Dómstólaleit

G var gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að hafa í sumarhúsi veist að A með margþættu ofbeldi, þannig að A hlaut bana af. Í ákæru var háttsemin heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var G sakfelldur fyrir brot gegn 217. gr. almennra hegningarlaga fyrir að hafa slegið A tvívegis í andlitið en G viðurkenndi þá háttsemi. Í dómi Landsréttar var rakið að telja yrði sannað að A hefði látist af völdum margþætts ofbeldis sem leiddi til fjölda áverka, þar með talið þeirra áverka á höfði og heila sem greindi í ákæru. Var framburður G talinn óstöðugur og ótrúverðugur. Þá lá fyrir að blóð úr A hefði fundist á þremur stöðum á fatnaði G en skýringar G á því hvernig blóðið hefði getað komst á klæðnað hans þóttu ótrúverðugar og fengu ekki stoð í gögnum málsins. Þá benti ekkert til þess að B, sem var einn í sumarhúsinu ásamt G og A, hefði átt þátt í andlátinu og framburður hans talinn stöðugur um meginatriði málsins. Að virtu heildstæðu mati yrði að telja að nægileg sönnun, sem ekki yrði vefengd með skynsamlegum rökum, sbr. 109. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála, væri komin fram fyrir því að G hefði ráðist á A með margþættu ofbeldi og veitt honum þá áverka sem leiddu til andláts hans. Var G því sakfelldur fyrir þá háttsemi sem í ákæru greindi og háttsemi hans heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Refsing G var ákveðin fangelsi í 10 ár.

Með hinum áfrýjaða dómi var K sakfelldur samkvæmt I. lið ákæru fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa veist með ofbeldi að brotaþola, A, og kastað óþekktum hlut í höfuð hennar með þeim afleiðingum að hún hlaut opið sár á höfði, höfuðkúpubrot og mar á heila. Var talið sannað að við þá atlögu hefði A fallið í gólfið og brotnað upp úr hægri augntönn hennar. Þá var K jafnframt sakfelldur samkvæmt III. lið ákæru fyrir vopna- og fíkniefnalagabrot. Hvað I. lið ákæru varðaði neitaði K sök og kvaðst ekki vita hvað hent hefði A sem aftur á móti bar um að í kjölfar þess að K hefði reiðst henni hefði hún fengið hlut í höfuðið með þeim afleiðingum að úr blæddi og hana svimaði. Að mati Landsréttar fékk framburður A að þessu leyti eindreginn stuðning í framburði vitnisins B. Þótti ákæruvaldið hafa fært á það sönnur með trúverðugum framburði A og B og því sem honum var til stuðnings, gegn neitun K, að K hefði veist með ofbeldi að A með því að kasta óþekktum hlut í höfuð hennar með fyrrgreindum afleiðingum. Með háttseminni var K talinn hafa brotið gegn 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Landsréttur taldi á hinn bóginn að þær sakargiftir á hendur K að A hefði fallið í gólfið við höfuðhöggið og við það brotnað upp úr hægri augntönn hennar fengju ekki viðhlítandi stuðning í framburði A og B. Var K því sýknaður af þeim. Þá taldi Landsréttur sök K samkvæmt III. lið ákæru fyrnda, enda þótti ljóst að refsing hans vegna þeirra brota hefði ekki farið fram úr sektum. Var K því sýknaður af sakargiftum samkvæmt nefndum lið ákæru. Refsing K var ákveðin 12 mánaða fangelsi og honum gert greiða brotaþola miskabætur.

Með ákæru 5. janúar 2023 höfðaði héraðssaksóknari mál á hendur Á og X. Í 1. lið hennar var X gefin að sök líkamsárás samkvæmt 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með því að hafa veist með ofbeldi að Á og ítrekað slegið hann í höfuð og bringu með nánar tilgreindum afleiðingum. Með 2. lið ákærunnar var Á sóttur til saka fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás samkvæmt 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga með því að hafa í kjölfar þess að X veittist að Á með framangreindum hætti tekið upp steypuklump og slegið X ítrekað í höfuðið með tilgreindum afleiðingum. Í héraði var þáttur Á skilinn frá þætti X á grundvelli 2. mgr. 169. gr. laga nr. 88/2008 um meðferð sakamála. Með dómi Landsréttar var Á sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás en ekki var fallist á að verkið hefði verið unnið í neyðarvörn. Við ákvörðun refsingar var litið til 3. mgr. 218. gr. c almennra hegningarlaga og að nokkur dráttur hefði orðið á meðferð málsins fyrir dómi sem Á yrði ekki um kennt. Var refsing hans ákveðin fangelsi í fimm mánuði sem bundin var skilorði til tveggja ára. Þá var staðfest ákvæði héraðsdóms um einkaréttarkröfu X þannig að Á var gert að greiða X 400.000 krónur í miskabætur.

L var ákærður fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa, í félagi með meðákærða í héraði, Y, veist að A með nánar tilgreindum hætti, með þeim afleiðingum að A hlaut meðal annars höfuðkúpubrot, andlitsbeinabrot og mar í vinstri gagnaugaheilableðli með mildri blæðingu. L byggði sýknukröfu sína á því að háttsemi hans skyldi vera honum refsilaus á grundvelli neyðarvarnar, sbr. 12. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Með hinum áfrýjaða dómi var fallist á að uppfyllt hefðu verið skilyrði neyðarvarnar þegar L sparkaði í bringu A en talið að L hefði farið langt út fyrir mörk leyfilegrar neyðarvarnar þegar hann og Y héldu samhentir áfram og veittust að A með spörkum sem beindust að höfði og efri hluta líkama hans. Í dómi Landsréttar kom fram að jafnvel þótt lagt yrði til grundvallar að A hefði haft í hyggju að ráðast á L yrði hvorki ráðið af myndupptöku né framburði vitna að stafað hefði slík hætta eða ógn af A að sú háttsemi L að sparka í brjóstkassa hans og ráðast áfram að honum eftir að hann féll til jarðar yrði metin honum til refsileysis á grundvelli neyðarvarnarsjónarmiða. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms staðfest um sakfellingu L og einkaréttarkröfu A. Var refsing L ákveðin fangelsi í sex mánuði en fullnustu refsingarinnar frestað skilorðsbundið í tvö ár.

Með I. kafla ákæru var S var gefin að sök tilraun til manndráps og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa veist með ofbeldi að A, fyrrum kærustu sinni, og ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með nánar tilteknum hætti þannig að hún hlaut brot í augntóft og ýmsa aðra áverka. Þá var S í II. kafla ákæru gefin að sök sérstaklega hættuleg líkamsárás og stórfellt brot í nánu sambandi með því að hafa veist að sömu konu og ógnað lífi, heilsu og velferð hennar með nánar tilteknum hætti með þeim afleiðingum að hún hlaut ýmsa áverka, svo sem eymsli víðsvegar um líkamann og tannbrot. Loks var S í III. kafla ákæru gefið að sök að hafa haft í vörslum sínum nánar tiltekin efni í sölu- og dreifingarskyni en S gekkst við sakargiftum að þessu leyti og var niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu hans því staðfest í Landsrétti. Hvað varðar I. kafla ákæru taldi Landsréttur varhugavert að telja fram komna fulla sönnun þess að S hefði á verknaðarstundu haft ásetning til að bana A. Brotið var því ekki fært undir 211. gr., sbr. 20. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og niðurstaða héraðsdóms staðfest um að S hefði með þeirri háttsemi sem sannað var að hann hefði framið gerst sekur um sérstaklega hættulega líkamsárás, sbr. 2. mgr. 218. gr. sömu laga. Um II. kafla ákæru vísaði Landsréttur til þess að framburður A fengi stoð í framburði vitna sem og læknisvottorðs. Samkvæmt því og að öðru leyti með vísan til forsendna héraðsdóms var hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu brota hans til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Í ljósi þess að tengsl S og A voru ekki talin slík að heyrði undir ákvæði 218. gr. b sömu laga kom ekki til álita að fella brot S samkvæmt I. og II. kafla ákæru undir ákvæðið. Við ákvörðun refsingar var litið til þess að brot S beindust að mikilvægum hagsmunum, voru ofsafengin, gróf og ófyrirleitin sem og til 77. gr. almennra hegningarlaga og 1., 2., 3., 5., 6., 7. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Niðurstaða héraðsdóms um fjögurra ára fangelsi, að frádregnu gæsluvarðhaldi, var því staðfest. Niðurstaða hins áfrýjaða dóms um miskabætur og vexti var jafnframt staðfest með vísan til forsendna.

G var ákærður fyrir rán og sérstaklega hættulega líkamsárás með því að hafa brotist inn í íbúð og með hótunum, vopnaður hnífi, neytt A til að afhenda sér nánar tiltekna fjárhæð og veist að B með ofbeldi, tekið hana hálstaki og stungið hana með hnífnum í hægri framhandlegg og hægri fótlegg með nánar tilteknum afleiðingum. Ákærði neitaði sök en Landsréttur taldi framburð beggja brotaþola um að hann hefði veist að þeim í umrætt sinn trúverðugan og mun trúverðugri en framburð ákærða. Var framburður þeirra því lagður til grundvallar í málinu. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um sakfellingu ákærða og heimfærslu til refsiákvæða. Refsing ákærða, 15 mánaða fangelsi, var jafnframt talin hæfilega ákveðin í hinum áfrýjaða dómi en við ákvörðun refsingar leit Landsréttur meðal annars til þess að brot ákærða hefðu verið alvarleg og hann ætti nokkurn sakarferil að baki. Á hinn bóginn var einnig litið til þess að af nýjum gögnum í málinu yrði ráðið að ákærði hefði náð að bæta ráð sitt. Þá voru ákvæði héraðsdóms um miskabætur staðfest, að því frátöldu að miskabætur B þóttu hæfilega ákveðnar 1.000.000 króna.

Í var sakfelldur með dómi héraðsdóms fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás og tilraun til ráns með því að hafa stungið A þrisvar sinnum með hnífi og reynt að taka reiðhjól hans. Þá var Í sakfelldur fyrir þjófnað, nytjastuld, akstur sviptur ökuréttindum og undir áhrifum fíkniefna, vörslur fíkniefna og fjársvik. Fyrir Landsrétti var einungis til endurskoðunar ákvæði hins áfrýjaða dóms um refsingu Í, þóknun verjanda hans og frádrátt gæsluvarðhalds. Við ákvörðun refsingar Í var litið til þess að um var að ræða hegningarauka, sbr. 78. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, og einnig ákvæði 77. gr. sömu laga. Jafnframt var litið til ákvæða 1., 2., 3., 6., og 8. töluliðar 70 gr. almennra hegningarlaga og refsilækkunarsjónarmiða 5. töluliðar. 1. mgr. 70. gr. sömu laga. Þar sem líkamsárás Í var sérstaklega hættuleg og að jafnframt var um að ræða tilraun til ráns, var litið til þess að Í hafði áður hlotið dóma fyrir ofbeldis- og auðgunarbrot. Var því horft til ákvæða 1. mgr. 218 gr. c og 255 gr. almennra hegningarlaga við ákvörðun refsingar. Var refsing Í ákveðin fangelsi í þrjú ár og ákvæði hins áfrýjaða dóms um ævilanga sviptingu ökuréttar og upptaka fíkniefna staðfest. Þá dregst gæsluvarðhaldsvist Í frá refsingu hans.

X var gefin að sök, ásamt meðákærða í héraði, líkamsárás með því að hafa í sameiningu á nánar tilgreindum stað ráðist með ofbeldi að Æ og meðal annars kýlt hann ítrekað með krepptum hnefa í andlit og búk, allt með nánar tilgreindum afleiðingum fyrir Æ. Var X sakfelldur fyrir þessa háttsemi í hinum áfrýjaða dómi og brotið heimfært til 1. mgr. 217. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940. X krafðist ekki endurskoðunar á þeirri niðurstöðu fyrir Landsrétti. Þá var X gefin að sök ásamt tveimur meðákærðu í héraði sérstaklega hættuleg líkamsárás með því að slá í höfuð Z með ljósaperu sem brotnaði á höfði hans við höggið. Var X sakfelldur fyrir þessa háttsemi með hinum áfrýjaða dómi og hún heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Krafðist hann endurskoðunar á þeirri niðurstöðu fyrir Landsrétti. Með hinum áfrýjaða dómi var X gert að sæta fangelsi í sex mánuði, en fullnustu frestað skilorðsbundið í tvö ár. Þá var X gert að greiða brotaþolanum Æ 250.000 og brotaþolanum Z 300.000 krónur. Með dómi Landsréttar var staðfest niðurstaða héraðsdóms um sakfellingu X, heimfærslu til refsiákvæðis, ákvörðun refsingar, einkaréttarkröfur og sakarkostnað.

N var ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa komið aftan að A og slegið hann ítrekað með klaufhamri og jarðhaka í höfuð og líkama, meðal annars með þeim afleiðingum að hann þríhöfuðkúpu- og rifbeinsbrotnaði. Þá var N gefin að sök tilraun til manndráps, en til vara sérstaklega hættuleg líkamsárás, með því að hafa í framangreint sinn komið aftan að B og slegið hann með klaufhamri í höfuð þannig að hann hlaut skurð aftan við eyra. Með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans staðfest um að N hafi slegið A þremur höggum í höfuð með klaufhamri og einu höggi með jarðhaka í líkamann. Þá var staðfest niðurstaða héraðsdóms um þá áverka sem hlutust af atlögunni, að því frátöldu að gögn málsins þóttu ekki bera ótvírætt með sér að A hafi hlotið brot á rifbeinum. Var N því sýknaður af sakargiftum að því leyti. Með vísan til vættis vitna og gagna málsins var ráðið að hending ein hafi ráðið því að lífshættulega áverka leiddi ekki af atlögunni gegn A. N hafi ekki getað dulist að mannbani gæti hlotist af verknaðinum en hann látið sér það í léttu rúmi liggja. Var hann því talinn hafa gerst sekur um tilraun til manndráps, sbr. 211. gr., sbr. 1. mgr. 20. gr., almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Niðurstaða héraðsdóms var staðfest um að sannað væri að N hafi veist að B svo sem lýst var í ákæru og með þeim afleiðingum sem þar greindi og var sú háttsemi heimfærð til 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga. Við ákvörðun refsingar N var litið til 1., 3., 5. og 8. töluliðar 1. mgr. 70. gr., 76. gr. og 77. gr. almennra hegningarlaga, en í ljósi verknaðarins og huglægrar afstöðu N á verknaðarstundu var ekki talið unnt að hafa hliðsjón af 2. mgr. 20. gr. laganna við ákvörðun refsingar. Var refsing hans ákveðin fangelsi í fimm ár og sex mánuði. Þá var N gert að greiða A miskabætur að fjárhæð 2.000.000 króna og B miskabætur að fjárhæð 800.000 krónur.

S var sakfelldur fyrir sérstaklega hættulega líkamsárás, sbr. 2. mgr. 218. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940, með því að hafa ásamt X ráðist að brotaþolunum A og B í bifreið þeirra, S vopnaður hamri en X með hnúajárn, og slegið þá ítrekað, meðal annars í höfuð. Við ákvörðun refsingar var litið til 1. og 3. töluliðar 1. mgr. og 2. mgr. 70. gr. sem og 1. mgr. 218. gr. c. almennra hegningarlaga. Var S gert að sæta fangelsi í tíu mánuði skilorðsbundið í tvö ár í ljósi þess að verulegur dráttur varð á rannsókn málsins sem S og X var ekki kennt um. Þá var staðfest ákvæði héraðsdóms um skaðabætur til handa A og B.

Með dómi héraðsdóms var X sakfelldur fyrir hótanir, umferðarlagabrot, sérstaklega hættulega líkamsárás og fíkniefnalagabrot. Hann játaði sakargiftir, þar á meðal að hafa slegið brotaþola í höfuðið með skralli úr topplyklasetti, en neitaði að hafa stungið brotaþola með skrúfjárni í vinstri sköflung. Í dómi Landsréttar er rakið að samkvæmt framburði læknis fyrir héraðsdómi var um að ræða lokaðan yfirborðsskurð á sköflungnum sem ekki reyndist þörf á að gera að eða búa um. Þá segir í dóminum að þrátt fyrir að ekki hafi fundist blóð á skrúfjárni því sem fannst á vettvangi væri með vísan til annarra gagna málsins hafið yfir skynsamlegan vafa að X hefði veitt brotaþola áverka með skrúfjárninu á áðurgreindum stað í átökum þeirra á milli. Með hliðsjón af skýrslu réttarmeinafræðings fyrir héraðsdómi og lýsingu vitna á aðförum ákærða þótti háttsemi hans samræmast verknaðarlýsingu í ákæru um að hann hefði stungið brotaþola með skrúfjárninu. Að þessu athuguðu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur, þó þannig að til frádráttar refsingu ákærða kæmi gæsluvarðhald sem hann sætti vegna málsins.