T og B höfðuðu mál gegn L hf. og kröfðust endurgreiðslu á vöxtum sem þau töldu sig hafa ofgreitt af tveimur verðtryggðum skuldabréfum með breytilegum vöxtum. Skuldabréfin höfðu þau upphaflega gefið út til LÍ hf. í júní 2006 og innt síðustu greiðslur af hendi í júní 2021. Í 2. tölulið skuldabréfanna var samhljóða skilmáli um breytingar á vöxtum. Byggðu T og B á því að hann hefði farið gegn 2. mgr. 6. gr. og 9. gr. þágildandi laga nr. 121/1994 um neytendalán og hann einnig verið ósanngjarn og ógildur samkvæmt 36. og 36. gr. c laga nr. 7/1936 um samningsgerð, umboð og ógilda löggerninga. Hæstiréttur féllst ekki á málsástæður L hf. um að T og B hefðu glatað rétti til hugsanlegrar endurgreiðslu á grundvelli traustfangsreglna um viðskiptabréf eða vegna tómlætis. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um að skilmálinn hefði ekki fullnægt ákvæðum laga nr. 121/1994 var staðfest enda yrði ekki séð hvernig sæmilega upplýstur og athugull neytandi hefði með fullnægjandi hætti getað ráðið af honum af hvaða tilefni bankinn hygðist breyta samningsvöxtum. Þá var skilmálinn talinn hafa verið til þess fallinn að raska til muna jafnvægi milli réttinda og skyldna samningsaðila T og B í óhag samkvæmt 36. gr. c laga nr. 7/1936 og því ógildur eftir 36. gr. sömu laga. Þar sem upphaflegt vaxtaákvæði bréfanna taldist þrátt fyrir þetta hafa verið gilt kom ekki til álita að T og B gætu byggt fjárkröfu á 1. mgr. 18. gr. laga nr. 38/2001 um vexti og verðtryggingu. Vísað var til þess að vegna ógildis skilmálans hefði L hf. ótvírætt verið óheimilt að byggja ákvarðanir um hækkun samningsvaxta af lánum T og B á honum. Á því tímabili sem kröfur T og B töldust ófyrndar höfðu vextir af lánunum hins vegar í öllum tilvikum verið lægri en þeir sem upphaflega hafði verið samið um. Hæstiréttur leit til þess að eitt meginefni lánasamninganna hefði verið að vextir skyldu vera breytilegir. Var talið að T og B hefðu því mátt hafa ákveðnar væntingar um að L hf. lækkaði samningsvexti samhliða almennri vaxtaþróun, þó þannig að þau hefðu ekki mátt vænta þess að breytingar á samningsvöxtum fylgdu tafarlaust eða nákvæmlega slíkri þróun. Með hliðsjón af málatilbúnaði aðila og gögnum málsins var ekki talið liggja fyrir að vegna hins ólögmæta og ógilda skilmála hefðu þau greitt hærri vexti en þeim bar á umræddu tímabili eða með öðrum hætti orðið fyrir tjóni af þessum sökum. Var því staðfest niðurstaða hins áfrýjaða dóms um sýknu L hf. af kröfum T og B.
L hf. krafðist þess að S ehf. yrði með dómi gert að þola fjárnám inn í veðrétt samkvæmt fjórum tryggingarbréfum sem öll voru áhvílandi á fasteign S ehf. vegna skulda K ehf. við L hf. Fyrir Landsrétti reisti S ehf. kröfu sína um sýknu á því að ekki hefði komið fullt verð fyrir fasteignir í eigu þrotabús K ehf. við skipti á þrotabúinu, auk þess sem ekki hafi verið tekið tillit til allra eigna þrotabúsins. Með vísan til grunnraka að baki 1. mgr. 57. gr. laga nr. 90/1991 um nauðungarsölu hefði borið að líta til þess að markaðsverð eignanna og sala þeirra allra hefði nægt til fullnustu allra krafna L hf. Í dómi Landsréttar er rakið að S ehf. hefði ekki tekist sönnun þess að ekki hefði verið tekið tillit til allra eigna K ehf. eða lagt fram viðhlítandi sönnunargögn um eðlilegt markaðsverð fyrrgreindra fasteigna og hefði þannig ekki tekist sönnun um að þær hefðu verið seldar undir eðlilegu markaðsvirði. Með hliðsjón af því var staðfest sú niðurstaða héraðsdóms að L hf. væri heimilt að gera fjárnám inn í veðrétt fyrrgreindra tryggingarbréfa.
Ágreiningur málsaðila á rætur að rekja til kaupsamnings um fasteign milli H sem seljanda og S og A sem kaupenda frá 15. febrúar 2005. H hélt því fram að samningurinn hefði verið gerður til málamynda og krafðist þess að hann yrði dæmdur ógildur en til vara að viðurkennd yrði með dómi riftun H á kaupsamningnum. Í dómi Landsréttar var hafnað kröfu um að kaupsamningurinn yrði lýstur ógildur á þeim grunni að um málamyndagerning hefði verið að ræða sem og kröfu um viðurkenningu á riftun samningsins. Því varð að leysa úr kröfu S og A um útgáfu afsals fyrir eigninni á þeim grunni að kaupsamningurinn væri gildur að lögum. S og A héldu því fram að kaupverðið væri að fullu greitt. Taldi Landsréttur að kaupverðið samkvæmt kaupsamningi hefði verið greitt að öðru leyti en því sem næmi lokagreiðslunni. Krafa um eftirstöðvar kaupverðsins var aftur á móti talin löngu fyrnd þegar málareksturinn hófst. Var litið svo á með vísan til dóms Hæstaréttar í máli nr. 473/2007 að fyrning krafna um greiðslu kaupverðs jafngilti því að kaupandi hefði þar með efnt kaupsamninginn fyrir sitt leyti. Ekki var fallist á þau sjónarmið H að væri krafa um eftirstöðvar kaupverðs fyrnd væri krafa um útgáfu afsals einnig talin fyrnd. Var H því með vísan til 2. mgr. 11. gr. laga nr. 40/2002 um fasteignakaup gert að gefa út afsal fyrir fasteigninni til S og A.
Ágreiningur aðila laut að því hvort lán Í hf. til E samkvæmt tveimur skuldabréfum, eins og þeim var breytt með skilmálabreytingum, væru í íslenskum krónum og bundin ólögmætri gengistryggingu í skilningi 13. og 14. gr. laga nr. 38/2001. Í dómi Landsréttar kom fram að við úrlausn sambærilegra álitaefna hefði Hæstiréttur fyrst og fremst lagt til grundvallar skýringu á texta þeirrar skuldbindingar sem lántaki hefði gengist undir. Jafnframt að þegar skilmálum láns hefði verið breytt hefðu skjöl um þær skilmálabreytingar verið skýrðar textaskýringu með sama hætti og upprunalegt skuldaskjal. Í dómi Landsréttar var rakið að í skilmálabreytingum skuldabréfanna væri skýrlega tekið fram að upphæð hvors láns skyldi verða í erlendri mynt eftir breytinguna og að lánið skyldi eftirleiðis bera LIBOR-vexti. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var staðfest sú niðurstaða hans að með skilmálabreytingunum hefði skuldabréfunum, sem áður voru í íslenskum krónum, verið breytt í lögmæt lán í erlendum myntum. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur um sýknu Í hf. af kröfum E.
Krafist var heimildar til að gera fjárnám hjá veðþola vegna skulda sem ekki fengust greiddar úr þrotabúi skuldara. Ágreiningur reis um verðmæti þeirra eigna sem stóðu til tryggingar skuldinni, hvort þær hefðu verið seldar á undirverði, hvert uppgjör væri rétt, hvernær greiðslur hefðu borist inn á lánið, hvort taka ætti tillit til endanlegs söluverðs, áhrif skiptaloka á ábyrgð veðþolans og hvort einstakar málsástæður væru of seint fram komnar. Fallist var á
Aðalstefnandi krafðist þess aðallega að kaupsamningur, sem gerður var í febrúar 2005, um fasteign yrði dæmdur ógildur þar sem um málamyndagerðning hefði verið að ræða. Til vara krafðist aðalstefnandi þess að viðurkennd yrði riftun sama samnings. Þrautavarakrafa aðalstefnanda laut að því að kaupsamningur aðila yrði ógiltur sem eignaryfirfærslugerningur. Loks krafðsist aðalstefnandi afhendingar fasteignarinnar og skaðabóta vegna tjóns sem hann taldi sig hafa orðið fyrir. Í gagnsök var krafist útgáfu á afsali fyrir fasteigninni. Ekki var fallist á að um málamyndagerning hefði verið að ræða og voru gegnstefnendur sýknaðir af kröfum í aðalsök. Þá var aðalstefnandi sýknaður af kröfu um útgáfu afsals þar sem ekki var talið að kaupverð eignarinnar hefði verið greitt að fullu.
L hf. höfðaði mál og krafðist þess að K og F yrði með dómi gert að þola fjárnám vegna skuldar M ehf. við bankann sem var tryggð með veði í fasteign þeirra. Í dómi Landsréttar kom fram að réttur L hf. til að leita fullnustu í fasteign K og F hefði ekki fallið niður þótt krafan hefði ekki komist að við skipti á þrotabúi M ehf. vegna vanlýsingar né vegna þess að ekki reyndi frekar á ábyrgð M ehf. á skuldinni eftir lok skipta á þrotabúinu. Þá var ekki fallist á þær málsástæður K og F að krafa L hf. væri fyrnd eða fallin niður vegna tómlætis. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.
Kröfu stefnanda um viðurkenningu þess efnis að um ólögmæta gengistryggingur lána í skilningi 13. og 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 hafi verið að ræða, var hafnað.
Fallist var á kröfu L hf. um heimild hans til að gera fjárnám inn í veðrétt sinn í fasteign í eigu H ehf. samkvæmt tryggingabréfi fyrir nánar tilgreindri skuld þriðja aðila.
E höfðaði mál gegn Í hf. og krafðist þess að viðurkennt yrði með dómi að tvö lán sem E fékk hjá Í hf. á árinu 2005 væru í íslenskum krónum og bundin ólögmætri gengistryggingu í skilningi 13. og 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 og því óskuldbindandi fyrir hann. Með hinum kærða úrskurði var málinu vísað frá héraðsdómi með þeim rökum að undirliggjandi fjárkrafa E væri fallin niður fyrir fyrningu og því hefði hann skort lögvarða hagsmuni af því að fá viðurkenningardóm fyrir kröfu sinni í málinu. Í úrskurði Landsréttar kom fram að eins og málið lægi fyrir yrði að telja að ekki væri tímabært að taka afstöðu til þess hvort hinar meintu fjárkröfur, er E gæti átt á hendur Í hf. að gengnum viðurkenningardómi, væru fallnar niður fyrir fyrningu og þar með stæðu ákvæði 25. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála því ekki í vegi að málið sætti efnislegri meðferð fyrir héraðsdómi. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi.
Aðilar deildu um gildi sjálfskuldarábyrgða sem K hafði undirgengist með áritun á tvö skuldabréf vegna skulda J við L. Hafði bú J verið tekið til gjaldþrotaskipta og K greitt skuldina með fyrirvara um rétt til endurkröfu. Eftir að J lést lýsti K kröfu í dánarbú hans en við meðferð málsins fyrir Landsrétti var upplýst að krafan hefði verið samþykkt á skiptafundi. Þá lá fyrir í málinu að millifærð hefði verið nánar tilgreind fjárhæð á geymslureikning vegna hennar. Talið var að þar sem fyrir lægi að krafa K fengist að fullu greidd af eignum dánarbúsins hefði K ekki lengur lögvarða hagsmuni af því fá dóm um kröfur sínar. Var málinu því vísað frá Landsrétti.
Kröfum ÞS69 ehf., sem áður hét Þrek ehf., á hendur ábyrgðarmanni skuldar sem félagið kvaðst hafa greitt upp, var vísað frá dómi.
Aðilar deildu um gildi sjálfskuldarábyrgða sem K undirgekkst með áritun á tvö skuldabréf vegna skulda J við L. Eftir að bú J var tekið til gjaldþrotaskipta hóf L að innheimta kröfuna hjá K sem greiddi hana með fyrirvara um endurkröfu kæmust málskotsnefnd L eða dómstólar að því að krafa L væri óréttmæt. Eftir að J lést lýsti K jafnframt kröfu í dánarbú J og var krafan samþykkt skömmu seinna. Við meðferð málsins fyrir Landsrétti upplýstist að fyrir lægi að krafa K í dánarbú J fengist að fullu greidd af eignum þess. Niðurstaða Landsréttar var því sú að K hefði ekki lengur lögvarða hagsmuni af því að fá úrlausn dómstóla um kröfur sínar og var málinu því vísað frá Landsrétti.
Fallist var á kröfu stefnanda um heimild hans til að gera fjárnám inn í veðrétt hans í fasteign stefnda samkvæmt tryggingarbréfi fyrir tiltekinni skuld þriðja aðila. Ekki var þó fallist á óbreytta dráttarvaxtakröfu stefnanda gagnvart veðþola.
Fjárnámsgerð ógilt þar sem gerðarþoli leiddi líkur að því að heimildarskjal hafi verið falsað.
Felldur úr gildi úrskurður málskotsnefndar Lánasjóðs íslenskra námsmanna þar sem talið var að rétt hefði verið staðið að innheimtu og að krafa sjóðsins væri ófyrnd
G og K gáfu út tryggingarbréf til S hf. á árinu 2007 fyrir öllum skuldum L ehf. og veittu með bréfinu veðrétt í fasteign sinni. Bú L ehf. var tekið til gjaldþrotaskipta árið 2012, en nafni félagsins hafði þá verið breytt í LP ehf. Lauk skiptum án þess að nokkuð fengist greitt upp í lýstar kröfur, þ. á m. kröfur sem féllu undir tryggingarbréfið. Við sölu fasteignar G og K féllst L hf., sem þá hafði tekið við öllum réttindum og skyldum S hf., á að aflýsa tryggingarbréfinu af fasteign þeirra gegn tiltekinni greiðslu af þeirra hálfu. Var greiðslan innt af hendi með fyrirvara um réttmæti kröfunnar. Að því er varðaði kröfu G og K um endurgreiðslu fjárhæðarinnar vísaði Hæstiréttur til þess að veðréttur í eign fyrnist ekki og hefðu þær fjárkröfur sem féllu undir tryggingarbréfið verið ófyrndar þegar greiðslan var innt af hendi. Fallist var á með G og K að að L hf. hefði vanrækt tilkynningaskyldu sína samkvæmt 1. mgr. 7. gr. laga nr. 32/2009 um ábyrgðarmenn. Á hinn bóginn var ekki talið að L hf. hefði sýnt af sér verulega vanrækslu í skilningi 2. mgr. 7. gr. laganna þannig að ábyrgð G og K teldist fallin niður. Loks var staðfest niðurstaða héraðsdóms um að ekki væru efni til að ógilda eða víkja til hliðar skuldbindingu G og K eftir reglum samningaréttar sem þau báru fyrir sig. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu L hf. af kröfu G og K.
L höfðaði mál gegn H og S til heimtu skuldar samkvæmt skuldabréfi sem Þ gaf út árið 2005 og H og S höfðu gengist í sjálfskuldarábyrgð fyrir. Bú Þ var tekið til gjaldþrotaskipta í mars 2014 og lauk skiptum í júní 2014 án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur. Deilur aðila lutu meðal annars að því hvort krafa L gagnvart H og S væri fyrnd. Héraðsdómur komst að þeirri niðurstöðu að krafan væri ófyrnd og að H og S bæri sameiginlega að greiða L umkrafða fjárhæð. Í dómi Hæstaréttar kom fram að þegar gjaldþrotaskiptum á búi Þ lauk í júní 2014 án þess að greiðsla fengist upp í lýstar kröfur hefði samkvæmt 2. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 hafist nýr tveggja ára fyrningarfrestur á kröfu L á hendur Þ samkvæmt skuldabréfinu. Fyrir lægi að innan þess frests hefði L ekki fengið slitið fyrningu kröfunnar eftir þeim úrræðum, sem mælt væri fyrir um í 3. mgr. sömu lagagreinar, og væri hún því nú fallin niður gagnvart Þ. Á hinn bóginn hefði L höfðað málið gegn H og S innan þessa fyrningarfrests og hefði því brottfall kröfunnar á hendur Þ engin áhrif á stöðu þeirra. Þá kom fram að eingöngu sá hluti kröfu L á hendur H og S, sem hefði átt að koma til greiðslu á nánar tilgreindum gjalddögum eftir hljóðan skuldabréfsins, teldist fallinn niður fyrir fyrningu. Eins og L hefði lagt þetta mál fyrir yrði ekki ráðið hvaða fjárhæðir hefðu átt að koma til greiðslu á þeim gjalddögum og þar með að hvaða marki krafa hans á H og S ættu að sæta lækkun vegna fyrningar hennar að þessum hluta. Var því óhjákvæmilegt að vísa málinu af sjálfsdáðum frá héraðsdómi.
Sýknað vegna fyrningar. Skipt sakarefni.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur G samkvæmt skuldabréfi sem hún gaf út til L vegna námslána. Bú G var tekið til gjaldþrotaskipta í febrúar 2013 og við lok þeirra 31. maí sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur G háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að G hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L krafðist þess að viðurkennd yrðu slit á fyrningu kröfu sinnar á hendur K samkvæmt skuldabréfi sem hann gaf út til L vegna námslána. Bú K var tekið til gjaldþrotaskipta í febrúar 2013 og við lok þeirra 31. maí sama ár hófst nýr tveggja ára fyrningartími á kröfu L. Í niðurstöðu Hæstaréttar var vísað til þess að samkvæmt 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl. væri réttur L til að fá slitið fyrningu kröfu sinnar á hendur K háður þeim skilyrðum að hann sýndi fram á annars vegar að hann hefði sérstaka hagsmuni af því og hins vegar að líkur mætti telja á að fullnusta gæti fengist á kröfunni á nýjum fyrningartíma. Að því er varðaði fyrra skilyrði þess ákvæðis vísaði Hæstiréttur til þess að líta yrði svo á að í tilvikum, þar sem krafa hefði ekki orðið til út af ólögmætri háttsemi skuldara, fæli skilyrðið einkum í sér að kröfuhafi þyrfti vegna sinna eigin aðstæðna að hafa svo að teljandi væri hagsmuni umfram aðra kröfuhafa af því að tiltekin krafa yrði ekki látin falla niður fyrir fyrningu. Taldi Hæstiréttur aðstæður L ekki sérstakar í samanburði við aðra lánveitendur. Þá yrði ekki framhjá því litið að L væri ríkisstofnun, sem fengi fé til að standa undir starfsemi sinni m.a. með framlögum ríkisins, þess sama og hefði í skjóli löggjafarvalds síns sett 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 án þess að undanþiggja áfrýjanda eða aðra tiltekna lánardrottna frá því að þurfa að hlíta reglum ákvæðisins. Þar sem því hefði ekki verið borið við að K hefði með ólögmætri háttsemi stofnað til skuldar við L taldi Hæstiréttur að skilyrði 3. mgr. 165. gr. laga nr. 21/1991 væru ekki uppfyllt og þurfti þá ekki að líta frekar til þess að L hefði á engan hátt leitt í ljós að líkur væru á að fullnusta kröfunnar gæti fengist á nýjum fyrningartíma.
L hf. höfðaði mál á hendur H ehf. og krafðist að sér yrði heimilað að gera fjárnám inn í veðrétt sinn í eignarhluta H ehf. í fasteign á grundvelli nánar tilgreinds tryggingarbréfs. Málinu var vísað frá héraðsdómi þar sem í dómkröfu L hf. var ekki með skýrum hætti tilgreint fyrir hvaða fjárkröfu hann krefðist að sér yrði heimilað að gera fjárnám, sbr. d. lið 1. mgr. 80. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála.
Stefndu dæmd á grundvelli ábyrgðarskuldbindinga til að greiða Lánasjóði íslenskra námsmanna, óskipt, eftirstöðvar af námsláni.
P gaf út tryggingarbréf til tryggingar öllum skuldum einkafirma síns D með allsherjarveði í fasteign A. Var bú P tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum 17. apríl 2009. Á grundvelli framsals höfðaði H ehf. mál þetta í því skyni að ganga að hinni veðsettu eign A. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 2. gr. laga nr. 142/2010, sem breyttu lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., hefði tveggja ára fyrningarfrestur krafna á hendur P, sem ekki hefðu fengist greiddar við skiptin, án tillits til þess hvort þeim hefði verið lýst við þau byrjað að líða við gildistöku fyrrnefndra laga eða þann 29. desember 2010. Þá kom fram að firmað teldist ekki sjálfstæð lögpersóna sem gæti átt réttindi eða borið skyldur og nyti því ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mg. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og gætu því skipti á firmanu ekki farið fram með sjálfstæðum hætti. Í samræmi við það hefðu eignir og skuldir fallið til eiganda þess í samræmi við 72. gr. laga nr. 21/1991 og hefði fjárkrafa H ehf. því verið fallin niður fyrir fyrningu gagnvart skuldara og eiganda firmans þegar málið var höfðað á árinu 2015. Var A sýknað af kröfu H ehf.
P gaf út tryggingarbréf til tryggingar öllum skuldum einkafirma síns D með allsherjarveði í fasteign M. Var bú P tekið til gjaldþrotaskipta og lauk skiptum 17. apríl 2009. Á grundvelli framsals höfðaði H ehf. mál þetta í því skyni að ganga að hinni veðsettu eign M. Í dómi Hæstaréttar kom fram að samkvæmt 2. gr. laga nr. 142/2010, sem breyttu lögum nr. 21/1991 um gjaldþrotaskipti o.fl., hefði tveggja ára fyrningarfrestur krafna á hendur P, sem ekki hefðu fengist greiddar við skiptin, án tillits til þess hvort þeim hefði verið lýst við þau byrjað að líða við gildistöku fyrrnefndra laga eða þann 29. desember 2010. Þá kom fram að firmað teldist ekki sjálfstæð lögpersóna sem gæti átt réttindi eða borið skyldur og nyti því ekki aðildarhæfis í skilningi 1. mg. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála og gætu því skipti á firmanu ekki farið fram með sjálfstæðum hætti. Í samræmi við það hefðu eignir og skuldir fallið til eiganda þess í samræmi við 72. gr. laga nr. 21/1991 og hefði fjárkrafa H ehf. því verið fallin niður fyrir fyrningu gagnvart skuldara og eiganda firmans þegar málið var höfðað á árinu 2015. Var M sýknað af kröfu H ehf.
Þ ehf. hafði uppi endurkröfu á hendur G vegna skuldar samkvæmt lánssamningi sem aðilar höfðu, ásamt tveimur öðrum, gengist í óskipta sjálfskuldarábyrgð og Þ ehf. taldi sig hafa greitt á grundvelli ábyrgðar sinnar. Hæstiréttur vísaði til þess að í stefnu til héraðsdóms væri því ekki lýst hvernig Þ ehf. hefði greitt skuldina þannig að endurkrafa hefði stofnast á hendur G. Þótti þessi vanreifun svo veruleg að úr henni yrði ekki bætt undir rekstri málsins og var málinu því vísað frá héraðsdómi.
Stefnendur kröfðust endurgreiðslu fjárhæðar sem þau inntu af hendi til stefnda með fyrirvara um að ábyrgð þeirra væri niður fallin með vísan til laga um ábyrgðarmenn. Stefndi var sýknaður af kröfunni, enda væri um kröfuréttindi hans að ræða sem varin væri af 72. gr. stjórnarskrárininnar. Þyrftu stefnendur að sýna fram á að þau hefðu orðið fyrir öðru og meira tjóni en bætt væri úr með úrræðum laga um ábyrgðarmenn.
H og S höfðuðu mál til heimtu ætlaðrar skuldar B við þau vegna greiðslna sem þau inntu af hendi á árunum 2006 til 2012 meðan deilt var um eignarhald tiltekinnar fasteignar. Með hliðsjón af tildrögum þess að H og S hefðu verið skráðir eigendur fasteignarinnar umrætt tímabil og að eignarhaldið hefði aðeins verið til málamynda var talið að miða bæri rof fyrningarfrests krafna þeirra við höfðun málsins árið 2014. Þá var talið að gagnkröfur B væru tækar til skuldajafnaðar, sbr. 1. mgr. 28. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála, og að þær næmu hærri fjárhæð en ófyrnd krafa H og S. Var B því sýknuð af kröfu H og S.
Banka heimilað að fá gert fjárnám inn í veðrétt sem hann á í fasteign stefndu.
Bú stefnda hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. Samkvæmt 3. mgr. 165 gr. laga nr. 21/1991, sbr. 1. gr. laga nr. 142/2010, fyrntust á tveimur árum allar kröfur sem hafði verið lýst við skiptin og ekki fengist greiddar nema kröfuhafi höfðaði mál á hendur þrotamanni innan fyrningarfrests og sýndi fram á að hann hefði sérstaka hagsmuni af því að rjúfa fyrningu kröfu sinnar, svo og að líkur væru á fullnustu kröfunnar á nýjum fyrningartíma. Því var hafnað að stefnandi, Lánasjóður íslenskra námsmanna, hefði sýnt fram á sérstaka hagsmuni sína af því að rjúfa fyrningu þeirrar kröfu sem hann lýsti við skipti á búi stefnda en fékk ekki greidda.
Bú stefnda hafði verið tekið til gjaldþrotaskipta. Samkvæmt 3. mgr. 165 gr. laga nr. 21/1991, sbr. 1. gr. laga nr. 142/2010, fyrntust á tveimur árum allar kröfur sem hafði verið lýst við skiptin og ekki fengist greiddar nema kröfuhafi höfðaði mál á hendur þrotamanni innan fyrningarfrests og sýndi fram á að hann hefði sérstaka hagsmuni af því að rjúfa fyrningu kröfu sinnar, svo og að líkur væru á fullnustu kröfunnar á nýjum fyrningartíma. Því var hafnað að stefnandi, Lánasjóður íslenskra námsmanna, hefði sýnt fram á sérstaka hagsmuni sína af því að rjúfa fyrningu þeirrar kröfu sem hann lýsti við skipti á búi stefnda en fékk ekki greidda.
Fallist á kröfu stefnanda um að honum verði heimilað að gera fjárnám inn í veðrétt í eignarhlut stefnda. Ágreiningur var m.a. um hvort krafa stefnanda væri fyrnd.
Kröfur stefnanda á hendur stefndu fyrndar.
Ábyrgðarmaður sýknaður af fjárkröfu vegna fyrningar.
Staðfestur var veðréttur aðalstefnanda í eign aðalstefndu samkvæmt tryggingarbréfi sam gefið var út til tryggingar öllum skuldum þriðja aðila við aðalstefnanda. Ekki var fallist á varnir aðalstefndu sem lutu aðallega að því að kröfu aðalstefnanda væru fyrndar.
Deilt um veðréttindi í fasteign.
Deilt um veðréttindi í fasteign.
Endurgjaldskrafa.
Ekki fallist á að veðkrafa væri fallin niður fyrir fyrningu
Á krafði V hf. um skaðabætur úr sjúkra- og slysatryggingarlið forsjármannstryggingar sem vinnuveitandi Á hafði keypt og hann var rétthafi að, vegna líkamstjóns sem Á varð fyrir í árekstri í mars 2003. Talið var að Á hefði eigi síðar en í júlí 2007 mátt vera ljóst að hann hefði hlotið varanlegt heilsutjón við slysið, þegar hann fékk vottorð læknis þar um. Á því tímamarki var Á talinn hafa haft tilefni til að hefjast handa við fullnustu kröfu sinnar, en lagt var til grundvallar að það hefði verið unnt að gera fyrir árslok 2007. Tók fjögurra ára fyrningarfrestur samkvæmt 29. gr. laga nr. 20/1954 um vátryggingarsamninga, sem talin voru eiga við um atvik málsins, því að líða 1. janúar 2008 og var hann liðinn er Á höfðaði mál sitt á hendur V hf. í nóvember 2012. Var V hf. því sýknaður af kröfu Á.
Vátryggingarfélag sýknað af kröfu um bætur vegna líkamstjóns á grundvelli forsjármannstryggingar þar sem krafan var talin fyrnd.
Skuldajafnaðarkröfu L við endurgreiðslukröfu E vegna endurútreiknings ólögmæts gengisláns var hafnað með vísan til þess að hún væri fyrnd.
Fallist var á kröfu um skaðabótaskyldu fasteignareiganda og bætur dæmdar vegna líkamstjóns sem hlaust af slysi sem varð í fasteigninni.
O hf. krafði D ehf. um greiðslu skuldar vegna úttekta D ehf. hjá O hf. á tilteknu tímabili. D ehf. taldi sig hins vegar eiga skaðabótakröfu á hendur O hf. sem kæmi til skuldajafnaðar við kröfuna. Var krafa D ehf. á því reist að hann hefði beðið tjón í viðskiptum sínum við O hf. þar sem hann hefði þurft að greiða hærra verð en ella fyrir gasolíu og skipagasolíu frá árinu 1994 til 2001 vegna ólögmæts samráðs O hf. og annarra olíufélaga um verðlagningu á olíuvörum. Í niðurstöðu Hæstaréttar sagði meðal annars að D ehf. hefði engin gögn lagt fram í málinu sem sýndu að O hf. hefði haft samráð við önnur olíufélög um verðlagningu í viðskiptum sem gagngert vörðuðu D ehf. Hann hefði ekki heldur vísað til gagna sem sýndu með viðhlítandi hætti að O hf. hefði haft samráð um verðlagningu gasolíu og skipagasolíu til útgerðarmanna. Var ekki talið að D ehf. hefði fært fyrir því fullnægjandi rök að verðsamráð O hf. og annarra olíufélaga hefði náð til skipagasolíu og gasolíu og honum því ekki tekist að leiða að því sönnur að O hf. hefði með saknæmri og ólögmætri háttsemi bakað sér bótaskyldu gagnvart D ehf. Var skuldajafnaðarkröfu D ehf. því hafnað og félaginu gert að greiða O hf. viðskiptaskuld sína.
D var dæmt til að greiða O rekningsskuld með vöxtum. Í málinu hafði D uppi gagnkröfu til skuldajafnaðar byggða á því að félagið hefði orðið fyrir tjóni vegna þess að O hefði viðhaft ólögmætt samráð um verðlagningu á gasolíu og skipagasolíu við tvö önnur olíufélög og hafi D af þeim sökum þurft að greiða of hátt verð fyrir þær olíuvörur á tilteknu árabili. D var ekki talið hafa sannað að félagið hefði orðið fyrir tjóni og var gagnkröfunni hafnað.
Arnar, Arngrímsson, Reynir, Heiðdal Ölversson og Róbert Smári Reynisson (
Magnús Guðlaugsson hrl)
gegn
Páli, Sveinssyni, Pétri, Þórarinssyni, Ægi, Magnússyni, Hafsteini, Þór Magnússyni, Hrafnhildi, Guðbrandsdóttur, Sigfríði, Magnúsdóttur, Þuríði, Guðrúnu Magnúsdóttur, Rebekku, Magnúsdóttur og Haraldi Magnússyni (
Jóhannes Karl Sveinsson hrl)
A, RÖ og RR kröfðu PS og PÞ, fyrrum stjórnarmenn í B, auk erfingja fyrrum stjórnarmannsins M, um skaðabætur þar sem þeir höfðu ekki fengið greiddan út hlut í B eftir að fasteign sjóðsins var seld, en þeir höfðu allir lagt fram fé til B við stofnun hans. Niðurstaða Hæstaréttar var sú að við ráðstöfun á söluandvirði fasteignarinnar hefði ekki verið að endurgreiða stofnframlög til B, enda hefðu þeir sem það gerðu lýst yfir því að þeir ættu ekki tilkall til þess. Hefðu A RÖ og RR ekki sýnt fram á skaðabótaskyldu stefndu og var héraðsdómur því staðfestur um sýknu þeirra.
Deilt um réttmæti tveggja reikninga sem stefnandi gerði stefnda. Stefnda sýknað af kröfum stefnanda þar sem stefnukrafan taldist vera fyrnd.
Arnar Arngrímsson, Reynir Heiðdal, Ölversson og Róbert Smári Reynisson (
Unnsteinn Örn Elvarsson hdl)
gegn
Byggingarsjóði, Bifreiðastöðvar Keflavíkur, Páli Sveinssyni, Pétri Þórarinssyni, Ægi Magnússyni, Hafsteini Þór, Magnússyni, Hrafnhildi, Guðbrandsdóttur, Sigfríði, Magnúsdóttur, Þuríði Guðrúnu, Magnúsdóttur, Rebekku Magnúsdóttur og Haraldi Magnússyni (
Daníel Isebarn Ágústsson hdl)
Stefnendur kröfðust greiðslu úr höndum stefndu af andvirði fasteignar sem hinn stefndi sjóður hafði átt en stefnendur höfðu í upphafi lagt stofnfé í sjóðinn. Því var hafnað að krafan hefði lagastoð á þeim grundvelli sem hún var sett fram af hálfu stefnenda og voru stefndu sýknaðir af henni.
15. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 væri kveðið skýrt á um það að fjárhæðir bóta, sem greindar væru í 3. mgr. 7. gr
Stefndi, Nýi Kaupþing banki hf. sýknaður af kröfu stefnanda sem taldi sig hafa ofgreitt kröfu til stefnda.