Dómstólaleit

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Samkeppniseftirlitsins gegn Samskip Holding B.V., Samskipum hf., Samskipum innanlands ehf. og Jónum Transport hf. var vísað frá dómi vegna annmarka. Frávísunin var einkum byggð á því að stefna sóknaraðila fæli í sér óhóflegan skriflegan málflutning í andstöðu við meginreglu einkamálaréttarfars um munnlega málsmeðferð. Þá vísaði héraðsdómur einnig til þess að framlagningu gagna af hálfu sóknaraðila hefði verið ábótavant, ásamt því að fundið er að því að sóknaraðili noti á köflum aðeins skammstafanir nafna í stefnu sinni. Í úrskurði Landsréttar kom fram að dómstólar yrðu að meta hvert atvik fyrir sig við mat á því hvort of langt væri gengið í átt að skriflegum málflutningi. Landsréttur taldi að samhengi málsatvika og málsástæðna sóknaraðila, sem og tilvísun til réttarreglna, væru nægilega ljós til þess að varnaraðilar gætu tekið til efnisvarna. Ekki væri heldur talið að notkun skammstafana á nöfnum í stefnu leiddi til þess að lýsing sakarefnisins yrði óskýr. Var það niðurstaða Landsréttar að málatilbúnaður sóknaraðila væri hvorki í heild né um einstök atriði haldinn slíkum annmörkum að tilefni hefði verið til að vísa málinu frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðilum öllum var í I. kafla ákæru gefið að sök brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940 með því að hafa í félagi veist með ofbeldi að A í kjölfar þess að hann kom B til aðstoðar eftir að Æ réðst á hann, sbr. II. kafla ákæru. Með hinum kærða úrskurði var máli varnaraðila vísað frá í heild sinni, þar á meðal bótakröfum, en ákæran var ekki talin uppfylla lágmarkskröfur um skýrleika sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að ekki væru slík tvímæli um hverjar sakargiftir væru samkvæmt I. kafla ákærunnar að með réttu yrði talið að torvelt væri fyrir varnaraðila að taka afstöðu til þeirra og halda uppi vörnum í málinu, en úrlausn þess hver hefði verið þáttur hvers og eins varnaraðila heyrði til efnisúrlausnar málsins. Þá taldi Landsréttur að þó svo fallast mætti á með Æ að orða hefði mátt verknaðarlýsingu í II. kafla ákærunnar með fyllri og skýrari hætti yrði allt að einu af henni ráðið að honum væri gefin að sök líkamsárás með því að hafa á fyrrgreindum stað og tíma, með tveimur atlögum, veist að brotaþola B með ítrekuðum hnefahöggum og að minnsta kosti eitt þeirra högga sem Æ hefði veitt B í fyrri atlögunni hefði hafnað í höfði hans. Að þessu gættu þótti verknaðarlýsing í II. kafla ákæru vera nægjanlega skýr svo hún teldist uppfylla skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. g. laga nr. 88/2008, sbr. 1. mgr. 180. gr. sömu laga. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem máli sóknaraðila gegn X var vísað frá dómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B ehf. á hendur A var vísað frá dómi. Málið höfðaði B ehf. og krafðist viðurkenningar á því að hann ætti nánar tilgreind lóðarréttindi til lóðar á Akureyri, sem og viðurkenningar á því að byggingarleyfi sem honum hafi verið veitt hefði verið án takmarkana, óuppsegjanlegt og ótímabundið. Í úrskurði Landsréttar kom fram að B ehf. ræki atvinnustarfsemi á þeirri lóð sem kröfur hans tækju til og hefði hann lögvarða hagsmuni af því að fá skorið úr um hvert væri inntak þessara réttinda. Með kröfugerð sinni leitaði B ehf. úrlausnar dómstóla um inntak þess réttar sem hann teldi að honum hefði þegar verið veittur og stæði 2. gr. stjórnarskrárinnar nr. 33/1944 því ekki í vegi að unnt væri að fella efnisdóm á fyrri kröfu B ehf. Andmæli A við báðum kröfum B ehf. sneru í reynd að efni málsins. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli I ehf. gegn I ohf. og IA ehf. var vísað frá dómi. Málið hafði I ehf. höfðað til viðurkenningar á óskiptri skaðabótaábyrgð I ohf. og IA ehf. á nánar tilgreindu tjóni sem I ehf. kvaðst hafa orðið fyrir. Í úrskurði Landsréttar var komist að þeirri niðurstöðu að möguleikum I ohf. og IA ehf. til að taka til varna í málinu hefði ekki verið áfátt. Var málatilbúnaður I ohf. því talinn uppfylla áskilnað e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Einnig var málatilbúnaður I ehf. talinn uppfylla skilyrði 2. mgr. 25. gr. sömu laga um lögvarða hagsmuni. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli T hf. gegn L ehf. var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að dómkrafa T hf. lyti að því að hann ætti á grundvelli samningssambands við L ehf. rétt á endurgreiðslu reiknings sem stílaður var á þriðja aðila en greiddur af T hf. Tók rétturinn fram að teldist ekki vera til staðar samningssamband milli aðila myndi það leiða til sýknu vegna aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Annmarkar sem kynnu að vera á málatilbúnaði T hf. varðandi sönnun voru ekki taldir leiða til frávísunar málsins. Var það niðurstaða Landsréttar að T hf. hefði gert viðhlítandi grein fyrir kröfum sínum og á hverju þær væru reistar þannig að dómur yrði lagður á þær. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem kröfum sóknaraðila á hendur sakaukastefnda Í hf. í sakaukasök var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að af gögnum málsins mætti ráða að S og H hafi fyrir þingfestingu frumsakar leitast við að afla upplýsinga um byggingarstjóra fyrir eignina í því skyni að stefna honum þegar í upphafi. Þá hefði Í hf. allt frá því að honum var birt réttargæslustefna í frumsök verið kunnugt um að S og H kynnu að eiga kröfu á hendur honum í tilefni af ætluðum göllum á umræddri eign og getað komið sjónarmiðum sínum á framfæri. Eins og á stæði yrði það ekki metið S og H til vanrækslu að hafa ekki stefnt Í hf. áður en málið var þingfest. Loks var ekki á það fallist að ágalli væri á kröfugerð S og H sem varðað gæti frávísun málsins. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar gagnvart Í hf.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur B var vísað frá dómi. Laut ágreiningur aðila að því hvar lögheimili dóttur þeirra skyldi vera og um meðlag og umgengni. Héraðsdómari hafði ítrekað beint því til A að afla sérfræðilegrar álitsgerðar til afnota í málinu, sbr. 3. mgr. 42. gr. barnalaga nr. 76/2003. A varð ekki við því og bar því við að hann hefði ekki fjárhagslega burði til að greiða fyrir öflun matsgerðar. Að mati A væri rétt að kostnaður vegna slíkrar matsgerðar yrði greiddur úr ríkissjóði en héraðsdómur hafnaði því. Í ljósi þess að A hefði ekki lagt fram viðhlítandi gögn til þess að dómur yrði lagður á kröfur hans í málinu mat héraðsdómur það svo að óhjákvæmilegt væri að vísa málinu frá dómi án kröfu, sbr. 1. mgr. 100. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í úrskurði Landsréttar voru ákvæði 42. gr. barnalaga rakin og vísað til þess að þau fælu í sér frávik frá reglu 1. mgr. 46. gr. laga nr. 91/1991 um forræði aðila á sönnunarfærslu. Reglur 42. gr. barnalaga endurspegluðu því þá ríku hagsmuni sem barn hefði af því að aflað yrði fullnægjandi gagna áður en ákvörðun yrði tekin um mikilsverð málefni þess, svo sem hver færi með forsjá þess eða lögheimili. Þar sem héraðsdómur hefði metið það nauðsynlegt að aflað yrði sérfræðilegrar álitsgerðar til að leggja mat á þau atriði sem greinir í 2. mgr. 34. gr. barnalaga og eins og atvikum var háttað í málinu var héraðsdómi rétt að mæla fyrir um að kostnaður af slíkri gagnaöflun greiddist úr ríkissjóði, sbr. 4. mgr. 42. gr. laganna. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A á hendur AL var vísað frá dómi. Málið höfðaði A og krafðist viðurkenningar á því að hún ætti rétt sem bréferfingi til hlutdeildar í innstæðu í séreignarlífeyrissparnaði í eigu hins látna sem var í vörslum AL. Í úrskurði Landsréttar var talið að kröfugerð og málatilbúnaður A væru í samræmi við kröfur d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og að hún hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn um kröfur sínar. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem ákæru á hendur X var vísað frá dómi þar sem verknaðarlýsing í henni þótti óskýr, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í úrskurði Landsréttar var talið að eins og málið horfði við þegar ákvörðun var tekin um saksókn og þegar litið væri til þess brots sem X væri gefið að sök væri réttlætanlegt að látið hafi verið við það sitja að lýsa ætlaðri háttsemi X í ákæru sem margþættu ofbeldi, þar sem atlaga hans beindist að höfði, hálsi og líkama A, taka því næst dæmi um háttsemi sem X hafði sjálfur lýst að hafa beitt gegn A, en gera að lokum grein fyrir afleiðingum atlögunnar. Með kröfu um nákvæmari lýsingu á ætlaðri framgöngu X væri hætta á að ákærandi yrði settur í þá stöðu að þurfa að geta um of í eyðurnar um þær verknaðaraðferðir sem X hafi beitt. Þá var ekki talið að framangreind lýsing í ákæru væri svo óljós að það gerði X erfitt fyrir að átta sig á sakargiftum á hendur sér, enda væri þar lýst atlögu hans meðal annars að höfði A, en í ákæru komi fram að hann hafi látist af heilaáverka. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Þrotabú H höfðaði mál á hendur G, H og Ú og krafðist þess aðallega gagnvart Ú að rift yrði ráðstöfun sem fól í sér lækkun skuldar þess við hið gjaldþrota félag og að Ú yrði gert að greiða þrotabúinu nánar tiltekna fjárhæð. Þá var þess krafist að G, H og Ú yrði gert að greiða þrotabúinu óskipt nánar tiltekna fjárhæð. Með hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að málatilbúnaður þrotabúsins gagnvart G og H væri ekki í samræmi við ákvæði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur taldi hins vegar ljóst af stefnu að þrotabúið teldi G og H bera sök vegna atvika er féllu undir 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að það byggði jafnframt á málsástæðum er snertu lög nr. 2/1995 um hlutafélög og 138/1994 um einkahlutafélög. Taldi rétturinn nægilega ljóst á hvaða málsatvikum og málsástæðum krafa þrotabúsins gagnvart G og H byggðist svo ekki færi á milli mála hvert sakarefni málsins væri. Yrði því ekki talið að málatilbúnaður þess væri í andstöðu við ákvæði laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur þrotabúsins á hendur G og H til efnismeðferðar.

Þrotabú H höfðaði mál á hendur G, H og U, sem og O til réttargæslu, og krafðist þess aðallega gagnvart U að rift yrði þeirri ráðstöfun sem fólst í sölu og afhendingu nánar tiltekinna fasteigna og jafnframt að félaginu yrði gert að skila viðkomandi fasteignum, ásamt fylgifé, til þrotabúsins. Ef ekki yrði fallist á kröfu þess um skil fasteignanna krafðist þrotabúið þess, til viðbótar við riftun samkvæmt aðalkröfu, að G, H og U yrði gert að greiða því óskipt nánar tiltekna fjárhæð, en G og H höfðu ýmist verið eigendur hins gjaldþrota félags, setið í stjórn þess eða framkvæmdastjórn og hið sama átti við um þau félög sem hefðu komið að fyrrgreindum ráðstöfunum. Með hinum kærða úrskurði var komist að þeirri niðurstöðu að málatilbúnaður þrotabúsins gagnvart G og H væri ekki í samræmi við ákvæði e-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Landsréttur taldi hins vegar ljóst af stefnu að þrotabúið teldi G og H bera sök vegna atvika er féllu undir 141. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. og að það byggði jafnframt á málsástæðum er snertu lög nr. 2/1995 um hlutafélög og 138/1994 um einkahlutafélög. Taldi rétturinn nægilega ljóst á hvaða málsatvikum og málsástæðum krafa þrotabúsins gagnvart G og H byggðist svo ekki færi á milli mála hvert sakarefni málsins væri. Yrði því ekki talið að málatilbúnaður þess væri í andstöðu við ákvæði laga nr. 91/1991. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi að því marki sem hann var til endurskoðunar og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur þrotabúsins á hendur G og H til efnismeðferðar.

J höfðaði mál á hendur G og krafðist þess að hann greiddi honum 5.678.765 krónur, ásamt nánar tilteknum vöxtum, að frádreginni innborgun G að fjárhæð 994.112 krónur, en ágreiningur þeirra átti rætur að rekja til fasteignaviðskipta. Héraðsdómur vísaði málinu frá á þeim grundvelli að málatilbúnaður J væri óskýr og vanreifaður. Að mati héraðsdóms væri fjölmörgu haldið til haga sem væri í eðli sínu fremur til þess fallið að drepa málinu á dreif en skýra hvar ágreiningur málsaðila lægi og á hvaða lagagrundvelli J byggði einstaka kröfuliði sína. Verulega skorti á samhengi milli málsástæðna J og kröfugerðar hans þannig að færi í bága við d- og e-liði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Landsréttur taldi hins vegar að í öllum megindráttum væri ljóst af stefnu málsins á hvaða málsatvikum og málsástæðum J reisti kröfu sína á þannig að ekki færi á milli mála hvert sakarefni málsins væri. Því yrði ekki séð að möguleikum G til að taka til varna hefði verið áfátt. Framsetning J á kröfugerð í stefnu og málatilbúnaður hans að öðru leyti var því ekki talinn í andstöðu við fyrrgreind ákvæði þannig að frávísun varðaði. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

E höfðaði mál gegn hlutafélaginu S, sem var þinglýstur eigandi vatnsréttinda í Hvítá fyrir landi jarða E, eða óþekktum rétthafa þeirra réttinda, og var stefnan birt í Lögbirtingablaði á grundvelli 89. gr. laga nr. 91/1991. Við þingfestingu málsins var ekki sótt þing af hálfu stefndu. Í héraði var málinu vísað frá dómi án kröfu vegna vanreifunar og kærði E úrskurðinn til Landsréttar. Í úrskurði Landsréttar kom meðal annars fram að E ætti rétt á því að fá úrlausn um réttindi sín sem tengdust eignarhaldi hans á jörðunum fyrir dómstóli. Til að fá úrlausn um þá hagsmuni væri honum rétt að beina máli sínu að hinu umrædda félagi S sem enn væri skráð í þinglýsingabók sem handhafi vatnsréttinda í H fyrir landi jarða E, þótt óvissa væri um aðildarhæfi þess, en jafnframt að mögulegum öðrum rétthöfum sem kynnu að hafa öðlast þau réttindi sem kröfugerð hans lyti að. Heimild 89. gr. laga nr. 91/1991 þótti eiga hér við þannig að birta hafi mátt stefnu málsins í Lögbirtingarblaði. Loks var ekki talið að málatilbúnaði E í stefnu væri svo ábótavant í skilningi 1. mgr. 80. gr. sömu laga að varðaði frávísun málsins án kröfu. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi fjárkröfum L hf. og þriðju varakröfu félagsins um ógildingu ákvörðunar fjármála- og áhættustýringarsviðs R og staðfestingu á tilgreindum skattstofni. Í úrskurði Landsréttar var rakið að L hf. reki málið sem skaðabótamál og byggi á því að R hafi valdið félaginu tjóni er R rukkaði of há fasteignagjöld af tilgreindri fasteign í eigu félagsins. L hf. hefur sönnunarbyrði fyrir því að R hafi ekki farið að lögum við innheimtu fasteignagjaldanna, heldur hafi valdið L hf. tjóni með saknæmum og ólögmætum hætti er L hf. reyndi að fá gjaldstofni fasteignagjaldanna breytt. Takist L hf. ekki sú sönnun leiðir það til sýknu og því ekki efni til að vísa skaðabótakröfum L hf. frá dómi. Þriðja varakrafa L hf. er rökstudd út frá sömu sjónarmiðum og fjárkröfur L hf. og því ekki efni til að vísa þeirri kröfu frá dómi.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem ákæru á hendur X var vísað frá dómi á grundvelli óskýrleika, sbr. c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Í úrskurði Landsréttar var rakið að X væri ákærður fyrir tilraun til stórfellds fíkniefnalagabrots, með því að hafa ásamt fjórum nafngreindum mönnum, sem þegar höfðu hlotið dóm fyrir sinn þátt í málinu, staðið að innflutningi á 99,25 kg af kókaíni hingað til lands. Talið var að í ákæru væri nægjanlega lýst fyrir hvaða háttsemi X væri ákærður og að hún væri ekki haldin annmörkum sem væru til þess fallnir að koma niður á möguleikum hans til að halda uppi vörnum í málinu. Í því sambandi væri ekki unnt að líta fram hjá því að ætlaðir samverkamenn ákærða hafi verið sakfelldir samkvæmt ákæru á hendur þeim sem hafi haft að geyma sambærilega verknaðarlýsingu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Með hinum kærða úrskurði var kröfum A og F í gagnsök um að G og S yrði gert að greiða þeim óskipt nánar tilgreinda fjárhæð vegna galla á fasteign, sem þau keyptu af G og S, vísað frá dómi án kröfu. Í niðurstöðu héraðsdóms kom fram að ekki væri unnt að leggja til grundvallar að G og S bæru óskipta skyldu í málinu í skilningi 1. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála þar sem þau hefðu verið eigendur tveggja aðgreindra séreignarhluta í húsinu. Hefði A og F því verið rétt að gera sjálfstæða kröfu á hendur G og S, sbr. 1. mgr. 19. gr. laga nr. 91/1991. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að samkvæmt gagnstefnu væri byggt á því að G og S bæru óskipta ábyrgð í skilningi skaðabótaréttar á göllum í húsinu. A og F hefðu forræði á málatilbúnaði sínum og hömluðu reglur 18. og 19. gr. laga nr. 91/1991 því ekki að kröfugerð þeirra væri hagað með þessum hætti. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur A og F í gagnsök til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi kröfu A um að viðurkennd yrði skaðabótaskylda H, B og C vegna tjóns A á tilgreindu tímabili við meðferð barnaverndarmáls, sem og kröfu A um miskabætur úr hendi C. Í úrskurði Landsréttar var bent á að gagnaöflun hefði ekki verið lýst lokið í málinu og ætti A því enn kost að bæta úr hugsanlegum annmörkum á málatilbúnaði sínum með því að leggja fram frekari gögn um tjón sitt sem viðurkenningarkrafan byggði á. Þá hefði A í stefnu málsins gert næga grein fyrir því hvaða málsástæður byggju að baki þeirri kröfu. Þá væri í öllum meginatriðum ljóst af stefnu málsins á hvaða málsástæðum A byggði kröfu sína um miskabætur úr hendi C og yrði ekki séð að möguleikum C til að taka til varna hefði verið áfátt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur A til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A ehf. gegn Í var vísað frá dómi. Fyrir héraðsdómi gerði A ehf. þá kröfu að úrskurður ríkisskattstjóra frá 3. maí 2022 um að hafna beiðni hans 22. júní 2021 um skráningu á virðisaukaskattskrá og launagreiðendaskrá yrði ógiltur. Þá krafðist A ehf. þess að úrskurður yfirskattanefndar 22. mars 2023 í máli nr. 39/2023, þar sem staðfest var niðurstaða ríkisskattstjóra um höfnun á skráningu sóknaraðila á virðisaukaskattskrá, yrði ógiltur með dómi. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi án kröfu á grundvelli þess að A ehf. skorti lögvarða hagsmuni af því að fá dóm um kröfur sínar. Vísaði héraðsdómur til þess að A ehf. hefði áður en málið var höfðað öðlast rétt til skráningar og verið skráður bæði á skrá um virðisaukaskattskylda aðila og á launagreiðendaskrá frá og með 1. apríl 2022. Þá hefði A ehf. jafnframt fengið leiðréttingu virðisaukaskatts fyrir það tímabil sem málið snerist um. Í úrskurði Landsréttar var vísað til þess að A ehf. kynni að öðlast rétt til frekari greiðslna í formi innskatts ef úrskurður yfirskattanefndar yrði felldur úr gildi. Í ljósi þess yrði að telja að A ehf. hefði lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þá kröfu sína að úrskurður yfirskattanefndar í máli hans 22. mars 2023 yrði ógiltur. Þá yrði að telja að A ehf. hefði jafnframt sjálfstæða og lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn um þá kröfu sína að úrskurður ríkisskattstjóra 3. maí 2022 yrði ógiltur með dómi að því leyti sem úrskurðurinn laut að synjun á beiðni A ehf. 22. júní 2021 um skráningu á launagreiðendaskrá. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Sóknaraðili kærði úrskurð héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi ákæru héraðssaksóknara 7. júní 2023 á hendur varnaraðilum X og Y. Í I. kafla ákærunnar var X gefin að sök tilraun til hryðjuverka og háttsemin talin varða við 1., 2. og 4. tölulið 1. mgr. 100. gr. a, sbr. 1. mgr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í II. kafla ákærunnar var Y gefin að sök hlutdeild í tilraunarbroti X samkvæmt I. kafla og háttsemin talin varða við sömu ákvæði, sbr. og 1. mgr. 22. gr. almennra hegningarlaga. Í úrskurði Landsréttar kom fram að skýra yrði ákvæði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála nr. 88/2008 þannig að verknaðarlýsing ákæru yrði að vera það greinargóð og skýr að ákærði gæti ráðið af henni hvaða refsiverðu háttsemi honum væri gefin að sök og hvaða lagaákvæði hann væri talinn hafa brotið svo að honum yrði fært að taka afstöðu til sakargifta og halda uppi viðhlítandi vörnum gegn þeim. Með úrskurði Landsréttar 10. mars 2023 hefði rétturinn áður vísað frá dómi ákæruköflum I og II í ákæru héraðssaksóknara frá 9. desember 2022 þar sem ákæran var ekki talin uppfylla skilyrði c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála, sbr. 180. gr. sömu laga. Ólíkt því sem kom fram í fyrri ákæru héraðssaksóknara væri nú í b-lið I. kafla ákæru lýst í tölusettum liðum orðfæri og yfirlýsingum í nánar tilgreindum samskiptum X og Y sem væri talið sýna fram á að X hefði tekið ákvörðun um að fremja hryðjuverk. Jafnframt væri því nú lýst að X hefði sýnt ásetning sinn til hryðjuverka ótvírætt í verki með undirbúningsathöfnum svo sem rakið væri í tölusettum liðum í a og c til f-lið I. kafla ákæru. Loks væri í ákæru lýst þeirri ætlan ákæruvaldsins að með þeim yfirlýsingum og athöfnum sem raktar væru í a til f-lið I. kafla hefði X sýnt í verki áform sín um að fremja hryðjuverk hér á landi, með skotvopnum og/eða sprengingum, dulbúinn sem lögreglumaður. Jafnframt var talið að í II. kafla ákæru væri að finna nákvæmari lýsingu en í fyrri ákæru á því hvernig ákæruvaldið teldi Y hafa liðsinnt X í orði og verki. Samkvæmt framansögðu var það ekki talið fara á milli mála fyrir hvaða háttsemi X og Y væru ákærðir og var ekki talið að þeim væri á grundvelli ákæru torvelt að taka afstöðu til sakargifta og halda uppi vörnum. Var ákæran því talin fullnægja skilyrðum c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga um meðferð sakamála.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B Ltd. á hendur T hf. var vísað frá dómi. T hf. krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi þar sem aðild B Ltd. væri óljós, hin umkrafða fjárhæð vanreifuð og þá væri málatilbúnaðurinn allur þversagnakenndur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að engin efni væru til að vísa málinu frá á grundvelli aðildarskorts B Ltd., enda leiði varnir sem byggi á aðildarskorti til sýknu, verði á þær fallist, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá kom fram að í málatilbúnaði B Ltd. kæmi nægilega fram á hvaða grundvelli hann reisti kröfur sínar á hendur T hf. Það væri á forræði B Ltd. hvaða gögn hann færði fram til að sanna umfang tjónsins og atvik að öðru leyti. Mat á því hvort B Ltd. hefði fært fram viðhlítandi gögn til sönnunar á kröfu sinni varði efnishlið málsins og geti ekki leitt til frávísunar þess. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem nánar tilgreindum ákæruliðum í ákæru á hendur X var vísað frá dómi. Landsréttur felldi hinn kærða úrskurð úr gildi og lagði fyrir héraðsdóm að taka umrædda ákæruliði til efnismeðferðar.

A höfðaði mál gegn B ehf. og krafðist viðurkenningar á skaðabótaskyldu B ehf. vegna tjóns sem A taldi sig hafa orðið fyrir vegna ákvörðunar B ehf. að segja honum upp störfum. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki leitt nægar líkur að því að hann hefði orðið fyrir tjóni og gert grein fyrir orsakatengslum meints tjóns við ætlað skaðaverk, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991. Þá var talið að stefna A samrýmdist ekki ákvæði d-liðar 1. mgr. 80. gr. sömu laga auk þess sem talið var að þau réttindi sem A krefði B ehf. um væru ekki orðin til, sbr. 1. mgr. 26. gr. laganna. Var málinu því vísað frá héraðsdómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að A hefði í héraðsdómsstefnu gert viðhlítandi grein fyrir þeim málsástæðum sem hann byggði kröfu sína á og hvernig hann teldi B ehf. hafa brotið gegn réttindum sínum. Var því talið að kröfugerð A væri nægjanlega skýr um að hann teldi uppsögn B ehf. á ráðningarsamningi við hann hafa leitt til skaðabótaskyldu. Þá var talið ljóst af stefnunni að A teldi sig hafa orðið fyrir tekjutapi vegna uppsagnarinnar og að hann myndi verða fyrir tekjutapi í framtíðinni auk þess sem A teldi sig hafa orðið fyrir miska vegna uppsagnarinnar. Þótt A hefði ekki lagt fram í málinu ítarleg gögn um ætlað fjártjón sitt, nyti hann heimildar 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 til að sækja málið á þann hátt sem hann gerði með kröfu sinni. Ekki yrði lögð sú skylda á A í viðurkenningarmáli að hann færði sönnur á heildarumfang tjóns sem hann kynni að hafa orðið fyrir eða myndi verða fyrir vegna uppsagnar, enda yrði engu slegið föstu um fjárhæð skaðabóta í viðurkenningarmáli. Þá yrði jafnframt að líta til þess að gagnaöflun í málinu fyrir héraðsdómi væri ekki lokið og A gæti því enn lagt fram gögn um tjón sitt. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli M ltd. gegn T ltd. o.fl. var vísað frá dómi þar sem tilgreining M ltd. og almenn tilvísun til „meginreglna ensks samningaréttar um skuldbindingargildi samninga“ og „meginreglna ensks kröfuréttar, einkum reglna um ábyrgðir“ uppfyllti ekki kröfur laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og gæti ekki talist fullnægjandi sönnunarfærsla um tilvist og efni erlendrar réttarreglu. Í málinu var deilt um greiðsluskyldu varnaraðila, T ltd., gagnvart M ltd. á grundvelli lánssamnings. Greiðsluskylda varnaraðilanna I, R og V var reist á ætlaðri sjálfsskuldarábyrgð þeirra á skuldbindingum T ltd. Með úrskurði Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að hafna frávísunarkröfu T ltd. o.fl. á þeim grundvelli að málið væri höfðað á röngu varnarþingi eða að skilyrði samlagsaðildar væru ekki uppfyllt. Þá var ekki fallist á að vísa bæri málinu frá á þeim grunni að dómkröfur M ltd. uppfylltu ekki skilyrði d-, e- og g-liða 80. gr. laga nr. 91/1991. Í úrskurði Landsréttar var skírskotað til þess að ekki væri annað komið fram en að lánssamningurinn væri að formi og efni gildur að enskum rétti. Fyrir lægi að T ltd. o.fl. hefðu gengist undir að lúta enskum réttarreglum að því er varðar framkvæmd samningsins og túlkun. Var því talið að tilvísun í stefnu til lagaákvæða og réttarreglna sem krafa M ltd. væri reist á fullnægði áskilnaði f-liðar 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991. Gætu T ltd. o.fl. ekki borið fyrir sig að þessar reglur væru þeim með öllu ókunnar og þeim væri ómögulegt að verjast fyrir dómi þeim kröfum sem að þeim er beint á grundvelli samningsins. Yrði að ætla að á þeim sjálfum hvíldi samkvæmt 2. mgr. 44. gr. laganna, til jafns á við M ltd., undir rekstri málsins að leiða líkur að tilvist og efni þeirra erlendu reglna sem þeir telja skipta máli og þeim kynni að vera hald í sér til varnar gegn kröfum M ltd. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli L og G gegn D sf. og D ehf. var vísað frá dómi á þeim forsendum að málið ætti undir enska dómstóla, auk þess sem stefna hefði þurft breska sameignarfélaginu NWE LLP til varnar, sbr. 2. mgr. 18. gr. laga nr. 91/1991. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt hluthafasamkomulagi fyrir D ehf. heyrðu ágreiningsefni í tengslum við samkomulagið undir úrlausn Gerðardóms Viðskiptaráðs Íslands. L og G fólu Gerðardómi Viðskiptaráðs Íslands meðferð málsins í samræmi við fyrrgreint samkomulag en málinu var vísað frá gerðardómi þar sem D sf. og D ehf. neituðu að hlíta lögsögu hans. Taldi Landsréttur að með því að hafna því að meðferð málsins ætti undir gerðardóminn gætu D sf. og D ehf. ekki borið fyrir sig að vísa bæri málinu frá héraðsdómi á þeim grundvelli. Landsréttur taldi jafnframt að ítrekaðar tilvísanir hluthafasamkomulagsins til annars samnings sem mælti fyrir um að réttindi og skyldur aðila hans færu að enskum lögum fælu ekki í sér að aðilar hefðu undirgengist lögsögu enskra dómstóla um úrlausn krafna sinna á hendur D sf. og D ehf., auk þess sem atbeini breska sameignarfélagsins NWE LLP væri ekki nauðsynlegur til að fullnægja kröfum L og G. Þá voru ekki þeir annmarkar taldir vera á kröfugerð L og G sem varðað gætu frávísun málsins frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Með ákvörðun ríkissaksóknara var kæru brotaþola, A, á ákvörðun lögreglu um að hætta rannsókn máls á hendur X, vísað frá en lagt fyrir lögreglu að taka upp að nýju rannsókn málsins og var ákæra í framhaldinu gefin út. X krafðist frávísunar málsins þar sem skilyrði fyrir endurupptöku rannsóknarinnar hefðu ekki verið uppfyllt. Í úrskurði Landsréttar kom fram að í ákvörðun ríkissaksóknara kæmi meðal annars fram að hann teldi tilefni til að taka upp rannsókn málsins með hliðsjón af tilgreindum upplýsingum sem fram kæmu í kæru A. Taldi Landsréttur ekki efni til að hnekkja því mati ríkissaksóknara að uppfyllt hefði verið það skilyrði 3. mgr. 57. gr. laga nr. 88/2008 að ný sakargögn teldust fram komin eða líklegt væri að þau kæmu fram ef rannsókn væri tekin upp að nýju. Var frávísunarúrskurður héraðsdóms því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Samkvæmt ákæru héraðssaksóknara 16. júní 2022 var X borin sökum um brot gegn almennum hegningarlögum nr. 19/1940, umferðarlögum nr. 77/2019 og lögreglulögum nr. 90/1996. Við meðferð málsins í héraði krafðist X frávísunar þess frá dómi þar sem henni hefði þegar verið gerð refsing í eldra máli fyrir sama brot og ákært var fyrir. Með hinum kærða úrskurði var fallist á kröfu X og málinu vísað frá dómi á grundvelli 1. mgr. 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994. Í úrskurði Landsréttar kom fram að ákæruatriði málsins tengdust ekki sakarefni eldra málsins þannig að um sama brot væri að ræða í skilningi fyrrgreinds ákvæðis mannréttindasáttmálans. Þá var rakið að misbrestur á að saksækja mann fyrir fleiri en eitt brot í einu máli, sbr. 1. mgr. 143. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, leiddi ekki til þess að síðara máli á hendur sakborningi yrði vísað frá dómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til frekari meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli E ehf. var vísað frá dómi. Var frávísunin byggð á því að E ehf. hefði ekki sýnt nægilega fram á að félagið hefði orðið fyrir tjóni í skilningi 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 og að skilyrði fyrir höfðun máls til viðurkenningar á bótaskyldu væru þar af leiðandi ekki uppfyllt. Í úrskurði Landsréttar kom fram að talið væri að E ehf. hafi leitt að því nægar líkur að hann hafi orðið fyrir fjártjóni yrði fallist á málsástæður hans fyrir bótaskyldu V, sbr. tilvitnað lagaákvæði. Var þar með talið að uppfyllt væru skilyrði fyrir því að taka mætti viðurkenningarkröfu E ehf. til efnislegrar umfjöllunar. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli G ehf. um gildi aðfarargerðar var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að samkvæmt 1. mgr. 95. gr. laga nr. 90/1989 um aðför skyldi í úrskurði héraðsdómara kveðið á um staðfestingu eða ógildingu aðfarargerðar eða um breytingu hennar, samkvæmt því sem við ætti hverju sinni. Héraðsdómara hefði því í úrskurði sínum borið að mæla fyrir um staðfestingu eða ógildingu hinnar umdeildu aðfarargerðar en ekki vísa málinu frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því ómerktur og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Á gegn X var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar voru rakin þau viðmið um túlkun 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka mannréttindasáttmála Evrópu sem beitt hefur verið í dómaframkvæmd. Landsréttur benti á að með úrskurði ríkisskattstjóra um endurákvörðun skatta og opinberra gjalda X hefði álagi samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt ekki verið beitt. Var það niðurstaða réttarins að úrskurður ríkisskattstjóra hefði ekki falið í sér endanlega úrlausn um sakfellingu eða sýknu X og síðari málsmeðferð á vegum héraðssaksóknara því ekki brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Hún færi hvorki gegn markmiðum laga nr. 29/2021 um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn skattalagabrota, né væri um að ræða endurtekna málsmeðferð vegna sömu atvika og til úrlausnar voru af hálfu skattyfirvalda. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Varnaraðili höfðaði mál gegn sóknaraðila til endurgreiðslu á tryggingafé samkvæmt húsaleigusamningi milli aðila. Samkvæmt gagnstefnu í héraði krafðist sóknaraðili greiðslu tiltekinnar fjárhæðar auk nánar tilgreindra dráttarvaxta og að kröfurnar yrðu notaðar til skuldajafnaðar við kröfur varnaraðila í aðalsök að svo miklu leyti sem til þyrfti og sjálfstæður dómur yrði kveðinn upp um það sem eftir stæði en til vara að kveðinn yrði upp sjálfstæður dómur um dómkröfur í gagnsök. Í úrskurði Landsréttar var rakið að þótt fallast mætti á það með héraðsdómara að kröfugerð í gagnsök væri ekki svo skýr sem skyldi yrði talið nægilega ljóst hvers krafist væri og að ekki væru fyrir hendi aðrar ástæður sem varðað gætu frávísun gagnsakar frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka kröfur sóknaraðila í gagnsök til efnismeðferðar.

X var ákærður fyrir meiri háttar brot gegn skattalögum með því að hafa staðið skil á efnislega röngum skattframtölum gjaldárin 2015 til 2018, vegna tekjuáranna 2014 til 2017, og með því að hafa látið undir höfuð leggjast að telja fram á skattframtölum sínum tekjur að fjárhæð 61.688.266 krónur frá tilgreindu einkahlutafélagi. Auk þess var hann ákærður fyrir peningaþvætti með því að hafa nýtt ávinning af fyrrgreindum skattalagabrotum í eigin þágu. Við meðferð málsins í héraði féll ákæruvaldið frá þeim ákærulið sem sneri að ætluðu peningaþvætti. Með hinum kærða úrskurði var því sem eftir stóð af ákæru vísað frá á þeim grunni að í málshöfðuninni hefði falist endurtekin málsmeðferð vegna sömu skattalagabrota og lauk á stjórnsýslustigi með úrskurði ríkisskattstjóra 10. nóvember 2020, sem færi gegn markmiði laga nr. 29/2021 um breytingu á lögum er varða rannsókn og saksókn skattalagabrota, um að fella niður tvöfalda málsmeðferð og refsingu vegna sama skattalagabrots. Í úrskurði Landsréttar voru rakin þau viðmið um túlkun 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka mannréttindasáttmála Evrópu sem beitt hefur verið í dómaframkvæmd. Í úrskurði Landsréttar var auk þess rakið að með úrskurði ríkisskattstjóra 10. nóvember 2020 um endurákvörðun skatta og opinberra gjalda X hefði álagi samkvæmt 2. mgr. 108. gr. laga nr. 90/2003 um tekjuskatt ekki verið beitt. Var það niðurstaða Landsréttar að úrskurður ríkisskattstjóra hafi ekki falið í sér endanlega úrlausn um sakfellingu eða sýknu X og síðari málsmeðferð á vegum héraðssaksóknara því ekki brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu. Hún færi hvorki gegn markmiðum laga nr. 29/2021 né væri um að ræða endurtekna málsmeðferð vegna sömu atvika og til úrlausnar voru af hálfu skattyfirvalda. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka mál X til efnislegrar meðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem leyst var úr ágreiningi milli A og B sem reis við opinber skipti til fjárslita milli þeirra vegna loka óvígðrar sambúðar. Ágreiningur aðila í tengslum við fjárskipti þeirra hafði áður komið til kasta dómstóla og af þeim sökum vísaði héraðsdómur tveimur kröfuliðum A frá dómi. Landsréttur tók fram í úrskurði sínum að þar sem héraðsdómur hefði ekki leyst efnislega úr þessum kröfum gæti A ekki haft þær uppi fyrir Landsrétti en tók til greina varakröfu A um að fella hinn kærða úrskurð úr gildi varðandi þessa kröfuliði. Þá staðfesti Landsréttur þá niðurstöðu héraðsdóms að hafna þeirri kröfu A að viðurkennt yrði að B bæri að greiða henni helming af eftirstöðvum áhvílandi veðskuldar á tilgreindri fasteign auk helmings allra afborgana frá afsalsdegi til greiðsludags. Einnig ómerkti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að taka ekki til greina kröfu A þess efnis að nánar tilteknir innbúsmunir kæmu í hlut hennar. Loks vísaði Landsréttur frá héraðsdómi kröfu B um húsaleigu úr hendi A fyrir búsetu í tilgreindri fasteign yfir tiltekið tímabil.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli Á á hendur varnaraðilum var vísað frá dómi. Á, varnaraðilinn S og réttargæslustefndu eru systkin. Í málinu krafðist Á þess að viðurkenndur yrði með dómi forkaupsréttur hennar að hluta fasteignarinnar E á grundvelli ákvæðis samnings frá 19. apríl 1991 um sölu föður þeirra á jörðinni til varnaraðilans S. Í úrskurði Landsréttar var rakið að sóknaraðili krefðist viðurkenningar á tilvist ákveðinna réttinda, sbr. 2. mgr. 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Dómkrafa hennar fæli á hinn bóginn ekki í sér að forkaupsréttar yrði neytt með þeim hætti sem lýst er í dómi Hæstaréttar 6. júní 2008 í máli nr. 261/2008, enda teldi sóknaraðili að umfang forkaupsréttar hennar yrði ekki ljóst fyrr en afstaða systkina hennar lægi fyrir um hvort þau hygðust nýta forkaupsrétt sinn, væri hann til staðar. Sóknaraðila var talið heimilt að haga kröfugerð sinni með þeim hætti sem hún gerði. Þá var ekki talið að dómkrafa hennar væri andstæð meginreglum laga nr. 91/1991 um ákveðna og ljósa kröfugerð eða að vandkvæði myndu vera á því að taka hana óbreytta upp í ályktunarorð í dómsniðurstöðu í málinu. Væru því ekki efni til að vísa málinu frá héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli ákæruvaldsins á hendur X var vísað frá dómi. Landsréttur felldi hinn kærða úrskurð úr gildi og lagði fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar þar sem formskilyrðum ákæru samkvæmt c-lið 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála var talið fullnægt í málinu.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli A gegn B var vísað frá dómi með vísan til þess að aðilar málsins hefðu ekki undirgengist sáttameðferð fyrir höfðun málsins í samræmi við 33. gr. a barnalaga nr. 76/2003. Í úrskurði Landsréttar var skírskotað til 5. mgr. sömu lagagreinar um að gert væri ráð fyrir að sáttamaður gæfi út sáttavottorð ef foreldrum tækist ekki að gera samning eða ef þeir mættu ekki á sáttafund eftir að hafa fengið kvaðningu tvívegis. Til þess var jafnframt vísað að samkvæmt 2. mgr. 33. gr. a barnalaga skuli sýslumaður bjóða aðilum sáttameðferð en að aðilar geti einnig leitað til annarra sem hafi sérfræðiþekkingu í sáttameðferð og málefnum barna. A hafði leitað til sjálfstætt starfandi sáttamanns, svo sem honum hafði verið heimilt, en fyrir lá að B hafði verið boðuð tvívegis á fund sáttamanns en hafði í hvorugt skiptið sinnt þeirri boðun. Með vísan til þess var talið að með því hefði fullnægjandi sáttameðferð samkvæmt 33. gr. a barnalaga farið fram. Væru því ekki efni til að vísa málinu frá héraðsdómi og var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

J höfðaði mál á hendur A ehf. og krafðist greiðslu nánar tiltekinnar fjárhæðar. Með úrskurði héraðsdóms var málinu vísað frá dómi þar sem málatilbúnaður J væri í slíkri andstöðu við d- og e-lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála að ekki yrði hjá því komist að vísa málinu frá vegna vanreifunar. Í úrskurði Landsréttar sagði að þótt málatilbúnaður J mætti vera skýrari yrði sakarefnið ekki talið fara á milli mála. Segði enda réttilega í hinum kærða úrskurði að málatilbúnaður J væri byggður á því að honum hefði verið seldur gallaður hlutur og hann hefði rift kaupunum og í ljósi þess krefðist hann endurgreiðslu á kaupverðinu og skaðabóta vegna afleidds kostnaðar. Þá kom meðal annars fram í úrskurði Landsréttar að kröfur J yrðu ekki taldar ósamrýmanlegar þannig að frávísun varði. Því síður varði það frávísun þótt dómkrafa J innihéldi samtölu beggja fjárkrafna hans enda væri dómkrafan sundurliðuð í stefnu. Þá yrði frávísun ekki byggð á forsendu um að lögmæt riftunaryfirlýsing gagnvart A ehf. lægi ekki fyrir. Loks væri unnt að heimila riftun þótt sá sem kröfu gerði byði ekki fram tiltekin skil af sinni hálfu. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem vísað var frá dómi máli sem A höfðaði til viðurkenningar á því að B væri faðir hans. Úrskurður héraðsdóms var á því reistur að málatilbúnaður A væri haldinn slíkum annmörkum að hann uppfyllti ekki skilyrði 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, auk þess sem málssóknin gæti ekki þjónað þeim tilgangi að leysa úr deiluefni aðila þar sem engin krafa um mannerfðafræðilega rannsókn kæmi fram í stefnu. Með úrskurði Landsréttar var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi þar sem talið var að málatilbúnaður A uppfyllti skilyrði laga nr. 91/1991, auk þess sem ekki var á það fallist að það varðaði frávísun málsins þótt krafa um mannerfðafræðilega rannsókn hefði ekki komið fram í stefnu. Var því lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem sakamáli gegn X var vísað frá dómi þar eð ekki lægi fyrir að háttsemi sem í ákæru greindi væri refsiverð eftir spænskum hegningarlögum auk þess sem lagaákvæðið sem byggt væri á gæti ekki átt við um háttsemina, sbr. 2. tölulið 1. mgr. 5. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt íslensk þýðing hins spænska lagaákvæðis sem lægi fyrir í málinu væri ekki hnökralaus yrði af orðalagi þess ráðið að það tæki til kynferðislegrar áreitni í skilningi 1. mgr. 199. gr. almennra hegningarlaga, sem samkvæmt lögskýringargögnum fælist meðal annars í hvers konar snertingu á líkama annarrar manneskju sem væri andstæð góðum siðum og samskiptaháttum. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem einkaréttarkröfu brotaþola var vísað frá dómi. Í úrskurði Landsréttar kom fram að brotaþola sjálfri hefði verið heimilt að gæta hagsmuna sinna vegna einkaréttarkröfu sinnar eins og hún hefði gert með því að mæta við þingfestingu málsins í héraði. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.

G höfðaði mál gegn V ehf. og krafðist þess aðallega að félaginu yrði gert að fjarlægja nýbyggingu sem reist hefði verið á aðliggjandi lóð við fasteign hans á grundvelli byggingarleyfis og til vara að útgáfa byggingarleyfisins yrði dæmd ógild. Héraðsdómur vísaði málinu frá dómi þar sem G hefði ekki sýnt fram á að hann hefði lögvarða hagsmuni af úrlausn framangreindra krafna. Í úrskurði Landsréttar kom fram að hvort sem litið væri til reglna opinbers réttar eða meginreglna eignarréttar um grannrétt fasteignareiganda væri gengið út frá því í réttarframkvæmd að fasteignareigandi hefði jafnan af því lögvarða hagsmuni að fá skorið úr um hvort brotið hefði verið gegn réttindum hans með leyfisskyldum framkvæmdum á aðliggjandi lóð. Þá heyrði það og til efnislegrar úrlausnar máls að skera úr um hvort hagsmunir fasteignareiganda af mannvirkjum sínum væru slíkir samanborið við hagsmuni nágranna að hafna bæri kröfu þess síðarnefnda um að mannvirki yrðu fjarlægð eða byggingarleyfi ógilt af þeirri ástæðu. Gæti G, sem eigandi aðliggjandi fasteignar, haft hagsmuni af því hvernig stærð, legu og útliti byggingar V ehf. væri hagað. Án þess að tekin væri afstaða til þess hvort réttindi G að þessu leyti hefðu verið virt við útgáfu byggingarleyfis og byggingu hússins hefði hann við þessar aðstæður lögvarða hagsmuni af umræddum kröfum. Hinn kærði úrskurður var því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Fyrir héraðsdómi krafðist A þess að viðurkennt yrði með dómsúrskurði að skiptastjóri dánarbús ÞH skyldi afhenda honum jörðina Vatnsenda samkvæmt fyrirmælum erfðaskrár MEH. Máli A var vísað sjálfkrafa frá héraðsdómi á þeim grundvelli að ekki væri ljóst af kröfugerð hans til hvaða eignarréttinda hún næði. Landsréttur taldi hins vegar skýrt af málatilbúnaði og dómkröfum A að kröfur hans næðu einungis til þess að hann fengi afhenta jörðina Vatnsenda samkvæmt erfðaskrá MEH eins og hún hefði verið túlkuð í dómum Hæstaréttar, þ.e. til umráða og afnota, en ekki að viðurkennd yrðu bein eignarréttindi hans yfir jörðinni eða ótiltekin óbein eignarréttindi. Þótti málatilbúnaður A því uppfylla áskilnað d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 2. mgr. 178. gr. laga nr. 21/1991. Var ákvæði hins kærða úrskurðar sem laut að frávísun máls A fellt úr gildi og lagt fyrir héraðsdómara að taka málið til efnismeðferðar.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem máli ákæruvaldsins gegn X og Y, sem áður höfðu sætt álagi skattyfirvalda vegna sömu brota, var vísað frá dómi. Var það niðurstaða Landsréttar að fullnægt væri skilyrðum um nauðsynlega samþættingu málsmeðferðanna í efni og tíma og því ekki brotið gegn 4. gr. 7. viðauka mannréttindasáttmála Evrópu. Þá taldi rétturinn að ákæra uppfyllti kröfur c-liðar 1. mgr. 152. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála um skýrleika ákæru, þannig að X og Y gætu tekið afstöðu til hennar og haldið uppi vörnum gegn henni.

A höfðaði mál á hendur F og krafðist þess að hann yrði dæmdur til að greiða henni tiltekna fjárhæð ásamt dráttarvöxtum. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá dómi með þeim rökum að ekki yrði skýrlega ráðið hvort krafa A væri skaðabótakrafa, endurgreiðslukrafa eða samningsbundin krafa. Í úrskurði Landsréttar kom fram að þótt framsetning í stefnu mætti vera skýrari yrði þó nægilega ráðið að A byggði aðallega á því að F hefði vanefnt samning aðila, sem honum hafi borið að efna in natura, og að fjárkrafa A væri á því byggð að hún hefði orðið fyrir tjóni vegna þessarar ætluðu vanefndar sem næmi stefnufjárhæðinni. Umfjöllun í stefnu um ætlaða saknæma og ólögmæta háttsemi F væri sýnilega sett fram til stuðnings þeirri málsástæðu, sem byggt væri á til vara, að F væri skaðabótaskyldur gagnvart A á grundvelli almennra reglna skaðabótaréttarins um skaðabætur utan samninga. Málatilbúnaður A uppfyllti því skilyrði d- og e-liða 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var hinn kærði úrskurður felldur úr gildi.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem máli ákæruvaldsins gegn X var vísað frá dómi á þeim grundvelli að með málsókn gegn henni væri brotið gegn 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu um bann við endurtekinni málsmeðferð eða refsingu, sbr. lög nr. 62/1994. Í úrskurði Landsréttar var tekið fram að í máli X hjá skattyfirvöldum hefði álagi ekki verið beitt. Þá hafi ákvörðun ríkisskattstjóra um að fella mál X niður ekki byggst á rannsókn embættisins á sakargiftum á hendur henni eða niðurstöðum um málsatvik sem þýðingu höfðu fyrir úrlausn um sýknu eða sakfellingu hennar, heldur á því að tímamörk endurákvörðunar gjalda væru liðin undir lok og þannig á ástæðum sem voru alfarið formlegs eðlis. Með höfðun málsins hefði því ekki verið brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðaukans.

Felldur var úr gildi úrskurður héraðsdóms þar sem máli ákæruvaldsins gegn X var vísað frá dómi á þeim grundvelli að með málsókn gegn henni væri brotið gegn 4. gr. 7. samningsviðauka við mannréttindasáttmála Evrópu um bann við endurtekinni málsmeðferð eða refsingu, sbr. lög nr. 62/1994. Í úrskurði Landsréttar var tekið fram að í máli X hjá skattyfirvöldum hefði álagi ekki verið beitt. Þá hafi ákvörðun ríkisskattstjóra um að fella mál X niður ekki byggst á rannsókn embættisins á sakargiftum á hendur henni eða niðurstöðum um málsatvik sem þýðingu höfðu fyrir úrlausn um sýknu eða sakfellingu hennar, heldur á því að tímamörk endurákvörðunar gjalda væru liðin undir lok og þannig á ástæðum sem voru alfarið formlegs eðlis. Með höfðun málsins hefði því ekki verið brotið gegn ákvæðum 1. mgr. 4. gr. 7. samningsviðaukans.