en oftast hefðu heimsóknirnar verið til að hafa kynferðismök við A. Í vætti B kom einnig fram að hann hefði að einhverju marki séð eða verið kallaður til og verið viðstaddur fyrir tilstilli ákærða þegar ákærði og A höfðu kynferðismök. Í því samhengi greindi B í aðalatriðum ýmist frá mjög mörgum eða færri skiptum þar sem hann kvaðst hafa séð eða horft upp á ákærða og A hafa kynferðismök, þar á meðal að A veitti ákærða munnmök. Einnig að hann hefði séð þau hafa samfarir. Um hið sama komu einnig fram atriði með almennari hætti hjá B um að ákærði hefði verið að ræða við hann um kynlíf og/eða veita honum leiðbeiningar af þeim toga. Frekar spurður út frá framburðarskýrslu B hjá lögreglu kannaðist hann við framburð sinn, þ.e. að hann hefði verið kallaður til af ákærða og horft á A veita ákærða munnmök í stofu íbúðarinnar og að þau hefðu einnig haft samfarir. Hvað varðar viljaafstöðu og líðan kom í aðalatriðum fram hjá B að hann hefði ekki viljað fyrrgreind samskipti við ákærða og að honum hefði fundist þau óþægileg. Þá hefði B verið hræddur og liðið illa út af ákærða. Hvað varðar A greindi B frá því að hún hefði ekki viljað hafa hann nálægan þegar hún hafði kynferðismök við ákærða og að hún hefði að einhverju marki komið því á framfæri við ákærða. Einnig kom fram hjá B að A hefði ekki verið glöð þegar ákærði kom í heimsóknir og að hún hefði beðið B um að vera inni í herbergi. Ákærði hefði endurtekið rætt við hann um kynlíf og spurt hvernig það gengi hjá honum, aðferðir og hvort ákærði gæti verið til aðstoðar. Þau samskipti hefðu aðallega verið í töluðum samtölum. Þá hefði B liðið undarlega og óþægilega með þetta. Varðandi tímasetningar um framangreint, þ.e. meint áhorf og kynferðislegt tal ákærða, kom í aðalatriðum fram hjá B að hann setti þau atvik í samhengi við tímabil á árinu 2020 eftir að hann og C voru byrjuð að vera saman sem kærustupar.

Um 4. ákærulið:

B greindi meðal annars frá því að C hefði verið í heimsókn og þau verið inni herberginu hjá honum. Þau hefðu verið að láta vel hvort að öðru og verið nakin undir sæng. B hefði heyrt að dyrabjöllunni var hringt og að ákærði væri kominn í íbúðina. Ákærði hefði síðan komið inn í herbergið. B hefði brugðist við með því að rísa á fætur en C legið áfram í rúminu. Ákærði hefði farið að C og spurt hvort hann ætti að sýna og kenna B aðferð til að æsa einkastað á konu upp. B hefði ekki vitað hvað hann ætti að gera en svarað játandi. Ákærði hefði síðan byrjað að sýna með því að fara með fingur mjög nálægt einkastaðnum hjá C eins og hann ætlaði að strjúka henni. Frekar spurður greindi B frá því að ákærði hefði lyft sænginni og ljós verið kveikt í herberginu. Ákærði hefði verið með spurningar um hvað þau voru að gera en ekki minnst á smokkanotkun. B hefði ekki séð nákvæmlega hvort ákærði snerti einkastaðinn þar sem hann hefði staðið fyrir aftan ákærða. Þá hefði ákærði jafnframt verið að tala um hvernig ætti að æsa einkastað konu upp með fingrum, tungu eða munni. B hefði verið mjög skelkaður og frosið og honum fundist að hann gæti ekki gert neitt. Honum hefði fundist fyrrgreind meint atvik mjög óþægileg og að ákærði hefði farið yfir mörk. Ákærði hefði verið um tíu mínútur í herberginu en síðan farið fram. Að auki bar B um að ákærði hefði eftir atvikið í herberginu haft samfarir við A. Þá greindi B einnig frá því að ákærði hefði komið aftur inn í herbergið einhverju síðar, kvatt þau og síðan farið. Einnig kom fram hjá honum að C hefði farið að gráta í tengslum við fyrrgreind atvik og að hún hefði talað um að það sem gerðist hefði ekki verið í lagi og að hún vildi hringja í móður sína. Jafnframt að A hefði komið eftir á inn í herbergið og spurt hvað hefði gerst. Fósturmóðir C hefði síðan komið á staðinn og sótt C. Fósturmóðirin hefði í framhaldi hringt í A og rætt við hana um hvað væri búið að gerast.

Um almenn atriði og 1., 2. og 3. ákærulið:

Brotaþoli, C, greindi meðal annars frá því að hún og B hefðu byrjað saman sem kærustupar 5. apríl 2020. Um mánuði síðar hefði hún komið fyrst inn á heimili B og frá þeim tíma hefði hún komið í heimsókn oft í hverri viku en þó ekki daglega. Ákærði hefði ekki verið á staðnum og hún aðeins hitt hann einu sinni, sbr. meint brot samkvæmt 4. ákærulið. Í aðalatriðum greindi C frá því að hún hefði fengið að vita frá B að ákærði væri að hitta A reglulega og oftast til að hafa við hana samfarir. Það hefði að minnsta kosti átt sér stað vikulega. B hefði að jafnaði haldið sig inni í herbergi á meðan og ekki verið í miklum samskiptum við ákærða. Þá hefði B í einhver skipti farið út þegar ákærði var í heimsókn þar sem hann vildi ekki vera á staðnum. B hefði sagt henni frá því að hann hefði endurtekið séð A og ákærða hafa samfarir í íbúðinni en það hefði þó ekki verið í öll skiptin sem ákærði kom í heimsókn. Einnig hefði komið fram hjá B að ákærði hefði beðið hann um að horfa á samfarir ákærða og A. Það hefði verið til að leiðbeina honum um hvernig ætti að stunda kynlíf. Frekar spurð kvaðst C einnig kannast við að B hefði sagt henni frá því að ákærði hefði beðið hann um að horfa á A veita ákærða munnmök. Leiðsögn ákærða gagnvart B hefði farið fram með fyrrgreindum hætti en ekki símleiðis eða með skilaboðasamskiptum. Að auki greindi C frá því að B hefði oft sagt sér frá samtölum við ákærða um kynferðislegar stellingar og hvernig ætti að bera sig að við kynlíf. B hefði alltaf sagt henni allt eftir á þegar þeir ákærði voru búnir að tala saman. Þá hefði ákærði í þessu samhengi mögulega verið að spyrja B hvernig kynlífið gengi hjá honum og hvort hann þyrfti einhverja leiðsögn af þeim toga. B hefði liðið illa út af samtölunum og verið með áhyggjur sem C útskýrði nánar.

Um 4. ákærulið:

C greindi meðal annars frá því að hún hefði komið í heimsókn til B umræddan dag og að A hefði verið í íbúðinni. B og C hefðu verið inni í herbergi B og verið með dyrnar lokaðar en ólæstar. Þau hefðu verið í samskiptum af kynferðislegum toga. Allt í einu hefðu þau heyrt umgang og karlmannsrödd frammi og áttað sig á því að ákærði var óvænt kominn í heimsókn. C hefði síðan heyrt ákærða og A vera að hafa kynferðismök á meðan hún og B voru inni í herberginu. C hefði því næst heyrt að þau voru búin að ljúka sér af og hún átt von á því að ákærði væri farinn. Ákærði hefði einhverju síðar opnað dyrnar og ruðst inn í herbergið en C og B hefðu á þeim tíma verið að hafa kynferðismök. Þau hefðu bæði verið klædd að ofan en nakin að neðan. Þeim hefði báðum verið mjög brugðið og þau frosið og ekki vitað hvernig ætti að bregðast við. B hefði staðið upp og verið við hliðina á C. Ákærði hefði farið að spyrja þau hvernig gengi og síðan spurt B hvort hann hefði prufað að sleikja á henni kynfærin. Þá hefði ákærði verið mjög á því að sýna B hvernig ætti að bera sig að við það en hann afþakkað boðið. Ákærði hefði engu skeytt um það, fært höndina næstum upp að kynfærum C og útskýrt fyrir B með handarhreyfingu hvernig ætti að sleikja kynfærin. Á sama tíma hefði C verið mjög hrædd um að ákærði myndi í raun snerta á henni kynfærin en það hefði þó ekki gerst. Þá hefði B einnig á sama tíma virst vera mjög skelkaður. Ákærði hefði síðan farið fram og lokað á eftir sér. Þau hefðu bæði verið miður sín á eftir. Ákærði hefði komið aftur inn í herbergið stuttu síðar og beðist afsökunar en þau ekkert sagt á móti. Hann hefði í framhaldi farið af staðnum. C og B hefðu því næst klætt sig og hún í framhaldi farið heim og greint fósturmóður sinni frá atvikum. Frekar spurð greindi hún frá því að kynferðismökin hjá þeim hefðu framan af verið undir sæng en þau verið búin að færa sængina af sér þegar ákærði kom inn í herbergið. Kveikt hefði verið á ljósi í herberginu. Ákærði hefði ekkert talað við þau um notkun smokka og hann verið inni í herberginu í um fimm mínútur. Greindi brotaþoli nánar frá líðan sinni á eftir og annarri röskun í kjölfarið og hvernig hún brást við því og leitaði sér aðstoðar.

1. Vitnið L, fósturmóðir C, greindi meðal annars frá því að C hefði umræddan dag, 28. desember 2020, verið í miklu uppnámi og grátandi vegna meints atviks sem greinir í 4. ákærulið. C hefði greint frá því að hafa verið með B inni í herbergi að stunda kynlíf. Dyrnar hefðu verið lokaðar og ákærði gengið inn á þau án þess að banka og farið að skipta sér af þeim. C og B hefðu bæði frosið en B staðið upp. Ákærði hefði fært sig nær C og komið nálægt henni eins og hann væri að fara að snerta á henni kynfærin. Einnig hefði ákærði verið að segja B til með hvað eða hvernig hann ætti að gera en C ekki lýst því nánar í sinni fyrstu frásögn. Jafnframt hefði C greint frá því að ákærði væri að heimsækja A til að hafa við hana kynferðismök. Að auki hefði komið fram í frásögninni að B hefði verið að fá kynferðislegar leiðbeiningar frá ákærða, sem og að ákærði hefði boðið B að horfa á ákærða og A hafa kynferðismök. Vitnið kvaðst sama kvöld hafa hringt í A og rætt við hana um framangreint. A hefði í símtalinu staðfest að ákærði væri búinn að vera á staðnum og að hann hefði farið inn í herbergið. Þá hefði hún ekki borið á móti því sem áður greinir um áhorf B. Vitnið hefði látið í ljós skoðun sína við A að um væri að ræða alvarleg kynferðisbrot. Viðbrögð A hefðu verið eins og hún áttaði sig ekki á alvarleikanum eða ætlaðri misnotkun. Einnig hefði hún í símtalinu virst vorkenna ákærða og vera háð honum þegar vitnið upplýsti hana um að hún ætlaði að tilkynna hann til yfirvalda. Þá hefði vitnið haft samband við barnavernd daginn eftir en henni hefði fundist augljóst að ákærði væri að brjóta gegn þessu fólki vegna þroskahömlunar þess. Að auki greindi vitnið frá því að C hefði einhverju síðar greint henni nánar frá því hvað ákærði hefði sagt þegar hann kom inn á þau í herberginu, þ.e. að hann hefði verið að leiðbeina B með hvað hann ætti að gera í tengslum við kynferðismök og hvernig hann ætti að snerta hana. Að öðru leyti hefði C ekki viljað ræða þessi atvik frekar við vitnið og að það skýrðist af þroskahömlun C.

   Vitnið gerði að öðru leyti grein fyrir samskiptum sínum eða kynnum af A og B. Í því samhengi kom í aðalatriðum fram að vitnið hefði framan af átt foreldrasamskipti við A í tengslum við skólagöngu C og B en að þau hefðu verið [...]. Í þeim samskiptum hefði verið augljóst að A væri þroskahömluð. Það sama hefði verið með B og hann greinilega verið með meiri þroskahömlun en A. A hefði ekki virst skilja samhengi hlutanna og átt erfitt með að setja mörk. Samskipti vitnisins við A hefðu síðan aukist í tengslum við það þegar B og C byrjuðu saman sem kærustupar vorið [...]. Vitnið hefði margsinnis frá þeim tíma og fram í lok desember sama ár sótt C á heimili A og jafnan rætt stuttlega við A. Einnig greindi vitnið frá nánar tilgreindum atvikum af ósæmilegum toga sem komu upp í tengslum við samband B og C og hvernig reynt var að takast á við það. Vitnið hefði verið í samskiptum við A og aðra aðstandendur, þar á meðal á endurteknum fjölskyldufundum, þar sem reynt var að fara yfir málin og leiðbeina. Afar erfitt hefði verið að leiðbeina og ræða við A og B út af þroskahömlun þeirra. Skilningur A hefði verið afar takmarkaður og greinilegt að henni var ófært að setja mörk varðandi B. Þá hefði hún tekið því afar illa þegar vitnið reyndi að sporna við þeim vanda sem þá var uppi í tengslum við samband B og C. Hið sama hefði verið með B en hann hefði ekki virst skilja eða átta sig á neinu í samhengi. Aðspurð kvaðst vitnið kannast við að vandamál hefði verið hjá B með smokkanotkun í samskiptum hans við C. Þá hefði vitnið rætt það við föður hans, M, og beðið hann um að leiðbeina B en vitnið kvaðst ekki vita nánar hvort því hefði verið fylgt eftir af hálfu M. Að auki, og frekar spurð, greindi vitnið frá því að ekkert hefði komið fram í frásögn C um smokkanotkun þegar hún greindi vitninu frá hinum meintu atvikum í herberginu, eins og áður greinir. Þessu til viðbótar greindi vitnið frá félagslegri stöðu og margvíslegum erfiðleikum hjá C eftir umrædd meint atvik í herberginu en þau hefðu greinilega haft neikvæð áhrif. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.

2. Vitnið N, fósturmóðir C, greindi frá meintum atvikum 28. desember 2020 og frásögn C á þeim tíma með svipuðum hætti og vitnið L. Í aðalatriðum kom fram hjá vitninu að C hefði verið í miklu uppnámi og grátið þegar hún kom heim sama kvöld. Ljóst hefði verið að eitthvað mikið hefði gerst hjá henni. C hefði greint frá því að hún og B hefðu verið að stunda kynlíf inni í herbergi B og dyrnar verið lokaðar en ólæstar. Ákærði hefði síðan opnað án þess að banka og farið inn í herbergið og ætlað að leiðbeina B um kynferðislegar athafnir. C hefði sagst hafa frosið og farið að gráta og við það hefði ákærði bakkað úr herberginu. Í beinu framhaldi af frásögn C hefði L hringt í A og fengið staðfest að ákærði hefði verið í íbúðinni stuttu áður og að hann hefði farið inn í herbergið en komið aftur fram. Vitnið og L hefðu að loknu símtalinu haldið áfram að ræða við C og hún smám saman róast niður og greint betur frá. Að sögn C hefði ákærði komið óboðinn inn í herbergið og ætlað að leiðbeina B. C hefði hrokkið við og fært sig upp að vegg. Þá hefði það verið, að sögn C, eins og ákærði ætlaði að snerta á henni kynfærin og á sama tíma leiðbeina B hvernig hann ætti að bera sig að kynferðislega. Ákærði hefði hins vegar ekki snert C. Að sögn C hefði hún frosið og hljóðað og við það hefði ákærði hrokkið til baka og farið fram. C hefði sagst hafa verið miður sín og grátandi í herberginu á eftir og ákærði opnað dyrnar aftur og beðist afsökunar. Hann hefði síðan farið af staðnum. Frekar spurð kvaðst vitnið ekki minnast þess að C hefði talað um munnmök í fyrrgreindu samhengi.

   Vitnið kvaðst ekki hafa vitað af samskiptum ákærða og A fyrir fyrrgreind atvik. Einhverju síðar hefði komið fram hjá C að ákærði væri búinn að vera að koma á heimili A og B en að C hefði ekki hitt hann. Þá hefðu þau síðar frétt af kynferðislegum samskiptum ákærða og A og C alls ekki viljað hitta ákærða aftur. Vitnið gerði grein fyrir samskiptum sínum og kynnum að öðru leyti af A og B. Í aðalatriðum komu fram sömu atriði og áður greinir um vitnisburð L. Þá greindi vitnið frá því sama og áður greinir um fjölskyldufundi og vanda sem var uppi í samskiptum B og C. A hefði vegna þroskahömlunar ekki getað tekið á þeim vanda eða fylgt því eftir sem lagt var upp með á fjölskyldufundunum. Ekki hefði orðið neitt úr neinu af hálfu A og fundirnir því lagst af. Vitnið tók fram að hún væri þroskaþjálfi að mennt og fyrir henni hefði verið augljóst að A væri skert og það verið greinilegt með því að ræða við hana. Þá væri B með mun slakari greind en A og einnig mun slakari en C. Frekar spurð greindi vitnið frá því að C hefði eftir meint atvik í herberginu sagt frá því að B hefði upplýst hana um að hann hefði verið látinn horfa á A og ákærða stunda kynlíf. Einnig kannaðist vitnið við að vandamál hefði verið hjá B með smokkanotkun í samskiptum við C. Reynt hefði verið að taka á þeim vanda með samtölum við B og aðstandendur hans. Ekkert hefði hins vegar komið fram í frásögn C um að ákærði hefði ætlað að ræða um smokkanotkun þegar hann kom inn í herbergið í umrætt skipti. Að auki greindi vitnið frá því að A hefði ekki viljað að umrætt atvik yrði kært til lögreglu án þess að hún rökstyddi það frekar. Það hefði virst eins og hún vorkenndi ákærða. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.

3. Vitnið M, faðir B, greindi meðal annars frá því að hafa fengið vitneskju um samskipti ákærða og A einhverju eftir að meint atvik samkvæmt 4. ákærulið áttu sér stað. A hefði greint vitninu frá þeim samskiptum. Hún hefði einnig greint vitninu frá því að ákærði hefði farið inn í herbergi á heimilinu þar sem B og C voru að stunda kynlíf. Í því samhengi hefði komið fram að ákærði ætlaði að veita þeim leiðbeiningar af kynferðislegum toga. A hefði að eigin sögn verið í áfalli þegar hún sá ákærða koma inn í herbergið og ekki vitað hvernig ætti að bregðast við þegar það hefði átt sér stað. Einnig kom fram hjá vitninu að A hefði greint honum frá því að ákærði hefði verið að koma með karlmenn með sér á heimili hennar til að hafa við hana kynferðismök. Hún hefði ekki haft hugmynd um að það stæði til og henni liðið mjög illa út af því. Aðspurður um meint atvik samkvæmt 2. og 3. ákærulið kvaðst vitnið ekki búa yfir upplýsingum um það. Vitnið hefði verið sambúðarmaki A á tíu ára tímabili en þau hefðu slitið sambandinu sex mánuðum eftir fæðingu B. Frekar spurður greindi vitnið frá því að A hefði á þeim tíma verið mjög góð kona, dugleg og vinnu- og samviskusöm. Þá hefðu þau skipt með sér verkum varðandi heimilishald á meðan þau voru saman. Aðspurður kvaðst vitnið hafa reynt að ræða við B um hvað hefði gerst varðandi meint brot en án árangurs. B hefði breyst eftir á þannig að hann væri orðinn meira lokaður en áður. Einnig kvaðst vitnið að nokkru marki kannast við sérfræðilegar greiningar á B og hafa tekið eftir þeim sjálfur í samskiptum við hann í gegnum tíðina. Þá væri misjafnt út frá samskiptum hvernig B gengi að setja öðrum mörk.
4. Vitnið O, systir A, gerði grein fyrir persónulegum aðstæðum A og B. Í því samhengi kom í aðalatriðum fram að A þyrfti stuðning í daglegu lífi og að í flóknum aðstæðum þyrfti hún mikinn stuðning. A hefði í gegnum tíðina fengið aðstoð frá foreldrum í tengslum við það að halda utan um eigin fjármál. Þá hefði hún notið margvíslegs stuðnings frá félagsþjónustu. A væri almennt barnaleg í samskiptum og ætti erfitt með samskipti og aðstæður af flóknari toga. Einnig væri A einangruð félagslega sem vitnið útskýrði nánar. A væri mjög auðginnt og hún ætti erfitt með eða væri barnaleg í því að setja öðrum mörk. Það hefði meðal annars valdið henni nánar tilgreindum erfiðleikum varðandi meðferð fjármuna. A þekkti muninn á réttu og röngu en segði aðstandendum almennt ekki frá í smáatriðum ef eitthvað væri í ólagi. Þá hefði A jafnan ekki mikið frumkvæði að því að segja frá, sérstaklega ekki varðandi óþægileg málefni. Að því er varðar B væri hann í erfiðleikum með að skilja samskipti og lesa í aðstæður og fólk, auk mikilla erfiðleika hjá honum við að setja öðrum mörk. Þá væri hann mjög einangraður og með litla þjálfun í mannlegum samskiptum.

   Hvað varðar umrædd meint atvik greindi vitnið í aðalatriðum frá því að hún og fjölskyldan hefðu í lok árs 2016 vitað af því að A væri að hitta mann, hún hefði sagt að maðurinn væri vinur sinn, væri fráskilinn og byggi með börnunum sínum. Fjölskyldan hefði engar athugasemdir gert við það og allt hljómað eðlilega í byrjun. Þá hefði A í framhaldinu lítið viljað tala um hvað væri að gerast hjá sér og manninum. Það hefði síðan fyrst komið upp á yfirborðið í kjölfar meintra atvika 28. desember 2020, sbr. 4. ákærulið. A hefði í framhaldi ekki treyst sér ein til að greina fjölskyldunni frá þeim atvikum. P, móðir vinkonu A, hefði hins vegar aðstoðað hana við það og þær útskýrt fyrir fjölskyldunni í stórum dráttum hvað hefði átt sér stað. Þá kvaðst vitnið eftir á margoft hafa rætt við A um meint atvik. Í því samhengi greindi vitnið í aðalatriðum frá frásögnum A af endurteknum óboðnum heimsóknum ákærða á heimili hennar í kynferðislegum tilgangi. Einnig hefði A greint vitninu frá því að ákærði væri búinn að vera að bjóða B að horfa á kynlífið. Þá hefði A einnig greint vitninu frá meintum atvikum í herbergi B, þ.e. að ákærði hefði farið óboðinn þar inn þar sem B og C voru að stunda kynlíf og að hann hefði viljað veita þeim leiðbeiningar af kynferðislegum toga. B og C hefðu ekki vitað hvernig þau ættu að bregðast við og tekið þau atvik mjög nærri sér. Vitnið kvaðst einnig hafa fengið fyrrgreindar upplýsingar eftir á í tengslum við fundi A og B hjá barnavernd. Vitnið hefði hins vegar frétt af því löngu síðar undir dómsmeðferð málsins að aðrir menn komu við sögu í tengslum við kynferðismök ákærða og A og þær fregnir hefðu verið mikið áfall fyrir vitnið og aðra í fjölskyldunni.

   Einnig greindi vitnið frá því að málið hefði haft mikil neikvæð áhrif á líðan A og B. A hefði meðal annars glímt við mikinn kvíða og leitað sér aðstoðar vegna sjálfsvígshugsana. Þá hefði hún átt erfitt með að koma inn á fyrri vinnustað sinn þar sem hún kynntist ákærða. B hefði notið þjónustu hjá félagsþjónustu og Barnahúsi og ýmislegt neikvætt virst hafa þróast hjá honum af kynferðislegum toga í framhaldi af meintum brotum ákærða. Frekar spurð greindi vitnið frá því að ekki hefði verið gert foreldrahæfnismat á A í aðdraganda meðgöngu B en hún hefði fengið aðstoð kvensjúkdómalæknis til að verða ólétt. Þá hefði vitnið gert alvarlegar athugasemdir við það á sínum tíma gagnvart hlutaðeigandi heilbrigðisstofnun en henni hefði fundist að A væri ekki í stakk búin að ala upp barn. Þessu til viðbótar greindi vitnið frá nánar tilgreindum eftirásamskiptum ákærða við A eftir að rannsókn málsins hófst hjá lögreglu. Ákærði hefði virst vera að spila með hana vitandi það að hún væri einföld og hann verið að láta hana vorkenna sér. A fyndi fyrir takmörkunum sínum og hugur hennar væri barnslegur. Þá hefði borið á meðvirkni hjá A gagnvart ákærða.

5. Vitnið P greindi meðal annars frá því að hafa veitt A liðsinni við heimilishald á árunum 2016–2020 og verið tíður gestur á heimilinu. Einnig greindi vitnið frá því að hún væri móðir vinkonu A sem byggi við fötlun, auk þess sem vitnið hefði bakgrunn sem skólastjórnandi með fötluðu fólki. Vitnið hefði orðið þess áskynja að miklu væri áfátt við heimilishald hjá A og hún verið ófær um að sinna því sjálf. Hið sama hefði verið með uppeldi B. Vitnið hefði hjálpað A með daglegar venjur og skipulag en A væri ósjálfstæð og leiðitöm vegna fötlunar sinnar og sýndi almennt ekki frumkvæði. Þá kvaðst vitnið telja að öðrum mætti mjög fljótt verða ljóst þegar farið væri að umgangast A að mikið vantaði upp á hjá henni út frá fötlun hennar. Vitnið kvaðst á fyrrgreindu árabili, mögulega á árinu 2018 eða síðar, hafa fengið óljósar upplýsingar um samskipti ákærða við A og að hann væri að koma til hennar. Vitninu hefði þótt það allt saman mjög undarlegt og spurt A nánar út í það. Henni hefði síðar orðið ljóst að ákærði væri að koma til A í kynferðislegum tilgangi. Þá hefði einhver vitneskja verið um hið sama hjá vinkonum sem unnu með A, þar á meðal að borið hefði á því að ákærði væri að kalla A upp á skrifstofu sem ekki var gert með hinar. Vitnið hefði á síðari stigum, eftir að meint atvik komu upp á yfirborðið, fengið betri mynd á það sem hafði átt sér stað. Í því samhengi vísaði vitnið til þess sem áður greinir um tíðar heimsóknir ákærða á heimilið í kynferðislegum tilgangi, að B hefði verið látinn horfa á ákærða hafa kynferðismök við A, auk þess sem vitnið kvaðst hafa fregnað eftir á af því sem gerðist í herberginu varðandi B og C. Vitnið hefði frétt af framangreindu eftir á með samtölum við A og B, þar á meðal á fjölskyldufundum. Þá kvaðst vitnið hafa leitað til barnaverndar út af hinu sama. Vitnið kvaðst halda að upplifun A af ákærða hefði að einhverju marki verið með þeim hætti að henni hafi fundist hann vera kærasti, að hún væri hrifin af honum og að þau ættu í einhvers konar sambandi. Til skýringar vísaði vitnið til fötlunar A og að hún þyrfti viðurkenningu og ást og sækti því í athygli og samskipti út frá þroska. Þá hefði borið á meðvirkni hjá A gagnvart ákærða eftir á og að hún hefði átt mjög erfitt.
6. Vitnið Q, starfsmaður velferðarsviðs Reykjavíkurborgar, greindi frá því að hafa starfað í stuðningsþjónustudeild í tilsjón og komið að málefnum A og B á tímabili frá desember 2015 til janúar 2020. Tilgangur með tilsjón hefði verið að styðja A í uppeldishlutverkinu og fylgja eftir leiðbeiningum um uppeldisráðgjöf og foreldrafræðslu. A hefði verið seinfær og þurft miklar leiðbeiningar. A hefði í eitthvert skipti á fyrrgreindu tímabili greint vitninu frá því að hún væri að hitta mann sem væri yfirmaður hennar. Í samtalinu hefði komið fram að samband hennar við manninn væri búið að standa yfir í hálft ár. A hefði talað á þeim nótum eins og þau væru í kynlífssambandi og að maðurinn væri að heimsækja hana á morgnana þegar B væri farinn í skólann. Vitnið hefði tekið eftir auknum kvíða og depurð hjá A á þessum tíma. Eftir á að hyggja kvaðst vitnið telja að fyrrgreind einkenni í líðan A hefðu verið að koma fram þegar samband hennar við manninn var byrjað. Þau hefðu rætt þetta frekar og að hún þyrfti stuðning til að koma sér úr sambandinu. A hefði verið óáttuð og það verið ýmist eins og hún vildi slíta sambandinu eða ekki. A hefði verið einangruð, orkulaus, döpur og þær rætt um að þetta hefði ekki góð áhrif á hana. Það hefði verið eins og A kynni ekki að fóta sig í þessum aðstæðum og væri hrædd. Um hefði verið að ræða yfirmann hennar á þeim tíma. Vitnið hefði aðstoðað A við að gera ferilsskrá svo að hún gæti sótt um starf á öðrum vinnustað og þannig komið sér úr aðstæðum sem hún mögulega réði ekki við. A hefði verið með takmarkanir og átt erfitt með að gera sér grein fyrir hvernig ætti að bregðast við í aðstæðum. Til frekari skýringar vísaði vitnið til þess að A hefði til að mynda þurft leiðbeiningar í tengslum við foreldrafundi þar sem reyndi á fremur litlar ákvarðanir. Geta A til að setja skýr mörk hefði verið afar takmörkuð og hún verið leiðitöm og auðtrúa. Þá hefði hún sýnt meðvirknieinkenni í tengslum við samskipti við aðra og átt erfitt með að standa með sjálfri sér.
7. Vitnið R, starfsmannastjóri, kvaðst hafa starfað í um 32 ár hjá því fyrirtæki sem um ræðir, þar af við mannauðsmál frá árinu 2019. Þá hefði [...] starfað hjá fyrirtækinu frá 2005 til 2019. Vitnið kvaðst hafa athugað nánar með ráðningargögn A og ekki fundið neitt hjá fyrirtækinu um að hún hefði verið ráðin í atvinnu með stuðningi. Þá hefði A verið komin í hlutastarf frá klukkan [...] á þeim tíma þegar hún lét af störfum. Vitnið hefði heilt á litið ekki verið í miklum samskiptum við A og það hefði bent til þess að A hefði staðið sig vel í starfi. Vitnið hefði þó út frá þeim samskiptum sem voru við hana í raun staðið í þeirri trú að A væri í atvinnu með stuðningi þótt gögn staðfestu það ekki. A væri mjög sérstök í viðkynningu og greinilega með takmarkanir. Til frekari skýringar kvaðst vitnið hafa tekið greinilega eftir takmörkunum hjá A þegar í upphafi þeirra samskipta, vitninu verið ljóst að eitthvað vantaði upp á og að A væri líklega greindarskert. Þá hefði vitnið skynjað það sama að öðru leyti út frá samskiptum þeirra á meðan A starfaði á vinnustaðnum. Einnig greindi vitnið nánar frá þeim störfum sem A gegndi á vinnustaðnum en í því samhengi kom í aðalatriðum fram að ekki hefði verið um að ræða mjög flókin störf og að dæmi væru um að starfsfólk sem væri í atvinnu með stuðningi gegndi þeim störfum. Ákærði hefði verið með yfirumsjón á þeim vinnustað sem um ræðir og hann með aðra millistjórnendur undir sér sem voru í daglegum samskiptum við almenna starfsmann, þar á meðal A. Staða ákærða hjá fyrirtækinu hefði verið með þeim hætti að samráð var haft við hann með aðkomu lægra setts stjórnanda ef slíta átti ráðningarsambandi starfsmanns. Frumkvæði að slíku hefði einnig getað komið frá ákærða ef frávik hefðu verið mikil í störfum starfsmanns. Lítil stéttaskipting hefði ríkt innan fyrirtækisins, allir þekkt alla og vel gæti verið að A hefði litið á ákærða sem sinn næsta yfirmann.
8. Vitnið S greindi frá því að hún hefði á árabilinu 2016–2020 starfað á [...] og verið sjóðstjóri á þeim vinnustað sem um ræðir. Vitnið hefði verið í miklum samskiptum við A í vinnunni, A komið vel fyrir og ekkert gefið til kynna að eitthvað væri að buga hana. Vitnið hefði ekki tekið eftir neinum takmörkunum hjá A og ekki tekið eftir hvort hún ætti erfitt með að setja mörk. A hefði stundum greint vitninu frá því að hún væri að hitta og væri í símasamskiptum við einhvern innan fyrirtækisins. Hún hefði hins vegar ekki greint frá nafni viðkomandi og stöðu. A hefði almennt átt erfitt með að lesa í og átta sig á aðstæðum og að svara fyrir sig. Þá hefði vitnið merkt það í fari A, út frá samskiptum hennar við barnsföður, að hún gerði hluti til að þóknast öðrum. Frekar spurð út frá skýrslu vitnisins hjá lögreglu kvaðst vitnið á síðari stigum fyrrgreinds tímabils hafa fengið að vita frá A að ákærði væri umræddur maður sem hún var í samskiptum við. Út frá hinu sama kannaðist vitnið einnig við að A hefði viljað binda endi á samskiptin við ákærða en hann haldið áfram að hafa samband við hana á Messenger. Frekar spurð út frá téðri lögregluskýrslu kvaðst vitnið telja að A hefði átt erfitt með að setja mörk í þeirri merkingu að ef einhver karlmaður sýndi henni athygli þá tæki hún því. Þá kvaðst vitnið ekki minnast þess að hafa tekið eftir seinþroska hjá A. Vitnið hefði á tímabili látið af störfum á vinnustaðnum en komið aftur til starfa síðar. Í millitíðinni hefði A hins vegar verið búin að skipta um vinnustað.
9. Vitnið T greindi frá því að hafa starfað á fyrrgreindum vinnustað frá árinu 2008, þar á meðal á þeim tíma þegar A var starfsmaður. Þær hefðu verið vinkonur. A hefði nefnt við vitnið að hún væri í sambandi við einhvern mann, þ.e. að hún ætti vin. Hún hefði séð samskipti á milli ákærða og A á vinnustaðnum og áttað sig á því að eitthvað væri öðruvísi á milli þeirra en annarra starfsmanna. Þau hefðu virst vera nánari. Vitnið hefði einhverju síðar fengið að vita frá A að ákærði væri téður vinur án þess að greina nánar frá því. Vitnið kvaðst ekki vita hversu lengi A og ákærði hefðu verið saman og ekki vita hvernig henni hefði liðið með það. Vitnið hefði litið á ákærða sem yfirmann á þeim vinnustað sem um ræðir. Aðspurð kvaðst vitnið kannast við að ákærði hefði beðið A um lykla að íbúðinni. A hefði greint henni frá því og vitnið ráðið henni frá því þar sem ákærði væri yfirmaður hennar en vitnið hefði ekki spurt nánar út í það.
10. Vitnið E greindi meðal annars frá því að hafa verið í samskiptum við ákærða á vefsíðu og að þeir hefðu kynnst á netinu. Ákærði hefði boðið honum að koma í heimsókn til konu til að stunda kynlíf með þeim. Vitnið kvaðst muna lítið eftir umræddum atvikum vegna þess tíma sem væri liðinn. Honum hefði liðið illa á þeim tíma en það breyst til batnaðar síðar og hann reynt að gleyma því sem gerðist. Frekar spurður kvaðst vitnið almennt vera lélegur í því að átta sig á samskiptum og aðstæðum en ekki vera með formlega greiningu um röskun. Vitnið kvaðst ekki rengja það að hafa í umrædd skipti verið með auðkennið [...] á téðri vefsíðu. Þá kvaðst hann að einhverju marki kannast við efni samskiptanna út frá gögnum málsins. Hann kvaðst hins vegar ekki muna vel eftir þeim efnislega. Í aðalatriðum greindi vitnið frá því að hafa farið í tvö eða þrjú skipti í téðar heimsóknir, að hver þeirra hefði mögulega tekið um 15–30 mínútur og örugglega alltaf undir klukkustund. Vitnið kvaðst ekki draga í efa að eitt umræddra skipta hefði verið 17. janúar 2017. Þá hefði verið fremur stutt á milli skiptanna, vika eða tvær vikur. Vitnið hefði ekki séð neitt athugavert þegar hann kom á staðinn og talið að konan væri samþykk því sem fram fór. Frekar spurður hvernig konan hefði sýnt samþykki sitt kvaðst vitnið ekki muna það vel en vitnið endurtók að hann hefði ekki séð neitt athugavert í fari hennar eða að hún væri ekki viljug. Kynferðismökin sem áttu sér stað hefðu verið eins í öll skiptin, þ.e. að ákærði og vitnið skiptust á að hafa samræði við konuna og að hún veitti hinum munnmök á sama tíma. Konan hefði virst taka virkan þátt í kynferðismökunum. Útfærslan á þeim hefði ekki verið ákveðin fyrirfram eða vitnið mundi ekki eftir að svo hefði verið. Það sem gert var á staðnum hefði frekar verið undir stjórn eða að frumkvæði ákærða en ekki konunnar. Þá hefðu smokkar ekki verið notaðir. Varðandi samskipti kom í aðalatriðum fram að þau hefðu verið takmörkuð og vitnið ekki talað að neinu ráði við konuna. Hið sama hefði verið með samskipti vitnisins við ákærða. Þá kvaðst vitnið ekki kannast við eða muna eftir að hafa verið í síma- eða Messenger-samskiptum við konuna án aðkomu ákærða eða að hann hefði falast eftir að hitta hana án þess að ákærði væri á staðnum. Frekar spurður út frá framburði vitnisins hjá lögreglu kvaðst vitnið ekki muna sérstaklega eftir þeim atriðum eða svörum sem hann veitti á þeim tíma eða hann endurtók það sama og áður greinir um framburð sinn fyrir dómi. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
11. Vitnið F kvaðst hafa verið notandi á umræddri vefsíðu með auðkennið [...]. Vitnið kvaðst ekki muna vel eftir samskiptunum en að hann væri hins vegar alveg viss um að hann hefði aldrei farið á staðinn og hitt viðkomandi viðmælanda. Frekar spurður út frá téðum samskiptagögnum greindi vitnið frá hinu sama. Hann hefði verið í mikilli kannabisneyslu á þeim tíma og verið að reykja slíkt efni eftir síðustu skilaboðin. Þá hefði hann í framhaldi hætt við að fara á staðinn. Einnig vísaði vitnið til þess að hann hefði ávallt á þeim tíma sem um ræðir verið í för með öðrum, vini eða vinkonu, ef til þess kom að hann fór út fyrir íbúðarhverfið þar sem hann var búsettur. Þá hefðu engin önnur samskipti verið við téðan viðmælanda, þ.e. allt sem þeim fór á milli kæmi fram í téðum samskiptagögnum.
12. Vitnið G greindi meðal annars frá því að hafa verið í samskiptum við notanda á téðri vefsíðu sem var skráður í prófil sem par, þ.e. sem karl og kona. Vitnið hefði í raun ekki vitað við hvern hann var að skiptast á skilaboðum. Vitnið hefði verið með auðkennið [...]. Samskiptin hefðu verið á nokkurra daga tímabili og þau gengið út á að hitta par í kynferðislegum tilgangi þar sem vitnið tæki þátt í kynlífi. Útfærslan á kynlífinu hefði hins vegar ekki verið rædd í smáatriðum. Þá kvaðst vitnið kannast við efni samskiptanna út frá gögnum málsins. Frekar spurður út í samskiptagögnin út frá efnislegri merkingu þess sem var skrifað kvaðst vitnið á þeim tíma hafa sett það í samhengi við sub og dom kynlíf, þ.e. stjórnsamur og undirgefinn þar sem samþykki væri fyrir hendi og að ekki væri farið yfir mörk. Vitnið hefði að morgni dags mætt á staðinn og nakinn karlmaður hleypt honum inn í íbúðina. Konan hefði líka verið nakin og þau virst vera byrjuð að hafa kynferðismök. Vitnið hefði verið við hliðina á þeim í rúmi og konan verið að veita manninum munnmök. Maðurinn hefði síðan sagt við konuna eitthvað á þá leið viltu ekki veita honum smá athygli. Hún hefði þá og án þess að hika byrjað að veita vitninu munnmök. Frekar spurður kvaðst vitnið ekki muna hvort konan hefði svarað manninum einhverju í tengslum við fyrrgreind ummæli. Vitnið hefði hins vegar á þessum tímapunkti verið orðinn afhuga því að taka þátt í kynferðismökunum og ekki reynst vera að fá kynferðislega örvun. Þá hefði vitnið stuttu síðar, mögulega mínútu eftir að konan byrjaði að veita honum munnmök, sagt parinu að þetta væri ekki að ganga og að hann vildi hætta. Til skýringar tók vitnið fram að hann væri ekki morgunmanneskja og hann hefði ekki reynst vera vel upplagður fyrir kynlíf þegar hann var kominn á staðinn. Vitnið hefði síðan byrjað að klæða sig. Maðurinn hefði á meðan haft samræði við konuna og lokið sér af með sáðláti. Frekar spurður kvaðst vitnið ekki hafa notað smokk við munnmökin og þá kvaðst hann ekki vera viss hvernig því hefði verið háttað með manninn. Aðspurður um samskipti á staðnum greindi vitnið í aðalatriðum frá því að samskiptin hefðu verið mjög takmörkuð og þá fremur varðandi konuna eða að vitnið mundi þetta ekki mjög vel. Frekar spurður greindi vitnið frá því að engin umræða hefði verið á staðnum um hvað konan vildi í kynlífinu. Vitninu hefði virst sem maðurinn og konan væru bæði samþykk því sem var að gerast. Þá hefðu atvik eða aðstæður komið vitninu fyrir sjónir eins og að tvær manneskjur væru að stunda kynlíf. Vitnið hefði verið um 10–20 mínútur á staðnum og ekki merkt nein vonbrigði hjá parinu um að hann væri að fara. Á leiðinni úr íbúðinni hefði vitninu fundist aðstæður eða andrúmsloftið vera skrýtið en hann hefði þó ekki lesið neitt sérstakt í aðstæðurnar. Frekar spurður út frá framburðarskýrslu vitnisins hjá lögreglu endurtók eða staðfesti vitnið meðal annars að upplifun hans hefði verið með þeim hætti að ekkert athugavert hefði virst vera með konuna heldur að hún hefði verið virk í kynferðismökunum með manninum og af fúsum og frjálsum vilja.
13. Vitnið H greindi meðal annars frá því að hafa verið í kynferðislegum samskiptum við notanda á fyrrgreindri vefsíðu sem var skráður sem par og að honum hefði verið boðið að koma til þeirra í kynferðislegum tilgangi. Hann hefði hitt parið í þrjú aðgreind skipti á morgnana í íbúð hjá þeim sem var í blokk. Vitnið hefði verið með auðkennið [...] og kvaðst vitnið að einhverju marki kannast við efni samskiptanna út frá gögnum málsins en ekki muna vel eftir þeim. Varðandi fyrsta skiptið greindi vitnið í aðalatriðum frá því að hafa komið á staðinn þar sem búið var að taka úr lás og parið verið byrjað að hafa samfarir. Vitnið hefði til að byrja með horft á þau en síðan afklætt sig og haft samfarir við konuna. Vitnið hefði ekki notað smokk og haft sáðlát inn í konuna. Maðurinn hefði líka fengið sáðlát og ekki notað smokk. Samskipti hefðu verið takmörkuð og vitnið síðan farið af staðnum. Annað skiptið hefði verið mjög svipað því sem áður greinir. Vitnið hefði komið á staðinn og haft samfarir við konuna og fengið sáðlát inn í hana. Hann hefði viljað vera á undan manninum út af hreinlæti. Maðurinn hefði síðan haft samfarir án þess að nota smokk og lokið sér af með sáðláti. Þá hefðu þau lítið talað saman. Vitnið greindi einnig frá þriðja skiptinu, að hann hefði komið á staðinn en um fimm mínútum á undan manninum. Konan hefði opnað fyrir vitninu og hann skilið það þannig að hún ætti von á honum. Vitnið og konan hefðu verið byrjuð að hafa samfarir þegar maðurinn kom á staðinn. Enginn hefði stjórnað því sem gerðist og samskiptin verið afar takmörkuð. Vitnið hefði fengið sáðlát inn í konuna og maðurinn síðan haft samfarir við hana sem lauk með því sama. Þá greindi vitnið frá því að maðurinn hefði horft á þau hafa samfarir og fróað sér á meðan eða vitnið verið búinn að hafa samfarir þegar maðurinn kom. Frekar spurður um samskipti greindi vitnið í aðalatriðum frá því að þau hefðu verið mjög takmörkuð og/eða hann myndi ekki eftir því hvort eða hvað hefði verið sagt, en það hefði verið mjög lítið. Átti það bæði við um samskipti hans við manninn og konuna og þau við hann. Vitnið kvaðst vera feiminn að eðlisfari, auk þess að vera með nánar tilgreinda röskun sem gerði það að verkum að hann ætti erfitt með að lesa í fólk og aðstæður. Að því virtu væri hann ekki góður í samskiptum. Engin höfnun hefði verið merkjanleg hjá konunni en vitnið kvaðst ekki vita hvort hún hefði notið kynlífsins. Þá kvaðst vitnið ekki vita eða hafa vitað hvað konan vildi fá út úr kynlífinu. Vitnið hefði ekki tekið eftir neinu sérstöku varðandi útlit konunnar sem truflaði hann um hvort hún væri andlega í lagi. Frekar spurður kvaðst vitnið telja að maðurinn hefði sýnt meira frumkvæði en hún í kynlífinu. Aðspurður kannaðist vitnið við framburð sinn hjá lögreglu, þar með talið að ekkert hefði gefið til kynna að konan vildi ekki taka þátt í kynlífinu. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
14. Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. U, gaf skýrslu í fjarfundarbúnaði og staðfesti lögregluskýrslur og fylgigögn varðandi notendur og samskipti af áðurnefndri vefsíðu. Þá staðfesti vitnið lögregluskýrslu varðandi viðbótarupplýsingar sem bárust frá vitninu L við rannsókn málsins. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
15. Vitni, rannsóknarlögreglumaður nr. V, staðfesti lögregluskýrslur og gerði nánar grein fyrir öflun og úrvinnslu gagna varðandi notendur af fyrrgreindri vefsíðu. Í framburði vitnisins kom meðal annars fram að lögregla hefði aflað gríðarlegs magns af samskiptagögnum en úrvinnsla gagna hefði miðast við að þrengja sig niður að þeim hópi notenda sem virtust út frá efni skilaboða hafa hitt ákærða og A í kynferðislegum tilgangi. Niðurstaða þeirrar rannsóknarvinnu hefði þrengt hópinn niður í færri menn en ekki hefði reynst unnt að afla upplýsinga um deili á öllum þeirra. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
16. Vitni, sérfræðingur lögreglu nr. W, staðfesti lögregluskýrslur og gerði nánar grein fyrir rannsóknarvinnu varðandi gögn sem aflað var frá áðurnefndri vefsíðu. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
17. Vitnið Y geðlæknir gaf skýrslu í fjarfundarbúnaði og staðfesti og gerði nánar grein fyrir vottorði í málsgögnum varðandi A. Í vætti hans kom meðal annars fram að A hefði ásamt fleirum verið í viðtölum hjá vitninu á árinu 2017 vegna sorgaratburðar. Þá hefði hún í framhaldi verið ein í endurteknum viðtölum hjá vitninu með tveggja til þriggja mánaða millibili frá því í janúar 2018 og að hún væri enn að mæta í viðtöl. A hefði verið að takast á við kvíða og þunglyndi sem hefði valdið henni erfiðleikum. Kvíðinn hefði aukist verulega eftir að viðtölin byrjuðu. Í viðtölum hefðu komið fram frásagnir hjá A af meintum brotum og hún nefnt það að meintur gerandi væri að koma endurtekið á heimili hennar. Ekki hefði hins vegar verið farið út í þau atriði í smáatriðum. Þá hefði komið fram hjá A að hún hefði einhverju áður verið búin að greina tengilið hjá Reykjavíkurborg frá manninum og í framhaldi greint vitninu frá því sama. Þá kvaðst vitnið telja að kvíði A gæti tengst meintum brotum. Vitnið tók fram að vegna þroskahömlunar ætti A almennt erfiðara með tjáningu, blæbrigði væru skert og hún ætti ekki auðvelt með að tengja hluti saman í orsakasamhengi. Í viðtölum hefði borið á sjálfsvígshugsunum en það hefði ekki verið merkjanlegt framan af í viðtölunum. Brugðist hefði verið við því með aukinni lyfjagjöf og það hefði verið í desember 2018. Þá vísaði vitnið í framangreindu samhengi til skráningar hjá sér frá því í lok janúar 2019 um þá frásögn A að hún væri enn að fá heimsóknirnar og að hún væri enn að fá hugsanir um að láta sig hverfa. Vitnið greindi nánar frá einstökum atriðum úr frásögnum A en í aðalatriðum lutu þau að samspili meintra brota geranda og stöðu hans á vinnustaðnum og kvíðaeinkenna A sem vitnið kvaðst telja að samhengi gæti verið á milli. Vanlíðan hefði verið allan tímann hjá A en erfitt væri að tímasetja frásögnina hjá henni eða hvenær upplýsingar um meint brot komu fram. Að auki greindi vitnið frá því og lagði áherslu á að vegna fötlunar ætti A erfitt með að mynda sér skýra afstöðu til aðstæðna og að hún ætti almennt erfitt með að setja mörk og kynni það ekki. Hún ætti almennt erfitt með að gera sér grein fyrir merkingu atburða miðað við einstakling með fullan vitsmunaþroska og að skerðing hennar leyndi sér ekki. Geta hennar til að hafa forgöngu um sjálfa sig væri takmörkuð út af fötluninni, þ.e. hún ætti erfitt með að vera eigin umboðsmaður (e. Self-agency). A væri þess vegna almennt ekki góð í því að standa með sjálfri sér og að það versnaði þegar brotið væri á henni. Færni hennar að þessu leyti væri miklu veikari en hjá meðalmanneskju, þetta hefði ótvírætt komið fram í gegnum allt ferlið og hún verið ráðvillt.
18. Vitnið Z, [...] hjá samtökunum Bjarkarhlíð, miðstöð fyrir þolendur ofbeldis, staðfesti að A hefði sótt þjónustu hjá þeim með viðtölum á tímabili 2019–2024, þar af í sjö skipti hjá ráðgjafa. Tilefnið hefði alltaf verið hið sama. Frekar spurð kvaðst vitnið á grundvelli trúnaðarskyldu ekki hafa heimild til að tjá sig frekar um tilefnið og hvað hefði komið fram í téðum viðtölum. Þá svaraði vitnið spurningum að öðru leyti með almennum hætti. Ekki eru efni til frekari reifunar á vitnisburðinum.
19. Vitnið Þ sálfræðingur staðfesti vottorð og gerði nánar grein fyrir meðferð B í Barnahúsi. Í vætti hennar kom meðal annars fram að B hefði verið í 16 meðferðarviðtölum á árinu 2021 og að þeim hefði verið lokið í október. Um hefði verið að ræða áfallamiðaða hugræna atferlismeðferð sem aðlöguð var að þörfum einstaklings með skerðingar. Meðferðin hefði gengið vel og í lok hennar hefði B liðið betur en áður og að nokkru verið laus við áfallaeinkenni. B hefði greint frá áfallasögu í grófum dráttum en ekki hefði verið farið yfir það í smáatriðum. Í því samhengi hefði hann greint frá meintu atviki, sem áður greinir, í herbergi en það hefði haft mest áhrif á tilfinningar hans og hugsanir. B hefði mælst undir greiningarskilmerkjum áfallastreituröskunar. Hann hefði hins vegar verið með áfallaeinkenni, aðallega forðun og óþægilegar endurminningar. B hefði forðast minningar um meinta atburði og staði, til að mynda nánar tilgreinda [...], en hann hefði verið mjög hræddur við meintan geranda. Einnig hefði hann verið með mikla sektarkennd gagnvart kærustu sinni. Þá hefði hann gert ýmislegt til að forðast minningar sem vitnið útskýrði nánar. Frekar spurð greindi vitnið frá því að B hefði ekki virst að öllu leyti átta sig á því hvað hefði gerst vegna takmarkana hans en farið hefði verið nánar yfir það og hann þá áttað sig betur á því. Einnig hefði komið fram hjá B að hann ætti erfitt með að setja öðrum mörk og hann ekki áttað sig á eigin mörkum. Þá hefði röskun hans með tilliti til einhverfu einnig getað haft áhrif á hvernig B skildi hlutina en slík greining hefði hins vegar ekki legið formlega fyrir þegar téð viðtöl áttu sér stað.
20. Dómkvaddur matsmaður, I sálfræðingur, staðfesti og gerði nánar grein fyrir matsgerð varðandi A. Um matsvinnu kom meðal annars fram í vætti matsmanns að matið væri byggt á gögnum sem lágu fyrir, þar á meðal eldri greiningum á A. Einnig hefði matsmaður hitt A og lagt fyrir hana sálfræðileg próf, auk þess að fá upplýsingar um hana frá móður, systur, velferðarsviði og geðlækni. Samkvæmt eldri greiningargögnum hefði legið fyrir að þroski A var mjög slakur og hún talin vera í þörf fyrir mikinn stuðning, meðal annars á vinnumarkaði. Þá hefði hún alla skólagöngu verið í sérdeild. Matsmaður hefði í viðtölum og prófunum lagt greindarpróf fyrir A og frammistaða hennar verið mjög slök. Aðlögunarhæfni hefði líka verið slök og þrátt fyrir sjálfstæða búsetu hefði hún notið utanaðkomandi stuðnings á heimilinu, auk þess að fá mikinn stuðning frá foreldrum. Út frá framangreindu hefði niðurstaða matsmanns verið að þroski A væri mjög slakur og að hún þyrfti mikinn stuðning í daglegu lífi.

    Varðandi fyrstu matsspurningu greindi matsmaður meðal annars frá því að A væri örugglega á stigi vægrar þroskahömlunar. Þroski hennar hefði verið slakur en hún ekki með mjög alvarleg geðræn veikindi. Að því virtu væri hún í þörf fyrir stuðning. Þá hefði skilningur hennar á mörgu verið skertur, meðal annars varðandi sambönd við aðra. Félagslegur skilningur A hefði verið takmarkaður, hún verið leiðitöm og auðvelt að blekkja hana. Þá hefði hún virst vera með barnslegan skilning á samböndum og samskiptum við menn. Einnig tók matsmaður fram að greinilegt væri, með því að horfa á A og vera í samskiptum við hana, að fötlun hennar leyndi sér ekki. Frekar spurður um skilning A á samböndum og samskipti við ákærða kom í aðalatriðum fram hjá matsmanni að svo hefði virst eins og hún hefði litið á ákærða sem kærasta eða hún gert sér vonir um að þau yrðu saman sem kærustupar. Hún hefði engan veginn áttað sig á þeirri stöðu sem var uppi varðandi mögulega yfirburðastöðu ákærða gagnvart henni. Þá hefði hún lítið getað spornað við sambandinu, eins og matsmaður skildi A. Til skýringar vísaði matsmaður til þess að vegna þroskahömlunar A ætti hún almennt mjög erfitt með að setja mörk og þá áttaði hún sig ekki á úrræðum eða bjargráðum sem fólk hefði almennt í samböndum. Jafnframt ætti hún almennt verulega erfitt með skilning á flóknum aðstæðum, þar með talið flóknum samböndum. Samband hennar við ákærða hefði verið flókið eins og hún lýsti því og hún ekki áttað sig á því eða vitað hvernig ætti að vera í sambandi. Þá hefði A alveg frá barnsaldri átt erfitt með að halda vináttusamböndum. Frekar spurður um viljaafstöðu A til að vera í sambandi við ákærða greindi matsmaður í aðalatriðum frá því að hún hefði átt erfitt með að útskýra það fyrir matsmanni. Hluti af hennar vanda væri að hún ætti almennt erfitt með útskýringar. Matsmaður hefði skilið A svo að hún hefði til að byrja með verið frekar sátt með samskiptin við ákærða en síðan hefði það blandast við óskhyggju og óþægindi og hún ekki vitað hvernig hún ætti að setja honum mörk. Það hefði meðal annars komið fram hjá henni að hún hefði ekki alltaf viljað fá ákærða heim en hann þá byrjað að þrasa í henni og hún gefist upp. Einnig samrýmdist það því sem almennt væri hjá henni, þ.e. að hún gæfi eftir. Hún hefði ekki verið nægjanlega áttuð um hvað hún vildi ekki, verið einangruð og langað í einhver tengsl. Varðandi aðra matsspurningu kvaðst matsmaður telja ljóst, út frá því sem áður greinir, að svara bæri þeirri spurningu játandi, bæði út frá greindar- og þroskastöðu A. Einstaklingur með eðlilega greind og í betri stöðu en hún ætti auðvelt með að nýta sér yfirburðastöðu og aðstöðumun til þess að koma fram kynferðislegum vilja gagnvart henni án þess að hún skildi þýðingu verknaðarins. Vísaði matsmaður til þess að vegna fötlunar A væri alveg ljóst að hún ætti mjög erfitt með að sporna gegn öllu svona. Til skýringar vísaði matsmaður til þess að A virtist ekki skilja vel samband sitt við ákærða eða út á hvað mál þetta gengi eða að svo hefði ekki verið þegar meint atvik áttu sér stað á sínum tíma. Frekar spurður um meintan aðstöðumun greindi matsmaður í aðalatriðum frá atriðum út frá vinnusambandi A við ákærða, stöðu hans hjá fyrirtækinu og skerðingu hennar sem öryrkja á vinnumarkaði. Þá hefði komið fram í viðtölum með A að henni var kunnugt um að hann var yfirmaður á vinnustaðnum en skilningur hennar á því hefði virst vera takmarkaður og svörin eftir því. Þá hefði ákærði einnig, að sögn A, sagt henni að hann yrði rekinn úr vinnu ef samskipti þeirra kæmu upp á yfirborðið, auk þess sem hann hefði talað um að [...]. A hefði því verið hrædd um afleiðingar ef ljóst yrði um samskipti þeirra og hún hefði virst hlýða ákærða. Matsmaður greindi meðal annars frá því að vegna takmarkana A hefði hún átt erfitt með að útskýra líðan sína, þar með talið að útskýra orsök og afleiðingu fyrir vanlíðan. Að því virtu hefði lítið komið fram hjá A út frá spurningum um áfallaeinkenni. Matsmaður hefði skynjað vanlíðan hjá A sem erfitt væri að átta sig vel á því hvaðan kæmi en hún tengdist augljóslega sambandi hennar við ákærða. Síðan hefði lögreglurannsókn komið í kjölfarið og það hefði einnig valdið henni vanlíðan. Þá hefði einnig spilað inn í að A væri að leyna atvikum fyrir aðstandendum og hún hefði verið með miklar áhyggjur af B. Allt þetta hefði valdið henni miklu álagi. Einnig hefði borið á mikilli skömm hjá A um að hafa útsett B fyrir því sem gerðist. Ekki eru efni til frekari reifunar á framburði matsmanns og um önnur atriði vísast til þess sem áður greinir í kafla C/1 um matsgerð.

21. Dómkvaddur matsmaður, J sálfræðingur, staðfesti og gerði nánar grein fyrir matsgerð varðandi B. Í vætti matsmanns kom meðal annars fram að við matsvinnu hefði verið gerð ítarleg athugun á greindarfarslegri stöðu B en ekki hefðu legið fyrir ítarleg gögn um það frá fyrri tíð. Matsmaður hefði hitt og rætt við B og lagt greindarpróf fyrir hann. Að auki hefði matsmaður aflað upplýsinga með samtölum við aðstandendur. Í þessu samhengi kom meðal annars fram að A hefði augljóslega verið skert eins og hún kom fyrir í samtölum við matsmann og af þeim ástæðum hefði verið erfitt fyrir hann að fá frá henni upplýsingar um B. Niðurstaða matsmanns hefði verið að B væri greinilega með þroskahömlun á stigi fötlunar. Um væri að ræða flókna erfiðleika og B væri vel undir mörkum greindarfarslega. Í því samhengi væri almennt miðað við greindartöluna 70 varðandi marktæk einkenni þroskahömlunar. B hefði reynst vera vel þar undir, þ.e. með greindartöluna[...]. Einnig hefði verið athugað með aðra þætti með tilliti til annarra erfiðleika og niðurstaðan verið sú að þeir væru einnig til staðar vegna viðbótarraskana. Framangreindir þættir hefðu verið augljósir hjá B. Frekar spurður um aðra erfiðleika hjá B vísaði matsmaður meðal annars til erfiðleika varðandi félagsleg samskipti, auk nánar tilgreinds sjúkdóms. Um væri að ræða alvarlega erfiðleika og að fyrrgreindur sjúkdómur gerði þroskahömlunina erfiðari. Frekar spurður um álag tengt félagsumhverfi vísaði matsmaður meðal annars til þess að B hefði ekki fengið nægjanlegan stuðning sem hann þyrfti frá móður sinni þar sem hún hefði verið ófær um að veita honum hann. Heilt á litið væri alvarleiki þroskahömlunar meiri þegar til staðar væru viðbótarraskanir og félagslegir erfiðleikar eins og ætti við um B.

    Í vætti matsmanns komu einnig fram atriði varðandi meinta atburði og hvernig þeir hefðu horft við B eða haft áhrif á hann. Í því samhengi vísaði matsmaður meðal annars til upplýsingaöflunar frá B og aðstandendum hans um hvað hefði gerst. Um þetta greindi matsmaður frá efnisatriðum um meint atvik sem á einn eða annan hátt er lýst í 2. og 4. ákærulið. B hefði gefið trúverðuga frásögn, virst hafa skilning á þeim meintu atvikum og tekið þau mjög nærri sér. Í aðalatriðum greindi matsmaður frá því að um hefði verið að ræða meint grafalvarleg atvik fyrir ungan fatlaðan mann eins og B og að þau væru mjög líkleg til að valda honum erfiðleikum. Einnig greindi matsmaður frá því að B hefði sjálfur lýst því að hafa verið mjög hræddur þegar meint atvik áttu sér stað og að hann hefði ekki þorað að koma á framfæri mótmælum. Um væri að ræða hegðun með þóknun gagnvart öðrum og það væri einkennandi fyrir fólk með þroskahömlun. Þá ætti einstaklingur með slíka fötlun almennt erfitt með að bregðast við og mótmæla. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti matsmanns og um önnur atriði vísast til þess sem áður greinir í kafla C/2 um matsgerð.

22. Dómkvaddur matsmaður, K sálfræðingur, staðfesti og gerði nánar grein fyrir matsgerð varðandi C. Um matsvinnu kom meðal annars fram í vætti matsmanns að hann hefði yfirfarið málsgögn, hitt C, lagt fyrir hana sálfræðileg próf og gert vitsmunamat á henni. Einnig hefði verið rætt við fósturmæður C. Um hefði verið að ræða heildrænt mat á andlegri og geðrænni stöðu út frá matsspurningum. Hvað varðar fyrri matsspurningu um þroska, andlegt heilbrigði og fleira kom í aðalatriðum fram hjá matsmanni að C væri með röskun sem kallast ódæmigerð einhverfa samkvæmt eldri greiningargögnum. Það hefði einnig samrýmst niðurstöðum matsmanns. Vitsmunastaða C hefði verið í lágu meðallagi en misstyrkur verið til staðar hjá henni. Málstarf hefði verið betra en skynhugsun og sjónræn úrvinnsla en þar hefðu verið meiri veikleikar. C hefði komið fremur vel út varðandi andlega líðan á þeim tíma þegar matsmaður hitti hana en saga verið til staðar um kvíða. Einkennamyndin hefði verið í samræmi við ódæmigerða einhverfu. C hefði verið fersk og hress þegar matsmaður hitti hana en einfaldleiki verið yfir henni. Hún hefði greinilega verið vel máli farin og það samrýmst greindarstöðu hennar. Frekar spurður kvaðst matsmaður telja að C væri leiðitöm og að auðvelt væri að misnota vilja hennar út frá aðstæðum. Hún hefði sögu um að lesa ekki vel í félagslegar aðstæður. Þá hefði hún ekki virst hafa heildarskilning á því hvað væri eðlilegt í félagslegum samskiptum og hvaða afleiðingar hegðun gæti haft. Samrýmdist þetta því sem áður segir um ódæmigerða einhverfu. Að öðru leyti kvaðst matsmaður telja að seinni matsspurningin ætti síður við út frá atvikum máls. Hann ætti því erfitt með að svara þeirri spurningu með skýrum eða afgerandi hætti. Aðspurður um andlega líðan C greindi matsmaður meðal annars frá því að meint atvik hefðu ekki virst hafa truflað hana á þann hátt að um röskun væri að ræða. Meint atvik hefðu valdið C óþægindum en hún hefði ekki verið með áfallastreituröskun samkvæmt prófi sem lagt var fyrir hana. Þá kvaðst matsmaður telja að fyrrgreindar greiningar C gætu mögulega spilað inn í að hún ynni öðruvísi en aðrir úr umræddum atvikum. Ekki eru efni til frekari reifunar á vætti matsmanns og um önnur atriði vísast til þess sem áður greinir í kafla C/3 um matsgerð.

E.

Niðurstöður:

Almennt:

Samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála gildir sú grundvallarregla almennt að dómur skuli reistur á sönnunargögnum sem færð eru fram við meðferð máls fyrir dómi. Samkvæmt 108. gr. sömu laga hvílir sönnunarbyrði um sekt ákærða og atvik sem telja má honum í óhag á ákæruvaldinu og verður hann því aðeins sakfelldur að nægileg sönnun, sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum, teljist fram komin um hvert það atriði er varðar sekt, sbr. 1. mgr. 109. gr. laganna. Þá metur dómurinn hvert sönnunargildi þær staðhæfingar hafa sem varða ekki beinlínis það atriði sem sanna skal en ályktanir má leiða af um það, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Í máli af þessum toga þarf aðgreint sönnunarmat að jafnaði að fara fram um meint brot og verður sakfelling fyrir eitt ekki notuð til sönnunar um sök í öðru, þótt hún kunni að geta gefið ákveðna vísbendingu um hugarfar og hvatir ákærða, sbr. til hliðsjónar dóma Hæstaréttar Íslands í málum nr. 359/2002 og 658/2007.

Um almennan hluta og stafliði a-e í 1. ákærulið:

Ákærði neitar sök og varnir hans varðandi almennan hluta 1. ákæruliðar hverfast í aðalatriðum um að hann hafi hvorki nýtt sér þroskahömlun A né heldur yfirburði sína og traust sem var í samskiptum þeirra. Hún hafi verið sjálfráða og fjárráða. Þá hafi hömlun hennar hvorki verið áberandi né heldur á því stigi að hún hafi ekki verið bær um að taka ákvarðanir um eigin mál, þar á meðal um eigið kynfrelsi. Vilji hennar hafi staðið til þess að vera í samskiptum við ákærða, þar á meðal af kynferðislegum toga. Aðstöðumunur hafi ekki verið milli þeirra og engin misnotkun, gagnstætt því sem lagt sé upp með í ákæru. Þá hafi kynferðisleg samskipti þeirra verið minni en greinir í verknaðarlýsingu ákærunnar eða mögulega ekki náð yfir svo langt tímabil sem þar greinir. Að auki og samhliða byggja varnir ákærða um stafliðina á atviksbundnum sönnunaratriðum út frá verknaðarlýsingunum. Til viðbótar framangreindu, að því er varðar stafliði a, c, d og e, hverfast varnirnar í aðalatriðum um að ákærði hafi ekki látið aðra karlmenn hafa kynferðismök við A, auk óskýrleika í verknaðarlýsingu stafliðanna sem hann telur að eigi við um fyrrgreint atriði. Hvað varðar staflið b vísar ákærði einnig til þess að aldrei geti verið um að ræða tilraunarbrot, eins og háttseminni sé lýst í ákæruliðnum, sem og að verknaðarlýsingin sé að öðru leyti óskýr um mikilvæg atriði.

Ákærði hefur í aðalatriðum borið um fyrir dómi að hafa verið í leynilegu kynferðislegu vináttusambandi við A frá síðari hluta árs 2016 til og með 2020. Þau hafi jafnframt verið að vinna saman á vinnustað og í störfum sem greinir í ákæru frá fyrrgreindum upphafstíma og fram eftir árinu 2019 uns A skipti um vinnustað. Ákærði hafi hins vegar starfað áfram hjá fyrirtækinu þar til honum var sagt upp störfum þegar rannsókn málsins hófst hjá lögreglu. Um hafi verið að ræða framhjáhald og þau hafi endurtekið hist á heimili A á þeim stað sem greinir í ákæru. Í framangreindu samhengi hefur ákærði í aðalatriðum borið um að þau hafi haft samfarir og munnmök og hið síðarnefnda hafi að einhverju marki verið á bága bóga. Ákærði kannast hins vegar ekki við fjölda skipta sem lagt er upp með í ákæru og telur hann að þau hafi hist mun sjaldnar. Í því samhengi hefur ákærði í aðalatriðum borið um að hann hafi stundum komið í heimsóknir til A tvisvar til þrisvar í mánuði og stundum hafi liðið um einn til tveir mánuðir á milli. Heimsóknir hafi oftar verið á morgnana en þær hafi líka verið seinni hluta dags. Þá hafi einhver skipti verið með þeim hætti að ákærði kom í heimsókn og eingöngu til að tala við A án þess að nokkuð kynferðislegt ætti sér stað. Að öðru leyti hafi þau ekki gert neitt sameiginlegt en ákærði að nokkru marki verið henni til aðstoðar eða viðræðu um hagnýt atriði á heimilinu. Einnig hefur ákærði að nokkru marki borið um þátttöku annarra manna í kynferðismökunum, sbr. nánar síðar. Ákærði hefur til viðbótar og í aðalatriðum lýst sambandinu við A sem nánu og gagnkvæmu og það verið á jafningjagrundvelli þar sem trúnaður og fullt samþykki og samráð hafi verið fyrir hendi af beggja hálfu. Einnig að frumkvæði fyrir því kynferðislega sem átti sér stað á milli þeirra hafi komið frá A í upphafi samskiptanna og líka í byrjun þegar þriðja manni var bætt við í kynlífið. Ákærði hafi ekki vitað um þroskahömlun A en vitað að hún væri einföld en hann hafi þó á engan hátt nýtt sér það í kynferðislegum tilgangi. Hún hafi ráðið sínum málum sjálf. Þá hafi hann á engan hátt misnotað stöðu sína sem yfirmaður á vinnustað þeirra í framangreindu samhengi til að ná fram vilja sínum.

A hefur fyrir dómi borið um samskipti sín við ákærða með nokkuð öðrum hætti en þó ekki að öllu leyti. Út frá framburði hennar ber henni í aðalatriðum saman við ákærða um fyrrgreindan tímaramma, staðsetningu heimsókna, hvenær dagsins þær voru og að leynd hafi verið yfir samskiptunum. Einnig ber þeim saman um tímabil sem þau unnu á sama vinnustað og um störf þeirra á þeim tíma. Þá hefur hún einnig borið um að ákærði hafi að einhverju marki sýnt henni áhuga eða hlýju og hún verið hrifin af honum. Kynferðislegar athafnir þeirra hafi endurtekið hverfst um samfarir og munnmök en hið síðarnefnda, að sögn A, þó ávallt verið með þeim hætti að hún veitti honum slík mök. Þá hafi kynferðismök endurtekið átt sér stað með þátttöku annarra manna sem komu á staðinn, sbr. nánar síðar. Að öðru leyti lýsti hún samskiptum sínum við ákærða og umgjörð þeirra með talsvert öðrum hætti. Í því samhengi kom í aðalatriðum fram að frumkvæði að því kynferðislega hefði upphaflega komið frá ákærða og hún gengist inn á það. Átti þetta bæði við um þegar þau málefni bar fyrst á góma en einnig þegar þriðja manni var bætt við í kynlífið. Fjöldi skipta hefði verið með þeim hætti að ákærði kom til hennar nokkrum sinnum í hverjum mánuði á öllu tímabilinu. Þau hefðu í öll skiptin haft kynferðismök og ekki gert neitt annað sameiginlegt. Heilt á litið lýsti hún ákærða sem ráðandi í öllum samskiptunum, kynlífinu og öllu sem laut að heimsóknum. Hún hefði lítið haft um þetta að segja og allt frumkvæði komið frá honum. Að öðru leyti og heilt á litið var framburður hennar af þeim toga að hún lýsti vanlíðan, vanmætti og á köflum ótta við ákærða, meðal annars um að hann hefði sagst eiga hana og að hann réði og hún hefði ekki mátt segja nei við hann. Hún hefði þó ekki verið hrædd um að missa vinnuna.

Hvað varðar þátttöku annarra manna í umræddum kynferðismökum, sbr. stafliði a–e, liggur í aðalatriðum fyrir að ákærði og A báru bæði um fyrir dómi að slík atvik hefðu átt sér stað. Þau mundu hins vegar ekki eftir þeim með nákvæmum hætti. Í aðalatriðum bar þeim saman um að samræði og munnmök hefðu átt sér stað og að sömu menn hefðu í einhverjum mæli komið oftar en einu sinni. Þá mundu þau bæði eftir vitninu E í þessu samhengi. Þau lýstu hins vegar umgjörðinni með ólíkum hætti, ákærði út frá því sem áður greinir um jafna stöðu, gagnkvæmni og samþykki beggja og að hann hafi ekki látið A gera neitt í þessu samhengi. A lýsti hinu sama út frá því sem áður greinir um veikburða stöðu hennar gagnvart ákærða, frumkvæði og einhliða framgöngu hans gagnvart henni án samráðs og samþykkis, að því frátöldu að hún hefði samþykkt eða gengist inn á fyrsta skiptið með E. Hvað varðar einstök tilvik liggur fyrir að vitnin E, G og H, sbr. a-, c- og d-liði, báru í aðalatriðum um atvik fyrir dómi með þeim hætti sem greinir í verknaðarlýsingum téðra stafliða, þ.e. um tímaramma, fjölda skipta og kynferðislegar athafnir sem áttu sér stað. Þeir báru allir um undangengin samskipti við notanda á fyrrgreindri vefsíðu sem leiddi til þess að þeir komu á staðinn. Vitnisburðir þeirra samrýmast haldlögðum samskiptagögnum af téðri vefsíðu. Einnig bar þeim saman um að samskipti á staðnum hefðu verið fremur takmörkuð og þeir staðið í þeirri trú að allt færi fram með samþykki allra sem voru á staðnum. Hið sama kom að nokkru marki fram hjá vitninu F, sbr. b-lið, en hann kannaðist við samskipti við notanda á áðurnefndri vefsíðu og boð um að koma á staðinn en vitnið hefði hætt við mjög snemma í ferlinu og aldrei látið verða af því að koma á staðinn. Samrýmist vitnisburður F að nokkru marki haldlögðum samskiptagögnum frá umræddri vefsíðu. Ekkert frekar liggur hins vegar fyrir um deili á einstaklingi samkvæmt e-lið en út frá samskiptagögnum. Að mati dómsins eru verknaðarlýsingar téðra stafliða greinargóðar og skýrar í merkingu c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 og án þess að halli á ákærða og eru varnir hans um hið gagnstæða haldlausar.

Samkvæmt öllu framangreindu, einkum út frá því sem áður segir um atriði sem ákærða og A ber saman um, sbr. málsgögn, telst að minnsta kosti sannað hvað varðar verknaðarlýsingu almenns hluta 1. ákæruliðar að tímarammi kynferðislegra samskipta ákærða og A hafi verið frá haustmánuðum 2016 fram til loka desember 2020, sbr. til hliðsjónar tímasetningu 4. ákæruliðar varðandi lokatíma. Tengsl þeirra og störf á vinnustað, eins og þeim er lýst í ákæru, teljast einnig vera sönnuð en í því samhengi ber að miða við fyrrgreindan upphafstíma og fram eftir árinu 2019. Jafnframt telst sannað og ber að miða við, eins og greinir í ákæru, að kynferðislegu samskiptin áttu sér stað á heimili A. Að auki liggur fyrir og telst sannað að kynferðislegar athafnir ákærða með A, án þátttöku annarra, voru með þeim hætti að þau höfðu samræði og önnur kynferðismök. Um fjölda aðgreindra skipta í framangreindu samhengi með komum ákærða á heimilið greinir nánar síðar. Að öðru leyti, út frá því sem áður segir um framburð ákærða og A, og vitnanna E, G og H, telst einnig sannað að samræði og önnur kynferðismök ákærða við A, með aðkomu téðra vitna, átti sér einnig stað, sem og að það hafi gerst með þeim hætti sem greinir í almennum og sérgreindum hluta í verknaðarlýsingunni, sbr. a-, c- og d-liði, þar með talið út frá tímasetningum og fjölda skipta. Hvað a-liðinn varðar ber þó út frá haldlögðum samskiptagögnum að miða við að bæði skiptin hafi átt sér stað á árinu 2017, þar á meðal 17. janúar. Um það atriði hvort ákærði hafi látið A taka þátt í kynferðismökum með öðrum mönnum greinir nánar síðar. Að mati dómsins er hins vegar uppi nokkur óvissa um þau atriði sem greinir í verknaðarlýsingu b-liðar en ákærði og A mundu fyrir dómi mjög lítið eða ekkert eftir manni sem hefði hætt við. Skýrslur þeirra hjá lögreglu skýra þetta ekki að neinu marki frekar. Einnig kom fram í vitnisburði F fyrir dómi, sbr. skýrslu hans hjá lögreglu, að hann hefði mjög snemma í ferlinu hætt við og ekki farið frá heimili sínu. Þá er óvíst út frá samskiptagögnum hvort honum var ruglað saman við annan mann sem gat hafa komið og farið af staðnum. Ákærði verður látinn njóta vafans um þetta. Þegar að þessu virtu er meint brot samkvæmt b-lið ósannað og kemur það ekki til frekari umfjöllunar í málinu. Einnig er uppi óvissa af svipuðum toga varðandi meint brot samkvæmt verknaðarlýsingu e-liðar. Í því samhengi liggur fyrir að ákærði og A mundu eða tjáðu sig lítið eða ekkert um þann mann og skýrslur þeirra hjá lögreglu skýra þetta ekki nægjanlega. Engar upplýsingar liggja fyrir um deili á téðum manni út frá notandanum [...]. Þá er óvíst hvort umrædd samskipti voru mögulega tilbúningur af hálfu viðkomandi notanda eða hvort þau raungerðust með mætingu og kynferðislegri þátttöku, eins og greinir í verknaðarlýsingunni. Er því óvarlegt að byggja á þeim samskiptagögnum án þess að meira komi til og verður ákærði látinn njóta vafans um þetta. Þegar að þessu virtu er meint brot samkvæmt e-lið einnig ósannað og kemur það ekki til frekari umfjöllunar í málinu.

Samkvæmt matsgerð og vætti dómkvadds matsmanns, I, liggur fyrir að greindarstaða A er slök. Hið sama á við um aðlögunarhæfni hennar. Þroski hennar hefur verið metinn slakur, málfarsleg greind er á stigi vægrar þroskahömlunar og verkleg greind er á lágu tornæmisstigi eða mögulega neðar. Hún hefur notið langvarandi utanaðkomandi stuðnings á fullorðinsaldri með daglegt líf, þar á meðal varðandi heimilishald og uppeldi B. Þá var öll hennar skólaganga á yngri árum í sérdeild. Liggur þannig fyrir að allnokkur frávik eru í vitsmunaþroska og aðlögunarfærni A. Samkvæmt niðurstöðu matsmannsins eru frávikin á stigi vægrar þroskahömlunar út frá formlegum greiningarviðmiðum. Einnig er saga hjá henni um þunglyndi, auk greiningar um athyglisbrest með ofvirkni. Samkvæmt mati hins dómkvadda matsmanns er skilningur A á mörgu skertur eða barnslegur vegna téðrar þroskahömlunar. Í því samhengi liggur í aðalatriðum fyrir að matsmaður telur að öll flókin samskipti eða flóknar aðstæður reynist A erfiðar, þar á meðal varðandi sambönd og skilning á ástarsamböndum. Einnig að hún hafi fundið fyrir vanmætti og verið með fá bjargráð í slíkum aðstæðum. Félagslegur stuðningur hennar sé almennt takmarkaður, hún sé leiðitöm og eigi í erfiðleikum með að setja öðrum mörk og að standa með sjálfri sér, sem og að auðvelt sé að blekkja hana, allt eins og áður hefur verið rakið. Að auki er það niðurstaða matsmannsins, í aðalatriðum út frá því sama og áður greinir, að þannig sé ástatt um A að ákærði hafi getað nýtt sér yfirburði sína og aðstöðumun til að koma fram kynferðislegum vilja sínum. Þá sé skilningur hennar á þýðingu verknaðar og almennt á samskiptum og samböndum verulega takmarkaður.

Ljóst er að niðurstaða hins dómkvadda matsmanns um framangreint byggir á ítarlegri og vandaðri greiningu og hefur ekkert komið fram við dómsmeðferð málsins sem hnekkir matinu. Samrýmist matið einnig eldri fyrirliggjandi gögnum um örorku A. Fyrrgreind atriði úr matinu samrýmast jafnframt því sem áður segir um vætti fyrrgreinds geðlæknis um þroskahömlun A, þar á meðal að hún eigi almennt erfitt með að setja mörk, gera sér grein fyrir merkingu atburða og hafa forgöngu um sjálfa sig. Það sama kom í aðalatriðum fram í vætti O, P og Q sem og um stöðu hennar sem einstaklings minni máttar og með stuðningsþarfir. Samkvæmt öllu framangreindu er ljóst að þroskahömlun A er á því stigi að um er að ræða fötlun í merkingu laga, sbr. 1. og 2. tl. 2. gr. laga nr. 38/2018 um þjónustu við fatlað fólk með langvarandi stuðningsþarfir, sbr. áður 2. gr. laga nr. 59/1992 um málefni fatlaðs fólks með síðari breytingum, og 2. tl. 2. gr. laga nr. 83/2003 um Ráðgjafar- og greiningarstöð, sbr. 2. gr. laga nr. 85/2021. Að auki kom skýrt fram hjá hinum dómkvadda matsmanni að fötlun A leyndi sér ekki ef horft væri á hana og ef samskipti væru höfð við hana. Hið sama kom í aðalatriðum fram í vitnisburði fyrrgreinds geðlæknis og vitnisburði O, P, L, N og R, sem og hjá dómkvadda matsmanninum J. Þessu til viðbótar liggur fyrir að A kom sjálf fyrir dóminn til skýrslugjafar við aðalmeðferð og er það álit dómsins að hún beri augljós merki fötlunar sinnar.

Samkvæmt öllu framangreindu samrýmist sú heildarmynd og skýringar sem ákærði hefur dregið af samskiptunum við A afar illa því sem áður greinir um skerta stöðu hennar og takmarkaða burði sem fatlaðs einstaklings. Í því samhengi er til að mynda sérstaklega ósennilegt að A hafi haft frumkvæði að kynferðislegum samskiptum við ákærða og að hún hafi haft frumkvæði að því að prufa kynlíf með ákærða og öðrum manni á sama tíma. Að þessu virtu er afar ólíklegt að samskipti þeirra innan þess tímaramma sem áður greinir, 2016–2020, hafi nokkurn tímann náð því að vera gagnkvæm á jafningjagrundvelli og án þess að aðstöðumunur og misnotkun væri fyrir hendi af hálfu ákærða og án þess að hallaði á A. Skiptir ekki máli í þessu samhengi þótt hún hafi verið lögráða og þótt hún hafi verið hrifin af ákærða og mögulega að einhverju marki gengist inn á kynferðislegar athafnir með honum eða látið það viðgangast. Ljóst er að vegna fötlunarinnar var skilningur A á samskiptunum við ákærða skertur og hún að eðlisfari leiðitöm og átti í erfiðleikum með að setja honum mörk og standa með sjálfri sér. Skal þá einnig haft í huga að ákærði var hátt settur yfirmaður A á þeim vinnustað sem um ræðir og með yfirstjórn á margþættri starfsemi á staðnum. Hún var hins vegar almennur starfsmaður, fötluð, í hlutastarfi vegna örorku og að jafnaði í einföldum verkefnum, sbr. og vætti R. Aðstöðumunurinn á milli ákærða og A blasir við og er alveg skýrt að mjög hallaði á A í því samhengi. Þá er fötlun A augljós eins og áður greinir og ákærða hlaut þegar í upphafi og allt tímabilið að hafa verið ljóst um fötlunina og að A stóð höllum fæti gagnvart honum.

Til viðbótar verður tæplega séð að fyrrgreind heildarmynd ákærða og skýringar hans á samskiptunum geti samrýmst nægjanlega haldlögðum samskiptagögnum sem aflað var frá umræddri stefnumótavefsíðu. Í skilaboðasamskiptum ákærða og vitnisins E frá því um mitt ár 2016 og fram í nóvember sama ár og síðar voru til að mynda margvísleg skeyti á milli ákærða til E um gróft óhefðbundið kynlíf. Í því samhengi og eftir því sem leið á samskiptin kom meðal annars fram í skeyti frá ákærða í nóvember: Er svo með eina 43 ára sem er að vinna í. […] Er langt kominn með þessa 43 ára. […] er en að vinna í henni og á eftir að taka og sjá hvernig hún er. Ljóst er að aldurstalan samrýmist aldri A á tímasetningu samskiptanna. Þá virtist ákærði við skýrslugjöf fyrir dómi kannast við samskiptin út frá hinu sama. Er því ljóst að samskiptin fjölluðu um A. Skal þá einnig haft í huga að í nóvember 2016 voru kynni ákærða og A nýlega byrjuð. Þá kemur meðal annars fram í síðari skeytasendingum ákærða til E í janúar 2017 sem augljóslega fjölluðu líka um A: Við getum ákveðið þetta hún [hlýðir]. Hún er 43 ára […] Svo sagði ég henni ef þig langaði að taka hana einn einhvern tímann þá yrði hún að gera það. Hún á bara að [hlýða]. […] Já ég [ræð] henni og hvað hún gerir. […]. Í skilaboðasamskiptum ákærða við vitnið G í febrúar 2019, sem greinilega fjalla um A, kemur meðal annars fram: […] Hún [hlýðir] bara og gerir eins og ég segi […]. Að auki kom fram í skilaboðasamskiptum ákærða við vitnið H í október 2019: Við hittumst hjá henni og hún byrjar að totta okkur og svo skiptumst við á að [ríða] henni. Fyllum hana [og] förum […] Förum bara strax úr öllu og hún tottar okkur og svo skiptumst á að [ríða] henni. Fyllum hana og förum þegar erum búnir. Fleiri skeyti frá ákærða af svipuðum toga eru í málsgögnum sem ekki er þörf á að rekja frekar. Heildarmynd og einstakir hlutar samskiptagagnanna draga fyrst og fremst fram þá ásýnd af ákærða að hann hafi á löngu tímabili verið að leita sér að grófu kynlífi með öðrum. Jafnframt draga samskiptagögnin fyrst og fremst fram þá mynd af ákærða að það var hann sem stjórnaði því sem gerðist og leiddi samskiptin áfram en ekki A. Hún hafi því í raun engu ráðið um hvað myndi gerast og ekkert samþykki af hennar hálfu hafi verið fyrir hendi.

Að auki liggur fyrir að í vitnisburði B kom fram að A hefði ekki virst vera glöð þegar ákærði kom í heimsóknir og að hún hefði að einhverju marki komið því á framfæri að hún vildi ekki heimsóknirnar. Bendir þetta mjög til þess að samskiptin hafi verið andstæð hennar raunverulega vilja. Samrýmist þetta að nokkru vitnisburði Q sem bar meðal annars um að borið hefði á auknum kvíða og depurð hjá A þegar hún greindi vitninu frá kynferðislegum samskiptum við yfirmann á vinnustað, að hennar sögn sem höfðu á þeim tíma verið búin að standa yfir í sex mánuði. Einnig kom fram hjá sama vitni að A hefði verið einangruð, óáttuð og ekki kunnað að fóta sig í þessum aðstæðum og hún virst vera hrædd. Þá hefði ýmist verið eins og hún vildi slíta sambandinu eða ekki. Samrýmist þetta jafnframt því sem fram kom hjá vitninu S um að A hefði viljað binda endi á samskiptin við ákærða en ekki getað sett honum mörk og hann haldið áfram að hafa samband við hana á Messenger. Allt framangreint samrýmist einnig að nokkru vitnisburði áðurnefnds geðlæknis, þar á meðal um aukinn kvíða og sjálfsvígshugsanir A í desember 2018 og janúar 2019 og mögulegt samspil þess við meint brot ákærða. Hið sama á við um það sem áður greinir um vitnisburð geðlæknisins og dómkvadda matsmannsins I, auk vitnanna O, P og Q um greinilega erfiðleika hjá A við að setja öðrum mörk og að hún var leiðitöm og með takmarkaða getu til að standa með sjálfri sér.

Til viðbótar framangreindu liggur fyrir að framburður ákærða hefur tekið nokkrum breytingum við meðferð málsins. Fyrir dómi var framburður hans fremur heildstæður, að því marki sem hann mundi eftir atvikum. Hjá lögreglu var framburður hans hins vegar með nokkuð öðrum og takmarkaðri hætti, eins og áður er rakið í málavaxtalýsingu. Samkvæmt öllu framangreindu liggur fyrir að framburður ákærða fyrir dómi samrýmist ekki nægjanlega málsgögnum og vætti matsmanns og fyrrgreindra vitna. Þá hefur ákærði að verulegu leyti verið óstöðugur í framburði sínum, eins og áður greinir. Að öllu þessu virtu hefur framburður hans heilt á litið verið afar ótrúverðugur um þá umgjörð sem hann hefur dregið fram á samskiptunum við A, þar á meðal að þau hafi verið náin og gagnkvæm á jafningjagrundvelli þar sem fullt samþykki og samráð hafi verið fyrir hendi. Það sama á við um það sem hann hefur borið um fjölda skipta sem þau hittust, allt það sem hann hefur borið um og lýtur að fötlun A, að hann hafi ekki vitað um fötlunina og að hann hafi ekki nýtt sér fötlunina og aðstöðumun til að ná fram vilja sínum, allt eins og greinir í ákæru. Að þessu öllu virtu verður að hafna framburði ákærða um framangreind atriði og er hann að engu hafandi við úrlausn málsins.

Hið gagnstæða á við um framburð A, hún hefur í öllum aðalatriðum verið skýr og stöðug í framburði sínum um fyrrgreind atriði, að teknu tilliti til fötlunar hennar og þess tíma sem er liðinn frá meintum brotum. Þá samrýmist framburður hennar mun betur gögnum málsins og vætti dómkvadds matsmanns og vitna, allt eins og áður er rakið. Framburður A hefur því verið afar trúverðugur um alla umgjörð málsins og einstaka liði þess, þar á meðal um ótta, vanlíðan og máttleysi gagnvart ákærða og að hún hafi meðal annars út frá orðum hans upplifað samskiptin með þeim hætti að hann væri mjög stjórnsamur, að hann ætti hana og að hann réði yfir henni. Að auki samrýmast skýringar hennar og viðhorf til ákærða og atvika á þeim tíma sem meint brot áttu sér stað mjög vel því sem er almennt þekkt með einstaklinga með þroskahömlun, þ.e. að þeir leitast við að þóknast öðrum og eiga almennt erfitt með að bregðast við í flóknum aðstæðum og mótmæla þegar brotið er gegn þeim. Að þessu virtu verður framburður A lagður til grundvallar við sakarmatið, þar á meðal um fyrrgreind atriði og að meint brot ákærða hafi að jafnaði verið framin nokkrum sinnum í mánuði innan þess tímaramma sem áður greinir. Samrýmist það jafnframt vætti B um hið sama, sbr. og vætti C. Einnig að A hafi í raun engu ráðið um kynferðismökin við E, G og H, sbr. a-, c- og d-liði, og ákærði hafi því látið hana taka þátt í þeim kynferðismökum, eins og greinir í ákæru.

Er alveg ljóst út frá framburði A og öllu því sem áður greinir um fötlun hennar að A stóð mjög höllum fæti gagnvart ákærða. Að því virtu gat hún ekki vegna fötlunarinnar spornað við honum sem hann notfærði sér í kynferðislegum tilgangi. Þá er einnig ljóst út frá því sem áður er rakið að ákærði beitti A ólögmætri nauðung til að ná hinu sama fram með því að nýta sér yfirburði sína og aðstöðumun og traust, eins og greinir í ákæru. Raunverulegt samþykki af hennar hálfu var aldrei fyrir hendi, ákærða var það ljóst og hann náði fram vilja sínum og braut endurtekið kynferðislega gegn henni á fyrrgreindu tímabili. Við meðferð málsins hafa hins vegar ekki komið fram nægjanlegar röksemdir fyrir því, hvorki í framburði A né í öðrum málsgögnum, að ákærði hafi í merkingu 198. gr. almennra hegningarlaga misnotað sér freklega aðstöðu sína gegn A með þeim hætti að hún væri honum háð í atvinnu sinni. Að því virtu eru þau atriði í niðurlagi almenns hluta verknaðarlýsingar ákærunnar ósönnuð.

Að öllu framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, þykir lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að ákærði hafi að jafnaði nokkrum sinnum í mánuði á tímabilinu frá hausti 2016 fram í desember 2020 brotið kynferðislega gegn A, með þeim hætti sem greinir í almennum hluta 1. ákæruliðar og sérgreindum hlutum a-, c- og d-liða sama ákæruliðar, með því að notfæra sér að A gat ekki spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar og með því að ákærði beitti hana ólögmætri nauðung með því að nýta sér yfirburði sína og aðstöðumun og traust hennar til ákærða vegna stöðu hans gagnvart henni, meðal annars sem yfirmanns hennar á þeim vinnustað sem greinir í ákæru. Með framangreindu er þó með úrlausn þessa ákæruliðar ekki tekin nein afstaða til meintra brota ákærða samkvæmt 2. ákærulið, sbr. nánar síðar. Verður ákærði því sakfelldur fyrir brot gegn 1. og 2. mgr. 194. gr. í almennum hegningarlögum en sýknaður af ákæru um meint brot gegn 198. gr. í sömu lögum.

Um 2. ákærulið:

Hvað varðar 2. ákærulið hverfast varnir ákærða um að meint brot gegn A út frá verknaðarlýsingunni skarist á við verknaðarlýsingu 1. ákæruliðar um meint brot gegn sama brotaþola. Með þessu sé farið gegn grundvallarreglu um að ekki skuli refsa tvívegis fyrir sama brot, auk þess sem framsetning verknaðarlýsingar að þessu leyti gangi gegn réttarfarsreglu um skýrleika ákæru. Einnig hverfast varnir ákærða um sönnunaratriði, að því er varðar þau atvik sem greinir í ákæruliðnum, þ.e. að ósannað sé að þau hafi átt sér stað. Að þessu slepptu byggir ákærði á því að háttsemin, eins og henni er lýst í ákæru, og að því marki sem hún teljist vera sönnuð, eigi undir 209. gr. almennra hegningarlaga en vegna þess tíma sem sé liðinn beri að sýkna hann af refsikröfu vegna sakarfyrningar. Þessu til viðbótar vísar ákærði til þess að hluta verknaðarlýsingarinnar, að því er varði brotaþolann B, sé ofaukið, nánar tiltekið um atriði sem lúti að þroskahömlun hans og ætluðum aðstöðumun gagnvart ákærða. Þau atriði hafi enga þýðingu við sakarmatið varðandi þau refsiákvæði sem ákært er fyrir varðandi meint brot gegn B.

Hvað varðar fyrrgreindar varnir um ætlaða tvítekningu á mögulegri refsingu og óskýrleika er ljóst af verknaðarlýsingu 2. ákæruliðar, sbr. verknaðarlýsingu almenns hluta 1. ákæruliðar, að í verknaðarlýsingum beggja ákæruliðanna eru að hluta tilgreind sömu efnisatriði innan sama tímaramma. Á þetta einkum við um tilgreiningu á meintum kynferðismökum ákærða við A og atriðum sem lúta að ætlaðri þroskahömlun hennar, aðstöðumun og að hún hafi verið minni máttar gagnvart ákærða. Að auki er heimfærsla til refsiákvæða að hluta til sú sama í báðum ákæruliðunum, að því er varðar brot gegn A. Þrátt fyrir framangreint, og eins og hér stendur á, verður að skilja og fara með 2. ákærulið sem sérstakan og sjálfstæðan ákærulið varðandi meint brot ákærða gegn A, auk viðbótarverknaðarlýsingar að því er varðar meint brot ákærða gegn B. Þá hefur dómurinn með fyrrgreindri efnisúrlausn varðandi 1. ákærulið ekki tekið efnislega afstöðu til 2. ákæruliðar þar sem verknaðarlýsing hins síðarnefnda ákæruliðar lýtur að sértækum verknaði. Einnig ber að líta til þess að báðir ákæruliðirnir lúta aðskildu mati dómsins þótt það mat hverfist að hluta til um sömu atriði. Verknaðarlýsingin er því nægjanlega skýr og út frá hinu sama getur ekki komið til þess að refsað verði tvívegis fyrir sama brot. Að auki hefur ekkert komið fram sem bendir til þess að hallað hafi á varnir ákærða í framangreindu tilliti. Að þessu virtu er 2. ákæruliður tækur til efnisúrlausnar.

Ákærði hefur í framburði sínum fyrir dómi alfarið vísað því á bug að atvik samkvæmt verknaðarlýsingu 2. ákæruliðar hafi átt sér stað. Þá hefur ákærði borið um að B hafi aldrei orðið vitni að neinu kynferðislegu milli sín og A. Hið sama kom fram hjá ákærða við lögregluyfirheyrslu en hann hefur hins vegar heilt á litið verið óstöðugur í framburði sínum, eins og áður er rakið um 1. ákærulið. Hið gagnstæða kom hins vegar fram í framburði A fyrir dómi. Hún bar með fremur skýrum hætti um að hafa komið úr sturtu, ákærði verið sitjandi og nakinn og komið því til leiðar með líkamstjáningu að hún ætti að veita honum munnmök, hafandi B viðstaddan að horfa á. Þá kom einnig fram neikvæð viljaafstaða hennar til framangreinds en að hún hefði verið hrædd við ákærða og ekki þorað öðru en að þóknast honum. B hafi síðan farið inn í herbergi en ákærði í framhaldi haft samræði við A. Hið sama kom að nokkru marki fram í framburði B fyrir dómi en hann bar meðal annars um að hafa horft upp á móður sína veita ákærða munnmök í tengslum við kynferðislegar leiðbeiningar af hálfu ákærða. Þá kannaðist B betur við slík meint atvik út frá skýrslu sinni hjá lögreglu. A vissi ekki með neinni nákvæmni um tímasetningu meints brots. Þá kvaðst B telja að það hefði átt sér stað eftir að hann og C urðu kærustupar en það mun hafa verið í apríl eða um vorið 2020, sbr. vætti C og L. Framburðir B og A hafa verið einlægir og skýrir og í nægjanlegu samræmi við skýrslur þeirra hjá lögreglu um hið sama, að teknu tilliti til fötlunar þeirra og þess tíma sem er liðinn frá meintu broti. Að þessu virtu hafa þau bæði verið stöðug og mjög trúverðug í framburði sínum fyrir dómi. Hið gagnstæða á við um framburð ákærða.

Framburðir B og A um framangreint eru á einn eða annan hátt studdir vitnisburðum annarra sem voru í samskiptum við þau eftir á. Í því samhengi vísast til vitnisburðar C sem bar meðal annars um að hafa eftir á hlýtt á frásögn B um að hann hefði horft á A veita ákærða munnmök. Hið sama kom að nokkru marki fram hjá henni við skýrslugjöf hjá lögreglu. Einnig liggur fyrir að gegnumgangandi vitneskja var hjá öðrum vitnum um meint atvik af þessum toga í framhaldi af því að vitnin voru í samskiptum við A, B og/eða C í aðdraganda og/eða eftir að máli var vísað til lögreglu, sbr. vætti L, N, O og P. Þá kom að nokkru marki fram í vætti matsmannsins J að B hefði meðal annars gefið trúverðuga frásögn af atviki af fyrrgreindum toga og tekið það mjög nærri sér.

Samkvæmt framangreindu verða trúverðugir framburðir A og B, sem eru studdir vætti annarra vitna, eins og áður greinir, látnir ráða úrslitum og telst sannað að ákærði hafi að minnsta kosti í eitt skipti, á tímabili frá apríl 2020 til desember sama ár, látið A hafa við sig munnmök þar sem B var látinn horfa á undir því yfirskini að B ætti að læra að stunda kynlíf. Út frá hinu sama er hins vegar ósannað að B hafi í umrætt skipti horft á ákærða hafa samræði við A og verður lagður til grundvallar framburður A um að sá hluti kynferðismakanna hafi átt sér stað eftir að B var kominn inn í herbergi. Með vísan til þess sem áður greinir um 1. ákærulið varðandi að A hafi ekki getað spornað við verknaðinum sökum andlegrar fötlunar og að ákærði hafi beitt A ólögmætri nauðung með því að nýta sér yfirburði sína og aðstöðumun gagnvart henni á allt það sama einnig við um háttsemi ákærða í umrætt skipti samkvæmt 2. ákærulið, að breyttu breytanda. Samkvæmt því var ekkert samþykki af hálfu A til staðar og hún var minni máttar gagnvart ákærða sem hann nýtti sér til að ná fram vilja sínum. Með sömu nálgun á allt það sama við og áður greinir í 1. ákærulið einnig við um 2. ákærulið, að breyttu breytanda, um að ekki þykir sýnt fram á að ákærði hafi í umrætt skipti í lagalegri merkingu misnotað freklega aðstöðu um að A hafi verið honum háð vegna vinnusambands þeirra. Að auki er ljóst út frá framangreindu að ekkert gilt samþykki var til staðar hjá B. Hann var barn að lögum þegar umrædd meint atvik áttu sér stað og ákærði mátti gera sér grein fyrir því vegna aðstæðna og fyrri samskipta við A. Þá er í þessu samhengi auk þess sannað með matsgerð og framburði dómkvadda matsmannsins J að B býr við andlega fötlun vegna þroskahömlunar. Fötlun B og það hvort ákærði hafi notfært sér hana hefur hins vegar ekki sérstaka þýðingu fyrir úrlausn á því sem snýr að meintu broti gegn B vegna þeirra refsiákvæða sem ákært er fyrir út af honum. Þau atriði dæmast því ekki. Samkvæmt verknaðarlýsingu 2. ákæruliðar, og í lagalegri merkingu, var um að ræða stakan atburð með lostugri háttsemi ákærða gagnvart B án líkamlegrar snertingar á honum og var háttsemin ekki hluti af stöðugu áreiti eða einelti, sbr. lögskýringargögn með breytingalögum nr. 61/2007. Að þessu virtu verður verknaðurinn ekki felldur undir 199. gr. í almennum hegningarlögum, sem kynferðisleg áreitni, en telst vera lostugt athæfi í merkingu 209. gr. sömu laga. Þá telst verknaðurinn jafnframt vera ósiðlegt athæfi gagnvart B í merkingu 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga út af því sem áður greinir um stöðu hans sem barns. Samkvæmt öllu framangreindu, gegn neitun ákærða, þykir lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að hann hafi á því tímabili sem áður greinir gerst sekur um brot gegn 1. og 2. mgr. 194. gr. og 209. gr. í almennum hegningarlögum og 3. mgr. 99. gr. í barnaverndarlögum. Ákærði er hins vegar sýknaður af ákæru um brot gegn 198. gr. í almennum hegningarlögum. Brot gegn 209. gr. almennra hegningarlaga og 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga hafa tveggja og fjögurra ára refsiramma og lúta fimm ára sakarfyrningartíma, sbr. 2. tl. 1. mgr. 81. gr. og 1. mgr. 82. gr. í almennum hegningarlögum. Að því virtu og með vísan til þess sem áður segir um tímasetningu brotanna á árinu 2020 er ljóst að sök vegna þeirra er ófyrnd og ákærði ber því refsiábyrgð á þeim.

Um 3. ákærulið:

Ákærði neitar sök og varnir hans hverfast fyrst og fremst um sönnunaratriði. Einnig byggja varnir ákærða á því að verknaðarlýsing ákærunnar fullnægi tæplega réttarfarsreglum um skýrleika, auk þess sem hún tilgreini í raun ekki refsiverða háttsemi. Að því frátöldu, og ef ekki verði fallist á framangreint, byggir ákærði á því að háttsemin eigi undir 209. gr. almennra hegningarlaga. Í því samhengi verði ákærði þó að njóta vafans um það hversu ítrekuð háttsemin hafi verið og hvort hún hafi að einhverju leyti átt sér stað áður en brotaþolinn B náði 15 ára aldri. Þessu tengt byggir ákærði jafnframt á því að ætluð sök hans sé fyrnd eigi háttsemin undir fyrrgreint refsiákvæði. Enn fremur vísar ákærði til þess að hluta verknaðarlýsingarinnar sé ofaukið, nánar tiltekið um atriði sem lúta að þroskahömlun og ætluðum aðstöðumun. Þau atriði hafi enga þýðingu við sakarmatið varðandi þau refsiákvæði sem ákært er fyrir.

Ákærði hefur í framburði sínum alfarið vísað á bug að atvik samkvæmt verknaðarlýsingu 3. ákæruliðar hafi átt sér stað. B hefur fyrir dómi borið um endurtekið kynferðislegt tal ákærða, spurningar og leiðbeiningar. Hið sama kom að nokkru marki fram við skýrslu hans hjá lögreglu. Að nokkru marki hefur vitnisburður B um framangreint haldist í hendur við önnur atriði sem varða 2. og 4. ákærulið. C bar í aðalatriðum um hið sama fyrir dómi út frá eftiráupplýsingum sem hún fékk frá B. Ekkert um þetta kom hins vegar fram í skýrslu sem hún gaf hjá lögreglu. Í framburði A fyrir dómi virtist hún ekki kannast við að ákærði og B hefðu nokkurn tímann verið tveir einir í íbúðinni og var hún fremur skýr um það. Hún virtist hins vegar að nokkru marki kannast við að þeir hefðu mögulega verið í Messenger-samskiptum. Af framburði B og C fyrir dómi verður hins vegar ráðið að meint kynferðisleg ummæli ákærða gagnvart B, þ.e. spurningar og leiðbeiningar, hafi ekki verið á Messenger. Þá er ekkert í verknaðarlýsingu 3. ákæruliðar um Messengersamskipti í fyrrgreindu samhengi. Vitnið M bjó ekki yfir upplýsingum um meint atvik samkvæmt þessum ákærulið og ekkert af þeim toga kom fram um þau í vitnisburðum O og P. Þá komu þessi atriði ekki skýrt fram í vætti L og N eða vitneskja þeirra um meint atvik af þessum toga virtist öðrum þræði eða fremur hverfast um eða standa í samhengi við atvik samkvæmt 2. og 4. ákærulið. Dómkvaddur matsmaður, J, kannaðist aðspurður ekki við meint atvik út frá frásögnum B sem gátu samrýmst verknaðarlýsingu 3. ákæruliðar. Hið sama verður ráðið af vætti fyrrgreinds sálfræðings Barnahúss fyrir dómi þegar spurt var út í áfallasögu miðað við frásögn B í meðferðarviðtölum. Að öllu framangreindu virtu, gegn neitun ákærða, hefur lögfull sönnun ekki tekist um meint brot hans samkvæmt 3. ákærulið og þegar að því virtu verður hann sýknaður af þeim lið ákærunnar.

Um 4. ákærulið:

Ákærði neitar sök og varnir hans hverfast fyrst og fremst um sönnunaratriði. Að öðru leyti byggir ákærði á því að háttsemin eigi undir 209. gr. almennra hegningarlaga komi til þess að háttsemin samkvæmt verknaðarlýsingunni teljist vera sönnuð. Enn fremur vísar ákærði til þess að hluta verknaðarlýsingarinnar sé ofaukið, nánar tiltekið um atriði sem lúta að þroskahömlun og ætluðum aðstöðumun. Þau atriði hafi enga þýðingu við sakarmatið varðandi þau refsiákvæði sem ákært er fyrir.

Ákærði kannast ekki að öllu leyti við verknaðarlýsingu 4. ákæruliðar. Í aðalatriðum kannast hann við að hafa 28. desember 2020, á þeim stað sem greinir í ákæru, farið ógætilega inn í herbergi þar sem C og B voru að hafa kynferðismök og spurt þau hvort þau væru að nota smokk en það hafi verið að beiðni A. Enginn kynferðislegur tilgangur hafi verið að baki, ákærði hafi aðeins stigið eitt skref inn í herbergið og í raun ekki séð neitt þar sem það var myrkvað. Þá hafi hann aðeins verið þar inni í mjög stutta stund. Ákærði neitar því að hafa nálgast þau inni í herberginu, fært höndina að kynfærum C og gefið B leiðbeiningar, eins og greinir í ákæru.

Fyrir liggur að B og C hafa bæði með fremur skýrum hætti borið um fyrir dómi að ákærði hafi komið inn í herbergið í umrætt skipti þar sem þau voru nakin að stunda kynlíf og hann hafi verið þar inni í nokkrar mínútur. Einnig að hann hafi viðhaft handarhreyfingu mjög nálægt kynfærum C, samhliða því að veita kynferðislegar leiðbeiningar, allt eins og greinir í ákæru. Þá hafa þau bæði borið um að ljós hafi verið tendruð í herberginu og að þau hafi verið mjög hrædd við ákærða. Hvorugt þeirra kannaðist við meint tal ákærða um smokkanotkun. Framburðir B og A hafa verið einlægir og skýrir og í nægjanlegu samræmi við skýrslur þeirra hjá lögreglu um hið sama, að teknu tilliti til fötlunar þeirra og þess tíma sem er liðinn frá meintum brotum. Að þessu virtu hafa þau bæði verið stöðug og mjög trúverðug í framburði sínum fyrir dómi. Heilt á litið á hið gagnstæða hins vegar við um framburð ákærða, sbr. það sem áður greinir um 1. og 2. ákærulið.

Ljóst er að framburðir B og C eru í samræmi við vætti A sem bar um veru ákærða inni í herberginu í fimm til tíu mínútur. Þá kannaðist A ekki við að smokkanotkun B hefði borið á góma í umrætt skipti áður en ákærði fór inn í herbergið. Einnig liggur fyrir út frá framburði A að C var grátandi eftir á þegar hún fór úr íbúðinni. Samrýmist það vætti C og B um hið sama. Vitnisburður A fyrir dómi um fyrrgreind meint atvik hefur verið einlægur og hófstilltur. Þá er hann í aðalatriðum í nægjanlegu samræmi við skýrslu hennar hjá lögreglu. Hún hefur því verið stöðug og trúverðug í frásögn um þessi meintu atvik, að teknu tilliti til fötlunar hennar og þess tíma sem er liðinn frá því meint atvik áttu sér stað. Einnig liggur fyrir samkvæmt vætti L og N, sem voru báðar í samskiptum við C og A stuttu eftir hið meinta brot, að C var í miklu tilfinningalegu ójafnvægi á þeim tíma. L og N lýstu báðar frásögn C á þeim tíma um meint brot og samrýmist það því sem áður greinir um framburð hennar og B fyrir dómi. Þá greindu L og N einnig frá því að A hefði í símtali í umrætt skipti staðfest að ákærði hefði farið inn í herbergið téðan dag. Er því ljóst að lýsingar L og N á umræddum atvikum og eftirásamskiptum styðja í öllum aðalatriðum framburð B og C um meinta háttsemi ákærða í herberginu. Hið sama á við um framburð A. Þá hafa sömu atriði á einn eða annan hátt komið fram í vitnisburði M, O og P fyrir dómi. Til viðbótar liggur fyrir að B og C hafa bæði í viðtölum við sérfræðinga lýst atvikum eftir á með svipuðum hætti og áður greinir, sbr. matsgerðir og vætti dómkvöddu matsmannanna, J og K, auk vottorðs og vættis fyrrgreinds sálfræðings Barnahúss.

Samkvæmt öllu framangreindu verða trúverðugir framburðir B og C, sem eru studdir vitnisburðum annarra vitna og dómkvaddra matsmanna, eins og áður er rakið, látnir ráða úrslitum í málinu. Að þessu virtu er sannað að ákærði fór inn í herbergi þar sem ljós voru tendruð á þeim tíma og stað sem greinir í ákæru þar sem B og C voru nakin í kynferðislegum athöfnum í rúmi og jafnframt að hann færði hönd nálægt kynfærum C og viðhafði kynferðislegar leiðbeiningar, eins og greinir í ákæru. Ljóst er út frá öllum málsatvikum að ekkert gilt samþykki var til staðar, auk þess sem B var barn að lögum á þeim tíma og ákærði mátti gera sér grein fyrir aldrinum vegna aðstæðna og fyrri samskipta við A. Með vísan til þess sem áður greinir um 2. ákærulið liggur fyrir sönnun um þroskahömlun B og á það sama við um þennan hluta málsins, að breyttu breytanda. Að auki er ljóst út frá matsgerð og vætti dómkvadda matsmannsins K að C býr einnig við þroskahömlun. Fatlanir þeirra og hvort ákærði hafi notfært sér það hefur hins vegar ekki sérstaka þýðingu fyrir úrlausn á þessum hluta málsins vegna þeirra refsiákvæða sem ákært er fyrir. Þau atriði dæmast því ekki. Samkvæmt verknaðarlýsingu ákæru, og í lagalegri merkingu, var um að ræða stakan atburð með einhliða kynferðislegri og lostugri háttsemi ákærða án líkamlegrar snertingar og háttsemin var ekki hluti af stöðugu áreiti eða einelti, sbr. fyrrgreind lögskýringargögn. Að þessu virtu verður verknaðurinn ekki felldur undir 199. gr. í almennum hegningarlögum, sem kynferðisleg áreitni, en telst vera lostugt athæfi í merkingu 209. gr. sömu laga. Þá telst verknaðurinn jafnframt vera ósiðlegt athæfi gagnvart B í merkingu 3. mgr. 99. gr. barnaverndarlaga út af því sem áður greinir um stöðu hans sem barns. Samkvæmt öllu framangreindu, gegn neitun ákærða, þykir lögfull sönnun hafa tekist fyrir því að hann hafi í umrætt skipti gerst sekur um brot gegn 209. gr. í almennum hegningarlögum og 3. mgr. 99. gr. í barnaverndarlögum.

Um refsingu:

Ákærði hefur verið sakfelldur fyrir endurtekin brot samkvæmt almennum hluta 1. ákæruliðar og stafliðum a, c og d í sama ákærulið, auk brota samkvæmt 2. og 4. ákærulið, allt eins og áður hefur verið rakið. Að því virtu hefur hann bakað sér refsiábyrgð samkvæmt 1. og 2. mgr. 194. gr. og 209. gr. í almennum hegningarlögum og 3. mgr. 99. gr. í barnaverndarlögum. Um ákvörðun refsingar fer samkvæmt 1. mgr. 77. gr. í almennum hegningarlögum. Um var að ræða alvarleg brot sem beindust gegn kynfrelsi þriggja brotaþola sem voru minni máttar, allt eins og áður greinir. Þá voru brotin framin í aðstæðum þar sem brotaþolarnir áttu að vera öruggir. Grófleiki brota gagnvart A var í meira mæli, þar á meðal þar sem þau voru margendurtekin á löngu tímabili og að hluta til með þátttöku annarra manna að tilhlutan ákærða. Ljóst er af málsatvikum að ásetningsstig ákærða við framningu brotanna var hátt. Einnig ber að líta til óþæginda og andlegs tjóns brotaþola, eins og nánar er rakið síðar um einkaréttarkröfur. Horfir allt framangreint til refsiþyngingar. Ákærði er fæddur í [...] og samkvæmt sakavottorði hefur hann ekki áður gerst brotlegur við refsilög. Horfir það honum til málsbóta. Langur tími er liðinn frá því að brotin voru framin og ráðið verður af málsgögnum að óútskýrðar tafir hafi orðið á lögreglurannsókn, einkum frá hausti 2022 til vors 2023. Verður litið til þessa, til refsimildunar. Að öllu framangreindu virtu, og með vísan til 1., 2., 5. og 6. tl. 1. mgr. 70. gr. í almennum hegningarlögum, verður ákærða gert að sæta fangelsi í átta ár. Vegna alvarleika brotanna er ekki unnt að skilorðsbinda refsinguna.

Um einkaréttarkröfur:

Við úrlausn á kröfu brotaþolans A um miskabætur ber að líta til þess að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir alvarleg kynferðisbrot sem beindust að A, allt eins og áður er rakið. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði með saknæmum og ólögmætum hætti bakað sér skaðabótaábyrgð og eru skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu uppfyllt. Að þessu virtu á A rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993, sbr. 13. gr. laga nr. 37/1999. Við ákvörðun á fjárhæð miskabóta verður litið til grófleika háttseminnar sem þykir með meira móti gagnvart A, eins og áður greinir. Framburður A um eigin vanlíðan í kjölfar brota ákærða hefur verið trúverðugur og er einnig studdur vætti B, O, M, P og Q. Þá er krafa um miskabætur einnig studd öðrum gögnum, sbr. vottorð og vætti fyrrgreinds geðlæknis og matsgerð og vætti dómkvadda matsmannsins I. Eru þannig líkur fyrir því að A hafi orðið fyrir talsverðu andlegu tjóni þótt óvíst sé að hún geri sér fyllilega grein fyrir því vegna fötlunar sinnar. Að þessu virtu, og með hliðsjón af eðli brotanna, verður fallist á umkrafða miskabótafjárhæð, 5.000.000 króna. Um er að ræða röð samkynja tjónsatvika á löngu tímabili sem voru endanlega komin fram í desember 2020. Að því virtu verður upphafsdagur vaxta í einu lagi látinn miðast við 28. desember 2020, sbr. og það sem síðar greinir um einkaréttarkröfur B og C. Samkvæmt lögregluskýrslu var einkaréttarkrafan send rafrænt til verjanda ákærða 5. febrúar 2024. Að því virtu, og með vísan til 1. málsl. 9. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, þykir rétt að miða upphafstíma dráttarvaxta við mánuð frá þeim degi. Verður ákærða gert að greiða A miskabæturnar með vöxtum og dráttarvöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Þá leiðir af niðurstöðu um þóknun til skipaðs réttargæslumanns A að málskostnaður vegna kröfunnar dæmist ekki undir þessum hluta málsins.

Við úrlausn á kröfu brotaþolans B um miskabætur ber að líta til þess að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot og barnaverndarlagabrot sem beindust að B, eins og áður greinir. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði með saknæmum og ólögmætum hætti bakað sér skaðabótaábyrgð og eru skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu uppfyllt. Að þessu virtu á B rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Við ákvörðun á fjárhæð miskabóta verður litið til grófleika háttseminnar, eins og áður er rakið. Vitnisburður B um eigin vanlíðan í kjölfar brota ákærða hefur verið trúverðugur og er einnig studdur vætti C, M og O. Þá er krafa um miskabætur studd gögnum, sbr. vottorð og vætti fyrrgreinds sálfræðings Barnahúss og matsgerð og vætti dómkvadda matsmannsins J. Eru þannig líkur á því að B hafi orðið andlegu tjóni þótt óvíst sé að hann geri sér fyllilega grein fyrir því vegna fötlunar sinnar. Að þessu virtu, og með hliðsjón af eðli brotanna og dómvenju, þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 700.000 krónur vegna 2. ákæruliðar og 500.000 krónur vegna 4. ákæruliðar, samtals 1.200.000 krónur. Óljóst er um nákvæma tímasetningu á tjónsdegi á árinu 2020 varðandi brot samkvæmt 2. ákærulið og að því virtu verður upphafsdagur vaxta látinn miðast við sama tjónsdag brots samkvæmt 4. ákærulið. Það sama og áður greinir um upphafstíma dráttarvaxta varðandi einkaréttarkröfu A á einnig við um einkaréttarkröfu B að breyttu breytanda. Verður ákærða gert að greiða B miskabæturnar með vöxtum og dráttarvöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Þá leiðir af niðurstöðu um þóknun til skipaðs réttargæslumanns B að málskostnaður vegna kröfunnar dæmist ekki undir þessum hluta málsins.

Við úrlausn á kröfu brotaþolans C um miskabætur ber að líta til þess að ákærði hefur verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot sem beindist að C, eins og áður greinir. Með hinni refsiverðu háttsemi hefur ákærði með saknæmum og ólögmætum hætti bakað sér skaðabótaábyrgð og eru skilyrði um orsakatengsl og sennilega afleiðingu uppfyllt. Að þessu virtu á C rétt á miskabótum úr hendi ákærða á grundvelli b-liðar 1. mgr. 26. gr. skaðabótalaga. Við ákvörðun á fjárhæð miskabóta verður litið til grófleika háttseminnar, eins og áður hefur verið rakið. Vitnisburður C um eigin vanlíðan í kjölfar brota ákærða hefur verið trúverðugur og er einnig studdur vætti B, L og N. Þá er krafa um miskabætur að nokkru studd því sem greinir í matsgerð og vætti dómkvadda matsmannsins K. Eru þannig líkur á því að C hafi orðið fyrir andlegu tjóni þótt óvíst sé að hún geri sér fyllilega grein fyrir því vegna fötlunar sinnar. Að þessu virtu, og með hliðsjón af eðli brotsins og dómvenju, þykir fjárhæð miskabóta hæfilega ákveðin 500.000 krónur. Það sama og áður greinir um upphafstíma dráttarvaxta varðandi einkaréttarkröfu A á einnig við um einkaréttarkröfu C að breyttu breytanda. Verður ákærða gert að greiða C miskabæturnar með vöxtum og dráttarvöxtum, eins og nánar greinir í dómsorði. Þá leiðir af niðurstöðu um þóknun til skipaðs réttargæslumanns C að málskostnaður vegna kröfunnar dæmist ekki undir þessum hluta málsins.

Um sakarkostnað og fleira:

Vegna úrslita málsins ber að fella sakarkostnað á ákærða samkvæmt 234. gr., sbr. 233. gr., 235. gr. og 236. gr., laga nr. 88/2008. Undir það falla málsvarnarlaun skipaðs verjanda hans, Bjarna Haukssonar lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ákveðst út frá eðli og umfangi máls, 4.750.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Einnig fellur undir sakarkostnað þóknun skipaðs réttargæslumanns téðra brotaþola, Ólafar Heiðu Guðmundsdóttur lögmanns, vegna vinnu á rannsóknarstigi og fyrir dómi, sem ákveðst í einu lagi út frá eðli og umfangi máls, 4.100.000 krónur, að meðtöldum virðisaukaskatti. Að auki falla undir sakarkostnað önnur útgjöld samkvæmt endanlegu yfirliti ákæruvaldsins, 2.454.000 krónur. Vegna úrslita málsins verður ákærða gert að greiða þrjá fjórðu hluta sakarkostnaðarins til ríkissjóðs en fjórðungur verður felldur á ríkissjóð, eins og nánar greinir í dómsorði.

Af hálfu ákæruvaldsins flutti málið Þorbjörg Sveinsdóttir saksóknari. Daði Kristjánsson héraðsdómari kveður upp dóm þennan sem dómsformaður, ásamt meðdómsmönnunum Sindra M. Stephensen, settum héraðsdómara, og dr. Gyðu Sigurlaugu Haraldsdóttur sálfræðingi, sérfræðingi á sviði fatlana.

D ó m s o r ð :

Ákærði, X, sæti fangelsi í átta ár.

Ákærði greiði A 5.000.000 króna í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 28. desember 2020 til 5. mars 2024, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði B 1.200.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 28. desember 2020 til 5. mars 2024, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði C 500.000 krónur í miskabætur með vöxtum samkvæmt 8. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu, frá 28. desember 2020 til 5. mars 2024, en með dráttarvöxtum samkvæmt 9. gr., sbr. 1. mgr. 6. gr., sömu laga frá þeim degi til greiðsludags.

Ákærði greiði samtals 8.478.000 krónur í sakarkostnað til ríkissjóðs og eru þar innifaldir þrír fjórðu hlutar málsvarnarlauna skipaðs verjanda hans, Bjarna Haukssonar lögmanns, sem í heild nema 4.750.000 krónum með virðisaukaskatti, og þrír fjórðu hlutar þóknunar skipaðs réttargæslumanns brotaþola, Ólafar Heiðu Guðmundsdóttur lögmanns, sem í heild nemur 4.100.000 krónum með virðisaukaskatti. Að öðru leyti greiðist sakarkostnaður úr ríkissjóði.

Daði Kristjánsson Sindri M. Stephensen Gyða Sigurlaug Haraldsdóttir