Fara í efni

Dómstólaleit

Leit í dómum íslenskra dómstóla

Leita í öllum dómstólum...

Niðurstöður

169 dómar fundust

Lagagrein: 88. gr. laga nr. 50/1987 — Umferðarlög

Landsréttur birt 23. október 2025

810/2024

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Óskar Sigurðsson lögmaður) gegn ríkislögreglustjóra (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

R höfðaði mál og krafðist bóta úr hendi S vegna tjóns sem varð á lögreglubifreið er henni var við eftirför ekið á afturhorn bifreiðar, sem tryggð var lögboðinni ábyrgðartryggingu hjá S, í því skyni að stöðva akstur bifreiðarinnar. Í dómi Landsréttar var rakið að fyrir Landsrétti hefði S meðal annars lagt áherslu á að við sakarmat samkvæmt 89. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987 bæri að horfa til árekstrarstundar en aðdragandi þess að lögregla ákvað að keyra á skipti ekki máli. Vísaði Landsréttur til þess að atburðarás hafi hafist í Reykjavík við ákvörðun lögreglu um eftirför en henni lokið þegar lögreglubifreiðinni var ekið á vinstra afturhorn bifreiðarinnar með þeim afleiðingum að bifreiðin snerist og fór út af veginum. Með árekstrinum hafi endi verið bundinn á eftirför lögreglu með ökumanni bifreiðarinnar sem hafi gerst sekur um ofsaakstur og skapað stórfellda hættu fyrir almenning. Hafi ákvörðun lögreglu um að stöðva för bifreiðarinnar með því að aka á hana markað lok samfelldrar atburðarásar sem hafi hafist nokkru fyrr. Með þessari athugasemd en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur um rétt R til bóta úr ábyrgðartryggingu S vegna tjóns á lögreglubifreiðinni.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. október 2025

E-6330/2024

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Heiður Heimisdóttir lögmaður) gegn A (Þorsteinn Hjaltason lögmaður)

Fallist á kröfu tryggingarfélags um að ökumanni bifreiðar beri að endurgreiða skaðabætur, sem honum voru greiddar vegna umferðarslyss, þar sem hann hafi ekki átt rétt til þeirra sökum þess að hann hafi verið undir áhrifum ávana- og fíkniefna við akstur bifreiðarinnar í greint sinn og með því valdið því að vátryggingaratburður varð, sem og þar sem hann hafi gefið rangar eða ófullnægjandi upplýsingar í kjölfar slyssins, varðandi ástand sitt á þeim tíma er slysið varð. Í málinu var einnig staðfest kyrrsetningargerð sem gerð var af þessu tilefni.

Landsréttur birt 12. júní 2025

405/2024

Beijing Titicaca Haoxing International Travel Co. Ltd (Hróbjartur Jónatansson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Einar Brynjarsson lögmaður)

Málið á rætur að rekja til umferðarslyss sem hópur ferðamanna á vegum B Ltd. lenti í hér á landi árið 2017. Tveir farþeganna létust af áverkum sem þeir hlutu í slysinu og greiddi B Ltd. foreldrum hinna látnu bætur vegna slyssins á grundvelli dóma sem kveðnir voru upp af dómstóli í Kína árið 2019. Höfðaði B Ltd. í kjölfarið mál á hendur TM hf. og krafðist bóta vegna missis framfæranda og útfararkostnaðar, munatjóns og útlagðs kostnaðar foreldranna umfram útfararkostnað. Byggði B Ltd. á því að félagið væri réttmætur eigandi bótakrafna á hendur TM hf. þar sem það hefði eignast allar þær bótakröfur sem foreldrarnir hefðu átt á hendur TM hf. fyrir lögbundið framsal samkvæmt kínverskum lögum og í samræmi við meginreglur íslensks réttar um kröfuhafaskipti. Í dómi héraðsdóms var TM hf. sýknað af kröfum B Ltd. á grundvelli aðildarskorts, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Í dómi Landsréttar kom fram að sú meginregla gilti samkvæmt íslenskum rétti að erlendir dómar hefðu ekki réttaráhrif hér á landi nema svo væri mælt fyrir um í lögum, svo sem lögum nr. 7/2011 um Lúganósamninginn um dómsvald og um viðurkenningu og fullnustu dóma í einkamálum, en Kína væri ekki aðili að þeim samningi. Þar sem íslensk lög kvæðu ekki á um að dómar, sem kveðnir væru upp af dómstólum í Kína, skyldu hafa tiltekin réttaráhrif hér á landi væru áhrif þeirra í öllu falli takmörkuð þegar leyst væri úr málum sem rekin væru fyrir íslenskum dómstólum. Auk þess hefði erlendur dómur enn takmarkaðri þýðingu en ella væri ef stefnda hefði ekki gefist kostur á að taka til varna áður en dómurinn yrði kveðinn upp. Þóttu því lög ekki standa til þeirrar niðurstöðu að leggja mætti til grundvallar að fyrir lægi framsal á bótakröfu sem TM hf. yrði bundið af. Var því staðfest niðurstaða héraðsdóms um sýknu TM hf. af kröfum B Ltd.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. mars 2025

E-599/2024

A, f.h. ólögráða dóttur og B (Eiríkur Gunnsteinsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) og og Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Viðurkennd var full og óskert skaðabótaskylda hins stefnda tryggingarfélags úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna tjóns sem farþegi á léttu bifhjóli varð fyrir við árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar. Talið var að tjónið skyldi bætt úr ökutækjatryggingu bifreiðarinnar með vísan til 1.mgr.4.gr. laga nr. 30/2019 þar sem tjónið hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar. Ekki var fallist á að fella niður eða lækka bætur vegna tjóns farþegans enda þótt farþegi hjólsins sem fyrir tjóninu varð hefði verið hjálmlaus og þótt farþeginn hefði verið á bifhjólinu ásamt öðrum farþega og ökumanni en við mat á því að súháttsemi fæli ekki í sér stórkostlegt gáleysi kom m.a. ungur aldur farþegans sem var 14 ára þegar slysið varð.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 28. mars 2025

E-488/2024

A (Fjölnir Vilhjálmsson lögmaður) gegn VÍS tryggingum hf. (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður) og og Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi sf. (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Viðurkennd var full og óskert skaðabótaskylda hins stefnda tryggingarfélags úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðar vegna tjóns sem farþegi á léttu bifhjóli varð fyrir við árekstur bifhjólsins og bifreiðarinnar. Talið var að tjónið skyldi bætt úr ökutækjatryggingu bifreiðarinnar með vísan til 1.mgr.4.gr. laga nr. 30/2019 þar sem tjónið hefði hlotist af notkun bifreiðarinnar. Ekki var fallist á að fella niður eða lækka bætur vegna tjóns farþegans enda þótt farþegi hjólsins sem fyrir tjóninu varð hefði verið hjálmlaus og þótt farþeginn hefði verið á bifhjólinu ásamt öðrum farþega og ökumanni en við mat á því að súháttsemi fæli ekki í sér stórkostlegt gáleysi kom m.a. ungur aldur farþegans sem var 14 ára þegar slysið varð.

Landsréttur birt 20. febrúar 2025

715/2023

Sjóvá-Almennar tryggingar hf (Kristín Edwald lögmaður) gegn A (Guðmundur St. Ragnarsson lögmaður, Jón Stefán Hjaltalín lögmaður, 1. prófmál)

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hún varð fyrir í umferðarslysi árið 2019 en hún var farþegi í bíl með ölvuðum ökumanni. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hefði sem farþegi í bifreið sýnt af sér háttsemi sem jafna mætti til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, svo að réttlætanlegt hefði verið að lækka bætur til hennar úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá S hf. Í dómi Landsréttar var talið að ekkert hefði komið fram í málinu um að A hefði séð ökumanninn neyta áfengis áður en hún tók far sér far með honum. Lagt var til grundvallar að A og ökumaðurinn hefðu eytt skömmum tíma saman um kvöldið og ökumaðurinn greint A frá því að hann væri edrú. Þá lá fyrir framburður vitnisins C sem einnig var farþegi í bifreiðinni um að ekki hefði verið unnt að greina á ökumanninum að hann hefði verið undir áhrifum áfengis. Var því ekki talið sannað að A hefði hlotið að vera ljóst þegar hún tók sér far með ökumanninum að hann væri undir áhrifum áfengis og óhæfur til að stjórna bifreiðinni örugglega, en af gögnum málsins mátti ráða að önnur atvik urðu til þess að bifreiðin fór út af veginum. Var krafa A um óskertar bætur úr hendi S hf. því tekin til greina og niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Landsréttur birt 21. nóvember 2024

648/2023

A slf og dánarbú B (Björgvin Halldór Björnsson lögmaður) gegn C (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður)

Málið var fellt niður fyrir Landsrétti með vísan til c-liðar 1. mgr. 105. gr., sbr. 1. mgr. 166. gr., laga nr. 91/1991 að kröfu A slf. B lést undir rekstri málsins og tók dánarbú hans við aðild í samræmi við 2. mgr. 22. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Upplýst var að dánarbúið myndi ekki láta málið til sín taka fyrir Landsrétti og féll þingsókn af hálfu dánarbúsins niður. Í samræmi við meginreglu 2. mgr. 130. gr. laga nr. 91/1991, sbr. 2. mgr. 157. gr. og 166. gr. sömu laga, var A slf. og dánarbúi B gert að greiða C málskostnað fyrir Landsrétti.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 19. september 2024

E-7764/2023

Ríkislögreglustjóri (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Fallist var á kröfu ríkislögreglustjóra um bætur vegna munatjóns á lögreglubifreið. Það tjón átti rætur að rekja til árekstrar lögreglubifreiðarinnar og annarrar bifreiðar í kjölfar eftirfarar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. apríl 2024

E-267/2022

Beijing Titicaca Haoxing International Travel Co. Ltd (Jón Þór Ólason lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Stefán Björn Stefánsson lögmaður)

Kínversk ferðaskrifstofa krafði íslenskt vátryggingafélag um greiðslu bóta vegna umferðarslyss sem varð hér á landi. Kvaðst stefnandi hafa eignast allar kröfur tiltekinna tjónþola á hendur stefnda vegna slyssins á grundvelli kínverskra laga. Við meðferð málsins tókst stefnanda ekki að sýna fram á að hann hefði eignast kröfurnar og var stefndi því sýknaður vegna aðildarskorts stefnanda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 6. febrúar 2024

E-3030/2023

A (Styrmir Gunnarsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Einar Brynjarsson lögmaður)

Málið snýst um útreikning skaðabóta fyrir varanlega örorku, sem stefnandi hlaut af völdum slyss sem stefndi ber bótaábyrgð á. Ágreiningur var um hvaða árslaun bæri að nota sem mælikvarða á líklegar framtíðartekjur stefnanda. Talið var rétt að miða árslaun við upplýsingar Hagstofu Íslands um meðallaun í sambærilegum störfum og stefnandi gegndi þegar slysið varð. Því var fallist var á kröfu stefnanda um að bætur skyldu reiknaðar á grundvelli hámarksárslauna samkvæmt 4. mgr. 7. gr. skaðabótalaga, en þau eru lægri en þau árslaun sem talið var rétt að miða við.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. desember 2023

E-2160/2023

A (Hörður Þór Jóhannsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Telma Sif Reynisdóttir lögmaður)

Stefnandi sem lent hafði í bílslysi hafði uppi kröfu um frekari bætur vegna varanlegrar örorku með vísan til 2. mgr. 7. gr. skaðabótalaga en stefndi hafði lagt lágmarkstekjur samkvæmt 3. mgr. 7. gr. laganna til grundvallar uppgjöri. Einnig var höfð uppi krafa um hærri miskabætur samkvæmt a-lið 1. mgr. 26. gr. laganna. Fallist var á að beita skyldi 2. mgr. 7. gr. í stað 3. mgr. 7. gr. við ákvörðun bóta fyrir varanlega örorku. Kröfu stefnanda um slíkar frekari bætur fyrir varanlega örorku var á hinn bóginn vísað frá dómi þar sem stefnandi hafði ekki gert með fullnægjandi hætti grein fyrir því að mati dómsins við hvaða tekjur skyldi miða við útreikning varanlegrar örorku. Fallist var á stefnandi ætti rétt á hærri miskabótum en stefndi hafði greitt.

Landsréttur birt 24. nóvember 2023

502/2022

A (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður, Ingvi Hrafn Óskarsson lögmaður, 1. prófmál) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður)

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi árið 2017. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hefði sem farþegi í ökutæki sýnt af sér háttsemi sem mætti jafna til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987, svo að réttlætanlegt hafi verið að lækka bætur honum til handa úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá V hf. Í dómi héraðsdóms sem staðfestur var í Landsrétti með vísan til forsendna kom fram að greiningar á blóðsýni ökumanns ökutækisins staðfestu að hann hefði neytt áfengis í aðdraganda akstursins. Með hliðsjón af því og í ljósi þess að A og ökumaður ökutækisins höfðu eytt löngum tíma saman fyrir slysið hefði A ekki getað dulist að ökumaðurinn gæti ekki stjórnað ökutækinu örugglega. Með því að taka sér far með ökutækinu eins og ástatt var um ökumanninn hafi A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og bæri því að hluta ábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir við slysið. Að þessu gættu og með hliðsjón af því hversu hátt saknæmisstig A var í umrætt sinn, var talið rétt að A bæri 2/3 hluta tjóns síns sjálfur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 25. október 2023

E-3848/2022

A (Hildur Guðrún Þorleifsdóttir lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Telma Sif Reynisdóttir lögmaður)

A krafðist bóta úr vátryggingu bifreiðar vegna umferðarslyss. Deilt var um hvort A ætti rétt á að fá líkamstjón sitt bætt að fullu úr ábyrgðartryggingu bifreiðar sem á slysdegi var tryggð lögbundinni ábyrgðartryggingu hjá stefnda. Þótti A hafa sýnt af sér stórkostlegt gáleysi með því að taka sér far með bifreið sem ekið var af manni sem A gæti ekki hafa dulist að var undir áhrifum ávana- og fíkniefna. Stefndi hafði þegar greitt A bætur miðað við að A bæri helming tjóns síns sjálfs, sem í ljósi atvika var talið sanngjarnt. Var stefndi því sýknaður.

Landsréttur birt 13. september 2023

510/2023

Beijing Titicaca Haoxing International Travel Co. Ltd (Hróbjartur Jónatansson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Þórir Júlíusson lögmaður)
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Kærður var úrskurður héraðsdóms þar sem máli B Ltd. á hendur T hf. var vísað frá dómi. T hf. krafðist þess að málinu yrði vísað frá dómi þar sem aðild B Ltd. væri óljós, hin umkrafða fjárhæð vanreifuð og þá væri málatilbúnaðurinn allur þversagnakenndur. Í úrskurði Landsréttar kom fram að engin efni væru til að vísa málinu frá á grundvelli aðildarskorts B Ltd., enda leiði varnir sem byggi á aðildarskorti til sýknu, verði á þær fallist, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Þá kom fram að í málatilbúnaði B Ltd. kæmi nægilega fram á hvaða grundvelli hann reisti kröfur sínar á hendur T hf. Það væri á forræði B Ltd. hvaða gögn hann færði fram til að sanna umfang tjónsins og atvik að öðru leyti. Mat á því hvort B Ltd. hefði fært fram viðhlítandi gögn til sönnunar á kröfu sinni varði efnishlið málsins og geti ekki leitt til frávísunar þess. Var hinn kærði úrskurður því felldur úr gildi og lagt fyrir héraðsdóm að taka málið til efnismeðferðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 30. maí 2023

E-2351/2021

C (Guðmundur Birgir Ólafsson lögmaður) gegn A slf. og B (Sigurður Logi Jóhannesson lögmaður)
Lykilorð: Kjarasamningur. Vinnuslys.

Stefndu dæmd til að greiða stefnanda bætur vegna vinnuslyss í samræmi við rétt hans til bóta samkvæmt kjarasamningi bæði vegna slysatryggingar launþega og launa í slysaforföllum. Sannað taldist að stefnandi hefði orðið fyrir vinnuslysi sem leysti réttindi þessi úr læðingi.

Héraðsdómur Reykjaness birt 26. október 2022

E-705/2022

Sjöfn Garðarsdóttir (Höskuldur Þór Þórhallsson lögmaður) gegn Verði tryggingum hf (Magnús Hrafn Magnússon lögmaður)

Viðurkennt var að stefnda bæri að greiða stefnanda helming af munatjóni hennar, sem orsakast hafði af árekstri í hópakstri bifhjólamanna.

Landsréttur birt 14. október 2022

438/2021

A (Jónas Þór Jónasson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Lykilorð: Líkamstjón. Vátrygging.

A höfðaði mál á hendur S hf. til viðurkenningar á bótaskyldu S hf. úr slysatyggingu ökumanns bifreiðarinnar B vegna líkamstjóns sem A varð fyrir. Var S hf. sýknað af öllum kröfum A í héraði. Ágreiningur aðila fyrir Landsrétti sneri einvörðungu að því hvort slys A hafi orðið við stjórn bifreiðar í skilningi 2. mgr. 92. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987 og yrði rakið til notkunar ökutækisins í merkingu 88. gr. sömu laga. Í dómi Landsréttar kom fram að samkvæmt framangreindum lagaákvæðum sem í gildi voru er slysið átti sér stað tryggi vátrygging bifreiðar bætur fyrir líkamstjón af völdum slyss sem ökumaður verður fyrir við stjórn ökutækis, enda verði slysið rakið til notkunar þess. Þrátt fyrir að hugtakið notkun ökutækis sé ekki skilgreint í umferðarlögum nr. 50/1987 eða lögskýringargögnum megi ráða af langri dómaframkvæmd Hæstaréttar að þegar ökutæki er á hreyfingu sé skilyrði 88. gr. varðandi notkun að öllu jöfnu uppfyllt en einnig ef ökutækið er notað þannig að sérstakir eiginleikar þess sem ökutækis leiði til tjóns. Af dómum Hæstaréttar mætti ráða að hættan sem stafi af ökutækjum sé fyrst og fremst tengd hraða, vélarafli og þyngd þeirra. Orsök slyssins hafi verið sú að A missti jafnvægið er hann teygði sig í öryggistöflu af palli undir ökumannssæti bifreiðarinnar, féll aftur fyrir sig og kom harkalega niður á vinstri fót í fallinu. Bifreiðin hafi verið kyrrstæð og slys A hlaust því hvorki af akstri bifreiðarinnar né sérstökum hættueiginleikum hennar sem ökutækis. Var hinn áfrýjaði dómur því staðfestur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 8. júlí 2022

E-2147/2021

A (Jóhannes Albert Sævarsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Ólafur Lúther Einarsson lögmaður)

Sýknað af kröfu manns um fullar bætur, sem tekið hafði sér far með ölvuðum ökumanni, þar sem hann yrði að bera meðábyrgð á tjóni sínu vegna eigin sakar um sem næmi 2/3 hlutum tjónsins.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 31. maí 2022

E-4333/2018

A (Þórir Skarphéðinsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf. (Kristín Edwald lögmaður) og B (Gísli Kr. Björnsson lögmaður)

Stefndu voru sýknuð af kröfu um viðurkenningu skaðabótaskyldu á grundvelli tilkynningar um umferðarslys sem var kærð til lögreglu sem fjársvik.

Landsréttur birt 25. mars 2022

498/2020

Dánarbú A (Sveinn Guðmundsson lögmaður) gegn TM tryggingum hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður)

A krafðist bóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi árið 2012. Ágreiningur í málinu laut að því hvort A hafi sem farþegi í bifreiðinni sýnt af sér háttsemi sem mætti jafna til stórkostlegs gáleysis í skilningi 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, nú 4. mgr. 4. gr. laga nr. 30/2019 um ökutækjatryggingar, svo að réttlætanlegt hafi verið að lækka bætur honum til handa úr ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar hjá stefnda. Í dómi Landsréttar var rakið að í blóðsýni ökumanns bifreiðarinnar sem tekið var fljótlega eftir atvikið hafi vínandamagn mælst 1,66 ‰. Með hliðsjón af því háa mæligildi hafi A ekki getað dulist að ökumaðurinn gæti ekki stjórnað bifreiðinni örugglega og að hann væri óhæfur til aksturs. Með því að taka sér far með bifreiðinni eins og ástatt var um ökumanninn hafi A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi og bæri því að hluta til sjálfur ábyrgð á því tjóni sem hann varð fyrir við slysið. Ekkert lægi fyrir í málinu sem styddi síðbúna frásögn ökumanns bifreiðarinnar um að hann hefði neytt áfengis eftir að akstri lauk. Að þessu gættu en að öðru leyti með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var niðurstaða hans staðfest um að A bæri 2/3 hluta tjóns síns sjálfur.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. mars 2022

E-1412/2021

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Fallist var á það að vegur væri skemmdur á meðan á honum lægi olía sem hafði lekið niður á veginn eftir umferðaróhapp. Kostnaður af því að hreinsa olíuna af veginum teldist því munatjón en ekki almennt fjártjón. Stefnda, tryggingafélag, var af þessum sökum dæmt til þess að greiða stefnanda, Vegagerðinni, þennan kostnað úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar sem olli tjóninu, sbr. 1. mgr. 91. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. mars 2022

E-1408/2021

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)
Málaflokkur: Vátryggingaréttur

Fallist var á það að vegur væri skemmdur á meðan á honum lægi olía sem hafði lekið niður á veginn eftir umferðaróhapp. Kostnaður af því að hreinsa olíuna af veginum teldist því munatjón en ekki almennt fjártjón. Stefnda, tryggingafélag, var af þessum sökum dæmt til þess að greiða stefnanda, Vegagerðinni, þennan kostnað úr lögboðinni ábyrgðartryggingu bifreiðarinnar sem olli tjóninu, sbr. 1. mgr. 91. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987.

Landsréttur birt 5. nóvember 2021

436/2020

A (Guðmundur Ómar Hafsteinsson lögmaður, Tinna Björk Gunnarsdóttir lögmaður, 3. prófmál) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Heiðar Örn Stefánsson lögmaður, Ólafur Lúther Einarsson lögmaður, 2. prófmál)

A slasaðist þegar hann hugðist hreinsa snjó af framrúðu og rúðuþurrkum snjóruðningsbifreiðar er hann ók en rann á snjó og klaka á þrepi bifreiðarinnar og fékk slink á höndina. A byggði á því að hann ætti rétt á skaðabótum úr slysatryggingu ökumanns samkvæmt 92. gr. þágildandi umferðarlaga nr. 50/1987. Í dómi Landsréttar er rakið að almennt verði að leggja til grundvallar að notkun ökutækis í skilningi ákvæðisins, sbr. 88. gr. umferðarlaga, sé fyrir hendi ef bifreið á hreyfingu veldur tjóni. Aðeins í undantekningartilvikum verði litið svo á að bifreið væri í notkun í þessum skilningi ef hún er kyrrstæð og yrði þá að koma til að hættueiginleikar hennar, svo sem beiting vélarafls, stæðu ótvírætt í orsakatengslum við tjónið. Taldi dómurinn að með hliðsjón af því að bifreiðin hefði verið kyrrstæð þegar slysið átti sér stað hefði tjónið ekki staðið í tengslum við hættueiginleika bifreiðarinnar og þar með notkun hennar. Félli það þannig utan gildissviðs nefnds ákvæðis eins og ákvæðið var á tjónsdegi. Var dómur héraðsdóms því staðfestur um sýknu V hf. af viðurkenningarkröfu A.

Landsréttur birt 26. mars 2021

121/2020

Vörður tryggingar hf (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður) gegn A (Páll Kristjánsson lögmaður)

A höfðaði mál til viðurkenningar á bótaskyldu V hf. úr lögbundinni slysatryggingu ökumanns bifhjóls vegna umferðarslyss sem A lenti í. Taldi V hf. að A hefði verið undir áhrifum vímuefna og lyfja þegar umrætt óhapp varð og þannig með stórkostlegu gáleysi valdið slysinu. Hefði bótaábyrgð félagsins því fallið niður á grundvelli ákvæða þágildandi umferðarlaga og laga um vátryggingarsamninga. Nánar tilgreind lyf og vímuefni greindust í blóðsýni A sem var tekið úr honum á slysadeild eftir slysið en A kvaðst hafa tekið lyf og hvítt efni á diski eftir slysið en áður en hann fór á slysadeildina. Fallist var á kröfu A í hinum áfrýjaða dómi þar sem ekki þótti sannað gegn staðhæfingum hans og framburði vitna að hann hefði ekið bifhjólinu undir áhrifum vímuefna og lyfja. Fyrir Landsrétti lagði V hf. fram bréf Rannsóknastofu í lyfja- og eiturefnafræði sem félagði aflaði einhliða án vitneskju A og án þess að A ætti þess kost að gæta hagsmuna sinna og var það talið rýra sönnunargildi skjalsins. Af skjalinu yrði heldur ekki ráðið að staðhæfingar A um ástand hans áður en hann hóf akstur umrætt sinn, sem hann hefði leitast við að færa sönnur á með vætti tveggja vitna í héraði, fengju ekki staðist. Þótti V hf. ekki hafa fært fram næg sönnunargögn til að hnekkja niðurstöðu hins áfrýjaða dóms um bótaskyldu V hf. og var hún því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. nóvember 2020

E-1620/2018

A (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

Fallist var á kröfu stefnanda um að viðurkenndur yrði réttur hans til fullra og óskerta bóta úr slysatryggingu ökumanns vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi. Niðurstaða dómsins er á því reist að stefnandi hafi sýnt af sér stórfellt gáleysi í umrætt sinn með því að aka allt of hratt miðað við aðstæður. Á hinn bóginn þótti ekki vera fyrir hendi skilyrði til að skerða bætur hans, svo sem hið stefnda tryggingarfélag byggði sýknukröfu sína á. Var þar litið til ungs aldurs stefnanda, hve mikið líkamstjón hans varð og atvika að öðru leyti, m.a. þess að alvarlegar afleiðingar slyssins mætti rekja til fleiri atriða en aksturslags stefnda.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 29. júní 2020

E-3217/2019

[A] (Erling Daði Emilsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands (Jón E. Malmquist lögmaður)

Stefnandi varð fyrir axlarmeiðslun og áfallastreituröskun við það að aðstoða slasaðan mann á vettvangi umferðarslyss. Talið var að ekki hefði verið sýnt fram á að meiðsl stefnanda og áfallastreituröskunin væru afleiðing af notkun bifreiðar eða saknæmri háttsemi ökumanns. Þá var talið að stefnandi gæti ekki beint kröfum á öðrum grundvelli á hendur vátryggingafélagi, þar sem hann hefði ekki sýnt fram á að tjónið félli undir gildissvið tryggingarinnar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 23. júní 2020

E-7360/2019

A (Halldór Hrannar Halldórsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Þórarinn Sigurbergsson lögmaður)
Lykilorð: Umferðarlög.
Málaflokkur: Umferðarlagabrot

Bótakröfu ökumanns sem slasaðist við að stíga út úr kyrrstæðri snjóruðningsbifreið hafnað. Talið var að ökumaðurinn ætti ekki rétt til bóta úr ábyrgðartryggingu bifreiðar þar tjón hans yrði ekki rakið til notkunar bifreiðarinnar í skilningi umferðarlaga.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 27. mars 2020

E-32/2018

A (Stefán Geir Þórisson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Svanhvít Axelsdóttir lögmaður)

Stefnandi slasaðist alvarlega í umferðarslysi 15. nóvember 2012. Ekki var deilt um bótaskyldu stefnda í málinu sem hafði greitt stefnanda bætur í uppgjöri 7. mars 2017. Var deilt um rétt stefnanda til frekari bóta vegna slyssins auk endurgreiðslu á útlögðum kostnaði. Stefndi var sýknaður af öllum kröfum stefnanda. Dómurinn taldi ósannað að þeir hlutir sem stefnandi keypti eftir slysið væru nauðsynleg hjálpartæki í skilningi laga nr. 50/1993. Var stefnandi var talin hafa fengið tímabundið tjón sitt bætt að fullu í uppgjöri milli aðila 7. mars 2017 þar sem ljóst var af gögnum málsins að stefndi hafði miðað við hærri tekjur í uppgjörinu en stefnandi hafði sannanlega haft fyrir slysið. Taldi dómurinn ekki unnt að fallast á með stefnanda að óheimilt hefði verið að beita hlutfallsreglunni við mat á varanlegum miska. Var það niðurstaða dómsins að beiting reglunnar væri bæði eðlileg og hefðbundin aðferð þar sem fyrir hendi voru fjöláverkar og miski að nálgast 100 stig. Stefnandi var ekki talin hafa sýnt fram á að eiga rétt á 50% álagi ofan á miskabætur. Var litið til þess að samkvæmt dómavenju væri hámarkinu aðeins beitt við afar sérstakar aðstæður sem ekki voru fyrir hendi hjá stefnanda. Var litið til þess að stefndi hafði greitt stefnanda 25% álag á miskabætur í upgjöri 7. mars 2017. Þá var kröfu stefnanda um frekari örorkubætur hafnað þar sem stefnandi hafði ekki sýnt fram á að miða ætti við önnur árslaun en þau sem stefndi miðaði við í bótauppgjöri 7. mars 2017.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 10. febrúar 2020

E-1150/2019

A (Páll Kristjánsson lögmaður) gegn Verði Tryggingum hf (Eva Bryndís Helgadóttir lögmaður)
Málaflokkur: Fíkniefnamál

Fallist var á viðurkenningarkröfu stefnda um bótaskyldu hins stefnda tryggingafélags samkvæmt vátryggingasamningi þar sem ekki þótti sannað með framlögðum gögnum af hálfu stefnda gegn framburði stefnanda og vitna í málinu að stefnandi hefði neytt lyfja og fíkniefna fyrir akstur sem greindust í blóðsýni hans á sjúkrahúsi, sbr. matsgerð þar um. En umrædd matsgerð fjallaði ekki um hvenær líklegast væri að stefnandi hefði neytt umræddra efna, né heldur lágu fyrir afgerandi gögn í málinu um möguleg tengsl lyfs sem getið var um í lögregluskýrslu við greiningu á blóðsýni stefnanda í umræddri matsgerð.

Landsréttur birt 8. nóvember 2019

148/2019

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Tryggingamiðstöðinni hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður)

V höfðaði mál gegn TM hf. og krafðist þess að viðurkennd yrði skaðabótaskylda TM ehf. úr ökutækjatryggingu K ehf. vegna óhapps sem varð þegar vörubifreið ásamt festivagni í eigu félagsins valt með þeim afleiðingum að möl sem hún flutti dreifðist um stóran hluta vegar og olli V tjóni vegna kostnaðar við hreinsun vegarins. Laut ágreiningur málsins að því hvort bótaskylda samkvæmt 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 hefði stofnast vegna óhappsins. Í dómi Landsréttar kom fram að ákvæðið tæki ekki til almenns fjártjóns, það er tjóns sem væri ekki rakið til líkamstjóns né munatjóns. Að virtum atvikum málsins var það mat Landsréttar að ekki stæðu efni til annars en að líta svo á að um munatjón hefði verið að ræða sem félli að öðrum skilyrðum uppfylltum undir framangreint ákvæði umferðarlaga. Jafnframt þóttu lög ekki standa því í vegi að V nyti réttar til að sækja bætur úr ábyrgðartryggingu á þeim grunni og með þeim hætti sem hann gerði í málinu. Var krafa V því tekin til greina.

Landsréttur birt 7. júní 2019

877/2018

A (Helgi Birgisson lögmaður, Sölvi Davíðsson lögmaður, 4. prófmál) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Kristín Edwald lögmaður)

A og S hf. deildu um bótaskyldu S hf. vegna áverka sem A hlaut þegar bifreið var ekið aftan á bifreið hennar í maí 2016. S hf. hafnaði bótaskyldu og taldi að rekja mætti einkenni A til annars umferðarslyss sem hún varð fyrir á árinu 2014. A reisti kröfu sína á matsgerð eins læknis, sem A aflaði án aðkomu S hf., en hann mat varanlega örorku A 2% og varanlegan miska 4 stig. S hf. aflaði matsgerðar dómkvadds matsmanns um hraða bifreiðarinnar sem ekið var aftan á bifreið A og taldi matsmaðurinn að líklegasti hraði hennar hefði verið 8,5 km/klst. við áreksturinn. Í dómi Landsréttar kom fram að einkennum A hefði í matsgerðinni verið lýst á svipaðan hátt og í læknisvottorði sem ritað var tæpum fjórum mánuðum fyrir síðara umferðarslysið. Með vísan til þess að árekstur bifreiðanna hefði verið mjög vægur og að virtum afleiðingum þess líkamstjóns sem A varð fyrir í umferðarslysi á árinu 2014 staðfesti Landsréttur niðurstöðu héraðsdóms um að A hefði ekki sýnt fram á að orsakatengsl væru milli umferðarslyssins í maí 2016 og þeirra einkenna sem lýst væri í matsgerðinni. Var S hf. því sýknað af kröfu A.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. desember 2018

E-650/2018

Vegagerðin (Reynir Karlsson lögmaður) gegn Tryggingamiðstöðinni hf (Hjörleifur Kvaran lögmaður)

Vörubifreið sem ekið var af réttindalausum ökumanni á miklum hraða valt í Ártúnsbrekku og dreifðist möl yfir götuna. Kröfur stefnanda um bætur vegna hreinsun vegarins var hafnað þar sem hlutaverk stefnanda samkvæmt lögum væri að halda vegum greiðfærum og lagaheimild skorti til að innheimta kostnað við hreinsun vega.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 14. júní 2018

E-3897/2017

Elín Björk Magnúsdóttir (Halldór Hrannar Halldórsson lögmaður) gegn Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Ásdís Kjerúlf lögmaður)

Talið var ósannað að brunatjón á bifreið yrði rakið til notkunar annarrar bifreiðar þannig að bótaskylt væri úr ábyrgðartryggingu hennar.

Hæstiréttur birt 7. júní 2018

631/2017

A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf B og dánarbúi C (Ólafur Eiríksson lögmaður)

A varð fyrir líkamstjóni í umferðarslysi 8. desember 1999. Þann 2. maí 2001 greiddi V hf. honum bætur á grundvelli matsgerðar sem þá lá fyrir og tók A við bótunum með fyrirvara. A höfðaði síðan mál gegn V hf., B og C til heimtu frekari bóta vegna slyssins. Byggði A kröfu sína á matsgerð dómkvaddra matsmanna sem hann hafði aflað af því tilefni. Í héraði var sakarefni málsins skipt með heimild í 1. mgr. 31. gr. laga nr. 91/1991 þannig að fyrst var fjallað um hvort bótakrafa A væri fyrnd og hvort áðurnefnt bótauppgjör teldist fullnaðaruppgjör. Í dómi Hæstaréttar var vísað til þess að í matsgerð þeirri sem A hafði aflað vegna málsins, kæmi fram að heilsufar hans hefði verið orðið stöðugt í skilningi skaðabótalaga 4. febrúar 2004. Þótt upphaf fyrningarfrests réðist ekki almennt séð af því hvenær heilsufar tjónþola telst orðið stöðugt, þá hefði A ekki leitað sérstaklega mats á því hvenær hefði verið tímabært að meta afleiðingar slyssins. Eins og atvikum væri háttað væru því ekki efni til annars en að líta svo á að A hefði átt að geta hafist handa við að leita fullnustu kröfu sinnar á árinu 2004. Hefði krafa A því verið fyrnd samkvæmt 99. gr. umferðarlaga þegar hann höfðaði fyrst dómsmál til heimtu hennar 7. desember 2009. Var niðurstaða héraðsdóms um sýknu V, B og C því staðfest.

Hæstiréttur birt 9. maí 2018

462/2017

Gunnar Þór Guðmundsson (Hildur Sólveig Pétursdóttir lögmaður) og Eimskip Íslands ehf (Guðjón Ármannsson lögmaður) gegn A (Steingrímur Þormóðsson lögmaður)

A höfðaði mál gegn G, Á ehf. og E ehf. til viðurkenningar á óskiptri bótaskyldu þeirra vegna líkamstjóns sem hann hlaut í vinnuslysi í apríl 2015 þegar álprófílbúnt féll á hann við affermingu aftanívagns vöruflutningabifreiðar. Í héraðsdómi var krafa A viðurkennd á hendur öllum stefndu og áfrýjaði Á ehf. ekki fyrir sitt leyti. Í dómi Hæstaréttar kom fram að með hliðsjón af því að G taldist atvinnurekandi í skilningi 12. gr. laga nr. 46/1980 um aðbúnað, hollustuhætti og öryggi á vinnustöðum og slysið hefði orðið í atvinnurekstri sem hann veitti forstöðu og atvikum öllum yrði ekki talið að skilyrði væru til þess að fella niður skaðabótaábyrgð hans með vísan til 24. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 og skaðabótaskylda hans því viðurkennd. Þá var talið að ekki væri efni til að A yrði látinn bera meðábyrgð á tjóni sínu, sbr. 1. mgr. 23. gr. a skaðabótalaga. Þá kom fram að samkvæmt skilmálum í farmbréfinu hefði farmflytjandi borið ábyrgð á hleðslu farmsins en viðskiptamaður borið ábyrgð á affermingu hans en slysið hefði verið við affermingu farmsins af bifreið E ehf. og því ekki á ábyrgð þess félags. Einnig var talið ósannað að umbúnaður eða frágangur farmsins hefði verið með þeim hætti að til skaðabótaskyldu E ehf. hefði stofnast. Var E ehf. því sýknað af kröfu A.

Hæstiréttur birt 20. apríl 2018

439/2017

Vátryggingafélag Íslands hf og B ehf (Ólafur Eiríksson lögmaður) gegn A (Grímur Sigurðarson lögmaður)

Í málinu krafðist A viðurkenningar á skaðabótaskyldu V hf. og B ehf. vegna afleiðinga slyss sem hann varð fyrir er hann reyndi að stíga upp í farþegasæti bifreiðar á ferð. Héldu V hf. og B ehf. því fram að slysið hefði ekki hlotist af notkun bifreiðarinnar, sbr. 1. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987, og þá hefði A sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn með háttsemi sinni og ætti því að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða að öllu leyti, sbr. 2. mgr. 88. gr. sömu laga. Í héraðsdómi kom fram að þegar A hefði freistað þess að stíga upp í bifreiðina hefði aflvél hennar verið í gangi og bifreiðin á ferð, þótt hraðinn hefði verið lítill. Yrði að telja að hreyfing bifreiðarinnar hefði verið orsök slyssins þótt aðrir þættir kynnu einnig að hafa haft áhrif á atburðarrásina umrætt sinn. Þegar af þeirri ástæðu var fallist á að slysið hefði hlotist af notkun ökutækisins í skilningi 1. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987. Þá kom fram að hegðun A umrætt sinn hefði ekki falið í sér frávik frá því sem venjulegt gæti talist þannig að honum yrði gert að bera tjón sitt sjálfur að hluta eða öllu leyti. Var því fallist á dómkröfur A. Fyrir Hæstarétti snerist ágreiningur aðila eingöngu um hvort 2. mgr. 88. gr. laga nr. 50/1987 tæki til slyss A. Að því gættu og með vísan til forsendna hins áfrýjaða dóms var hann staðfestur.

Hæstiréttur birt 22. febrúar 2018

55/2017

B og Tryggingarmiðstöðin hf (Valgeir Pálsson lögmaður) gegn A (Bryndís Guðmundsdóttir lögmaður)

A höfðaði mál á hendur B og T hf. til heimtu fullra skaðabóta vegna afleiðinga umferðarslyss sem hann lenti í sem farþegi í bifreið árla morguns í apríl 2011. Héldu B og T hf. því fram að A hefði sýnt af sér stórkostlegt gáleysi umrætt sinn með því að fallast á að vera farþegi í bifreiðinni vitandi það að ökumaðurinn C, sem lést í slysinu, hefði neytt áfengis og ætti A því að bera hluta tjónsins sjálfur, sbr. 2. mgr. 88. gr. umferðarlaga nr. 50/1987. Í héraðsdómi var komist að þeirri niðurstöðu að A hefði ekki sýnt af sér gáleysi umrætt sinn og þegar af þeirri ástæðu var fallist á dómkröfur hans. Í dómi Hæstaréttar kom fram að A hefði mátt vera ljóst að C hefði neytt áfengis í nokkrum mæli í síðasta lagi sjö klukkustundum áður en hann tók við akstri bifreiðarinnar af A og hefði A þess utan ekki getað treyst því að ekki hefði komið til frekari áfengisneyslu C um nóttina. Að óreyndu hefði hann mátt ætla að sú áfengisneysla sem hann hefði orðið vitni að kynni að hafa áhrif á aksturshæfni C. Þá var jafnframt litið til þess að C hefði tekið við akstrinum um klukkan 6 að morgni að lokinni næturlangri vöku án þess að A hefði þekkt nokkuð til þess hvort að C hefði hvílst deginum áður. Var A samkvæmt því talinn meðvaldur að tjóni sínu vegna stórkostlegs gáleysis. Að virtum aðstæðum öllum umrætt sinn og aðdraganda þess að C tók við akstrinum þóttu hins vegar ekki efni til að A yrði gert að bera sjálfur hluta af tjóni sínu. Var niðurstaða hins áfrýjaða dóms því staðfest.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 2. nóvember 2017

E-311/2017

A (Ómar R. Valdimarsson hdl) gegn Alþjóðlegum bifreiðatryggingum á Íslandi og sf. (Ingvar Sveinbjörnsson hrl) og B og C (Bjarni Hólmar Einarsson hdl)

Stefndu voru sýknaðir af kröfu stefnanda um skaðabætur vegna líkamstjóns sem hann hafði hlotið sem ökumaður óvátryggðrar bifreiðar.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 22. september 2017

E-1176/2017

Haukur Steinsson (Jón Stefán Hjaltalín Einarsson hdl) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Ólafur Arinbjörn Sigurðsson hdl)

Stefnandi sem var við leik á hjólabretti hékk aftan í vespu sem var ekið af stað og ökuhraði aukinn nokkuð. Stefnandi missti jafnvægið, féll af brettinu og slasaðist á hægra hné. Fallist á að ábyrgðartryggjandi skyldi bæta helming tjónsins en stefnandi yrði að bera helming sjálfur vegna stórkostlegs gáleysis.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 15. maí 2017

E-3881/2016

Ólöf Ýr Sigurðardóttir (Guðmundur Sæmundsson hdl) gegn Vátryggingafélagi Íslands hf (Jón Eðvald Malmquist hdl)

Í skaðabótamáli vegna umferðarslyss var fallist á með vátryggingarfélagi að heimilt væri að skerða bætur til ökumanns bifreiðar um 2/3 hluta þar sem orsök umferðarslyssins var rakin til þess að ökumaðurinn var að senda smáskilaboð úr farsíma, en við það fór bifreiðin yfir á öfugan vegarhelming og rakst framan á bifreið sem kom úr gagnstæðri átt.

Héraðsdómur Reykjavíkur birt 18. apríl 2017

E-4218/2015

A (Steingrímur Þormóðsson hrl) gegn B (Hildur Sólveig Pétursdóttir hrl) og Álgluggum og hurðum ehf. og Eimskipi Íslandi og ehf. (Guðjón Ármannsson hrl)

Viðurkennd var óskipt skaðabótaskylda stefndu gagnvart stefnanda vegna líkamstjóns sem stefnandi varð fyrir í vinnuslysi þegar notaður var lyftari við affermingu á álprófílbúntum af tengivagni vöruflutningabifreiðar. Þótti sannað, meðal annars m.t.t. fyrirliggjandi matsgerðar, með hvaða hætti umrætt vinnuslys hefði átt sér stað þegar álprófílbúntin féllu ofan af pallinum og lentu á stefnanda. Í málinu komu enn fremur til álita sjónarmið varðandi vinnuveitendaábyrgð, sem og um mögulega eigin sök tjónþola, sem þótti þó ekki eiga hér við.

Hæstiréttur birt 28. apríl 2016

591/2015

Þórunn Sif Ingvarsdóttir (Vilhjálmur Hans Vilhjálmsson hrl) gegn Jóhönnu Huld Eggertsdóttur og Verði tryggingum hf (Björn Lárus Bergsson hrl)

Þ krafðist bóta úr hendi J og V hf. vegna líkamstjóns sem hún hlaut í umferðarslysi, en með hinum áfrýjaða dómi var þeirri kröfu hafnað. Fyrir Hæstarétti krafðist Þ ómerkingar dómsins meðal annars á þeim grundvelli að annar meðdómsmanna í héraði hefði verið vanhæfur til setu í dómi vegna starfa sinna fyrir V hf. Talið var að þótt V hf. hefði staðhæft að meðdómsmaðurinn hefði ekki gengt trúnaðarstörfum fyrir félagið frá árinu 2007 hefði V hf. kannast við að hafa greitt honum fyrir matsstörf frá þeim tíma. Hefði V hf. hins vegar ekki, þrátt fyrir tilmæli Þ, veitt upplýsingar um eðli eða umfang þeirra starfa eins og honum hefði verið í lófa lagið. Var því fallist á með Þ að hún hefði haft tilefni til að draga óhlutdrægni meðdómsmannsins með réttu í efa, sbr. g. lið 5. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála. Var krafa Þ um ómerkingu héraðsdóms því tekin til greina.

Hæstiréttur birt 10. mars 2016

331/2015

Tryggingamiðstððin hf (Valgeir Pálsson hrl) gegn A (Bryndís Guðmundsdóttir hrl)

A hlaut líkamstjón þegar ekið var aftan á bifreið sem hún ók árið 2011. Í málinu var deilt um hvort gera ætti upp bætur fyrir varanlega örorku hennar á grundvelli lágmarkstekjuviðmiðs 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga nr. 50/1993 eða hvort ákvarða bæri árslaun A sérstaklega á grundvelli 2. mgr. sama ákvæðis. A hafði lokið við rúmlega helming af grunnnámi í hjúkrunarfræði á slysdegi og lauk því námi á tilsettum tíma. Með skírskotun til fyrri dóma Hæstaréttar í málum þar sem námsmenn voru ungir að árum og skammt á veg komnir í námi sínu þegar tjónsatvik urðu var niðurstaða Hæstaréttar að við uppgjör á bótum fyrir varanlega örorku A skyldi farið eftir reglu 3. mgr. 7. gr. skaðabótalaga.

Hæstiréttur birt 18. febrúar 2016

365/2015

A (Tómas Hrafn Sveinsson hrl) gegn Verði tryggingum hf (Björn Lárus Bergsson hrl)

A krafði V hf. um greiðslu skaðabóta vegna líkamstjóns sem hann varð fyrir í umferðarslysi. V hf. greiddi A bætur á árinu 2009 í samræmi við matsgerð 25. febrúar 2008 og tók A á móti bótunum með fyrirvara. Krafði A síðar V hf. um frekari bætur vegna slyssins á grundvelli matsgerðar dómkvaddra matsmanna 14. desember 2013 en í báðum matsgerðunum var stöðuleikapunktur talinn vera sá sami. Deildu aðilar um hvort bótakrafa A væri fyrnd samkvæmt 99. gr. umferðarlaga nr. 50/1987 og gildi fyrrgreinds fyrirvara. Hélt A því fram að hann hefði fyrst með vottorði læknis 30. apríl 2013 fengið vitneskju um að ástand hans væri verra en greindi í matsgerðinni frá árinu 2008 og myndi ekki batna. Hefði hann því ekki átt þess kost að leita fullnustu kröfu sinnar um frekari bætur fyrr en á árinu 2013 og væri hún því ekki fyrnd. Talið var að síðari matsgerðin væri í raun endurmat á sömu afleiðingum slyssins og metnar höfðu verið í fyrri matsgerðinni og væri því ekki um síðari breytingar að ræða sem valdið gætu því að nýr fyrningarfrestur hæfist. Yrði því að miða við að A hefði fengið vitneskju um kröfu sína og átt þess fyrst kost að leita fullnustu hennar 25. febrúar 2008 þegar fyrri matsgerðin lá fyrir. Hefði hinn fjögurra ára fyrningarfrestur því byrjað að líða við lok þess árs og hann því verið liðinn þegar málið var höfðað 3. apríl 2013. Var V hf. því sýknaður af kröfu A.

Hæstiréttur birt 21. janúar 2016

293/2015

A (Kristján B. Thorlacius lögmaður) gegn B og Sjóvá-Almennum tryggingum hf (Guðjón Ármannsson hrl)

Í málinu kröfðust H ehf. og A endurgreiðslu á fjárhæðum sem þeir höfðu innt af hendi til Í, annars vegar fyrir svonefnda tollkvóta og hins vegar sem greiðslu á magntolli fyrir landbúnaðarafurðir sem þeir hefðu flutt inn á grundvelli heimildar sem þeir hefðu áunnið sér með greiðslu fyrir tollkvóta. Talið var að þótt A hefði samkvæmt gögnum málsins sótt um tollkvóta í eigin nafni og fengið honum úthlutað og innt af hendi þær greiðslur til Í, sem krafist væri endurgreiðslu á, yrði að líta svo á að það hefði verið gert í umboði H ehf. A, sem deild í félaginu, gæti ekki átt sjálfstæð réttindi eða borið slíkar skyldur að deildin fullnægði skilyrðum 1. mgr. 16. gr. laga nr. 91/1991 um meðferð einkamála til þess að geta átt aðild að dómsmáli. Fór H ehf. því einn með þá hagsmuni sóknarmegin, sem deilt var um í málinu. Ekki var fallist á með H ehf. að gildandi viðmið við álagningu á magntolli samkvæmt 1. mgr. 12. gr. tollalaga nr. 88/2005 færi í bága við 40. og 77. gr. stjórnarskrárinnar. Á hinn bóginn var talið að reglur 65. gr., sbr. 65. gr. B, í búvörulögum nr. 99/1993 um að ráðherra hefði frjálst val um það, þegar umsóknir bærust um meiri innflutning vöru en tollkvóta hennar nam hverju sinni, hvort hlutkesti skyldi ráða úthlutun eða hvort leita skyldi tilboða í heimildir til innflutnings samkvæmt tollkvótunum, hefði farið í bága við fyrrgreind ákvæði stjórnarskrárinnar. Í þessari skipan hefði falist að ráðherra gæti einhliða ákveðið hvort greiða skyldi gjald fyrir tollkvóta eða ekki, en slík gjaldtaka væri allsherjarréttarlegs eðlis og teldist skattheimta að því leyti til að lagaheimildir til hennar þyrftu að uppfylla skilyrði þau, sem gerð væru til fullgildrar sköttunarheimildar. Loks var talið að krafa um endurgreiðslu oftekinna skatta, sem með réttu væri reist á lögum nr. 29/1995 um endurgreiðslu oftekinna skatta og gjalda, væri ekki bundin því skilyrði að sá, sem hana gerði, sannaði að hann hefði orðið fyrir tjóni vegna hinnar ólögmætu skattheimtu, þótt sú regla kynni að hafa gilt fyrir gildistöku laganna. Yrði eðli málsins samkvæmt að miða við að álagning gjaldsins hefði haft áhrif á rekstur H ehf. og að sönnunarbyrði um annað hvíldi á Í. Samkvæmt framansögðu var fallist á endurgreiðslukröfu H ehf. vegna þeirra fjárhæða sem hann hafði greitt fyrir tollkvóta.

Hleð fleiri dómum…